Giáo án môn Ngữ văn 8 tiết 133, 134: Tổng kết phần văn (tiếp theo)

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TiÕt 133-134:. Tæng kÕt phÇn v¨n (tiÕp theo). A- Môc tiªu bµi häc: - Gióp hs cñng cè, hÖ thèng hãa kiÕn thøc v¨n häc cña côm VB nghÞ luËn vµ VB nhật dụng học ở lớp 8, nhằm làm cho các em nắm chắc hơn đặc trưng thể loại, đồng thời thấy được nét riêng độc đáo về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật của mỗi VB. - Rèn kĩ năng tổng hợp, phân tích, so sánh, hệ thống hóa, sơ đồ hóa. B- ChuÈn bÞ: - §å dïng : C- TiÕn tr×nh tæ chøc d¹y - häc: 1- ổn định tổ chức: 2- KiÓm tra: 3- Bµi míi: Hoạt động của thầy-trò. Néi dung kiÕn thøc. -Qua c¸c VB trg bµi 22, 23, 24, 25 vµ 3-V¨n nghÞ luËn: 26, hãy cho biết thế nào là VB nghị Là loại văn dùng lập luận để giải quyết luËn ? một v.đề trong c.sống XH. Lập luận đc XD b»ng mét hÖ thèng luËn ®iÓm, luËn cứ và dẫn chứng lô gíc, chặt chẽ để thuyết phục người đọc. -Gv: Điều này đã đc thể hiện trg các VB ë bµi 22, 23, 24, 25 vµ 26. VD: ë bài Chiếu dời đô: V.đề đặt ra trg bài này là cần phải dời đô. Để thuyết phục các quần thần trg triều đình, Lí Công Uẩn đã XD đc một hệ thống lập luận lô gic, chÆt chÏ víi 3 luËn ®iÓm: C¸c vua đời xưa của TQ cũng dời đô nhiều lần để cho vận nc lâu dài, phong tục phồn thịnh; Nhà Đinh, nhà Lê cứ đóng đô ở đất Hoa Lư chật hẹp khiến cho triều đại Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> kh«ng ®c l©u bÒn, tr¨m hä ph¶i hao tæn, mu«n vËt kh«ng ®c thÝch nghi; Thµnh §¹i La lµ chèn tô héi träng yÕu của bốn phương đất nc, cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời, cần phải dời đô về nơi ấy để đưa đất nc đi lên. -Em thấy VB nghị luận trung đại (các -Nét khác biệt nổi bật giữa văn nghị VB trg bài 22, 23, 24, 25 ) có nét gì luận trung đại và văn nghị luận hiện khác biệt nổi bật so với văn nghị luận đại là ở hình thức thể loại: hiện đại (VB trg bài 26 và các VB nghị +Văn nghị luận hiện đại là một thể văn trg văn xuôi hiện đại như tiểu thuyết, luận đã học ở lớp 7 ) ? luận đề, phóng sự- chính luận, tuyên ng«n,... C¸ch viÕt gi¶n dÞ, c©u v¨n gÇn với lời nói thường, gần với đời sống. +Văn nghị luận trung đại thường đc thể hiÖn b»ng nh÷ng thÓ v¨n cæ cña thêi phong kiÕn nh­ chiÕu, hÞch, c¸o, tÊu,... với cách diễn đạt dùng nhiều điển tích, ®iÓn cè, h/¶ ­íc lÖ, c©u v¨n biÒn ngÉu nhÞp nhµng . -Gv: Nội dung, phương thức biểu đạt của các VB đó đều là nghị luận, nhưng thể văn thì lại khác nhau: Chiếu dời đô: chiếu là thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh. Hịch tướng sĩ: hịch là thể văn do vua chúa, tướng lĩnh kêu gọi chống giặc. Nước Đại Việt ta: cáo là thể văn do vua chúa dùng để công bố kÕt qu¶ cña sù nghiÖp. Bµn luËn vÒ phÐp häc: tÊu lµ lo¹i v¨n th­ cña bÒ t«i, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> sự việc, ý kiến, đề nghị. -Hãy chứng minh các VB nghị luận 4-Sáu văn bản kể trên đều được viết (trg bài 22, 23, 24, 25 và 26) kể trên có lí, có tình, có chứng cứ, nên đều có đều đc viết có lí, có tình, có chứng cứ, sức thuyết phục cao: -Cã lÝ: LuËn ®iÓm, ý kiÕn x¸c thùc, nên đều có sức thuyết phục cao ? v÷ng ch¾c, lËp luËn chÆt chÏ. -Cã t×nh: T×nh c¶m, c¶m xóc béc lé qua lêi v¨n, giäng ®iÖu, tõ ng÷, qu¸ tr×nh lËp luËn thÓ hiÖn ®c niÒm tin vµo lẽ phải, vào v.đề. -Chøng cø: nh÷ng d.chøng lµ sù thËt hiÓn nhiªn. Ba yÕu tè trªn kh«ng thÓ thiÕu vµ kÕt hîp chÆt chÏ, nhuÇn nhuyÔn víi nhau trg bµi v¨n nghÞ luËn, t¹o nªn gi¸ trÞ thuyÕt phôc. -Gv: VD như Chiếu dời đô: về lí là dời đô để mở mang, p.tr đất nc; đô cũ không còn phù hợp, cần phải dời đô sang n¬i míi thuËn lîi h¬n. VÒ t×nh lµ thể hiện lòng thương dân, vì nc, vì sự nghiÖp l©u dµi cña d©n cña nc vµ thÓ hiện thái độ thận trọng, chân thành với bề tôi. Về chứng cớ là những lần dời đô trg lịch sử TQ và về kinh đô Hoa Lư, vÒ thµnh §¹i la. -Nªu nh÷ng nÐt gièng nhau vµ kh¸c 5-Nh÷ng nÐt gièng nhau vµ kh¸c nhau cơ bản về nội dung tư tưởng và nhau cơ bản về nội dung tư tưởng và h×nh thøc thÓ lo¹i cña c¸c VB trg bµi h×nh thøc thÓ lo¹i cña c¸c VB ChiÕu 22, 23, 24 ?. dời đô, Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta: *Gièng: -Về nội dung tư tưởng: Đều thấm. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> nhuần sâu sắc nội dung tư tưởng yêu nc -VÒ h×nh thøc thÓ lo¹i: §Òu lµ v¨n nghÞ luËn ®c viÕt b»ng v¨n biÒn ngÉu. *Kh¸c: -Về nội dung tư tưởng: ở góc độ lòng y.nc: Chiếu dời đô là ý tưởng chọn vùng đất tốt dời đô để chấn hưng đất nc, XD nÒn tù chñ cho quèc gia §¹i việt. Hịch tướng sĩ khơi dậy lòng căm thù để khích lệ tướng sĩ học tập Binh thư yếu lược. Nước Đại Việt ta khẳng định mạnh mẽ quyền độc lập của nc có chñ quyÒn, cã l·nh thæ, cã v¨n hiÕn riªng kÕt hîp víi søc m¹nh cña t­ tưởng nhân nghĩa để chiến thắng giặc ngo¹i x©m. -VÒ h×nh thøc thÓ lo¹i: V¨n nghi luËn ®c viÕt b»ng c¸c thÓ v¨n kh¸c nhau nh­ chiếu, hịch, cáo đem đến sắc thái, giäng ®iÖu riªng cho tõng VB. -Qua VB Nước Đại Việt ta (bài 24), 6-Qua VB Nước Đại Việt ta, người hãy cho biết vì sao tác phẩm Bình Ngô đọc có thể nhận biết TP Bình Ngô đại đại cáo đc coi là bản tuyên ngôn độc cáo là bản tuyên ngôn ĐL của DT VN lập của DT VN khi đó ?. (®Çu TK XV), v× ngay trong phÇn më đầu bài cáo, tác giả đã nêu lên những luận điểm đúng đắn với những luận cứ xác đáng để khẳng định một chân lí lÞch sö: nc §¹i ViÖt lµ mét quèc gia §L cã chñ quyÒn, cã l·nh thæ, cã v¨n hiÕn riêng, đã kết hợp với sức mạnh nhân nghĩa để bao lần đánh bại kẻ thù xâm lược. Và lần này, cũng với sức mạnh của lòng y.nc và tư tưởng nhân nghĩa,. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> qu©n d©n ta l¹i chiÕn th¾ng vÎ vang giÆc Minh, ®em l¹i nÒn th¸i b×nh cho đất nc. Bài cáo công bố nền ĐL đã giành đc cho mọi người trg nc đều biết. -Gv: NQSHµ- LTKiÖt- TK XI, BN§C¸o- NG.Tr·i- TK XV, Tuyªn ng«n §L- HCM- TK XX. Së dÜ 2 TP ®Çu ®c coi lµ b¶n tuyªn ng«n §L cña DT VN vì: Cả 2 đều khẳng định dứt kho¸t ch©n lÝ VN (§¹i ViÖt) lµ mét nc §L, cã chñ quyÒn. KÎ nµo d¸m x©m phạm đến quyền độc lập ấy nhất định sÏ ph¶i chÞu thÊt b¹i nhôc nh·. §ã còng chính là tư tưởng cốt lõi của bản Tuyên ng«n §L (1945): Nc VN cã quyÒn hưởng tự do, độc lập và sự thật đã thành một nc tự do, độc lập. Toàn thể ndân VN quyết đấu tranh đến cùng để b¶o vÖ nÒn §L Êy. -So với bài Sông núi nước Nam (lớp 7) -So sánh giữa NQSHà với BNĐCáo thì cũng đc coi là tuyên ngôn độc lập, em ý thức ĐL DT của cha ông ta đã có thấy ý thức về nền độc lập dân tộc thể những bước p.tr mới: Trg NQSHà mới hiện trg VB Nước Đại Việt ta có điểm nêu 2 yếu tố là lãnh thổ và chủ quyền. g× míi ? Còn BNĐCáo đã có thêm 4 yếu tố khác rất q.trọng đó là văn hiến, phong tục, lÞch sö, chiÕn c«ng diÖt ngo¹i x©m. -Gv: Râ rµng tr¶i qua 4 TK, ý thøc §L DT, quan niÖm vÒ Tæ quèc cña cha «ng ta đã có những bước tiến dài. Tư tưởng cña Ng.Tr·i thËt tiÕn bé, toµn diÖn vµ sâu sắc, dường như đi trc cả thời đại. -LËp b¶ng thèng kª c¸c VB v¨n häc 7-B¶ng thèng kª c¸c v¨n b¶n v¨n häc nước ngoài đã học theo các mục: Tên nước ngoài đã học:. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> VB, tªn t¸c gi¶, tªn nc, thÕ kØ, thÓ lo¹i, -C« bÐ b¸n diªm- An ®Ðc xen- §an nội dung chủ yếu, nét đặc sắc nghệ mạch- XIX- Truyện ngắn: Lòng thương thuËt næi bËt ? cảm sâu sắc đối với một em bé bất h¹nh- KÓ chuyÖn hÊp dÉn, ®an xen gi÷a hiện thực và mộng tưởng. -§¸nh nhau víi cèi xay giã- XÐc van tÐt- T©y Ban Nha- XVII- TiÓu thuyÕt: Sự tương phản vè mọi mặt giữa ĐKHT và Xan chô Pan xa, cả 2 đều có những mặt tốt và xấu đáng quí và đáng phê ph¸n- KÓ chuyÖn hÊp dÉn víi nghÖ thuật đối lập và giọng văn hài hước. -Chiếc lá cuối cùng- O Hen ri- MĩXIX Truyện ngắn: Tình yêu thương cao c¶ gi÷a nh÷ng nghÖ sÜ nghÌo- NghÖ thuật đảo ngược tình huống hai lần h×nh ¶nh chiÕc l¸ cuèi cïng. -Hai c©y phong- Ai ma tèp- Nga- XXTruyÖn ng¾n: T×nh yªu q.hg da diÕt g¾n víi c©u chuyÖn hai c©y phong vµ thÇy giáo Đuy sen- Câu chuyện đạm chất håi øc, ngßi bót ®Ëm chÊt héi häa, m.t¶ sinh động. -§i bé ngao du- Ru x«- Ph¸p- XVIIITiÓu thuyÕt: Bµn vÒ lîi Ých cña ®i bé ngao du víi lèi sèng tù do cña con người, với quá trình học tập, hiểu biết vµ rÌn luyÖn søc kháe- Gi¶i thÝch, chøng minh luËn ®iÓm b»ng c¸c dÉn -Chän häc thuéc lßng hai ®o¹n ë hai chøng ch©n thËt vµ hÊp dÉn. VB kh¸c nhau, mçi ®o¹n kho¶ng 10 dßng. -Nhắc lại chủ đề của ba VB nhật dụng 8-Chủ đề của các VB nhật dụng và. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> đã học ? Chỉ ra phương thức biểu đạt phương thức biểu đạt chủ yếu: chñ yÕu mµ mçi VB sö dông ? -TTVNT§N¨m 2000- thuyÕt minh: CÇn nhËn râ t¸c h¹i cña viÖc dïng bao b× ni l«ng vµ lîi Ých cña viÖc gi¶m bít chất thải ni lông để có hành động cụ thể cải thiện môi trường sống và bảo vệ Tr¸i §Êt. -¤DTL¸- thuyÕt minh: N¹n nghiÖn thuèc l¸ cßn nguy hiÓm h¬n c¶ «n dÞch, -Em đã đc học những VB nhật dụng cần phải có quyết tâm cao và biện pháp nào ở lớp 6,7 ? (Lớp 6: Cầu Long Biên- triệt để chống lại nạn hút thuốc lá, bảo chứng nhân LS, Động Phong Nha, Bức vệ sức khỏe con người. thư của thủ lĩnh gia đỏ. Lớp 7: Cổng -BTDSố- nghị luận (kết hợp với tự sự trường mở ra, Mẹ tôi, CCTCNCBBê, và thuyết minh): Cảnh báo về sự gia tăng dân số đáng lo ngại của thế giới, Ca huế trên sông Hương). -Các VB trên đề cập đến những v.đề nhất là những nc chậm phát triển để gì? (Bảo vệ và giới thiệu danh lam mọi người có ý thức và hành động thắng cảnh, di tích LS; bảo vệ đất đai, đúng đắn về vấn đề này. quyền DT; nhà trường và gia đình; giữ g×n vµ b¶o vÖ v¨n hãa, phong tôc cæ truyền DT). Lớp 8 đề cập tới môi trường, sức khỏe và dân số. D- Hướng dẫn học bài: - Học bài theo nội dung ôn tập (Đọc lại các VB, học lại ghi nhớ để nắm được giá trị néi dung vµ nghÖ thuËt cña tõng VB). - ChuÈn bÞ kiÓm tra häc k× II.. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span>