Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 124: Dấu chấm lửng , dấu chấm phẩy

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 124. DÊu chÊm löng , dÊu chÊm phÈy. I. Môc tiªu - Häc sinh n¾m ®­îc c«ng dông cña dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy. - HS biÕt dïng dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy khi viÕt. - HS có ý thức dùng dấu câu đúng mục đích, tránh tuỳ tiện. II. §å dïng - GV: b¶ng phô - HS : đọc và nghiên cứu sgk III. Phương pháp - Phân tích, đàm thoại IV. Tæ chøc giê häc 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: 3p -ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª? Cã nh÷ng kiÓu liÖt kª nµo? - §äc mét ®o¹n v¨n hoÆc mét ®o¹n th¬ cã sö dông phÐp liÖt kª. 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học Hoạt động của thầy và trò Tg Néi dung chÝnh 1' *Hoạt động 1: Khởi động  Môc tiªu: T¹o høng thó cho HS tiÕp thu kiÕn thøc vÒ c«ng dông cña dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy.  C¸ch tiÕn hµnh Trong khi nói và viết chúng ta thường sö dông c¸c lo¹i dÊu c©u nh­ dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy, viÖc sö dông cac slaoÞ dÊu c©u nh­ vËy cã t¸c dông g×? *Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 24' I - Dấu chấm lửng. míi  Môc tiªu: Häc sinh n¾m ®­îc c«ng dông cña dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy.  §å dïng: b¶ng phô  C¸ch tiÕn hµnh 1. Bµi tËp a) Tá ý cßn nhiÒu vÞ anh hïng n÷a. - Häc sinh quan s¸t vÝ dô (a), (b), (c) SGK / 121, cho biÕt dÊu chÊm löng b) BiÓu thÞ sù ng¾t qu·ng trong lêi nãi được dùng để làm gì? ( do qu¸ ho¶ng sî vµ mÖt ). c) Lµm d·n nhÞp ®iÖu c©u v¨n, chuÈn bÞ cho sù xuÊt hiÖn bÊt ngê cña mét tõ. + Mét tÊm b­u thiÕp qu¸ nhá so víi 348 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> dung lượng của một cuốn tiểu thuyết.. ng÷.. ? Tõ bµi tËp trªn em h·y rót ra kÕt luËn vÒ c«ng dông cña dÊu chÊm löng?. 2. NhËn xÐt - DÊu chÊm löng cã 3 c«ng dông. - Häc sinh rót ra nhËn xÐt theo ghi nhí SGK. - HS đọc ghi nhớ. GV chốt kiến thức. *Bµi tËp nhanh: DÊu chÊm löng trong c©u sau cã chøc n¨ng g×? " Thể điệu ca Huế có sôi nổi, tươi vui, cã buån th¶m, b©ng khu©ng, cã tiÕc thương, ai oán..." (Hµ ¸nh Minh) -> Biểu thị phần liệt kê tương tự không viÕt ra.. 3.Ghi nhí (sgk/122). -Häc sinh quan s¸t hai vÝ dô SGK / 122, cho biết dấu chấm phẩy được dùng để lµm g×?. 1. Bµi tËp a) §¸nh dÊu ranh giíi gi÷a hai vÕ cña mét c©u ghÐp phøc t¹p. b) Ng¨n c¸ch c¸c bé phËn trong mét phÐp liÖt kª phøc t¹p.. II - DÊu chÊm phÈy.. ? Cã thÓ thay thÕ dÊu chÊm phÈy bµng dÊu phÈy ®­îc kh«ng? V× sao? - C©u a: cã thÓ thay thÕ ®­îc vµ néi dung của câu không bị thay đổi - C©u b: kh«ng thÓ thay ®­îc v×: + C¸c phÇn liÖt kª sau dÊu chÊm phÈy bình đẳng với nhau. + C¸c bé phËn liÖt kª sau dÊu phÈy không thể bình đẳng với các thành phần nªu trªn. + NÕu thay th× néi dung dÔ bÞ hiÓu lÇm: Những tiêu chuẩn đạo đức...như sau: ...trung thành ....đấu tranh...ghét bóc lột, ăn bám và lười biếng... NÕu thay dÊu chÊm phÈy b»ng dÊu phÈy thì ăn bám và lười biếng sẽ ngang hàng với trung thành...đấu tranh.... ? Tõ bµi tËp trªn em h·y rót ra kÕt luËn vÒ c«ng dông cña dÊu chÊm löng? - Häc sinh rót ra c«ng dông cña dÊu chÊm phÈy theo ghi nhí SGK / 122. - HS đọc ghi nhớ. *Hoạt động 3: Luyện tập.  Môc tªu: HS cã kÜ n¨ng vËn dông thùc hµnh. 2. NhËn xÐt - DÊu chÊm löng cã 2 c«ng dông 3.Ghi nhí (sgk/122) 15'. III - LuyÖn tËp. Bµi 1: C«ng dông cña dÊu chÊm löng. 349 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span>  §å dïng: b¶ng phô  C¸ch tiÕn hµnh - HS nªu yªu cÇu bµi tËp 1, 2 vµ th¶o luËn nhãm (5p) - §¹i diÖn tr¶ lêi. - Líp nhËn xÐt, bæ sung. - GVKL. a) Biểi thị lời nói bị bỏ dở, đứt quãng do sî h·i, lóng tóng b) BiÓu thÞ c©u nãi bÞ bá dë c) BiÓu thÞ phÇn liÖt kª kh«ng viÕt ra. - HS viÕt ®o¹n v¨n (5p). - GV gäi HS tr×nh bµy. HS nhËn xÐt - GV treo b¶ng phô ghi ®o¹n v¨n mÉu cã sö dông dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy.. Bµi 3: ViÕt ®o¹n v¨n. Bµi 2: C«ng dông cña dÊu chÊm phÈy Dùng để ngăn cách các vế của câu ghép cã cÊu t¹o phøc t¹p. 4. Cñng cè: 1p - Kkh¸i qu¸t c«ng dông cña dÊu chÊm löng vµ dÊu chÊm phÈy. 5. Hướng dẫn học bài: 1p - Häc néi dung ghi nhí vµ lµm bµi tËp - Soạn bài: Văn bản đề nghị. + §äc sgk vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái phÇn I, II.. -------------------------------------------------. 350 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 125. Văn bản đề nghị. I . Môc tiªu - Học sinh nắm được đặc điểm của văn bản đề nghị. - Hiểu các tình huống viết văn bản đề nghị. - Biết cách viết một văn bản đề nghị đúng cách, nhận ra sai sót thường gặp khi viết văn bản đề nghị. II. §å dïng - GV: B¶ng phô ghi v¨n b¶n mÉu - HS: Viết một văn bản đề nghị III. Phương pháp - Phân tích, đàm thoại IV. Tæ chøc giê häc 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò: 3p - V¨n b¶n hµnh chÝnh lµ g×? V¨n b¶n hµnh chÝnh cã nh÷ng lo¹i nµo? 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học Hoạt động của thầy và trò Tg *Hoạt động 1: Khởi động 1'  Môc tiªu: T¹o høng thó cho HS tiÕp thu kiến thức về văn bản đề nghị.  C¸ch tiÕn hµnh - GV đọc nội dung một văn bản đề nghị (không đọc tiêu đề). - HS xác định văn bản trên thuộc loại văn b¶n hµnh chÝnh nµo? -> GV dÉn vµo bµi míi.. Néi dung chÝnh. *Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 25' I - Đặc điểm của văn bản đề nghị. míi  Mục tiêu: Học sinh nắm được đặc điểm của văn bản đề nghị. - Hiểu các tình huống viết văn bản đề nghÞ.  C¸ch tiÕn hµnh 1. Bµi tËp (SGK) - Học sinh đọc các văn bản đề nghị. ? Em hãy cho biết giấy đề nghị được viết nhằm mục đích gì? ? Đề nghị về việc gì? Gửi ai? Ai đề nghị? ? Khi viÕt cÇn chó ý nh÷ng yªu cÇu g× vÒ h×nh thøc vµ néi dung? 351 Lop7.net. 2. NhËn xÐt. - Mục đích: Mong muốn cấp có thẩm quyÒn gi¶i quyÕt nhu cÇu cña m×nh. - H×nh thøc: ViÕt theo mét mÉu nhÊt định. Trình bày sáng sủa, trang träng. - Néi dung: ng¾n gän, râ rµng.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> ? Häc sinh quan s¸t c¸c t×nh huèng trong SGK / 125, cho biÕt t×nh huèng nµo ph¶i viết giấy đề nghị? - Các tình huống viết giấy đề nghị: (a) vµ (c) ? Thế nào là văn bản đề nghị? - Gi¸o viªn cho häc sinh ghi nhí 1 theo SGK. II - Cách làm văn bản đề nghị. 1. Tìm hiểu cách làm văn bản đề nghÞ. - Học sinh đọc kỹ 2 văn bản đề nghị trên, vµ th¶o luËn nhãm (5p): Các mục trong văn bản đề nghị được tr×nh bµy theo thø tù nµo? - §¹i diÖn nhãm b¸o c¸o kÕt qu¶, GV nhËn xÐt vµ KL. ? Hai v¨n b¶n trªn cã ®iÓm g× gièng vµ kh¸c nhau? - Gièng: tr×nh bµy c¸c môc theo thø tù - Kh¸c: néidung. - Ai đề nghị? - §Ò nghÞ ai? - §Ò nghÞ ®iÒu g×?. ? Nh÷ng phÇn nµo lµ quan träng trong c¶ hai văn bản đề nghị? ? Em hãy rút ra cách làm một văn bản đề nghÞ.. 2. Dàn mục một văn bản đề nghị. -GV treo b¶ng phô. *C¸c môc: - Quèc hiÖu, tiªu ng÷ - §Þa ®iÓm, ngµy th¸ng n¨m - Tªn v¨n b¶n - N¬i nhËn - Nội dung đề nghị - Chữ kí, họ tên người đề nghị. - GV l­u ý HS c¸ch tr×nh bµy mét v¨n bản đề nghị.. 3. L­u ý - Tªn v¨n b¶n cÇn viÕt in hoa, khæ ch÷ to - Trình bày: sáng sủa, cân đối - Cần chú các mục: tên người (tổ chức) đề nghị, nơi nhận và nội dung đề nghị.. - HS đọc ghi nhớ. GV chốt kiến thức cơ b¶n. *Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập  Môc tiªu: HS cã kÜ n¨ng vËn dông thùc hµnh  C¸ch tiÕn hµnh. *Ghi nhí (SGK/126) 13' III. LuyÖn tËp 352 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> - HS nªu yªu cÇu bµi tËp vµ th¶o luËn nhãm (5p). - §¹i diÖn b¸o c¸o kÕt qu¶. GVKL.. Bài tập 1: So sánh lí do viết đơn và đề nghị trong hai tình huống. - GV đưa ra một văn bản đè nghị có điểm chưa đúng. - Yªu cÇu HS t×m vµ chØ ra chç sai -> Nêu hướng sửa chữa.. *Giống: đều là những nhu cầu và nguyện vọng chính đáng *Kh¸c: - §¬n: lµ nguyÖn väng cña c¸ nh©n - §Ò nghÞ: lµ nhu cÇu cña tËp thÓ Bài tập 2: Các lỗi thường mắc ở văn bản đề nghị. 4. Cñng cè: 2p Viết văn bản đề nghị cần thiết phải trả lời những câu hỏi nào? Trong 1 văn bản đề nghị có thể thiếu một trong các mục sau được không? vì sao/ (Quốc hiệu; lời cảm ơn; nguyên nhân đề nghị; cơ quan đề nghị .) 5. Hướng dẫn học bài: 1p - Häc néi dung ghi nhí vµ lµm bµi tËp cßn l¹i. - Tù ch÷a lçi trong bµi TËp lµm v¨n sè 6. --------------------------------------------------------. 353 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 126. TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 I. Mục tiêu - Học sinh nắm được những đơn vị kiến thức cần đạt trong bài Tập làm văn. Nắm được các ưu, khuyết điểm và sửa chữa - Nâng cao kĩ năng dùng từ, viết câu, dựng đoạn, tạo văn bản lập luận giải thích. - Có ý thức sửa lỗi, vận dụng các kiến thức đã học về từ khi sử dụng II. Đồ dùng - Giáo viên: các lỗi trong bài viết của HS - Học sinh: sửa lỗi trong bài III. Các bước lên lớp 1.Ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ: sự chuẩn bị bài (1p) 3.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học Hoạt động của thầy và trò Tg Nội dung *Hoạt động 1: Khởi động 1'  Mục tiêu: Tạo hứng thú cho hs tiếp thu nội dung của tiết trả bài  Cách tiến hành Trong các tiết trước các em đã viết bài số 6 văn biểu cảm. Hôm nay cô sẽ trả bài để các em biết được những ưu điểm nnhược điểm trong bài viết của mình. *Hoạt động2:Hướng dẫn chữa 41' I. Đề bài: Chứng minh rằng: Bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta bài  Mục tiêu: HS nhận biết được cách làm bài văn biểu cảm về người thân đảm bảo đúng yêu cầu. HS có kĩ năng tự phát hiện ra lõi sai trong bài viết của mình. II. Lập dàn ý  Cách tiến hành a) Mở bài - Học sinh nhắc lại đề bài Giới thiệu nội dung vấn đề cần chứng minh: ? Xác định kiểu bài? - Thiên nhiên ưu đãi cho nước ta không chỉ - Nghị luận chứng minh biển bạc mà còn cả rừng vàng. ? Vấn đề cần chứng minh? - Rừng mang lại cho con người những nguồn - Vai trò của rừng đối với cuộc lợi vô cùng to lớn về vật chất. sống con người - Rừng chính là cuộc sống của chúng ta. ? Dàn ý gồm có mấy phần? 3 phần b) Thân bài ? Phần mở bài cần làm gì? *Chứng minh bảo vệ rừng là bảo vệ những nguồn lợi kinh tế to lớn: GV đọc phần mở bài của học sinh: 354 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Học sinh so sánh ? Thân bài cần triển khai những gì?. GV đọc phần thân bài của học sinh: Học sinh so sánh Phần kết bài phải nêu điều gì? GV đọc phần kết bài của học sinh: Học sinh nhận xét. + Đa số các em có ý thức làm bài. + Xác định được yêu cầu của đề. + Một số em viết tốt, cảm xúc chân thành, có suy nghĩ, đánh giá, mạnh bạo, sáng tạo: Linh, My, Xim, Mai + Sử dụng đúng phương pháp lập luận chứng minh + Chữ viết có tiến bộ + Bố cục bài viết rõ ràng. - Rừng cho gỗ quý, dược liệu, nhiều loài động vật quý hiếm, dược liệu... - Rừng thu hút khách du lịch sinh thái. *Chứng minh rừng đã góp phần bảo vệ an ninh quốc phòng. - Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù - Rừng đã cùng con người đánh giặc *Chứng minh bảo vệ rừng là bảo vệ sự cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trường sống của con người. - Rừng là ngôi nhà chung của muôn loài động, thực vật, trong đó có những loài vô cùng quý hiếm. Ngôi nhà ấy không được bảo vệ, sẽ dẫn đến những hậu quả khong nhỏ về mặt sinh thái. - Rừng là lá phổi xanh. Chỉ riêng hình ảnh lá phổi cũng đã nói lên sự quan trọng của rừng đối với cuộc sống con người. - Rừng ngăn nước lũ, chống xói mòn, điều hòa khí hậu. Hầu như mọi hiện tượng bất thường của khí hậu dều có nguồn gốc tự việc con người không bảo vệ rừng. Ở VN chúng ta suốt từ Bắc chí Nam, lũ lụt hạn hán xảy ra liên miên trong nhiêu năm qua là bởi rừng đã bị con người khai thác, chặt phá không thương tiếc. c) Kết bài - Khẳng định lại vai trò to lớn của rừng. III. Nhận xét 1. Ưu điểm. 2.Nhược điểm - Nội dung: Một số bài còn sơ sài, chưa biết cách lập luận chứng minh: Phàng Hòa, Sùng Hòa, Vi 355 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Quyết, Thu, Nùng - Hình thức: Chưa hiểu rõ kiểu bài, còn thiên về sắp xếp các ý, - Chữ viết sai nhiều chính tả. - Không chấm câu - Diễn đạt yếu. Học sinh lên bảng tự tìm lỗi sai trong bài viết và sửa Học sinh + giáo viên nhận xét. IV. Chữa lỗi 1.Lỗi chính tả Lỗi sai dừng, hiu, Sấu, xiên sẹo, nức nực, văn bẳn dấy, lau, cát nhú Ra riêng, trồng giành cho, ngan lúc nãy đây. Sửa rừng, hươu xấu, xiêu vẹo, nức nở, văn bản giấy, lay, can nhé Ra giêng, trống, dành cho, ngay lúc này đây. 2. Lỗi diễn đạt - rừng là biển bạc; cuộc sống bị hủy hoại rừng; (Vi Quyết) - Khi quân thù lại vào trong rừng, không có lối ra, rừng đã giúp các cô chú bộ đội bao vây quân thù...(Hoàng Quyết) - người dân chúng ta đã phá hoại rất nhiều rừng đẹp rộng mênh mông chẳng qua đó là một điều nhỏ đã biến đổi thành chuyện lớn ...(Nùng) - mỗi khi đi qua khu rừng ở cạnh nhà tôi mà tôi đã cứu sống lại... (Nhị) * Một số bài viết gạch xóa nhiều, trình bày chưa sạch đẹp (Cự, Nùng, Phàng Hòa). Học sinh nhận xét việc sửa lỗi GV sửa chữa, bổ sung GV gọi điểm. 4.Củng cố: 1p Cách làm một bài văn nghị luận chứng minh 5. Hướng dẫn học bài: 1p. 356 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 127. DÊu g¹ch ngang. I . Môc tiªu - Häc sinh n¾m ®­îc c«ng dông cña dÊu g¹ch ngang, ph©n biÖt dÊu g¹ch ngang víi dÊu g¹ch nèi. - HS cã kÜ n¨ng ph©n biÖt dÊu g¹ch ngang víi dÊu g¹ch nèi. - HS cã ý thøc dïng dÊu chuÈn trong qu¸ tr×nh t¹o lËp v¨n b¶n. II . §å dïng - GV: B¶ng phô, tµi liÖu tham kh¶o - HS: bảng phụ hoạt động nhóm III. Phương pháp - Phân tích, đàm thoại IV. Tæ chøc giê häc 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: 3p - DÊu chÊm löng, dÊu chÊm phÈy cã nh÷ng c«ng dông g×? LÊy vÝ dô minh häa. 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học Hoạt động của thầy và trò Tg Néi dung chÝnh 2p *Hoạt động 1: Khởi động  Môc tiªu: t¹o høng thó cho HS tiÕp thu kiÕn thøc vÒ c«ng dông cña dÊu g¹ch ngang  C¸ch tiÕn hµnh - GV nêu vấn đề: Em hãy viết tên nước ngoµi theo phiªn ©m tiÕng ViÖt? VD: In-đô-nê-xi-a ? Em h·y so s¸nh c¸ch viÕt trªn víi c¸ch viÕt sau vÒ h×nh thøc? TuyÕn ®­êng s¾t Hµ Néi H¶i Phßng Va-ren Phan Béi Ch©u - HS tr¶ lêi, GV dÉn vµo bµi míi. I - C«ng dông cña dÊu g¹ch ngang. *Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 22' míi  Môc tiªu: Häc sinh n¾m ®­îc c«ng dông cña dÊu g¹ch ngang, ph©n biÖt dÊu g¹ch ngang víi dÊu g¹ch nèi.  §å dïng; b¶ng phô ghi bµi tËp 1. Bµi tËp (sgk)  C¸ch tiÕn hµnh 2. NhËn xÐt - GV treo b¶ng phô - Häc sinh quan s¸t vÝ dô (a), (b), (c), (d) *Dấu gạch ngang dùng để SGK, cho biÕt dÊu g¹ch ngang ®­îc dïng a) đánh dấu bộ phận giải thích. để làm gì? b) đánh dấu lời đối thoại trực tiếp 357 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> cña nh©n vËt. c) liÖt kª. d) nèi c¸c tõ trong mét liªn danh. ? Em cho biÕt dÊu g¹ch ngang cã nh÷ng c«ng dông g×? - Häc sinh rót ra nhËn xÐt theo ghi nhí SGK / 130. - GV nhÊn m¹nh: dÊu g¹ch ngang lµ dÊu c©u. - Häc sinh quan s¸t vÝ dô SGK / 130, cho biết dấu gạch nối trong từ Va - ren và Inđô-nê-xi-a được dùng để làm gì? (Trong 2 tõ trªn mçi tõ gåm mÊy tiÕng?) ? C¸ch viÕt dÊu g¹ch nèi cã g× kh¸c víi dÊu g¹ch ngang? - Häc sinh ghi nhí theo SGK / 130. - GV l­u ý HS dÊu g¹ch nèi kh«ng ph¶i là một dấu câu. Nó chỉ là một quy định về chính tả khi phiên âm các từ mượn của ng«n ng÷ Ên - ©u.. 3. Ghi nhí ( SGK ).. II. Ph©n biÖt dÊu g¹ch ngang vµ dÊu g¹ch nèi. 1. Bµi tËp (sgk) 2. NhËn xÐt - Dấu gạch nối dùng để nối các tiếng trong một từ mượn. - DÊu g¹ch nèi ng¾n h¬n dÊu g¹ch ngang. 3. Ghi nhí (sgk). 15' III - LuyÖn tËp. *Hoạt động 3: Luyện tập  Môc tiªu: Häc sinh cã kÜ n¨ng thùc Bµi tËp 1: Nªu c«ng dông cña dÊu hµnh, vËn dông g¹ch ngang  C¸ch tiÕn hµnh - Häc sinh nªu yªu cÇu bµi tËp 1, 2 SGK / 131. - HS th¶o luËn nhãm (5p). - Giáo viên gọi đại diện trả lời. - HS vµ GV nhËn xÐt KL. a) §¸nh dÊu bé phËn chó thÝch, gi¶i thÝch. b) §¸nh dÊu bé phËn chó thÝch, gi¶i thÝch. c) §¸nh dÊu lêi nãi trùc tiÕp cña nh©n vËt vµ bé phËn chó thÝch. d) Nãi c¸c tõ trong mét liªn danh Bµi tËp 2: C«ng dông cña dÊu g¹ch nèi - §Ó nèi c¸c tiÕng trong tªn riªng nước ngoài: Béc-lin; An-dát; Lo-ren. - HS độc lập suy nghĩ viết câu ra giấy 358 Lop7.net. Bµi tËp 3: §Æt c©u cã dïng dÊu g¹ch ngang.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> nh¸p kho¶ng (3p). - GV tæ chøc trß ch¬i tiÕp søc gi÷a 3 tæ theo néi dung ý a hoÆc b. - Gv nhËn xÐt vµ KL.. 4. Cñng cè: 1p - C«ng dông cña dÊu g¹ch ngang; ph©n biÖt víi dÊu g¹ch nèi. 5. Hướng dẫn học bài: 2p - Häc néi dung ghi nhí vµ lµm bµi tËp cßn l¹i. - So¹n bµi: ¤n tËp tiÕng ViÖt + Các kiểu câu đơn: Khái niệm và đặc điểm + C¸c dÊu c©u: C«ng dông. --------------------------------------------------. 359 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 128. «n tËp tiÕng viÖt. I . Môc tiªu - Học sinh ôn tập lại toàn bộ kiến thức Tiếng Việt về: Các kiểu câu đơn đã học, các dÊu c©u. - HS cã kÜ n¨ng tæng hîp hÖ thèng kiÕn thøc. - HS cã ý thøc «n tËp thêng xuyªn. II . §å dïng - GV: B¶ng phô - HS: Ôn tập theo sơ đồ trong sgk III. Phương pháp - Vấn đáp, trao đổi đàm thoại IV. Tæ chøc giê häc 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: - Nªu c«ng dông cña dÊu g¹ch ngang vµ lµm bµi tËp 3. 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học. Hoạt động của thầy và trò Tg Néi dung chÝnh *Hoạt động 1: Khởi động  Môc tiªu: T¹o høng thó cho HS tiÕp thu kiÕn thøc  C¸ch tiÕn hµnh - GV nªu yªu cÇu giê «n tËp *Hoạt động 2: Hướng dẫn ôn tập I. LÝ thuyÕt 1. Các kiểu câu đơn đã học  Môc tiªu: Häc sinh kh¸i qu¸t ®­îc toµn bé kiÕn thøc TiÕng ViÖt vÒ: C¸c kiÓu câu đơn đã học, các dấu câu.  §å dïng: b¶ng phô  C¸ch tiÕn hµnh 1.1. Câu phân loại theo mục đích - GV treo bảng phụ có sơ đồ nãi. ? Quan sát sơ đồ cho biết có mấy kiểu câu a) C©u nghi vÊn đơn? ? ThÕ nµo lµ c©u nghi vÊn, c©u trÇn thuËt, c©u cÇu khiÕn, c©u c¶m th¸n? LÊy vÝ dô - Dùng để hỏi. minh häa. - Tõ nghi vÊn: ai, bao giê, ë ®©u ? ThÕ nµo lµ c©u nghi vÊn, c©u trÇn thuËt, - Cuối câu thường đặt dấu chấm c©u cÇu khÕn, c©u c¶m th¸n? LÊy vÝ dô hái minh häa. VD: - Bao giê chÞ di Hµ Néi? b) C©u trÇn thuËt - ChÞ mua quyÓn s¸ch nµy ë ®©u? - Dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một VD: 360 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> -T«i h¸t. - T«i vÒ kh«ng mét chót bËn t©m.. ý kiÕn. c) C©u cÇu khiÕn - Dùng để đề nghị, yêu cầu...người nghê thực hiện hành động được nói đến trong câu. - Từ cầu khiến: hãy, đừng, chớ, nªn, kh«ng nªn.... VD: - Chị đóng giúp tôi cánh cửa. - Anh đừng làm như thế kẻo chị ấy buồn.. d) C©u c¶m th¸n - Dùng để bộc lộ cảm xúc trực tiếp. - Tõ ng÷ c¶m th¸n: «i, trêi ¬i, eo «i.... VD: - Trêi ¬i! Con lµm g× thÕ! - Eo «i! Con s©u to qu¸.. 1.2. C©u ph©n lo¹i theo cÊu t¹o a) Câu bình thường - Lµ c©u cÊu t¹o theo m« h×nh chñ ng÷, vÞ ng÷. b) Câu đặc biệt - Lµ c©u kh«ng cÊu t¹o theo m« h×nh chñ ng÷, vÞ ng÷ - Tác dụng của câu đặc biệt: + Xác định thời gian, nơi chốn... + LiÖt kª th«ng b¸o sù tån t¹i cña sự vật hiẹn tượng + Béc lé c¶m xóc + Gọi đáp. ? Thế nào là câu bình thường? Câu đặc biÖt? Cho vÝ dô minh häa. VD: - B¹n Lan ®ang häc bµi. - Một đêm mùa xuân. - Trêi ¬i! C« gi¸o t¸i mÆt... - S¬n! Em S¬n! S¬n ¬i! *GV khái quát nội dung theo sơ đồ.. Các kiểu câu đơn. Phân loại theo mục đích nói. C©u nghi C©u trÇn vÊn thuËt. C©u cÇu khiÕn. Ph©n lo¹i theo cÊu t¹o. C©u c¶m th¸n. 361 Lop7.net. C©u b×nh thường. Câu đặc biÖt.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> 2. C¸c dÊu c©u a) DÊu chÊm - DÊu kÕt thóc c©u trÇn thuËt.. ? Nªu c«ng dông cña dÊu chÊm vµ dÊu phÈy? VD: Ngµy x­a, cã mét nµng c«ng chóa xinh đẹp tuyệt trần. *GV l­u ý HS cuèi c©u cÇu khiÕn cã thÓ dïng dÊu chÊm. VD: - Nam gióp tí víi! - Nam gióp tí víi.. b) DÊu phÈy *Dùng để đánh dấu: - Gi÷a thµnh phÇn phô víi nßng cèt c©u. - Gi÷a c¸c tõ ng÷ cã cïng chøc vô. - Gi÷a mét tõ ng÷ víi bé phËn chó thÝch cña nã. - Gi÷a c¸c vÕ cña mét c©u ghÐp.. ? Nªu c«ng dông cña dÊu phÈy. VD: Buổi sáng, sương muối phủ trắng cµnh c©y, b·i cá. -> DÊu phÈy ng¨n c¸ch tr¹ng ng÷ víi nßng cèt c©u vµ ng¨n c¸ch 2 bæ ng÷. VD: Cèm kh«ng ph¶i thøc quµ cña người ăn vội; ăn cốm phải ăn từng chút Ýt, thong th¶ vµ ngÉm nghÜ. (Th¹ch Lam). c) DÊu chÊm phÈy *Được dùng để: - §¸nh dÊu ranh giíi gi÷a c¸c vÕ cña mét c©u ghÐp cã cÊu t¹o phøc t¹p. - §¸nh dÊu ranh giíi gi÷a c¸c bé phËn trong mét phÐp liÖt kª phøc t¹p.. VD: TÊt c¶ c«ng nh©n, n«ng d©n, bé đội,...đều hăng hái thi đua.. d) DÊu chÊm löng - BiÓu thÞ bé phËn ch­a liÖt kª hÕt. - biÓu thÞ lêi nãi ngËp ngõng, ng¾t qu·ng. - Làm dãn nhịp điệu câu văn, hài hước, dÝ dám.. VD: Sài Gòn - hòn ngọc Viễn Đông đang đổi mới.. e) DÊu g¹ch ngang - §¸nh dÊu bé phËn gi¶i thÝch, chó thÝch trong c©u. - §¸nh dÊu lêi nãi trùc tiÕp cña nh©n vËt. - BiÓu thÞ sù liÖt kª. - Nèi c¸c tõ trong mét liªn danh. *GV l­u ý HS ph©n biÖt dÊu g¹ch ngang víi dÊu g¹ch nèi.. II. LuyÖn tËp Bµi tËp 1: NhËn xÐt vÒ c¸ch dïng dÊu phÈy trong c©u v¨n sau ...Cối xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay n¾m thãc.. - GV nªu yªu cÇu bµi tËp. HS th¶o luËn nhãm (3). §¹i diÖn b¸o c¸o kÕt qu¶.. - Hai dÊu phÈy ng¾t c©u thµnh nhÞp ®iÖu 362 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> - GV nhËn xÐt KL.. cân đối, diễn tả sự vận hành đều đặn, kiªn nhÉn cña chiÕc cèi xay. Ngoµi chøc n¨ng ng¨n c¸ch c¸c thµnh phÇn c©u, hai dÊu phÈy cßn cã chøc n¨ng hình tượng hóa đối tượng thông báo. Bởi vậy, đó là hai dấu phẩy được dùng với mục đích tu từ nghệ thuật. Bµi tËp 2: Nªu t¸c dông cña dÊu chÊm löng trong c¸c c©u sau 1. ở đầu dây đằng này, Hùng nói: - A l«, t«i cã thÓ gÆp H©n ®­îc kh«ng? V©ng ...v©ng...H©n ®i v¾ng ¹...V©ng... chµo anh. 2. Em lµ...NguyÖt! (NguyÔn Minh Ch©u). - GV treo b¶ng phô ghi bµi tËp. HS suy nghĩ độc lập và trả lời . - GV KL. 1. BiÓu thÞ c¸c ko¶ng lÆng cña thêi gian. 2. BiÓu thÞ sù ngËp ngõng. 3. Biểu thị sự kéo dài giọng để nhấn m¹nh, g©y chó ý.. 3. Một đội viên đứng lên bờ tường hô: - Yªu cÇu cho tiÕp vi...Ö...n...! ( TrÇn §¨ng) 4. Cñng cè: 1p - GV kh¸i qu¸t néi dung «n tËp 5. Hướng dẫn học bài: 1p - ChuÈn bÞ néi dung «n tËp tiÕng ViÖt tiÕp theo: + Các phép biến đổi câu + C¸c phÐp tu tõ có ph¸p. ------------------------------------------. 363 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Ngµy so¹n: 12/4/2011 Ngµy gi¶ng: 14/4/2011. TiÕt 129. «n tËp tiÕng viÖt (tiÕp theo). I . Môc tiªu - Học sinh ôn tập lại toàn bộ kiến thức Tiếng Việt về: Các phép biến đổi câu và các phÐp tu tõ. - HS cã kÜ n¨ng tæng hîp hÖ thèng kiÕn thøc. - HS có ý thức ôn tập thường xuyên. II . §å dïng - GV: B¶ng phô - HS: Ôn tập theo sơ đồ trong sgk III. Phương pháp - Vấn đáp, trao đổi đàm thoại IV. Tæ chøc giê häc 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: 3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học Hoạt động của thầy và trò Tg NoÞ dung chÝnh *Hoạt động 1: Khởi động  Môc tiªu: T¹o høng thó cho HS tiÕp thu kiÕn thøc  C¸ch tiÕn hµnh - GV nªu yªu cÇu giê «n tËp *Hoạt động 2: Hướng dẫn ôn tập I. LÝ thuyÕt 3. Các phép biến đổi câu đã học  Môc tiªu: Häc sinh kh¸i qu¸t ®­îc 3.1. Thªm bít thµnh phÇn c©u toµn bé kiÕn thøc TiÕng ViÖt vÒ: C¸c a) Rót gän c©u. phép biến đổi câu và các phép tu từ. * ThÕ nµo lµ rót gän c©u?  §å dïng: b¶ng phô C©u rót gän lµ nh÷ng c©u vèn ®Çy  C¸ch tiÕn hµnh đủ cả chủ ngữ và vị ngữ nhưng *GV treo sơ đồ các phép biến đổi câu đã trong một ngữ cảnh nhất định có häc. thÓ rót gän mét sè thµnh phÇn c©u - HS quan sát sơ đồ và trả lời câu hỏi. mà người đọc người nghe vẫn hiểu. ? ThÕ nµo lµ rót gän c©u? Nh÷ng thµnh * Mục đích dùng câu rút gọn. phÇn c©u cã thÓ rót gän? VD? + C©u gän h¬n, th«ng tin nhanh, tránh lặp từ đã xuất hiện ở câu VD: - Bạn làm gì đấy? đứng trước. - §äc s¸ch. (rót gän chñ ng÷) + Ngụ ý hành động nói đến trong câu là của mọi người. * C¸ch dïng c©u rót gän. Khi rót gän c©u cÇn l­u ý: Kh«ng làm người nghe người đọc hiểu sai, hoặc hiểu không đầy đủ nội dung c©u nãi. Kh«ng biÕn c©u nãi thµnh c©u céc lèc, khiÕm nh·. b) Më réng c©u 364 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> ? Nêu đặc điểm và công dụng của trạng ng÷? *Bµi tËp nhanh: T×m tr¹ng ng÷ trong c©u sau Mùa xuân, cây gọa gọi đến bao nhiêu là chim rÝu rÝt. (TN chØ thêi gian) ? Trong trường hợp nào có thể tách trạng ng÷ thµnh c©u riªng? VD: Bố cháu đã hi sinh. Năm 72.. * Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u - Trạng ngữ thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, cách thức - VÞ trÝ: ®Çu c©u, cuèi c©u hoÆc gi÷a c©u.. ? Thế nào là dùng cụm chủ vị để mở rộng c©u? VD: Trung đội trưởng Bính khuôn mặt / đầy đặn. c v CN VN ? Những trường hợp nào dùng cụm chủ vị để mở rộng câu? ? Có mấy cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động? VD: Con mÌo vå con chuét. Con chuét bÞ con mÌo vå. * Dùng cụm chủ vị để mở rộng c©u. - Khi nãi hoÆc viÕt cã thÓ sö dông nh÷ng côm tõ cã h×nh thøc gièng câu đơn bình thường gọi là cụm CV làm thành phần câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu. 3.2. Chuyển đổi kiểu câu *Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động - Câu chủ động: - Câu bị động: - Cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:. C¸C PHÐP BIÕN §æI C¢U. Thªm, bít thµnh phÇn c©u. Rót gän c©u. Chuyển đổi kiÓu c©u. Më réng c©u. Thªm tr¹ng ng÷. Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động. Dùng cụm C - V để mở réng c©u. 365 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> ? ThÕ nµo lµ ®iÖp ng÷? VD: Cháu chiến đấu hôm nay V× lßng yªu tæ quèc V× xãm lµng th©n thuéc Bµ ¬i, còng v× bµ V× tiÕng gµ côc t¸c æ trøng hång tuæi th¬. (Xu©n Quúnh). 4. Các phép tu từ đã học a) §iÖp ng÷ - BiÖn ph¸p lÆp l¹i tõ ng÷ (c¶ c©u) để làm nổi bật ý, gây cmả xúc m¹nh -> phÐp ®iÖp ng÷ - Tõ ng÷ lÆp l¹i gäi lµ ®iÖp ng÷ *C¸c d¹ng ®iÖp ng÷: - §N c¸ch qu·ng - §N nèi tiÕp - §N chuyÓn tiÕp. ? C¸c d¹ng ®iÖp ng÷? ? ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª? Nªu c¸c kiÓu liÖt kª?. b) LiÖt kª - Lµ s¾p xÕp nèi tiÕp hµng lo¹t c¸c từ, cụm từ cùng loại để diễn tả đầy đủ sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay tư tưởng t×nh c¶m. *C¸c kiÓu liÖt kª: - LiÖt kª theo cÆp vµ liÖt kª kh«ng theo cÆp. - LiÖt kª t¨ng tiÕn vµ liÖt kª kh«ng t¨ng tiÕn.. VD: Tre, nøa, tróc, mai, vÇu mÊy chôc lo¹i kh¸c nhau, nh­ng cïng mét mÇm m¨ng non mäc th¼ng. (ThÐp Míi) *Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập  Môc tiªu: HS cã kÜ n¨ng vËn dông thùc hµnh  §å dïng: b¶ng phô ghi bµi tËp  C¸ch tiÕn hµnh. II. Bµi tËp Bài 1: Xác định thành phần câu và cho biÕt c©u më réng thµnh phÇn nµo?. *Gv treo b¶ng phô vµ HS nªu yªu cÇu bµi tËp. - HS thảo luận nhóm (3p), đại diện báo c¸o kÕt qu¶. - GV KL trên bảng phụ. HS đối chiếu so s¸nh.. a) Bè vÒ / lµ mét tin vui. (CN) c v C V b) C¸i bµn nµy / ch©n g·y råi. c v C V (VN) c) Con / ®­îc bè/ tha thø. (PN) c v C V d) Bµi v¨n em viÕt / rÊt hay. (PN) c v TT. 366 Lop7.net. (VN).

<span class='text_page_counter'>(20)</span> C *GV yêu cầu HS suy nghĩ độc lập và lên b¶ng thùc hiÖn bµi tËp. - HS nhËn xÐt. GVKL.. V. Bµi 2: Chuyển câu chủ động thành hai câu bị động tương ứng a. Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỷ XIII -> Ngôi chùa ấy được một nhà sư vô danh xây từ thế kỷ XIII -> Ngôi chùa ấy xây từ thế kỷ XIII b.Người ta làm tất cả cảnh cửa chùa bằng gỗ lim -> Tất cả cảnh cửa chùa làm bằng gỗ lim -Tất cả cảnh cửa chùa được người ta làm bằng gỗ lim. 4. Cñng cè: - GV k¸i qu¸ut néi dung «n tËp 5. Hướng dẫn học bài: - Ôn tập nội dung theo sơ đồ và xem lại các bài tập đã làm trong sgk. - CHuẩn bị bài văn bản báo cáo: đọc sgk và tra rlời câu hỏi phần I, II.. ----------------------------------------------. 367 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>