Giáo án lớp Sinh học khối 8 - Tiết 30: Hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Tuaàn : 15 BAØI 29 :. Tieát :30. Ngaøy :. HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VAØ THAÛI PHAÂN. I/ MUÏC TIEÂU: 1/Kiến thức:  HS trình bày được những đặc điểm cấu tạo của ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng  Các con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng từ ruột non tới các cơ quan, tế bào  Vai trò của gan trên con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng  Vai trò của ruột gìa trong quá trình tiêu hoá của cơ thể 2/ Kyõ naêng:  Reøn kyõ naêng:  Thu thập kiến thức từ tranh hình, thông tin  Khái quát, tư duy tổng hợp  Hoạt động nhóm 3/ Thái độ:  Giáo dục ý thức vệ sinh ăn uống, chống tác hại cho hệ tiêu hoá. Hình thành ý thức giữ vệ sinh nôi coâng coäng II/ CHUAÅN BÒ: 1/ Giaùo vieân:  Tranh phoùng to hình SGK  Tư liệu về vai trò của gan trong hấp thụ chất dinh dưỡng  Baûng 29 SGK Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận Các chất dinh dưỡng được hấp thụ và vận chuyển theo đừơng máu chuyển theo đường bạch huyết - Đường - Lipit (các giọt nhỏ đã được nhủ tương hoá) - Axit beùo vaø Glyxeârin - Caùc Vitamin tan trong daàu ( - Axit amin Vitamin:A,D,E,K) - Các Vitamin tan trong nước - Các muối khoáng - Nước 2/ Hoïc sinh III/ TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC: 1/ Ổn định lớp 2/ Kieåm tra baøi cuõ:  Họạt động tiêu hoá chủ yếu ở ruột non là gì?  Với một khẩu phần bữa ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hoá diễn ra có hiệu quả thì với thành phần các chất dinh dưỡng sau khi tiêu hoá ở ruột non là gì? 3/ Các hoạt động dạy và học: a) Mở bài: Cơ thể đã hấp thụ các chất dinh dưỡng này như thế nào? Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề này Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Noäi dung ghi baøi Hoạt động 1: Tìm hiểu về hấp thụ chất I/ Sự hấp thụ chất dinh dinh dưỡng dưỡng –– Ruoät non laø nôi haáp thuï Mục tiêu: Khẳng định được ruột non là Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> chất dinh dưỡng nơi hấp thụ chất dinh dưỡng.Cấu tạo của ruột non phù hợp với sự hấp thụ –– Cấu tạo ruột non phù hợp với việc hấp thụ: Caùch tieán haønh: –– Nieâm maïc ruoät coù nhieàu –– GV thông báo: Nước và muối khoáng neáp gaáp hoà tan được hấp thụ ngay ở dạ dày còn các sản phẩm của quá trình tiêu hoá như –– Coù nhieàu loâng ruoät vaø đường đơn, glixêrin và axit béo, axit amin lông ruột cực nhỏ được hấp thụ ở niêm mạc ruột non. –– Mạng lưới mao mạch –– Hiệu quả hấp thụ chất dinh dưỡng phụ  Hiệu quả hấp thụ chất dinh máu và bạch huyết dày đặc dưỡng phụ thuộc vào diện tích bề (cả ở lông ruột) thuoäc vaøo yeáu toá naøo? maët haáp thuï –– Ruoät daøi  toång dieän –– Ruoät non coù ñaëc ñieåm caáu taïo gì ñaëc  Ruoät non coù neáp gaáp, loâng tích beà maët haáp thuï 500m2 bieät laøm taêng dieän tích beà maët haáp thuï ruoät, heä thoáng mao maïch của nó ? So sánh với dạ dày? –– Đồ thị hình 29.2 SGK nói lên điều gì  Đồ thị 29.2 cho thấy: Ngay từ về sự hấp thụ các chất dinh dưỡng ở ruột đoạn đầu của ruột non, sự hấp thụ các chất dinh dưỡng bắt đầu tăng non? daàn, tæ leä % haáp thuï phaûn aùnh trong đồ thị tương ứng với khẩu phần ăn đơn giản. Nếu với khẩu phần ăn đầy đủ thì sẽ đạt tới 100% ở khoảng cách xa hơn (tính từ miệng) –– GV cho HS thảo luận nhóm trả lời các  HS quan sát tranh thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi SGK caâu hoûi SGK –– Ñaëc ñieåm caáu taïo trong cuûa ruoät non  Dieän tích beà maët beân trong cuûa có ý nghĩa gì với chức năng hấp thụ các ruột non rất lớn là điều kiện cho sự hấp thụ các chất dinh dưỡng với chất dinh dưỡng của nó? hieäu quaû cao –– Căn cứ vào đâu, người ta khẳng định  Hệ mao mạch máu và mạch rằng ruột non là cơ quan chủ yếu của hệ bạch huyết phân bố dày đặc tới tiêu hoá đảm nhận vai trò hấp thụ các từng lông ruột cũng sẽ là điều kiện cho sự hấp thụ các chất dinh dưỡng chất dinh dưỡng? với hiệu quả cao  Người ta khẳng định ruột non laø cô quan chuû yeáu cuûa heä tieâu haùo đảm nhận vai trò hấp thụ chất dinh dưỡng là căn cứ vào các bằng chứng sau:  Ruoät non coù beà maët haáp thuï raát lớn (tới 400 – 500 m2),lớn nhất so với các đoạn khác của ống tiêu hoá. Ruột non còn có mạng mao maïch maùu vaø maïch baïch huyeát daøy ñaëc.  Thực nghiệm phân tích thành II/ Con đường vận chuyển phần các chất của thức ăn trong các các chất sau khi hấp thụ và đoạn ống tiêu hoá (hình 29.2 SGK) vai trò của gan –– GV nhận xét – đánh giá – bổ sung Hoạt động 2:Tìm hiểu về con đường cũng chứng tỏ sự hấp thụ các chất 1. Đường máu: Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> –– Đường, Axit béo và hấp thụ, vận chuyển các chất và vai trò dinh dưỡng diễn ra ở ruột non Glyxeârin, Axit amin, caùc cuûa gan vitamin atn trong nước, nước Mục tiêu : Hs chỉ rõ 2 con đường vận và muối khoáng. chuyển các chất, đó là con đường máu và 2. Đường bạch huyết: baïch huyeát. Neâu vai troø quan troïng cuûa –– Lipit, caùc vitamin tan gan. trong daàu nhö A,D,E.K Caùch tieán haønh: 3. Vai troø cuûa gan: –– GV cho HS đọc thông tin và thảo luận –– Điều hào nồng độ các nhóm điền bảng SGK và trả lời câu hỏi –– Gan đóng vai trò gì trên con đường  HS đọc thông tin, quan sát hình chất dinh dưỡng trong máu 29.3 và điền bảng, trả lời câu hỏi được ổn định, đồng thời khử vaän chuyeån caùc chaát veà tim?  Vai troø cuûa gan : các chất độc có hại với cơ –– GV nhận xét – đánh giá – bổ sung –– GV giảng thêm về chức năng dự trữ  Điều hoà nồng độ các chất thể của gan đặc biệt là các vitamin  điều dinh dưỡng (đường glucozơ, axit này liên quan đến chế độ dinh dưỡng. béo) trong máu ở mức ổn định, III/ Thải phân: Còn chức năng khử độc của gan là lớn phần dư sẽ được biến đổi để tích –– Vai trò của ruột già: –– Hấp thụ nước cần thiết nhưng không phải là vô tận  Cần bảo trữ hoặc thải bỏ. đảm chế độ ăn uống và an toàn thực  Khử các chất độc bị lọt vào cho cơ thể cùng các chất dinh dưỡng –– Thaûi phaân ( chaát caën baõ ) phaåm Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai trò của  Các nhóm khác nhận xét – bổ ra khỏi cơ thể sung – đánh giá ruột già trong quá trình tiêu hoá Muïc tieâu: Chæ roõ vai troø quan troïng cuûa ruột già đó là khả năng hấp thụ nước, muối khoáng Caùch tieán haønh –– GV cho HS đọc thông tin và trả lời caâu hoûi trong SGK: –– Vai troø chuû yeáu cuûa ruoät giaø trong quaù trình tiêu háo ở cơ thể người là gì? –– GV nhận xét – đánh giá – bổ sung  Hấp thụ thêm phần nước còn –– GV giaûng theâm: –– Ruột già không phải là nơi chứa phân cần thiết cho cơ thể  Thải phân ra môi trường ngoài (vì ruoät giaø daøi 1,5m) –– Roät gaøi coù caùc vi khuaån leân men thoái –– Hoạt động cơ học của ruột già: Dồn chất chứa trong ruột xuống ruột thằng –– GV liên hệ tới bệnh táo bón: Bệnh táo bón là do lối sống ít vận động, giảm nhu động ruột già  Cần ăn nhiều chất xơ, vận động vừa phải IV/ CUÛNG COÁ: –– Các chất dinh dưỡng đã được hấp thụ qua niêm mạc ruột non như thế nào? –– Vai trò của gan trong sự hấp thụ các chất dinh dưỡng? V/ DAËN DOØ: –– Học ghi nhớ –– Soạn bài 30: “ Vệ sinh tiêu hoá” Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span>