Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (291.83 KB, 20 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 Ngµy so¹n:12/8/2011 Ngµy gi¶ng : 15/8/2011 TiÕt 1 - V¨n b¶n:. T«i ®i häc. Thanh TÞnh A. Môc tiªu cÇn ®at: Gióp Hs : 1. KiÕn thøc: - c¶m nhËn ®îc t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vËt ''t«i'' ë buổi tựu trường đầu tiên trong đời ; Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi d vÞ tr÷ t×nh man m¸c cña Thanh TÞnh. 2. KÜ n¨ng: - KÜ năng bµi häc: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm . - KÜ n¨ng sèng: + Giao tiếp: Thể hiện sự cảm thông trước những cảm xúc đẹp của tuổi học trò, những kỉ niệm đáng nhớ. + Suy nghÜ s¸ng t¹o: Ph¸t hiÖn, ph©n tÝch diÔn biÕn t©m tr¹ng n/vËt trong tp’ tù sù ( dòng hồi tưởng của nhân vật “tôi’’ theo trình tự thồi gian của buổi tựu trường). + Tự nhận thức: Biết trân trọng những cảm xúc chân thành, những kỉ niệm đẹp của tuổi học trò (cuộc đời mỗi người). 3. Thái độ: Giáo dục tình cảm gắn bó với trường, lớp; trân trọng , yêu kính mẹ. B. ChuÈn bÞ . - TËp truyÖn: Quª mÑ; ch©n dung t¸c gi¶ Thanh TÞnh. - Tranh ảnh ngày khai trường C. Phương pháp: Đọc - hiểu văn bản, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, phân tích, giảng bình,... D. TiÕn tr×nh giê d¹y: I. ổn định tổ chức :( 1p ) II. kiÓm tra bµi cò : (3p ) KiÓm tra s¸ch vë, viÖc chuÈn bÞ bµi cña häc sinh. III. Bµi míi: (’ ) Trong cuộc đời, mỗi con người có rất nhiều niềm vui, hạnh phúc và một trong những niềm vui đó là được cắp sách tới trường. Do vậy kỉ niệm về ngày đầu tiên đến trường luôn ở trong tâm trí mỗi chúng ta. Hôm nay cô và các em sẽ cóng nhau gîi nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm Êy cïng nhµ v¨n Thanh Tinh qua v¨n b¶n “T«i ®i häc”.. 1 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 Hoạt động của thầy và trò * Hoạt động 1:Tìm hiểu tác giả, tác phÈm.( 8p ) ? §äc thÇm chó thÝch */T8 ? ? Tr×nh bµy ng¾n gän nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ t¸c gi¶ vµ t¸c phÈm? - GV cã thÓ bæ sung theo TLTK. ? Nªu xuÊt xø cña v¨n b¶n nµy? - GV nêu yêu cầu đọc: Giọng chậm , h¬i buån , l¾ng s©u; chó ý giäng nãi của nhân vật '' tôi '' , người mẹ và ông đốc . - GV đọc mẫu - Gọi h/s đọc tiếp. ? Yêu cầu h/s nhận xét cách đọc của b¹n ? ? "Ông đốc" trong văn bản là ai ? ? Líp 5 trong v¨n b¶n cã ph¶i lµ líp cuèi cÊp tiÓu häc cña em kh«ng ? * Hoạt động 2: Phân tích văn bản. B1.(5p ) ? V¨n b¶n thuéc thÓ lo¹i nµo? ? TruyÖn cã nh÷ng NV nµo ? Nh©n vËt nµo lµ chÝnh V× sao? - NV" t«i"- §îc kÓ nhiÒu nhÊt, mäi sù việc đều được kể từ cảm nhận của "t«i". ? Văn bản được viết với những phương thức biểu đạt nào? PTBĐ nào là chính? ? TruyÖn ®îc viÕt theo tr×nh tù nµo? ? T×m bè côc cña v¨n b¶n? B 2. ( 25p ) ? Kỉ niệm về buổi tựu trường được diễn t¶ theo tr×nh tù nµo ? - Thêi ®iÓm gîi nhí: cuèi thu (hµng năm ) - ngày khai trường . - C¶nh thiªn nhiªn l¸ rông nhiÒu , m©y bµng b¹c. - C¶nh sinh ho¹t: mÊy em bÐ rôt rÌ cùng mẹ đến trường. ? T©m tr¹ng cña NV "t«i" khi nhí l¹i kØ niÖm ®îc miªu t¶ nh thÕ nµo ?. Néi dung kiÕn thøc I. Giíi thiÖu chung. 1. T¸c gi¶: Thanh TÞnh (1911-1988 ).. 2. T¸c phÈm: - TruyÖn ng¾n in trong tËp"Quª mÑ"1941. II. §äc - t×m hiÓu t¸c phÈm: 1. §äc, t×m hiÓu chó thÝch:. 2. KÕt cÊu, bè côc: - ThÓ lo¹i: TruyÖn ng¾n. - PTB§ chÝnh: BiÓu c¶m. - KÕt cÊu: Theo tr×nh tù tõ hiÖn t¹i nhí vÒ qu¸ khø. - Bè côc: 4 phÇn. 3. Ph©n tÝch: a. Kh¬i nguån kØ niÖm:. 2 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - DiÔn t¶ theo tr×nh tù thêi gian : Tõ hiÖn t¹i mµ nhí vÒ qu¸ khø. - C¸c tõ l¸y diÔn t¶ t©m tr¹ng, c¶m xóc : nao nøc, m¬n man, tng bõng, rén r· --> §ã lµ nh÷ng c¶m gi¸c trong s¸ng n¶y në trong lßng --> Gãp phÇn rót ng¾n kho¶ng c¸ch thêi gian gi÷a qu¸ khứ và hiện tại . Chuyện đã xảy ra từ bao năm rồi mà dường như vừa mới x¶y ra h«m qua . ? NhËn xÐt vÒ gi¸ trÞ cña H/a' so s¸nh ë ®o¹n nµy ? - H/ a' so s¸nh--> Giµu søc gîi c¶m, gắn với cảnh sắc TN tươi đẹp trong s¸ng, tr÷ t×nh. ? Khi cùng mẹ tới trường,nhân vật "t«i"cã sù c¶m nhËn nh thÕ nµo ? - Con đường đã quen- thấy lạ. - Cảnh vật thay đổi- lòng tôi có sự thay đổi lớn. - Thấy mình trang trọng và đứng đắntrưởng thành. ? Theo em t¹i sao NV t«i cã nh÷ng c¶m nhận đó ? GV: §ã lµ c¶m gi¸c míi mÎ, ngì ngµng cña nh©n vËt t«i khi ®îc mÑ d¾t tới trường. Mọi vật dường như đều thay đổi, phải chăng đó chính là thay đổi trong lßng cña chó bÐ. Chó bÐ c¶m thấy mình có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học đối với một chú bé mới chỉ biết chơi đùa, qua sông thả diều, ra đồng chạy nhẩy với bạn ...thì đi học quả là một sự kiện lớn, một thay đổi quan trọng, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời chú bé tôi. ? Nh÷ng cö chØ, H§, ý nghÜ nµo cña NV khiÕn em chó ý ? V× sao ? - BÆm tay gh× thËt chÆt...--> Lóng tóng, vụng về đáng yêu.. Thời điểm, cảnh sắc, con người mùa khai trường được đánh thức bao kỉ niệm tuổi thơ trong buổi tựu trường đầu tiên. b. T©m tr¹ng cña NV t«i trong buæi tựu trường đầu tiên: + Khi cùng mẹ tới trường:. 3 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - Xin mẹ cho cầm bút, thước--> Thử sức, tự khẳng định mình. - Nghĩ chỉ có người thạo mới ...--> non nít, ng©y th¬. ? Nh÷ng chi tiÕt trªn béc lé t©m tr¹ng nµo cña NV t«i khi cïng mÑ tíi trường?. T©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c ngì ngàng, cảm nhận rõ sự thay đôỉ trưởng thành khi lần đầu được cắp sách đến trường.. *. Cñng cè T1: ( 2p ) ? Em c¶m nhËn nh thÕ nµo vÒ NV t«i qua 2 phÇn ®îc ph©n tÝch ? *. HDVN: (1p ) - Häc bµi, ph©n tÝch kiÕn thøc. - TiÕp tôc so¹n bµi. TiÕt 2: B3 (30p ) Gi¶ng: 16.8.2011 *. ổn định tổ chức: *. KTBC: ? T©m tr¹ng cña nh©n vËt "t«i"khi cïng mẹ tới trường ? - Trả lời theo vở ghi. *. Bµi míi: ? Cảnh sân trường làng Mĩ Lí có gì + Lúc ở sân trường: giống với trường em? - Sân trường: dày đặc người, quần áo sạch sẽ, gương mặt tươi vui sáng sủa. + Không khí đặc biệt của ngày khai trường. ? Ngôi trường đối với nhân vật tôi ở lần trước và lần này có gì khác nhau ? - Ngôi trường: xinh xắn, oai nghiêmlòng lo sợ, vẩn vơ. ? V× sao cËu bÐ l¹i lo sî ? - Vì mọi điều đều mới mẻ, xa lạcảm thấy mình nhỏ bé so với nó; sợ vì sẽ phải rời mẹ để bước vào nơi xa lạ đó vµ kh«ng ph¶i chØ riªng cËu mµ nh÷ng cậu bạn mới đến cũng như vậy. 4 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 ? Khi miêu tả những cậu học trò nhỏ đó tác giả đã sử dụng những hình ảnh so sánh nào? Sự ngập ngừng e sợ đó được miªu t¶ cô thÓ nh thÕ nµo ? - Hä nh con chim...muèn bay...ngËp ngõng e sî. - ThÌm ao íc nh nh÷ng häc trß cò. BH: ch¬ v¬, vông vÒ, lóng tóng, giËt m×nh...khãc.... GV: Từ "lúng túng" điệp 4 lần để diễn t¶ ch©n thùc cö chØ, ¸nh m¾t, ý nghÜ c¶m gi¸c... ? T¹i sao NV "t«i" bÊt gi¸c quay lng l¹i dói ®Çu vµo lßng mÑ nøc në khãc theo ? ? Qua phÇn t×m hiÓu em cã nhËn xÐt g× về tâm trạng ...trên sân trường ? GV: Lu ý häc sinh chó ý phÇn 3 cña truyÖn ? V× sao khi s¾p vµo líp ,"T«i" l¹i c¶m thÊy cha lÇn nµo xa mÑ nh lÇn nµy ? - §©y lµ lÇn ®Çu tiªn cËu bÐ ph¶i tù lËp víi nhiÖm vô häc tËp chø kh«ng ph¶i ®i ch¬i nh mäi khi. ? Cảm giác lần đầu bước vào lớp học cña cËu bÐ lµ g× ? - Mùi hương lạ . - Lµm nhËn bµn ghÕ lµ cña riªng m×nh. - Người bạn mới : không thấy xa lạ.. T©m tr¹ng lo sî vÈn v¬, håi hép, lóng túng, cảm thấy mình bé nhỏ khi bước vµo mét thÕ giíi míi kh¸c l¹ ®Çy hÊp dÉn.. + Khi ë trong líp häc:. Tù tin g¾n bã, sù quyÕn luyÕn tù nhiªn, bÊt ngê . ? H×nh ¶nh "mét con chim ...hãt mÊy tiÕng rôt rÌ råi vç c¸nh bay cao" gîi cho em suy nghÜ g× ? 5 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - Hình ảnh liên tưởng rất gần gũinhững cậu học trò nhỏ lần đầu tiên cắp sách tới trường vơí biết bao rụt rè, bỡ ngì råi sÏ quyÕt t©m t¹m biÖt thÕ giíi ấu thơ chỉ biết nô đùa, nghịch ngợm để bước vào thế giới của học trò, của tri thøc ®Çy khã kh¨n mµ hÊp dÉn... ? Em có nhận xét gì về thái độ của C¶m xóc võa xa l¹ võa gÇn gòi, ngì NV"T«i" trong nh÷ng phót ®Çu cña giê ngµng nhng còng ®Çy tù tin NV "T«i" häc ? nghiêm trang bước vào giờ học đầu tiên. - Thái độ chăm chỉ, nghiêm túc. ? Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với các em bé lÇn ®Çu tiªn ®i häc ? - Các bậc phụ huynh : Chu đáo, hồi hộp, cùng con em trong buổi đầu đến trường. - Ông đốc: Từ tốn, bao dung đáng kính träng - Thầy giáo: Tươi cười ,đầy tình yêu trẻ. Có tình thương và trách nhiệm. GV b×nh:. 4. Tæng kÕt: 4.1. NghÖ thuËt: - Sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a kÓ vµ béc lé c¶m xóc. - Bố cục truyện theo dòng hồi tưởng và c¶m nghÜ cña NV theo tr×nh tù thêi gian. * Hoạt động 3: Tổng kết.(5p ) ? NhËn xÐt nh÷ng PTB§ cña truyÖn ng¾n ? GV: Ng«n ng÷ trong s¸ng,giµu h×nh ¶nh... Th¶o luËn nhãm: ? Theo em søc cuèn hót cña T.P' ®îc t¹o nªn tõ ®©u? - Tình huống truyện: Buổi tựu trường đầu tiên trong đời bao giờ cũng chứa chan c¶m xóc, kØ niÖm. - Tình cảm ấm áp, trìu mến (đặc biệt của người lớn đối với những em nhỏ). 4.2. Néi dung: Lµ kØ niÖm, c¶m xóc cña NV "T«i" trong buổi tựu trường đầu tiên. 4.3 . Ghi nhí:. 6 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường,các so s¸nh gîi c¶m cña t¸c gi¶ . To¸t lªn chÊt tr÷ t×nh thiÕt tha, ªm dÞu. ? Néi dung cña truyÖn ng¾n lµ g× ? ? §äc ghi nhí ? * Hoạt động 4: Luyện tập.( 5p ) III. LuyÖn tËp: ? T×m vµ ph©n tÝch c¸c h×nh ¶nh so s¸nh ®îc nhµ v¨n sö dông trong truyÖn ng¾n nµy? - Cã nhiÒu h×nh ¶nh so s¸nh - cã ba h×nh ¶nh tiªu biÓu: + T«i quªn thÕ nµo ®îc nh÷ng c¶m giác trong sáng...quang đãng. + ý nghÜ Êy tho¸ng qua...ngän nói. + Hä nh con chim...trong c¶nh l¹. - C¸c h×nh ¶nh so s¸nh xuÊt hiÖn ë c¸c thời điểm khác nhau để diễn tả nổi bật t©m t¹ng, c¶m xóc cña NV t«i. - C¸c h×nh ¶nh so s¸nh giµu h×nh ¶nh, giµu søc gîi c¶m g¾n víi c¶nh s¾c TN tươi sáng, trữ tình. - Gióp c¶m gi¸c, ý nghÜ cña NV ®îc c¶m nhËn cô thÓ râ rµng. IV. Cñng cè: (3p ) ? C¶m nhËn cña em vÒ truyÖn ng¾n? ? PBCN cña em vÒ dßng c¶m xóc cña NV "t«i'' trong truyÖn ng¾n... V . HDVN: (2p ) - Häc bµi vµ lµm bµi tËp. - Soạn "Trong lòng mẹ": Chia bố cục VB, trả lời theo câu hỏi SGK, tìm đọc Tp " Nh÷ng ngµy th¬ Êu " - Nguyªn Hång. E. Rót kinh nghiÖm: .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... 7 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 Ngµy so¹n 16/8/2011 Ngµy gi¶ng : 19/8/2011 TiÕt 3 – TËp lµm v¨n. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản. A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc: - Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản. 2. KÜ n¨ng: - KÜ n¨ng bµi d¹y: Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nªu bËt ý kiÕn, c¶m xóc cña m×nh. - KÜ n¨ng sèng: Trong giao tiếp, khi trình bày biết tư duy để trình bày 1 vấn đề có tính thống nhất về chủ đề . 3. Thái độ: - Giáo dục ý thức xây dựng văn bản đảm bảo tính thống nhất. B. ChuÈn bÞ: GV: SGK, SGV, TLTK, … HS: Tìm hiểu trước nội dung bài học. C. Phương pháp: Ph©n tÝch, quy n¹p, H§ c¸ nh©n ,th¶o luËn nhãm … D. TiÕn tr×nh giê d¹y: I. ổn định tổ chức : (1p ) II. KTBC: (5p ) Mạch lạc của văn bản là gì ? Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc ? - Lµ sù tiÕp nèi cña c¸c c©u, c¸c ý theo 1 tr×nh tù hîp lÝ. - ĐK: + Nội dung VB bám sát đề tài, xoay quanh sự việc, NV chính. + ND các phần, đoạn của VB tập trung thể hiện chủ đề VB. II. Bµi míi: (35p ) Hoạt động của thay và trò Néi dung kiÕn thøc Hoạt động 1: (7p) ? HS đọc thầm lại văn bản "Tôi đi học" ? ? T¸c gi¶ nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c nµo trong thêi th¬ Êu cña m×nh ? - Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên. ? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong lòng t¸c gi¶ ? 8 Lop8.net. A. Lý thuyÕt I. Chủ đề của văn bản: 1. Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu. - "T«i ®i häc ":.
<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - T©m tr¹ng håi hép , c¶m gi¸c bì ngì. ? Các nội dung đó xuyên suốt tác phẩm và được coi là chủ đề của văn bản. Vậy em hãy phát biểu chủ đề của v¨n b¶n nµy ?. ? Em hiểu thế nào là chủ đề văn bản ?. Hoạt động 2: (15p ). - T©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vËt trong buæi tùu trường đầu tiên. 2. Ghi nhí 1: Chủ đề văn bản là đối tượng và vấn đề chính được tác giả nêu lên, đặt ra trong v¨n b¶n. II. TÝnh thèng nhÊt vÒ chủ đề của văn bản:. ? Quan s¸t l¹i VB "T«i ®i häc " ?. 1. Kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu: ? C¨n cø vµo ®©u mµ em biÕt VB T«i ®i häc "nãi lªn V¨n b¶n "T«i ®i häc". những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên ? - Nhan đề văn bản cho phÐp dù ®o¸n VB nãi vÒ chuyÖn "T«i ®i häc". ? Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in sâu - §ã lµ nh÷ng kØ niÖm vÒ trong lòng "tôi" suốt cuộc đời ? buæi ®Çu ®i häc cña "t«i" nên đại từ "tôi ", các từ - Lßng t«i l¹i n¸o nøc… ng÷ biÓu thÞ ý nghÜa ®i - T«i quªn thÕ nµo ®îc … häc ®îc lÆp l¹i nhiÒu ? C©u hái b - T12 ? lÇn. - Tâm trạng , cảm nhận về sự vật đều có những thay - Các câu văn đều nhắc đổi : trên đường, trong sân trường , trong lớp học đến kỉ niệm của buổi .(SGV-11, 12.) tựu trường đầu tiên . các chi tiết , ngôn ngữ trong văn bản đều tập trung kh¾c ho¹ t« ®Ëm c¶m gi¸c nµy vµ viÖc chóng ta cã thÓ - TÝnh thèng nhÊt vÒ cảm nhận được nội dung , chủ đề của văn bản thông chủ đề của văn bản là qua h×nh ¶nh, c©u, tõ , … thÓ hiÖn tÝnh thèng nhÊt cña sự nhất quán về chủ đề v¨n b¶n. đã được xác định . ? Vậy em hiểu như thế nào là tính thống nhất về chủ đề - Tính thống nhất được thể hiện ở 2 phương cña v¨n b¶n ? 9 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 diÖn : + Hình thức : Nhan đề v¨n b¶n , tÝnh m¹ch l¹c qua c¸c phÇn , ®o¹n,. ? HS đọc ghi nhớ ? * Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập. (15p ) ? Nªu yªu cÇu cu¶ bµi tËp 1 ?. - Cho häc sinh th¶o luËn nhãm theo c©u hái cuèi bµi c¸c nhãm tr×nh bµy - nhËn xÐt . - GV nhËn xÐt, chèt ý.. c©u, tõ …TËp trung nổi bật chủ đề . + Nội dung : Xác định đối tượng và mục đích cña v¨n b¶n. 2. Ghi nhí2 : SGK T12 . B. LuyÖn tËp : Bµi tËp 1 : V¨n b¶n "Rõng cä quª t«i " . - ND : ViÕt vÒ t×nh c¶m gắn bó của người dân s«ng Thao víi rõng cä quê hương . - C¸c ®o¹n tr×nh bµy : Giíi thÞªu rõng cä , t¸c dông cña c©y cä , t/ c g¾n bã víi c©y cä . §îc s¾p xÕp hîp lÝ, không nên thay đổi . Bµi tËp 2: - a vµ d. Bµi tËp 3: - c, h xa với chủ đề. - b diễn đạt chưa tốt, chưa tập trung TH C.đề.. - HS th¶o luËn. - GV hướng dẫn theo SGV .. 4. Cñng cè : (1p ) ? Em hiểu như thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ? ? Để văn bản đảm bảo tính thống nhất ,cần phải chú ý điều gì ? 5. HDVN : ( 2p ) _ Häc ghi nhí, n¾m ®îc néi dung bài. 10 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 Hoµn chØnh bµi tËp. Tìm hiểu trước bài : Bố cục văn bản - KN, nhiệm vụ mỗi phần trong bố cục; Đọc VB: Người thầy đạo cao đức trọng. E . Rót kinh nghiÖm : ........................................................................................................................... ... . ………………………………………………………………................ TiÕt 3 – TiÕng viÖt. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ. A. Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: 1, KiÕn thøc: - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái qu¸t cña nghÜa tõ ng÷ . 2. KÜ n¨ng: - KÜ n¨ng bµi häc: Th«ng qua bµi häc, rÌn luyÖn t duy trong viÖc nhËn thøc mèi quan hÖ gi÷a c¸i chung vµ c¸i riªng. - KÜ n¨ng sèng: BiÕt vËn dông c¸c tõ ng÷ theo nghÜa réng vµ nghÜa hÑp, 3. Thái độ: GD ý thức tìm hiểu , sử dụng từ ngữ cho đúng. B. ChuÈn bÞ: - GV: SGK, SGV, TLTK, b¶ng phô. - HS: Tìm hiểu trước nội dung bài. C. Phương pháp: Ph©n tÝch, quy n¹p, lµm viÖc c¸ nh©n, th¶o luËn nhãm... D. TiÕn tr×nh giê d¹y: 1. ổn định : (1p ) 2. KTBC: 3. Bµi míi: (p ) Hoạt động của thày và trò. 11 Lop8.net. Néi dung kiÕn thøc.
<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 Hoạt động 1: (25p ). A. Lý thuyÕt I.Tõ ng÷ nghÜa réng,. GV sö dông b¶ng phô ghi VD trong SGK-T10. HS quan sát sơ đồ. ? Nghĩa của từ "động vật" rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa cña c¸c tõ: thó , chim , c¸ ? v× sao ? -V× ph¹m vi nghÜa cña tõ "§éng vËt" bao hµm ph¹m vi nghÜa cña tõ :thó , chim , c¸. ? NghÜa cña tõ "thó" réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña tõ : voi, hươu ? ? C©u hái b-SGK ? ? C©u hái c-SGK ?. tõ ng÷ nghÜa hÑp: 1. Kh¶o sat vµ ph©n tÝch ng÷ liÖu. *. So s¸nh nghÜa tõ: -"§éng vËt" réng h¬n : thó, chim, c¸. - "Thó"réng h¬n : voi, hươu. -"C¸" réng h¬n :c¸ r«,... - Thó, chim ,c¸ réng hơn: voi, hươu, ...cá thu; §ång thêi hÑp h¬n : "động vật".. GV: Nhìn vào sơ đồ, ta thấy nghĩa của từ :Thú, chim, cá khái quát hơn nghĩa của từ : voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu... theo đó, nghĩa của từ "động vật" khái quát hơn nghÜa cña tõ: thó, chim, c¸. => Sự khái quát có mức độ từ nhỏ đến lớn như vâỵ giữa các từ ngữ gọi là: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ. => NghÜa cña mét tõ cã thÓ réng h¬n hay hÑp ? Vậy em hiểu thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa hơn nghĩa của từ ngữ tõ ng÷ ? kh¸c. - NghÜa cña mét tõ cã thÓ réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña tõ ng÷ kh¸c. - Chỉ quan hệ bao hàm, sự khái quát có mức độ từ nhỏ đến lớn. 2. Ghi nhí: SGK-T10. ? HS §äc phÇn ghi nhí SGK-T10 ? ? Khi nµo th× tõ ®îc coi lµ nghÜa réng hoÆc nghÜa hÑp? ? Mét tõ cã thÓ mang c¶ nghÜa réng vµ nghÜa hÑp kh«ng ? Cho vÝ dô ? - VD: gia sóc, chã - chã nhµ ,chã s¨n, chã sãi... Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài tập. (15p ). B. LuyÖn tËp: 12 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 ? Nªu yªu cÇu bµi tËp 1? - GV cho 2 HS lªn b¶ng lµm. Y phôc. Bài tập 1: lập sơ đồ.. quÇn quần đùi mi.. ¸o quÇn dµi. ¸o dµi. ¸o s¬. ? Nªu yªu cÇu bµi tËp 2 ? - HS lµm miÖng.. Bµi tËp 2: a. Chất đốt. b. NghÖ thuËt. c. Thøcc ¨n. d. Nh×n. e. §¸nh. Bµi tËp 3:. - Hướng dẫn như bài tập 3.. Bµi tËp 4: a. Thuèc lµo. b. Thñ quü. c. Bót ®iÖn. d. Hoa tai.. Hoạt động theo nhóm bàn: + C¸c nhãm lµm- tr×nh bµy kÕt qu¶. + NhËn xÐt, bæ sung.. ? T×m nh÷ng tõ ng÷ cã nghÜa réng h¬n vµ s¾p xÕp theo cấp độ mở rộng dần đối với các từ ngữ sau: a. Ao lót- áo - y phục - đồ vật - sự vật. b. Bàn trà - bàn - đồ dùng. c. Đi - dời chỗ - hoạt động.. Bµi tËp 5: Khãc - sôt sïi,nøc në... Bµi tËp bæ sung:. 4. Củng cố: ? Em hiểu như thế nào là cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ ? 5. HDVN: - Häc thuéc ghi nhí. - Hoµn chØnh bµi tËp. - Nghiên cứu trước bài: Trường từ vựng . 13 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 E. Rót kinh nghiªm: ................................................................................................................................... .................................................................................................................................... ………………………………………………………………................ Ngµy so¹n 20/8/2011 Ngµy gi¶ng : 23/8/2011 TiÕt 5+6 - V¨n b¶n:. Trong lßng mÑ (TrÝch: Nh÷ng ngµy th¬ Êu) Nguyªn Hång A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc: - Tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật bé Hồng. - Cảm nhận được tình yêu mãnh liệt của bé Hồng đối với mẹ . - Bước đầu hiểu được thể loại hồi kí và những nét đặc sắc của thể loại này qua ngßi bót cña Nguyªn Hång thÊm ®îm chÊt tr÷ t×nh, lêi v¨n tù truyÖn ch©n thµnh, giµu søc truyÒn c¶m . 2. KÜ n¨ng: - Kĩ năng bài dạy: Rèn kĩ năng phân tích, đánh giá nhân vật và tác phẩm văn häc. - Kĩ năng sống: Mỗi chúng ta phải biết đánh giá và yêu thương con người cho đúng mực 3. Thái độ: Giáo dục lòng nhân ái, sự đồng cảm với những con người có hoàn cảnh bất h¹nh. B. ChuÈn bÞ: - GV: So¹n bµi, tham kh¶o tµi liÖu, ¶nh ch©n dung t¸c gi¶. - HS: T×m hiÓu bµi theo yªu cÇu cña gi¸o viªn C. Phương pháp: Phương pháp đàm thoại, nêu vấn đề, giảng bình, tích hợp... D. TiÕn tr×nh giê d¹y: I. ổn định tổ chức: (1p) II. KiÓm tra bµi cò: (5p) ? V¨n b¶n " T«i ®i häc" ®îc viÕt theo thÓ lo¹i nµo ? 14 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 ? Nội dung chủ đạo của tác phẩm là gì ? - ThÓ lo¹i: truyÖn ng¾n tr÷ t×nh. - Chủ đề: Dòng cảm xúc đẹp đẽ, trong sáng, sâu sắc đối với mái trường tuổi thơ. III. Bµi míi: (35p ) - Giáo viên giới thiệu bài mới ... ở nước ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ, những kĩ niệm ấy đã được nhà văn viết lại trong tập hồi kí " Những ngày thơ ấu " kỉ niệm về người mẹ đáng thương qua cuộc trò chuyện với bà Cô và qua cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chương truyện cảm động nhất. Hoạt động của thầy và trò Néi dung kiÕn thøc * Ho¹t đéng 1: T×m hiÓu t¸c gi¶, t¸c phÈm. (8p ) ? Dùa chó thÝch, em h·y nªu ng¾n gän nh÷ng nÐt c¬ b¶n vÒ t¸c gi¶ vµ t¸c phÈm? - HS nªu ng¾n gän. - GV bæ sung theo TLTK. I. Giíi thiÖu chung 1. T¸c gi¶ ( 1918- 1982). - Lµ mét trong nh÷ng nhµ văn lớn của VHVN hiện đại. - Lµ nhµ v¨n cña nh÷ng người lao động nghèo khổ, nhµ v¨n cña phô n÷ vµ nhi đồng. 2. T¸c phÈm: - TËp håi kÝ tù truyÖn: " Nh÷ng ngµy th¬ Êu"(1938- 1940) viÕt vÒ tuæi th¬ cay đắng của tác giả.. - Håi kÝ tù truyÖn: ghi l¹i, kÓ l¹i nh÷ng truyÖn cña chính mình- NV chính tronh truyện xưng " Tôi"là tác giả- người kể truyện và bộc lộ cảm xúc. - Tõ c¶nh ngé vµ t©m sù cña bÐ Hång, t¸c gi¶ cho thấy bộ mặt lạnh lùng của xã hội đồng tiền đầy rẫy những thành kiến cổ hủ, thói nhỏ nhen độc ác của đám thị dân tiểu tư sản khiến cho tình ruột thịt -Tác phẩm gồm 9 chương. còng trë lªn kh« hÐo. -V¨n b¶n "Trong lßng mÑ" là chương IV. - Tên đoạn trích do người soạn sách đặt. II. §äc - hiÓu v¨n b¶n * Hoạt động 2: B1. ( 27p ) 1. §äc, t×m hiÓu chó thÝch: - Y.c đọc : Giọng chậm, tình cảm. Lời của bà cô a. §äc đọc với giọng kéo dài, lộ rõ sắc thái châm biếm. b.T×m hiÓu chó thÝch: ? Gi¶i thÝch c¸c chó thÝch: 5, 8, 14, 17. 2. KÕt cÊu, bè côc: ? Văn bản sử dụng những phương thức BĐ nào ? - PTB§: KÕt hîp tù sù, ? Là cuốn hồi kí, NV người kể chuyện xưng tôi, miªu t¶ vµ biÓu c¶m. ngôi thứ nhất. Điều đó có ý nghiã gì ? - C©u chuþªn trë lªn trung thùc, ch©n thµnh. ? C©u chuyÖn cña bÐ Hång ®îc kÓ víi nh÷ng sù viÖc nµo? - Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và người cô. 15 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - Cuéc trß chuyÖn gi÷a 2 mÑ con bÐ Hång. ? Hãy tìm và đánh dấu trên văn bản ranh giới các sự việc đó ? - Từ đầu ...đến chứ/ 17. - Cßn l¹i. ( Cã thÓ cã nhiÒu c¸ch chia kh¸c n÷a) GV: Ph©n tÝch theo nh©n vËt. ? Theo dâi phÇn ch÷ nhá, em thÊy c¶nh ngé cña bÐ Hồng có gì đặc biệt ? Em cảm nhận như thế nào về c¶nh ngé Êy ? - C¶nh ngé cña bÐ Hång: + Må c«i cha, xa mÑ. + Sèng nhê c« ruét- bÞ ghÎ l¹nh- khao kh¸t t×nh yêu thương. Thương tâm. ? NV người cô đóng vai trò gì trong cuộc đối thoại víi bÐ Hång ? - Chủ động trò chuyện, lái câu chuyện theo ý mình. ? T×m nh÷ng chi tiÕt miªu t¶ H§, cö chØ, vµ giäng nói của người cô ? - HĐ, cử chỉ: Gọi tôi đến, cười hỏi, vỗ vai, cười mà nói, tươi cười kể các chuyện... - Lêi nãi: + Xng h«: mµy tao gÇn gòi, th©n t×nh. + Giäng nãi: ngät ngµo. ? Nhận xét về những biểu hiện bề ngoài của người c« trong cuéc trß chuyÖn víi bÐ Hång? - Tá ra dÞu dµng, th©n mËt, quan t©m. ? Thực chất đó có phải là mục đích của người cô không ? Căn cứ vào đâu em đánh giá như vậy ? ? Vậy mục đích của người cô là gì ? ? Em hiểu như thế nào về nụ cười rất kịch của người cô ?- giả dối. ? Những HĐ, cử chỉ, lời nói nào của người cô trong đoạn đối thoại tiếp theo làm em chú ý ? Những chi tiÕt Êy biÓu hiÖn ®iÒu g× ? - Hái giäng vÉn ngät: ... mî mµy ph¸t tµi l¾m. - Hai con m¾t long lanh- ch»m chÆp nh×n. - Vỗ vai, cười mà nói: ...vào mà thăm em bé- ngân dµi, ngät , râ. - Tươi cười kể tình cảnh túng quẫn, sự gầy guộc, rách rưới... 1 cách tỉ mỉ. Biểu hiện: Chủ động dàn dựng, từng bước gieo nọc độc, thâm hiểm, lạnh lùng vô cảm, độc ác. ? Cử chỉ, thái độ của người cô ở cuối cuộc thoại thay đổi như thế nào ? Đó có phải là sự thay đổi về 19 Lop8.net. - Bè côc: 2 PhÇn. 3. Ph©n tÝch: a. Nhân vật người cô trong cuộc đối thoại với bé Hồng:.
<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 tình cảm khi chứng kiến sự đau đớn , phẫn uất của đứa cháu không ? - §æi giäng, vç vai, nghiªm nghÞ. - Tỏ sự ngậm ngùi, thương xót. Thay đổi chiến thuật Bản chất giả dối, thâm hiểm đến trơ trẽn. ? Qua phân tích, em hiểu gì về tâm địa và bản chất của người cô ? * Cñng cè( tiÕt 1): (1p ) ? Theo em vì sao bà cô có thái độ cay nghiệt với mÑ bÐ Hång nh vËy ? - Sù Ých kØ, thãi nhá nhen, thµnh kiÕn cæ hñ- NV đại diện cho lớp thị dân tiểu tư sản. * HDVN: (2p ) - TËp tãm t¾t v¨n b¶n. - So¹n tiÕp cho tiÕt 2. TiÕt 2: Gi¶ng 27.8.2911 *ổn định tổ chức: (1p ) *KTBC: ( 5p ) ? Tãm t¾t v¨n b¶n "Trong lßng mÑ" ? PBCN vÒ nhân vật người cô ? - Tóm tắt: Gần đến ngày giỗ cha, bé Hồng được người cô gọi đến... trên đường đi học về, Hồng nh×n thÊy mÑ, ch¹y theo... trong lßng mÑ Hång thÊy sung sướng, hạnh phúc. - Người cô: Giả dối, thâm hiểm, lạnh lùng, độc ác. * Bµi míi: B2 ( 28p ) ? Vì sao trong cuộc trò chuỵên với người cô, bé Hång l¹i øng xö nh vËy ? - Toan tr¶ lêi cã. - Cúi đầu không đáp Nhận ra ý nghĩa cay độc... - Cười đáp: không, không muốn vào... Không để những rắp tâm... xâm phạm... ? Em đánh giá như thế nào về cách ứng xử của Hång trong t×nh huèng nµy ? Ph¶n øng th«ng minh. ? NÕu trong t×nh huèng nh cña bÐ Hång, em sÏ øng xö nh thÕ nµo ? - HS tù béc lé. ? Sau câu hỏi thứ hai của người cô, tâm trạng bé Hång nh thÕ nµo ? - Im lÆng cói ®Çu,lßng th¾t l¹i, m¾t cay cay ®au 20 Lop8.net. Người cô thật giả dối, lạnh lùng, độc ác và thâm hiểm.. b. Nh©n vËt bÐ Hång: + BÐ Hång trong cuéc trß chuyện với người cô:.
<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 đớn, xót xa. ? Khi nghe nh÷ng lêi nhôc m¹, mØa mai cña bµ c« vÒ mÑ, t©m tr¹ng bÐ Hång nh thÕ nµo ? - Nước mắt ròng ròng,chan hoà đầm đìa. - Cười dài trong nước mắt. Đau đớn, phẫn uất. ? Tâm trạng bé Hồng như thế nào khi nghe người cô cứ tươi cười kể về cảnh ngộ tội nghiệp của mẹ m×nh ? - Cæ häng nghÑn ø, khãc kh«ng ra tiÕng. - Nh÷ng cæ tôc...nh...quyÕt vå ngay mµ c¾n, nhai, nghiÕn... ? Hãy chỉ ra cái đặc sắc của câu văn và tác dụng cña nã ? - Lời văn dồn dập, hình ảnh so sánh đặc sắc, các động từ mạnh Đau đớn, uất ức căm giận cực ®iÓm. --> Lòng yêu thương mẹ tha thiết, mãnh liÖt. ? Tìm đọc những câu văn biểu hiện rõ nhất tình c¶m s©u s¾c mµ bÐ Hång dµnh cho mÑ ? - Nhưng đời nào ...rắp tâm... - Tôi thương mẹ tôi và căm tức... - Giá những cổ tục đã đày đoạ... ? Qua những cảm xúc, suuy nghĩ, thái độ trong cuộc trò chuyện với người cô, ta biết được điều gì về tình cảm của bé Hồng đối với mẹ ? ? BÐ Hång gÆp mÑ trong hoµn c¶nh nµo ? BÐ cã nh÷ng H§ nµo trong phót gi©y phót ®Çu tiªn Êy ? +. Khi tho¸ng thÊy bãng mÑ: - Hoµn c¶nh: ChiÒu tan häc, tho¸ng thÊy.. - H§: LiÒn ®uæi theo, gäi bèi rèi. ? H§ Êy cho em h×nh dung nh thÕ nµo vÒ t×nh cảm, tâm trạng của bé Hồng lúc đó ? Kh¸t khao gÆp mÑ. Mõng rì, cuèng quýt, hi väng. Ph¶n øng tøc th×, tù nhiªn. ? Nếu người ngồi trong xe không phải là mẹ của bé Hång th× ®iÒu g× sÏ x¶y ra ? - Nếu không phải mẹ- Bạn bè cười chê. . B¶n th©n thÑn, tñi cùc: ¶o ¶nh . ? Thö ph©n tÝch c¸i hay cña h×nh ¶nh so s¸nh nµy ? H. ¶ so s¸nh- cùc t¶ nçi kh¸t khao gÆp mÑ. ? H·y ph©n tÝch chi tiÕt miªu t¶ H§ cña bÐ Hång 21 Lop8.net. Trong tâm trạng đau đớn, xãt xa, phÉn uÊt cùc ®iÓm đối với những cổ tục, bé Hồng bộc lộ TY thương tha thiết , mãnh liệt đối với mẹ.. + BÐ Hång khi gÆp mÑ vµ trong lßng mÑ:.
<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 khi gặp mẹ để thấy khả năng miêu tả tâm lí tinh tế cña Nguyªn Hång ? - Thở...trán ...chân- phần nhiều vì nỗi xúc động mạnh mẽ dâng lên trong lòng khi đó đúng là mẹ. - Kh«ng oµ khãc ngay- khi mÑ kÐo tay, xoa ®Çu hỏi thì niềm sung sướng, xúc động mới vỡ oà thàng tiÕng khãc. Mtả tâm lí tinh tế xúc động, sung sướng. ? TiÕng khãc lÇn nµy cã g× kh¸c víi khãc khi nãi chuyện với người cô ? ? Khi ë trong lßng mÑ, bÐ Hång cã nh÷ng c¶m gi¸c nh thÕ nµo ? Theo em c¶m gi¸c nµo lµ m¹nh nhÊt, v× sao ? +. Khi ë trong lßng mÑ: Êm ¸p,th¬m tho l¹ thường,êm dịu vô cùng và sung sướng- hạnh phúc tột đỉnh (mạnh nhất vì nó át đi tất cả...) ? C¶m nhËn cña bÐ Hång khi ë trong lßng mÑ ®îc diễn tả bằng phương thức biểu đạt chính nào ? ? Qua đó em cảm nhận thêm điều gì về tâm hồn tác gi¶ ? PTB§ chÝnh: BiÓu c¶m-C¶m høng say mª, rung động tinh tế. ? Kªnh h×nh gîi cho em nh÷ng c¶m nhËn g× ? GV b×nh vÒ h×nh ¶nh bÐ Hång trong lßng mÑ. ? ấn tượng sâu sắc của em về hình ảnh bé Hồng khi gÆp mÑ vµ trong lßng mÑ lµ g× ? Hoạt động 3: Tổng kết. (5p ) ? Trong v¨n b¶n ,chÊt tr÷ t×nh ®îc thÓ hiÖn qua những phương diện nào ? ? Néi dung cña ®o¹n trÝch lµ g× ? ? Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo được thể hiện nh thÕ nµo qua ®o¹n trÝch ? - GT nhân đạo: Ca ngợi , cảm thông, lên án... - GT hiÖn thùc: Ph¶n ¸nh... ? §äc ghi nhí Hoạt động 4: Luyện tập. (2p ) ? Em hiểu như thế nào về nhận định :" Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng" ? HD theo SGV.. Trong lßng mÑ, bÐ Hång ch×m trong niÒm sung sướng, hạnh phúc tột đỉnh.. 4. Tæng kÕt: 4.1. Néi dung : - Cảnh ngộ đáng thương và nçi buån cña nh©n vËt bÐ Hång. - Nỗi cô đơn và niềm khát khao cña bÐ Hång bÊt chÊp sù tµn nhÉn, v« t×nh cña bµ c«. - C¶m nhËn cña bÐ Hång vÌ t×nh mÉu tö thiªng liªng, s©u nÆng khi gÆp mÑ, 4.2. NghÖ thuËt: - KÕt hîp lêi v¨n kÓ chuyÖn víi miªu t¶, biÓu c¶m. 4.3. Ghi nhí:SGK/ 21. III. LuyÖn tËp:. IV. Cñng cè: ( 1p ) - GV §äc t liÖu tham kh¶o cho häc sinh nghe . 22 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 8 - Có thể cho học sinh hát hay đọc thơ ca ngợi tình mẫu tử. V. HDVN: (2p ). - Tóm tắt văn bản, tìm đọc tác phẩm. - N¾m ®îc gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. - Phân tích H.ả các NV : người cô, bé Hồng. - Viết đoạn văn PBCN về nhân vật người mẹ trong đoạn trích. - Soạn bài "Tức nước vỡ bờ". E. Rót kinh nghiÖm: .................................................................................................................................... .................................................................................................................................... *******************************. Ngµy so¹n 24/8/2011 Ngµy gi¶ng : 27/8/2011 TiÕt 6- TiÕng ViÖt:. Trường từ vựng. A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc: - Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng đơn giản. - Bước đầu hiểu được mối quan hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá...giúp ích cho việc học v¨n vµ lµm v¨n. 2. KÜ n¨ng: - Kĩ năng bài dạy: Rèn kĩ năng lập trường từ vựng và sử dụng khi nói, viết. - Kĩ năng sống: Trong quan hệ phải sử dụng các trường từ vựng chính xác và có hiÖu qu¶. 3. Thái độ: Có ý thức sử dụng trường từ vựng khi nói và viết. B. ChuÈn bÞ: GV: Gi¸o ¸n, b¶ng phô. HS : Tìm hiểu trước nội dung bài. C. Phương pháp: Phân tích, quy nạp, hoạt động nhóm, thực hành. D. TiÕn tr×nh giê d¹y: I. ổn định tổ chức: (1' ) II. KTBC: (5' ) 23 Lop8.net.
<span class='text_page_counter'>(21)</span>