Giáo án Ngữ văn 8 tiết 69, 70: Nguyễn Quang Sáng, cuộc đời và sự nghiệp

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Tuần 18 – Tiết 69-70. NGUYỄN QUANG SÁNG, CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP A> KẾT QUẢ CẦN ĐẠT : - Nắm được những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn học của nhà văn Nguyễn Quang Sáng . - Trên cơ sở những hiểu biết về nội dung cốt truyện , thấy được những giá trị cơ bản của tiểu thuyết Mùa gió chướng. - Qua đoạn trích, hiểu biết thêm về cuộc chiến đấu của quân dân miền Nam trên chiến trường miền Tây Nam Bộ chống bọn Mĩ – ngụy . * Thái độ : Biết trân trọng những chiến sĩ cách Mạng . B> CHUẨN BỊ : - Giáo viên : Tư liệu tham khảo có liên quan đoạn trích . - Học sinh : bài soạn C> PHƯƠNG PHÁP : - Thuyết trình , phân tích , nêu vấn đề . - Kĩ thuật : động não , hỏi và trả lời , đọc , hợp tác . D> TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG : 1) Bài mới : HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GV : Trước khi vào tiết học thầy cho mấy em nghe và xem bài hát “ Về miền thương nhớ”.Trong quá trình mấy em xem , lưu ý trong bài hát có nói đến những địa danh nào . ? Nghe và xem bài hát em có cảm nhận gì về vùng đất An Giang ? -> Học sinh trả lời theo cảm nhận GV :An Giang là vùng đất đẹp , có núi và đồng bằng, thuận lợi cho việc trồng lúa , du lịch . Cũng từ vùng đất này đã sản sinh nhiều bật anh tài : nhà văn có , nhạc sĩ có , nhà cách mạng có . Ví dụ như : - Nhà văn Mai Văn Tạo quê Châu Đốc - Nhà thơ Viễn Phương quê Tân Châu - Nhà văn Anh Đức Quê Châu Thành - Nhạc sĩ Hoàng Hiệp - Nhà cách mạng lớn của quê hương An Giang Chủ tịch Tôn Đức Thắng. ? Ở thị trấn Mỹ Luông quê của chúng ta em biết có nhà văn nào? -> Nguyeãn Quang Saùng GV : Vậy để hiểu rõ hơn ông Nguyễn Quang sáng xuất thân trong gia đình như thế nào , sự nghiệp sáng tác của ông đã có những thành tựu gì . Hôm nay thầy trò chúng ta tìm hiểu Nguyễn Quang Sáng , cuộc đời và sự nghiệp . GV : Trước khi đi vào tìm hiểu Nguyễn Quang Sáng , cuộc đời và sự nghiệp , thầy cho mấy em xem một tư liệu nói về cuộc đời của Nguyễn Quang Sáng lúc nhỏ -> lớn lên đi bộ đội GV : Cuộc đời của ông sinh ra và lớn lên như thế . Để hiểu rõ hơn chúng ta ñi vaøo tìm hieåu phaàn taùc giaû ? Nêu những nét chính về tác giả Nguyễn Quang Sáng ? -> Nguyeãn Quang Saùng sinh ngaøy 12 thaùng 01 naêm 1932 taïi xaõ Myõ Luoâng ,Chợ Mới , An Giang Lop8.net. NỘI DUNG BÀI HỌC. I> TAÙC GIAÛ : 1) Tiểu sử và nghiệp văn : - Nguyeãn Quang Saùng sinh ngaøy 12 thaùng 01 naêm 1932 taïi xaõ Myõ.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> -1946 xung phong vào bộ đội chống Pháp, làm liên lạc, tham gia nhiều trận đánh - 1948, ông được cử đi học thêm văn hóa . - 1950, ông công tác tại Bộ Tư lệnh miền Tây Nam Bộ, nghiên cứu tôn giáo - 1955, ông tập kết ra Bắc , làm cán bộ phòng Văn nghệ Đài Tiếng nói Việt Nam . - 1958, công tác ở Hội Nhà văn Việt Nam, làm biên tập viên . - 1966, trở về chiến trường miền Nam, làm cán bộ sáng tác của Hội Văn Ngheä Giaûi phoùng. - Miền Nam giải phóng ( 4/1975 ) ông trở lại Thành Phố Hồ Chí Minh , giữ chức Tổng thư kí Hội nhà văn . - Hieän nay, oâng soáng taïi Thaønh phoá Hoà Chí Minh . ? Những sáng tác của ông bắt nguồn từ đâu ? -> kí ức từ thời niên thiếu , những năm tháng hoạt động cách mạng. GV : trước khi tìm hiểu sự nghiệp sáng tác , chúng ta xem một đoạn tư liệu cuûa Nguyeãn quang Saùng , oâng noùi gì khi vieát taùc phaåm cuûa oâng . ? Nêu những tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Quang sáng ? • *Truyeän vaø kí : Chiếc lược nhà (1968) • Doøng soâng thô aáu (1985) • Boâng caåm thaïch (1969) • Đất lửa (1963) • Con chim vaøng (1957) • Người quê hương (1958) • Nhật kí người ở lại (1962) • Caâu chuyeän beân traän ñòa phaùo (1966) • Mùa gió chướng (1975), ….. • * Kòch baûn phim : Mùa gió chướng (1977) • Cánh đồng hoang (1978) • Mùa nước nổi (1986) • Doøng soâng haùt (1988) • Thời thơ ấu (1995), • Như một huyền thoại (1995), …. GV : Chúng ta vừa tìm hiểu tiểu sử và sự nghiệp sáng tác của nhà văn Nguyễn Quan Sáng , để hiểu rõ thêm về nhà văn chúng ta đi tìm hiểu tác phẩm “ Mùa gió chướng” GV : Mùa nước nổi , hai chiến sĩ Năm Bờ và Thắng được trên cử về công tác ở một địa phương ở Miền Tây Nam Bộ . Năm Bờ gặp lại người yêu là Sáu Linh . Họ bắt tay vào cuộc chiến đấu của bon Mỹ Ngụy . Tiêu biểu cho lực lượng chống phá cách mạng là đại úy Long , Long thuộc gia đình địa chủ vốn mâu thuẩn với cách mạng . Long rất tích cực diệt coäng . Được sự hỗ trợ của bộ đội chính quy , du kích xã đồng loạt tấn công , đột nhập vào nhà bắt sống đại úy Long . Một cánh quân khác tiêu diệt chi khu bọn giặc . Cuộc chiến thắng lợi .  Giá trị nội dung : Tác phẩm là bức tranh về cuộc kháng chiến chống Myõ cuûa nhaân daân mieàn Taây Nam Boä . Toá caùo boïn Myõ – nguïy trong Lop8.net. Luông ,Chợ Mới , An Giang - Ông giác ngộ và đi theo cách mạng từ rất trẻ .. 2) Sự nghiệp sáng tác : - Truyện và kí - Kịch bản phim. II> TÁC PHẨM MÙA GIÓ CHƯỚNG :.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> việc tàn phá ruộng vườn, buộc dân bỏ làng vào ấp chiến lược . Phản ánh tinh thần đấu tranh anh dũng , kiên cường của quân dân Miền Nam .  Giá trị nghệ thuật : tác phẩm mang tính sử thi , hòa quyện với nét lãng mạn trữ tình ( tình đồng đội , tình yêu ) GV : Tác phẩm mùa gió chướng có nhiều chương , hôm nay chúng ta tìm hieåu chöông 27 . Moät traän choáng caøn . GV gọi 2- 3 hs đọc đoạn trích “ Một trận chống càn” ? Nội dung đoạn trích nói gì ? -> Nói về một trận chống càn giữa quân ta và quân địch. GV : trận càn đó như thế nào ? Tóm tắt nội dung cốt truyện đoạn trích ? -> HS toùm taét GV : Nội dung cốt truyện đoạn trích nói về trận càn của bọn Mỹ Ngụy vào vùng căn cứ cách Mạng diễn ra trong mùa nước nổi GV: Trong càn giữa quân ta và quân địch phải nói đến mối tương quan về lực lượng, vũ khí , tinh thần . GV : Trước hết chúng ta tìm hiểu lực lượng của địch . ? Lực lượng của quân địch như thế nào ? -> Nhieàu ? Lực lượng của quân ta -> Ít GV : Lực lượng của hai bên như thế , còn vũ khí thì sao. ? Vuõ khí cuûa quaân ñòch nhö theá naøo ? -> Hiện đại ? Vuõ khí cuûa quaân ta nhö theá naøo ? -> Thoâ sô GV : ? Lực lượng của quân địch hùng mạnh , vũ khí hiện đại , nhưng tinh thần chiến đấu của họ thế nào ? -> HS thaûo luaän hai em ngoài cuøng (2 phuùt ) -> Run sợ , hèn nhát ? Thể hiện ở chi tiết nào trong đoạn trích -> Lúc đầu hăng hái nhưng rồi khi chiếc đầu bị vướng thì các chiếc còn lại quay đầu bỏ chạy GV : ? Quân địch run sợ còn quân ta thì sao ? -> Tinh thần chiến đấu dũng cảm ? Tinh thần chiến đấu dũng cảm của quân ta thể hiện ở chi tiết nào -> Ngồi trước mũi xuồng,bình tĩnh quan sát hành động của địch, nôn nóng được nổ súng ngay. -> Trực thăng bắn như rải đá xuống mặt nước , du kích lại lặn xuống , lặn heát hôi thì troài leân laáy hôi laïi laën tieáp . GV : Qua tìm hiểu về lực lượng, vũ khí , tinh thần chiến đấu . ? Em cho bieát keát quaû traän choáng caøn nhö theá naøo ? -> Quân địch thất bại, quân ta toàn thắng ? Sự thất bại của quân địch được miêu tả như thế nào trong đoạn trích ? Lop8.net. 1)Moät traän choáng caøn : Quân địch. Lực lượng Vũ khí Tinh thần. Nhiều Hiện đại Hèn nhát. Quân ta ít Thô sơ Dũng cảm.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> -> 12 chiếc đâm thẳng vào khu vườn, chiếc đầu bị vấp phải sợi dây thép căng ngầm dưới mặt nước, nhào lộn, hai thằng lóp ngóp, hai chiếc sau vấp theo nhưng không nhào lộn, cũng không thể dừng lại, đâm thẳng vào khuvườn có gài sẵn lựu đạn, các chiếc kia quay đầu chạy ? Qua cách làm trên mà quân địch thất bại. Từ đó em thấy chiến sĩ cách mạng có được phẩm chất gì -> Quân địch thất bại , -> Thoâng minh, saùng taïo quân ta toàn thắng . ? Qua caùch laøm cuûa chieán só caùch maïng vaø baûng phaân tích dieãn bieán traän chống càn, em thấy tác giả sử dụng nghệ thuật gì trong đoạn trích ? -> So saùnh , mieâu taû. GV : “Noù baén thì chuùng toâi laën. Laën heát hôi , laïi troài leân, laáy hôi, laën xuoáng. Nó bắn khu vườn đến tả tơi nhưng mặt nước thì vẫn y nguyên.” ? Em hiểu như thế nào về những câu nói này ? -> Duø gian nan, vaát vaû, hi sinh nhöng du kích caùch maïng vaãn khoâng chuøn bước,vẫn giữ nguyên tinh thần chiến đấu của mình -> Dù địch có tấn công như thế nào thì đội du kích vẫn giữ được bình yên , vẫn giữ cho môi trường nguyên vẹn như ban đầu , không thay đổi . ? Với ý như thế tác giả còn sử dụng nghệ thuật gì -> AÅn duï GV : Chúng ta phân tích về lực lượng , vũ khí , tinh thần , nhưng chúng ta không biết trận chống càn diễn ra ở đâu . ? Cuộc chống càn diễn ra ở đâu . -> Mùa nước nổi . ? Mùa nước nổi đem lại cho ta lợi ích gì . -> Phuø sa , thuûy saûn . ? Nước nổi mang lại phù sa, thủy sản nhưng nó đem lại khó khăn gì cho du kích ta ? -> Sống và chiến đấu trên mặt nước . ? Từ đó em thấy chiến trường vùng Tây Nam Bộ có gì khác so với các chiến trường vùng khác ? -> Chiến trường vùng Tây Nam bộ diễn ra vào mùa nước nổi các chiến trường khác diễn ra trên cạn, trong rừng GV : Chúng ta hiểu thêm chỉ ở mùa nước nổi mới khác với các chiến trường vuøng khaùc , coøn maáy muøa coøn laïi laø gioáng . ? Vậy tác giả viết đoạn mở đầu của đoạn trích có tác dụng gì ? -> Giới thiệu với người đọc, người nghe bối cảnh diễn ra cuộc chiến,thấy được sự hi sinh , vất vả của nhân dân miền Nam chống lạisự đàn áp, ý đồ dời dân lập ấp của kẻ địch . GV : chúng ta thấy được trận chống càn diễn ra gây go và ác liệt . ? Qua tìm hiểu em hãy nêu ý nghĩa của đoạn trích ? GV : Chúng ta vừa tìm hiểu một trận chống càn , ý nghĩa của đoạn trích . ? Em hãy nêu khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích ? -> HS trả lời theo ghi nhớ GV : để kiểm tra lại kiến thức vừa học ? Em hãy vẽ bản đồ tư duy Nguyễn Quang Sáng , cuộc đời và sự nghiệp ? HS thaûo luaän laøm nhoùm trong voøng 5 phuùt . Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> GV: Như các em đã biết , kí ức thời niên thiếu và vốn sống là nguồn cảm hứng bất tận của Nguyễn Quang Sáng . Vậy thời niên thiếu của ông gắn liền với những hình ảnh gì ? -> Doøng soâng GV : Cho học sinh nghe bản nhạc “ Trở về dòng sông tuổi thơ” của Hoàng Hiệp . GV : vậy chúng ta đi vào đọc tác phẩm “ Dòng sông thơ ấu” , để xem trong taùc phaåm naøy oâng noùi ñieàu gì . ? Xaùc ñònh ngoâi keå trong taùc phaåm? -> Ngôi thứ nhất ? Trong tác phẩm vừa đọc , tác giả nhớ về điều gì ? -> Quang caûnh hoäi cuùng ñình . ? Em haõy dieãn taû laïi quang caûnh hoäi cuùng ñình ngaøy xöa trong truyeän keå ? -> Raèm thaùng saùu , thì coù leã cuùng ñình , ………………………………..trai gaùi khoe saéc , khoe taøi , … ? Qua đó, em nhận thấy cúng đình ngày nay có điểm gì giống và khác ngày xöa -> Hình thức và lễ nghi đều giống , nhưng cúng đình ngày nay nhà nước ta tổ chức những trò chơi mang tính lành mạnh , giáo dục cao như : đá banh , kéo co , đẩy gậy , …. GV : Chúng ta thường thấy trước mặt đình là con đường , qua con đường đá laø beán soâng , beân kia soâng laø raëng caây cuûa cuø lao . ? Vậy dòng sông nơi tác giả sống thời niên thiếu được kể lại qua những chi tieát naøo ?  Dòng sông Cửu Long chảy qua làng mang theo phù sa , ngầu đỏ .  Dưới bến mỗi nhà đều có cái gáo dừa để múc nước sông mà uống .  Người đi xuồng trên sông , khi muốn uống nước , họ lột cái nón lá đội trên đầu , mức nước , rồi úp mặt xuống , uống ừng ực .  Ba mươi năm đi xa , nhiều lúc tôi thèm được uống nước theo cái kieåu nhö vaäy . GV : Dòng sông trong kí ức của tác giả là hiền hòa , êm đềm , nước trong maùt meû . ? Bây giờ mấy em thấy dòng sông nơi chúng ta sống như thế nào ?  ô nhiễm , nước không còn sạch trong như ngày xưa . ? Bản thân chúng ta sống gần bờ sông , chúng ta phải làm gì ? -> Không vứt rác xuống sông , …… 2) Hướng dẫm tự học : - Toùm taét laïi vaên baûn Moät traän choáng caøn, ngaén hôn . - Đọc lại văn bản Một trận chống càn, Dòng sông thơ ấu - Vẽ lại bản đồ tư duy, tiết học sau nộp lại. Lop8.net. 2) Ý nghĩa của đoạn trích : Đoạn trích phản ánh tinh thần đấu tranh kiên cường của quân dân ta chống lại sự đàn áp, ý đồ dời dân lập ấp của kẻ địch III> TỔNG KẾT : Ghi nhớ : tư liệu / trang 5. Đọc thêm DÒNG SÔNG THƠ ẤU.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>