Giáo án Vật lý 12 nâng cao - Bài 48: Hấp thụ và phản xạ lọc lựa ánh sáng

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Bài 48: HẤP THỤ VÀ PHẢN XẠ LỌC LỰA ÁNH SÁNG. A.Mục tiêu bài học. 1.Kiến thức -. Hiểu được hiện tượng hấp thụ ánh sáng là gì ? và phát biểu được định luật hấp thụ ánh sáng. Hiểu được sự phản xạ lọc lựa là gì ? Giải thích được tại sao các vật có màu sắc khác nhau.. 2.Kĩ năng. -. B. Chuẩn. Vận dụng định luật về sự hấp thụ ánh sáng và phản xạ lọc lựa ánh sáng để giải thích các hiện tượng vật lí trong tự nhiên. bị .. 1.Giáo viên. - Các tấm kính màu hoặc các miếng mica màu 2.Học sinh - Ôn lại kiến thức về quang phổ vạch hấp thụ. 3. Dự kiến ghi bảng Bài 48 Hấp thụ và phản xạ lọc lựa ánh - Những vật hấp thụ hoàn toàn ánh sáng nhìn thấy thì có màu đen. sáng - Những vật hấp thụ lọc lựa ánh sáng trong miền 1. Hấp thụ ánh sáng. a)Khái niệm: hấp thụ ánh sáng là hiện tượng môi nhìn thấy thì được gọi là vật trong suốt có màu. 2. Phản xạ (hoặc tán xạ) lọc lựa. Màu sắc trường vật chất làm giảm cường độ của chùm các vật. sáng truyền qua nó. a) Phản xạ lọc lựa. b) Định luật về sự hấp thụ ánh sáng. Một số vật, khả năng phản xạ hoặc tán xạ ánh Cường độ I của chùm sáng đơn sắc khi truyền qua môi trường hấp thụ, giảm theo định luật hàm mũ sáng mạnh yếu khác nhau phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng tới. Có những vật phản xạ hoặc tán của độ dài d của đường đi tia sáng : xạ ánh sáng có bước sóng dài nhưng lại phản xạ I = I0.e -  d. với I0 là cường độ của chùm sáng tới môi trường, yếu đối với ánh sáng có bước sóng ngắn và ngược lại. Đó là sự phản xạ hoặc tán sắc lọc lựa ánh  được gọi là hệ số hấp thụ của môi trường. sáng. c) Hấp thụ lọc lựa. b) Màu sắc các vật. - Sự hấp thụ ánh sáng của một môi trường có tính - Các vật có màu sắc khác nhau là do chúng được chọn lọc, hệ số hấp thụ của môi trường phụ thuộc cấu tạo từ những vật liệu khác nhau. Chúng có vào bước sóng ánh sáng khả năng phản xạ hoặc tán xạ lọc lựa ánh sáng - Những chất hầu như không hấp thụ ánh sáng khác nhau. trong miền nào của quang phổ được gọi là gần - Màu sắc của vật còn phụ thuộc vào bước sóng trong suốt với miền quang phổ đó. của ánh sáng rọi vào nó. - Những vật không hấp thụ ánh sáng trong miền nhìn thấy của quang phổ được gọi là vật trong suốt không màu.. C. Tổ chức các hoạt động dạy học .. Lop12.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Hoạt động 1( 5 phút ) : Ổn định tổ chức và kiểm tra bài cũ. Hoạt động của học sinh - Lớp trưởng báo cáo tình của lớp - Nghe câu hỏi của giáo viên và suy nghĩ trả lời câu hỏi. - Trả lời : quang phổ liên tục thiếu một số vạch màu do bị chất khí( hay hơi kim loại )hấp thụ được gọi là quang phổ vạch hấp thụ của khí (hay hơi) đó . Hoạt động 2. 1. Hấp thụ ánh sáng( 20 phút ) Hoạt động của học sinh - Nghe,ghi nhớ câu hỏi của giáo viên - Suy nghĩ - Trả lời : theo em thì tấm kính hấp thụ ánh sáng đỏ nên nó có màu đỏ. -. Trả lời : vì đeo kính đen kính hấp thụ ánh sáng làm cường độ sáng giúp mắt không bị chói. - Trả lời khái niệm. -. Trả lời. - Không như nhau. Vì theo quang phổ vạch hấp thụ thì với cùng một chất khí ( hay hơi kim loại ) với các ánh sáng có bước sóng khác nhau thì hấp thụ là khác nhau. Được.. Hoạt động của giáo viên. - Yêu cầu học sinh cho biết tình hình của lớp - Câu hỏi: Quang phổ vạch hấp thụ là gì ? - Yêu cầu học sinh nhận xét câu trả lời của bạn - Nhận xét câu trả lời của học sinh và cho điểm.. Hoạt động của giáo viên - Giáo viên đặt vấn đề : tại sao khi nhìn ánh sáng Mặt Trời qua tấm kinh đỏ bạn nhìn thấy tấm kính có màu đỏ ? - Thực ra không phải như vậy mà ngược lại tấm kính phản xạ ánh sáng đỏ và hấp thụ các ánh sáng khác - Tại sao trời nắng đi ra đường người ta hay đeo kính đen ? - Vậy theo em hiện tượng hấp thụ ánh sáng là gì? Khái niệm : - Vậy cường độ sáng giảm theo quy luật như thế nào ? - Thực nghiệm cho thấy cường độ của chùm sáng khi đi qua một môi trường giảm theo 1 quy luật hàm mũ xác định và từ đó xây dựng thành một định luật về sự hấp thụ ánh sáng như sau: - Định luật : - Với cùng một môi trường, các ánh sáng có bước sóng khác nhau thì môi trường đó hấp thụ ánh sáng như nhau không ? - Điều đó chứng tỏ : sự hấp thụ ánh sáng của một môi trường có tính chọn lọc, và kết quả cho thấy hệ số hấp thụ của môi trường phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng. - Đặt vấn đề tiếp : Với những ánh sáng mà môi trường không hấp thụ thì môi trường đó coi như là trong suốt đối với ánh sáng đó được không ? - Những vật không hấp thụ ánh sáng trắng ( ánh sáng trong miền nhìn thấy ) thì vật đó có màu gì ? - Em hãy cho ví dụ ?. - Vật đó không có màu và gọi là vật trong suốt không màu. - Học sinh lấy ví dụ cụ thể : nước ngyên chất , không khí hay thủy tinh không màu - Theo em những vật hấp thụ hoàn toàn ánh - Vật đó có màu đen. sáng nhìn thấy nó có màu gì ?. Lop12.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> - Vậy thì những vật hấp thụ lọc lựa ánh sáng trong miền nhìn thấy vật đó sẽ có màu gì ? - Vậy những vật như thế gọi là vật trong suốt có màu. Hoạt động 3: Phản xạ ( hoặc tán xạ ) lọc lựa. Màu sắc các vật.( 15phút ) - Vật sẽ có màu của ánh sáng không bị hấp thụ.. Hoạt động của học sinh - Lắng nghe.. Hoạt động của giáo viên - Tương tự như hấp thụ lọc lựa ta cũng có hiện tượng phản xạ ( hoặc tán xạ ) lọc lựa. - Gọi học sinh trả lời. - Học sinh : Với cùng một vật khi ánh sáng có các - Vậy hiện tượng này gọi là hiện tượng phản xạ bước sóng khác nhau chiếu tới thì vật đó phản xạ lọc lựa ( hoặc tán xạ lọc lựa ) tốt ánh sáng có bước sóng này nhưng yếu với ánh sáng có bước sóng kia và ngược lại. - Dựa vào hiện tượng phản xạ lọc lựa em hãy giải - Học sinh trả lời : áo bạn A màu vàng, áo bạn B thích : vì sao em nhìn thấy áo bạn A màu vàng ,áo màu đỏ vì áo bạn A phản xạ ánh sáng màu vàng bạn B màu đỏ. còn áo bạn B phản xạ ánh sáng màu đỏ. - Vậy tại sao với cùng một áo của một ca sĩ khi - Vì khi ánh sáng chiếu đến vật có nhiều lúc vật biểu diễn trên sân khấu ta thấy nhiều lúc khác có màu khác nhau.(có bước sóng khác nhau) nhau có màu khác nhau. - Vậy ta nhìn các vật có màu sắc khác nhau là do những nguyên nhân nào ? - Có hai nguyên nhân : + một là : các ánh sáng chiếu đến có bước sóng khác nhau. + Hai là : các vật làm bằng các vật liệu khác nhau.( hấp thụ , tán xạ lọc lựa ,hoặc cho ánh sáng truyền qua.) Hoạt động 4: Vận dụng, củng cố và hướng dẫn về nhà.( 5 phút) Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Trả lời và giải thích. - Tại sao các thợ hàn khi hàn người ta phải kính bằng thủy tinh ? và kính đó có màu gì ? - Cho học sinh trả lời các câu C1,C2,câu hỏi 1,2,3và bài tập 1,2,3.. D. Một số kinh nghiệm được rút ra từ bài dạy. - Giáo viên tự rút ra cho bản thân những gì đã làm được và chưa làm được để rút kinh nghiệm cho tiết sau.. Lop12.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span>