Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 73: Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất (Tiết 17)

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Häc k× II – Ng÷ v¨n 7. Chñ nhËt, ngµy 2 th¸ng 1 n¨m 2011. TiÕt 73 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất I. Môc tiªu. Giúp học sinh hiểu sơ lược thế nào là tục ngữ. HiÓu néi dung, mét sè h×nh thøc nghÖ thuËt (kÕt cÊu, nhÞp ®iÖu, c¸ch lËp luËn) vµ ý nghÜa cña nh÷ng c©u tôc ng÷ trong bµi häc. RÌn kÜ n¨ng ph©n tÝch ý nghÜa cña tôc ng÷, häc thuéc lßng. Bước đầu có ý thức sử dụng tục ngữ phù hợp khi nói, viết. II. Hoạt động dạy và học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: (PhÇn chuÈn bÞ bµi, sgk cña hs). 3. Giíi thiÖu bµi. * Hoạt động 2: Kiến thức mới. I. §äc t×m hiÓu chung. - H. §äc chó thÝch. 1. Kh¸i niÖm. Tôc ng÷ lµ nh÷ng c©u nãi d©n gian diÔn ? Em hiÓu tôc ng÷ lµ g×? đạt những kinh nghiệm của nhân dân về - H. tr¶ lêi. th/nh, con người, XH... - GV Bæ sung, nhÊn m¹nh vÒ néi 2. §Æc ®iÓm: dung, h×nh thøccña tôc ng÷. - Ng¾n gän, cã kÕt cÊu bÒn v÷ng, cã h/a, nhÞp ®iÖu. ? Với đặc điểm như vậy, tục ngữ có - Dễ nhớ, dễ lưu truyền. t¸c dông g×? - Cã 2 líp nghÜa. -> Làm cho lời nói thêm hay, sinh động. - H. đọc văn bản. - Cách đọc: Chậm, rõ ràng, vần 3. Đọc, chú thích.(sgk) l­ng, ng¾t nhÞp. 4. Bè côc: ? Theo em, c©u tôc ng÷ nµo thuéc - Tôc ng÷ vÒ th/nh: 1,2,3,4. đề tài th/nh, câu nào thuộc lao - Tục ngữ về lao động sx: 5,6,7,8. động sx? II. T×m hiÓu v¨n b¶n. ? ND các câu tục ngữ thường phản 1. Những câu tục ngữ về thiên nhiên: ¸nh tõ nghÜa ®en råi míi suy ra * C©u 1: nghÜa Èn. - Tháng 5 (Âm lịch) đêm ngắn / ngày dài ? Hãy chỉ ra các lớp nghĩa cho từng Tháng 10 (Âm lịch) đêm dài / ngày ngắn c©u? - Vần lưng, đối, phóng đại làm nổi bật t/c - Nhãm 1: 4 c©u ®Çu trái ngược giữa đêm và ngày trong mùa hạ, - Nhãm 2: 4 c©u cuèi. mùa đông. Sau đó đại diện các nhóm báo cáo. -> Con người phải nắm được quy luật thời gian để sắp xếp công việc và sinh hoạt cho hîp lÝ. 1 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> * C©u 2: - Gv : Hướng dẫn hs phân tích từng - Cơ sở thực tế: Trêi nhiÒu sao -> Ýt m©y -> n¾ng. c©u tôc ng÷, t×m hiÓu c¸c mÆt: Trêi Ýt sao -> nhiÒu m©y -> m­a. + NghÜa cña c©u tôc ng÷. -> Cã ý thøc nh×n sao dù ®o¸n ®­îc thêi + C¬ së thùc tiÔn cña kinh nghiÖm tiết để chủ động sắp xếp công việc ngày nªu trong c©u tôc ng÷. h«m sau. + Trường hợp vận dụng. * C©u 3: - Ch©n trêi xuÊt hiÖn nh÷ng ¸ng m©y cã mµu mì gµ lµ trêi s¾p cã b·o. -> Biết dự đoán để chủ động giữ gìn nhà cöa hoa mµu. * C©u 4: - KiÕn bß nhiÒu lªn cao vµo th¸ng 7 lµ dÊu hiÖu trêi s¾p m­a to, b·o lôt. -> Nhận biết hiện tượng để chủ động phßng chèng b·o lôt. 2. Những câu tục ngữ về lao động sản xuÊt. * C©u 5: - §Êt ®­îc coi nh­ vµng, thËm chÝ quý h¬n vµng. (TÊc = 2,4 m2 hoÆc 3,3m2) -> Phê phán hiện tượng lãng phí đất , đề cao giá trị của đất. * C©u 6: - Nãi vÒ thø tù c¸c nghÒ, c¸c c«ng viÖc ®em l¹i lîi Ých kinh tÕ: Nu«i c¸ -> lµm vườn -> làm ruộng. ->Khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh để lµm ra nhiÒu cña c¶i vËt chÊt. * C©u 7: - Khẳng định thứ tự quan trọng của các yếu tố nước, phân, chăm sóc, giống đối với nghề trồng trọt, đặc biệt là lúa nước. ? Tìm những câu tục ngữ khác nói ->Cần bảo đảm đủ 4 yếu tố thì lúa tốt, mùa lªn vai trß cña nh÷ng yÕu tè nµy? mµng béi thu. - Một lượt tát, 1 bát cơm. - Người đẹp vì lụa, ... * C©u 8: - Khẳng định tầm quan trọng của thời vụ - Gv: Tục ngữ lao động sx thể hiện và của việc cày xới, làm đất đồi với nghề sù am hiÓu s©u s¾c nghÒ n«ng, nhÊt trång trät. là trồng trọt, chăn nuôi, những kinh -> Cần phải: - Gieo cấy đúng thời vụ. nghiÖm quý b¸u cã ý nghÜa thùc - Cải tạo đất sau mỗi vụ. 2 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> 3. Đặc điểm diễn đạt của tục ngữ. - Ng¾n gän, sóc tÝch. - Gv hướng dẫn hs tìm hiểu đặc - Vần lưng, nhịp. ®iÓm nghÖ thuËt cña c¸c c©u tôc - C¸c vÕ: §èi xøng c¶ vÒ h×nh thøc lÉn néi ng÷. dung. - Hs đọc ghi nhớ, đọc thêm. - LËp luËn chÆt chÏ, h×nh ¶nh cô thÓ sinh ? Tìm thêm tục ngữ thuộc 2 chủ đề động, sử dụng cách nói quá, so sánh. trªn? * Ghi nhí: sgk (5). tiÔn cao.. * Hoạt động 3: Củng cố. - §Æc ®iÓm cña tôc ng÷? - Nội dung đề tài của tục ngữ trong vb? * Hoạt động 4: Hướng dẫn. - Häc thuéc vb. - Sưu tầm thêm tục ngữ theo đề tài đã học. - Soạn: Chương trình địa phương. TiÕt 74. Thø 2 ngµy 3 th¸ng 1 n¨m 2011 Chương trình địa phương (V¨n - TËp lµm v¨n). I. Môc tiªu: Giúp học sinh biết cách sưu tầm ca dao, tục ngữ theo chủ đề và bước đầu biết chän läc, s¾p xÕp vµ t×m hiÓu ý nghÜa cña chóng. Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phương, quê hương mình. II. Hoạt động dạy và học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra. 3. Giới thiệu bài: (Gv nêu mục đích của tiết học). * Hoạt động 2: Kiến thức mới.. I. Tôc ng÷, ca dao, d©n ca lµ g×? - Hs «n l¹i kh¸i niÖm tôc ng÷, - §Òu lµ nh÷ng s¸ng t¸c d©n gian, cã t/c tËp thÓ ca dao, dân ca (đặc điểm, khái và truyền miệng. niÖm). Ca dao: lµ phÇn lêi th¬ cña d©n ca. D©n ca: lµ phÇn lêi th¬ kÕt hîp víi nh¹c. Tôc ng÷: (xem tiÕt 73). - Gv nªu yªu cÇu thùc hiÖn. II. Néi dung thùc hiÖn. S­u tÇm nh÷ng c©u tôc ng÷, ca dao, d©n ca 3 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> - Hs phân biệt tục ngữ, ca dao nói về địa phương (Nghệ An). lưu hành ở địa phương và tục * Một số điều cần lưu ý. ngữ, ca dao về địa phương. 1. ThÕ nµo lµ “c©u ca dao”? - Ýt nhÊt lµ 1 cÆp lôc b¸t: cã vÇn, luËt, râ rµng vÒ - H. Ph©n biÖt: néi dung. C©u ca dao - bµi ca dao. 2. Mçi dÞ b¶n ®­îc tÝnh lµ mét c©u. C©u ca dao - c©u lôc b¸t. 3. Yªu cÇu: - S­u tÇm kho¶ng 10 c©u. - Thêi gian: hÕt tuÇn 29. III. Phương pháp thực hiện. - Gv chốt 1 số yêu cầu. Hướng 1. Cách sưu tầm. dÉn c¸ch thùc hiÖn. - Tìm hỏi cha mẹ, người địa phương. (L­u ý hs s­u tÇm phong phó - §äc, chÐp l¹i tõ s¸ch b¸o. về sản vật, di tích, danh lam, 2. Phương pháp. danh nh©n...). - §äc ®­îc, ghi chÐp l­u t­ liÖu. - Ph©n lo¹i ca dao, tôc ng÷. - S¾p xÕp theo thø tù A,B,C. IV. LuyÖn tËp.. - Gv cho 1 sè c©u. - Hs ph©n lo¹i vÒ thÓ lo¹i, néi VÝ dô: dung. a, Tôc ng÷: ( C¸c c©u thuéc thÓ lo¹i ca dao - Con h¬n cha lµ nhµ cã nãc vÒ NghÖ An. Thø tù: (a) - (b) - (c). b, - §ãi cho s¹ch r¸ch cho th¬m a, Th¾ng c¶nh. - Không thầy đố mày làm nên b, Văn hóa đô thị. c, §Þa danh.) c,Ca dao; - R©u t«m nÊu víi ruét bÇu... * Hoạt động 3: Củng cố. - Nhắc nhở cách thức và thái độ học tập, sưu tầm. * Hoạt động 4: Hướng dẫn. - Sưu tầm ghi chép thường xuyên. - ChuÈn bÞ: T×m hiÓu chung vÒ v¨n nghÞ luËn.. 4 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> TiÕt 75. Thø 3 ngµy 4 th¸ng 1 n¨m 2011 T×m hiÓu chung vÒ v¨n nghÞ luËn. I. Môc tiªu. Giúp học sinh hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống xã hội và đặc chung cña v¨n b¶n nghÞ luËn. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: (chuÈn bÞ bµi cña häc sinh) 3. Giíi thiÖu bµi: * Hoạt động 2: Kiến thức mới. - H. Tr¶ lêi c©u hái sgk tr7. Cho c¸c vÝ dô hái kh¸c. ? Hãy chỉ ra những VBNL thường gặp trên báo chí, trên đài phát thanh? - H: C¸c bµi x· luËn, b×nh luËn, c¸c môc nghiªn cøu... - Gv chuÈn bÞ mét sè tµi liÖu nghÞ luËn, hs t×m hiÓu gäi tªn c¸c lo¹i bµi nghÞ luËn. ? Em hiÓu thÕ nµo lµ VBNL? - H. ph¸t biÓu. - G. Chèt k/n. - H. đọc văn bản (7). ? B¸c Hå viÕt v¨n b¶n nµy nh»m hướng đến ai? Nói với ai? - H. Nói với mọi người dân VN. ? Bác viết bài này nhằm mục đích g×? ? Để thực hiện mục đích ấy, Bác ®­a ra nh÷ng ý kiÕn nµo? - H. th¶o luËn. ? T×m nh÷ng c©u v¨n thÓ hiÖn néi dung đó ? ? Em hiÓu thÕ nµo lµ c©u luËn ®iÓm ? (Là những câu văn khẳng định 1 ý. I. Nhu cÇu nghÞ luËn vµ v¨n b¶n nghÞ luËn: 1. Nhu cÇu nghÞ luËn. + VÝ dô: -V× sao em ®i häc? - Vì sao con người phải có bạn? -> KiÓu c©u hái nµy rÊt phæ biÕn. Tr¶ lêi b»ng v¨n nghÞ luËn (dïng lÝ lÏ, dÉn chøng, lËp luËn, kh¸i niÖm ...) + Mét sè kiÓu v¨n b¶n nghÞ luËn: Chøng minh, gi¶i thÝch, ph©n tÝch, b×nh luËn. 2. ThÕ nµo lµ v¨n b¶n nghÞ luËn? VBNL lµ lo¹i v¨n b¶n ®­îc viÕt (nãi) nhằm xác lập cho người đọc (người nghe) một tư tưởng, một quan điểm nào đó. 3. §Æc ®iÓm chung cña v¨n b¶n nghÞ luËn. (a) V¨n b¶n: “Chèng n¹n thÊt häc”. + Mục đích của văn bản: Kêu gọi nhân dân häc, chèng n¹n thÊt häc, mï ch÷. + C¸c ý chÝnh: - Nªu nguyªn nh©n cña viÖc nh©n d©n ta thÊt häc, d©n trÝ thÊp vµ t¸c h¹i cña nã. - Khẳng định công việc cấp thiết lúc này là n©ng cao d©n trÝ. - Quyền lợi và bổn phận của mỗi người trong viÖc tham gia chèng thÊt häc. + C¸c c©u mang luËn ®iÓm: - “Mét trong nh÷ng c«ng viÖc ph¶i lµm cÊp tèc ... d©n trÝ”. - “Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyÒn lîi ... ch÷ quèc ng÷”. 5. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> kiến, 1 quan điểm tư tưởng của tác + Những lí lẽ: - Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM gi¶). th¸ng 8 (95% d©n sè mï ch÷). ? Để ý kiến có sức thuyết phục, bài - Những điều kiện cần phải có để người viÕt ®­a ra lÝ lÏ nµo? dân tham gia xây dựng nước nhà (biết đọc, - H. ph¸t hiÖn, tr¶ lêi. biÕt viÕt). - Nh÷ng kh¶ n¨ng thùc tÕ trong viÖc chèng ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch nªu n¹n thÊt häc. vấn đề và thuyết phục của người viÕt? (b) §Æc ®iÓm: - H. NhËn xÐt. - LuËn ®iÓm râ rµng. - H. §äc ghi nhí (9) - LÝ lÏ, dÉn chøng thuyÕt phôc. - Gv. Chốt ý. VBNL phải hướng đến giải quyết những vấn đề đặt ra * Ghi nhí: sgk (9). trong cuéc sèng. * Hoạt động 3: Củng cố. - ThÕ nµo lµ v¨n b¶n nghÞ luËn? - §Æc ®iÓm cña VBNL? * Hoạt động 4: Hướng dẫn. - Häc bµi. §äc l¹i VB n¾m ch¾c luËn ®iÓm, lÝ lÏ. S­u tÇm VBNL. - ChuÈn bÞ: PhÇn luyÖn tËp (tiÕp). Thø ngµy th¸ng 1 n¨m 2011. TiÕt 76. T×m hiÓu chung vÒ v¨n nghÞ luËn (TiÕp) I. Môc tiªu. Thông qua việc phân tích đặc điểm của VBNL, tiếp tục củng cố kiến thức về v¨n nghÞ luËn cho hs. Häc sinh biÕt ph©n biÖt VBNL so víi c¸c VB kh¸c. Bước đầu nắm được các cách nghị luận: trực tiếp, gián tiếp. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: - ThÕ nµo lµ v¨n nghÞ luËn? §Æc ®iÓm cña v¨n nghÞ luËn? 3. Giíi thiÖu bµi: * Hoạt động 2: Luyện tập. - H. §äc v¨n b¶n (9).. II. LuyÖn tËp: 1. Bµi v¨n: CÇn t¹o ra thãi quen tèt ... (a) §©y lµ 1 bµi v¨n nghÞ luËn. 6 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> - Gv dẫn dắt, hướng dẫn hs - Vấn đề nêu ra để bàn luận và giải quyết là v.đ trả lời câu hỏi. Lưu ý hs tìm XH, 1 v.đ thuộc lối sống đạo đức. - T¸c gi¶ sö dông rÊt nhiÒu lÝ lÏ, lËp luËn vµ dÉn luËn ®iÓm, lÝ lÏ. chứng để thuyết phục. - H. Th¶o luËn, t×m hiÓu vb. (b) - Gv chèt ý. + LuËn ®iÓm: - H. Ghi vë. CÇn t¹o ra nh÷ng thãi quen tèt trong x· héi. + LÝ lÏ: - Khái quát về thói quen của con người. - Nªu nh÷ng biÓu hiÖn cña thãi quen xÊu. + Khuyªn: ? Theo em, vb trªn cã thÓ Cần rèn luyện thói quen tốt (dù điều đó rất chia thµnh mÊy phÇn? khã) vµ kh¾c phôc thãi quen xÊu trong cuéc sèng từ những việc làm tưởng chừng rất nhỏ. - H.Th¶o luËn. (c) T¸n thµnh ý kiÕn trªn v× nh÷ng ý kiÕn t/g nªu ra đều đúng đắn, cụ thể. - G. Lưu ý: Nhan đề bài nghị (d) Bố cục: luËn lµ mét ý kiÕn, mét luËn + Më bµi: Kh¸i qu¸t c¸c thãi quen tèt vµ xÊu. ®iÓm. + Th©n bµi: - C¸c biÓu hiÖn cña thãi quen tèt. - C¸c biÓu hiÖn cña thãi quen xÊu. - H. §äc vb “Hai biÓn hå”. + KÕt bµi: §Ò xuÊt ý kiÕn. 2. Bµi v¨n: Hai biÓn hå. - Gv nªu v.®. (1) Cã ý kiÕn cho r»ng: ? Theo em, ý kiến nào đúng? a, VB trên thuộc kiểu vb miêu tả, miêu tả 2 biển V× sao? hå ë Pa- let- xtin. b, KÓ chuyÖn vÒ 2 biÓn hå. - H. ý (d). Gi¶i thÝch. c, BiÓu c¶m vÒ 2 biÓn hå. d, NghÞ luËn vÒ cuéc sèng (vÒ 2 c¸ch sèng) qua - H. Ph¸t hiÖn yÕu tè kÓ, t¶, viÖc kÓ chuyÖn vÒ 2 biÓn hå. b/c trong vb. (2) NhËn xÐt v¨n b¶n: - Vb có tả: tả hồ, cuộc sống tự nhiên và con người ? Theo em, mục đích của quanh hồ. người viết là muốn nêu lên - Vb có kể: kể về cuộc sống của cư dân. ®iÒu g×? - Vb cã biÓu c¶m: c¶m nghÜ vÒ hå. - Mục đích: làm sáng tỏ về 2 cách sống. - Gv: VBNL thường chặt chẽ, C¸ch sèng c¸ nh©n. râ rµng, trùc tiÕp nh­ng còng C¸ch sèng chia sÎ. cã khi ®­îc tr×nh bµy 1 c¸ch -> Vb “CÇn t¹o ra thãi quen tèt...” -> NghÞ luËn gián tiếp, h/a, kín đáo. trùc tiÕp. Vb “Hai biÓn hå” -> NghÞ luËn gi¸n tiÕp. ? Trong 2 vb trªn, theo em, v.® nµo ®­îc nghÞ luËn trùc tiÕp, v.® nµo ®­îc nghÞ luËn gi¸n tiÕp?. 7 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> * Hoạt động 3: Củng cố. - VBNL thường đảm bảo rõ 4 yếu tố: ... - Cã 2 kiÓu nghÞ luËn: trùc tiÕp, gi¸n tiÕp. - VBNL thường ngắn gọn, rõ ràng, đề cập đến v.đ của đời sống xã hội. * Hoạt động 4: Hướng dẫn. - TiÕp tôc t×m hiÓu vÒ v¨n nghÞ luËn. - Chuẩn bị: Tục ngữ về con người, xã hội. TiÕt 77. Thø 5 ngµy 5 th¸ng 1 n¨m 2011 Tục ngữ về con người và xã hội. I. Môc tiªu. Giúp học sinh hiểu được kinh nghiệm sống, đồng thời là lời khuyên của nhân dân về phẩm chất, học tập tu dưỡng và quan hệ ứng xử của con người. Nắm được một số hình thức diễn đạt (so sánh, ẩn dụ,...) của những câu tục ng÷ trong bµi häc. RÌn häc thuéc lßng, c¶m thô vÒ tôc ng÷. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: - §äc thuéc 4 c©u tôc ng÷ vÒ th/nh. Ph©n tÝch 1 bµi. Đọc 3 - 4 câu cùng đề tài trên mà em sưu tầm được. - Tục ngữ là gì? Đọc thuộc 4 câu tục ngữ về lao động sx... 3. Giíi thiÖu bµi: * Hoạt động 2: Kiến thức mới. - H. §äc sgk. (Chó ý nhÊn ë vÇn).. I. §äc - hiÓu v¨n b¶n.. ? VÒ néi dung, cã thÓ chia vb nµy thµnh 3 nhãm nãi vÒ phÈm chÊt, häc tập tu dưỡng, quan hệ ứng xử. H·y s¾p xÕp c¸c c©u tôc ng÷ trªn vµo 3 nhãm?. 1. §äc , chó thÝch. (sgk). 2. Bè côc. - Tục ngữ về phẩm chất con người: 1,2,3. - Tục ngữ về học tập, tu dưỡng: 4,5,6. - Tôc ng÷ vÒ quan hÖ, øng xö: 7,8,9. ? §Æc ®iÓm gièng nhau vÒ ND, HT II. T×m hiÓu v¨n b¶n: cña 3 nhãm vb trªn? 1. Nh÷ng kinh nghiÖm vµ bµi häc vÒ - Ngắn, có vần nhịp, dùng so sánh, phẩm chất con người. Èn dô, nªu kinh nghiÖm, bµi häc vÒ * C©u 1: con người, XH. - NghÖ thuËt : vÇn l­ng, nh©n hãa, so s¸nh. * G. DÉn d¾t, nªu c©u hái, chèt ý. - Nội dung : Người quý hơn của, quí hơn H: Th¶o luËn: gÊp béi lÇn. -T×m hiÓu néi dung, nghÖ thuËt. - ý nghÜa : 8 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> -ý nghĩa, liên hệ mở rộng của từng + Đề cao giá trị của con người so với của c¶i. c©u tôc ng÷. + Phê phán những trường hợp coi của - Liên hệ : Người sống đống vàng ; hơn người. Người là vàng, của là ngãi ; Người + An ủi động viên những người mất của. làm ra của chứ của ko làm ra người. * Câu 2: - Néi dung: Nh÷ng chi tiÕt nhá nhÊt còng ? Góc con người nên hiểu theo nghĩa làm thành vẻ đẹp con người. - ý nghÜa: nµo : + Khuyên nhủ con người phải biết giữ A. 1 phần của cơ thể con người. gìn, chăm sóc răng, tóc cho sạch đẹp. (B). Dáng vẻ, đường nét con người. - Gv : R¨ng, tãc ®­îc nhËn xÐt trªn + H·y biÕt hoµn thiÖn m×nh tõ nh÷ng phương diện thẩm mĩ, là những chi điều nhỏ nhất. + Thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá, tiÕt nhá nhÊt. ? Từ câu này em có thể suy rộng ra bình phẩm con người của nhân dân. * C©u 3: ®iÒu g×? - Nghệ thuật: vần lưng, đối. ? NhËn xÐt vÒ h×nh thøc ? “ §ãi, - Néi dung: rách”, "Sạch, thơm” chỉ về điều gì ở + Nghĩa đen: Dù đói vẫn phải ăn uống s¹ch sÏ, dï quÇn ¸o r¸ch vÉn ph¶i gi÷ cho con người? + §ãi, r¸ch: khã kh¨n thiÕu thèn vÒ s¹ch cho th¬m. + NghÜa bãng: Dï nghÌo khæ, thiÕu thèn vËt chÊt. + S¹ch, th¬m: Nh÷ng phÈm chÊt tèt vÉn ph¶i sèng trong s¹ch. Kh«ng ph¶i v× nghÌo khæ mµ lµm bõa, ph¹m téi. đẹp mà con người cần có. - ý nghÜa: ? C©u tôc ng÷ cã ý nghÜa ntn? + Tù nhñ, tù r¨n b¶n th©n. - Liªn hÖ: + Nhắc nhở người khác phải có lòng tự Chết trong còn hơn sống đục. träng. GiÊy r¸ch ph¶i gi÷ lÊy lÒ. 2. Nh÷ng kinh nghiÖm vµ bµi häc vÒ ? Nhận xét đặc điểm ngôn từ? ý học tập tu dưỡng. * C©u 4: nghÜa cña c©u tôc ng÷? ? Thùc chÊt cña “häc gãi, häc më” lµ - Néi dung: ¡n nãi ph¶i gi÷ phÐp t¾c, ph¶i biÕt häc g×? xung quanh, học để biết làm, biết giao - Liªn hÖ: tiếp với mọi người. Ăn trông nồi, ngồi trông hướng. - ý nghÜa: ¡n tïy n¬i, ch¬i tïy chèn. NhÊn m¹nh viÖc häc toµn diÖn, tØ mØ. Mét lêi nãi dèi, s¸m hèi b¶y ngµy. * C©u 5: Nãi hay h¬n hay nãi. - Kh«ng thÇy d¹y b¶o sÏ ko lµm ®­îc viÖc g× thµnh c«ng. - C©u 5,6: ? Gi¶i nghÜa c¸c tõ trong c©u tôc - ý nghÜa: + Phải tìm thầy giỏi mới có cơ thành đạt. ng÷? NghÜa cña c©u tôc ng÷ lµ g×? + Kh«ng ®­îc quªn c«ng ¬n cña thÇy. ? Bµi häc nµo ®­îc rót ra tõ kinh * C©u 6: - §Ò cao ý nghÜa cña viÖc häc b¹n. nghiệm đó? - ý nghÜa; 9 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> ? 2 câu tục ngữ có mâu thuẫn nhau +Phải t/cực, chủ động trong việc học tập. + Muèn häc tèt ph¶i më réng sù häc ra ko? V× sao? - Gv: 2 c©u bæ sung ý nghÜa cho xung quanh, nhÊt lµ liªn kÕt sù häc víi nhau, cùng đề cao việc học tập. bạn bè, đồng nghiệp. 3. Nh÷ng kinh nghiÖm vµ bµi häc vÒ - H. T×m hiÓu nghÜa, rót ra bµi häc... quan hÖ øng xö. * C©u 7: - Liªn hÖ: - Phải biết yêu thương những người xung Lá lành đùm lá rách. quanh cũng như yêu thương chính bản Tiªn tr¸ch kØ, hËu tr¸ch nh©n. th©n m×nh. Bầu ơi thương lấy.... - ý nghÜa: + H·y sèng b»ng lßng nh©n ¸i, vÞ tha. - Liên hệ: Uống nước nhớ nguồn. + Kh«ng nªn sèng Ých kØ. * C©u 8: - Khi được hưởng thành quả phải nhớ công ơn người đã vất vả làm ra thành quả đó. ? VÒ h×nh thøc, vb tôc ng÷ nµy cã g× - ý nghÜa: đặc biệt? Vì sao nhân dân chọn hình + Cần trân trọng sức l.đ của mọi người. thøc Êy? + Kh«ng ®­îc l·ng phÝ. + Lêi khuyªn tù nhiªn, thÊm thÝa. + Phải biết ơn người đi trước, ko được + Diễn đạt: ph¶n béi qu¸ khø. - B»ng so s¸nh c©u 1,6,7. * C©u 9: - B»ng h×nh ¶nh Èn dô c©u 8,9. - §oµn kÕt sÏ t¹o thµnh søc m¹nh, chia rÏ - B»ng tõ vµ c©u cã nhiÒu nghÜa c©u sÏ ko viÖc nµo thµnh c«ng. 2,3,4,8,9. - ý nghÜa : Tr¸nh lèi sèng c¸ nh©n ; CÇn cã tinh thÇn tËp thÓ trong lèi sèng vµ lµm viÖc. * Ghi nhí: sgk (13). * Hoạt động 3: Củng cố. (1) Qua vb, em hiểu những quan điểm, thái độ sâu sắc nào của nhân dân? - Đòi hỏi cao về cách sống, cách làm người. - Mong muốn con người hoàn thiện. - Đề cao, tôn vinh giá trị làm người. (2) Cảm nghĩ của em về sức sống của những câu tục ngữ này trong đời sống hiÖn t¹i? *Hoạt động 4: Hướng dẫn. - Häc thuéc vb. Em thÊm thÝa nhÊt lêi khuyªn tõ c©u tôc ng÷ nµo? V× sao? - Sưu tầm các câu tục ngữ cùng chủ đề. - ChuÈn bÞ: Rót gän c©u.. 10 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> TiÕt 78. Chñ nhËt, ngµy 9 th¸ng 1 n¨m 2011 Rót gän c©u. I. Môc tiªu. Häc sinh n¾m ®­îc c¸ch r¸t gän c©u. HiÓu ®­îc t¸c dông cña c©u rót gän. Rèn cách chuyển đổi từ câu đầy đủ sang câu rút gọn và ngược lại. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: - Theo em c¸c th/phÇn chÝnh nµo b¾t buéc ph¶i cã mÆt trong c©u? 3. Giíi thiÖu bµi: * Hoạt động 2: Kiến thức mới. I. ThÕ nµo lµ rót gän c©u. 1. VÝ dô 1: sgk (14). * NhËn xÐt: - C©u (a) thiÕu chñ ng÷. Câu (b) có đủ CN- VN - CN cho câu (a) : Chúng ta, tôi, con người... - Có thể lược CN câu (a) vì : tục ngữ ko nói riêng về ai mà đúc rút và đưa ra những lời khuyên chung cho mọi người. 2. VÝ dô 2: - H. §äc vÝ dô phÇn (4). * NhËn xÐt: ? Trong 2 câu này thành phần nào - Câu (a) lược bỏ VN. của câu được lược bỏ? Tại sao có - Câu (b) lược bỏ cả CN, VN. thể lược bỏ được mà vẫn hiểu -> Tác dụng: Làm cho câu gọn hơn, tránh ®­îc nghÜa cña c©u? lặp từ ngữ mà vẫn đủ thông tin. - H. NhËn xÐt, gi¶i thÝch. * Ghi nhí: sgk (15). ? Tác dụng của việc lược bỏ nh÷ng thµnh phÇn nµy? II. C¸ch dïng c©u rót gän: ? ThÕ nµo lµ rót gän c©u? Môc 1. VÝ dô: (sgk). đích của việc rút gọn câu? 2. NhËn xÐt: - H. §äc ghi nhí. - Ví dụ 1: lược bỏ cả CN -> khó hiểu. ? NhËn xÐt c¸ch rót gän c©u trong - VÝ dô 2: S¾c th¸i b/c ch­a phï hîp. vÝ dô? -> Kh«ng nªn rót gän c©u. ? CÇn thªm nh÷ng tõ ng÷ nµo vµo - Thªm thµnh phÇn: c©u rót gän trªn cho phï hîp? VÝ dô 1: Chñ ng÷: Em, C¸c b¹n n÷, c¸c b¹n nam... ? Khi rót gän c©u cÇn l­u ý ®iÒu VÝ dô 2: Tõ b/c: mÑ ¹; Th­a mÑ,....¹! g×? * Ghi nhí 2: sgk (16) - H. Xem ghi nhí. III. LuyÖn tËp: Bµi 1: X.® c©u rót gän. T¸c dông: * Hoạt động 3: Luyện tập. - C©u (b): rót gän chñ ng÷: “Chóng ta”. - H. §äc vÝ dô. ? Cấu tạo trong hai câu đã cho có tõ ng÷ nµo kh¸c nhau? ? T×m nh÷ng tõ ng÷ cã thÓ lµm chñ ng÷ trong c©u (a)? - H. T×m tõ vµ ®iÒn phï hîp. ? Theo em, v× sao chñ ng÷ trong câu (a) có thể được lược bỏ? - H. Th¶o luËn.. 11 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> - H. Làm bài độc lập. - Câu (c): rút gọn CN: “Người...người”. - H. Th¶o luËn c©u hái. TËp kh«i - C©u (d): rót gän nßng cèt c©u: “Chóng phôc thµnh phÇn. ta nªn nhí r»ng”. - Gv. Chốt đáp án. -> Ng¾n gän, nªu quy t¾c øng xö chung. Bµi 2: Kh«i phôc thµnh phÇn. - H. Th¶o luËn nhãm. - Rót gän chñ ng÷. ? X.đ các thành phần bị lược bớt? - Tác dụng: Ngắn, vần, phù hợp thể thơ. NÕu kh«i phôc ta cÇn sö dông tõ - Kh«i phôc thµnh phÇn:... ng÷ nµo? Bµi 3,4: Lưu ý: Hiện tượng rút gọn câu dễ gây hiểu ? Cho biết vì sao trong thơ, ca dao lầm; gây cười vì rút gọn đến mức ko hiểu thường có nhiều câu rút gọn như được và rất thô lỗ. vËy? -> Bµi häc: Ph¶i cÈn thËn khi dïng c©u rót - H. §äc bµi tËp, gi¶i thÝch. gọn vì dùng câu rút gọn ko đúng có thể gây - Gv. Chèt ®iÒu cÇn chó ý. hiÓu lÇm. Bµi 5: TËp rót gän c©u: - G. Cho bµi tËp. a, MÑ ¬i! Sao mÑ ®i l©u vÒ thÕ? M·i mÑ ko - H. Nªu c¸ch rót gän. vÒ! b, - Những ai ngồi đấy? - Ông Lí cựu với ông Chánh hội ngồi đấy! * Hoạt động 4: Củng cố. - Rót gän c©u lµ mét trong nh÷ng c¸ch gãp phÇn lµm cho viÖc nãi, viÕt trë nên sinh động, có hiệu quả hơn. - Muèn rót gän c©u ph¶i phô thuéc vµo ng÷ c¶nh (t×nh huèng giao tiÕp). * Hoạt động 5: Hướng dẫn. - Häc bµi. VËn dông c©u rót gän trong nãi, viÕt. - ChuÈn bÞ: §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n nghÞ luËn.. Thø 2 ngµy 10 th¸ng 1 n¨m 2011 TiÕt 79. §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n nghÞ luËn. I. Môc tiªu. Gióp häc sinh nhËn biÕt râ c¸c yÕu tè c¬ b¶n cña bµi v¨n nghÞ luËn vµ mèi quan hÖ cña chóng víi nhau. Bước đầu biết cách xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong 1 VBNL; biết xây dựng luận điểm, luận cứ và triển khai lập luận cho một đề bài. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. định tổ chức. 2. KiÓm tra: - ThÕ nµo lµ v¨n b¶n nghÞ luËn? 3. Giíi thiÖu bµi. * Hoạt động 2: Kiến thức mới. 12 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> - H. Th¶o luËn c©u hái trong sgk (18,19).. - Gv. Chèt kiÕn thøc. + LuËn ®iÓm. + Yªu cÇu vÒ luËn ®iÓm.. ? Người viết triển khai ý chính b»ng c¸ch nµo? Vai trß cña lÝ lÏ vµ dÉn chøng ntn? - Gv gi¶i thÝch thªm: + Lí lẽ là những đạo lí, lẽ phải đã được thừa nhận nói ra là được đồng tình. + DÉn chøng lµ sù viÖc sè liệu, bằng cớ để xác nhận cho lÝ lÏ ? X.® luËn cø trong bµi viÕt? - H. Th¶o luËn. - Gv. L.đ thường có tính khái qu¸t cao. V× thÕ, muèn cho người đọc hiểu và tin, luận cứ phải cụ thể, sinh động, chặt chÏ. ? NÕu kh«ng tr×nh bµy nh÷ng luËn cø nµy mµ chØ ®­a ra nh÷ng c©u v¨n nªu luËn ®iÓm th× cã ®­îc kh«ng ? ? Theo em,luËn cø cÇn nh÷ng yªu cÇu g×? ? LËp luËn lµ g×? Vai trß cña. I. LuËn ®iÓm, luËn cø vµ lËp luËn: V¨n b¶n: Chèng n¹n thÊt häc. 1. LuËn ®iÓm: + LuËn ®iÓm: nh÷ng ý chÝnh cña VB, lµ ý kiÕn thể hiện tư tưởng, q.đ của bài văn NL. + Luận điểm được biểu hiện tập trung ở nhan đề “ Chèng n¹n thÊt häc” nh­ mét khÈu hiÖu. + Luận điểm được trình bày đầy đủ ở câu: “ Mọi người . . . chữ Quốc ngữ”. + Cô thÓ ho¸ thµnh viÖc lµm: - Những người biết chữ dạy cho những người ch­a biÕt ch÷. - Những người chưa biết cố gắng học cho biết. - Phô n÷ l¹i cµng cÇn ph¶i häc . * KÕt luËn 1: - Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan ®iÓm trong bµi v¨n nghÞ luËn. - Yªu cÇu vÒ luËn ®iÓm : + Được thể hiện trong nhan đề, dưới dạng câu khẳng định nhiệm vụ chung (luận điểm chính) vµ nhiÖm vô cô thÓ (luËn ®iÓm phô) + Phải rõ ràng, đúng đắn, sâu sắc, có tính phổ biến đáp ứng nhu cầu thực tế. 2. LuËn cø: + ~ lµ nh÷ng lÝ lÏ, dÉn chøng lµm c¬ së cho luận điểm, giúp l.đ sáng rõ, đúng đắn, có sức thuyÕt phôc. + LÝ lÏ: - Do chÝnh s¸ch ... kh«ng tiÕn bé. - Nay nước độc lập rồi ... đất nước. + DÉn chøng: - Những người đã biết chữ . . . - Vî ch­a biÕt . . . - Em ch­a biÕt . . . + C¸c luËn cø tr¶ lêi c¸c c©u hái: - V× sao? - §Ó lµm g×? - Nh­ thÕ nµo? * KÕt luËn 2: - Luận cứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu biểu míi khiÕn cho luËn ®iÓm cã søc thuyÕt phôc. - LuËn cø ph¶i cã hÖ thèng vµ b¸m s¸t luËn ®iÓm. 3. LËp luËn : + lµ c¸ch lùa chän s¾p xÕp , tr×nh bµy luËn cø 13 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> lËp luËn trong VBNL? ? H·y chØ ra tr×nh tù lËp luËn cña v¨n b¶n “Chèng n¹n thÊt häc” . NhËn xÐt vÒ c¸ch lËp luËn trªn? - H. §äc ghi nhí. * Hoạt động 3: Luyện tập. - H. §äc l¹i vb “CÇn t¹o ra thãi quen ...”. - H. Th¶o luËn chØ râ luËn ®iÓm, luËn cø, c¸ch lËp luËn trong bµi. - Gv: Chèt ý.. một cách phù hợp để làm rõ luận điểm . + Tr×nh tù lËp luËn trong v¨n b¶n . - Nªu lÝ do v× sao ph¶i chèng n¹n thÊt häc . - Chống nạn thất học để làm gì ? - Chèng n¹n thÊt häc b»ng c¸ch nµo ? -> LËp luËn chÆt chÏ , giµu søc thuyÕt phôc , lÝ lÏ , dÉn chøng s¾p xÕp theo thêi gian , løa tuæi , giíi tÝnh , giai cÊp hîp lý. * Ghi nhí : sgk (19). III. LuyÖn tËp . Bµi v¨n: CÇn t¹o ra thãi quen tèt... + Luận điểm: (Nhan đề). + LuËn cø : * LÝ lÏ: - Khái quát về thói quen của con người. - Thãi xÊu rÊt khã söa. - Thãi quen xÊu sÏ g©y h¹i. - Thói quen tốt sẽ làm cuộc sống trở nên tốt đẹp h¬n. * DÉn chøng: - Nh÷ng biÓu hiÖn cña thãi quen xÊu. + LËp luËn chÆt chÏ, cã søc thuyÕt phôc.. * Hoạt động 4: Củng cố. - C¸c yÕu tè trong VBNL? - Mèi quan hÖ cña c¸c yÕu tè? * Hoạt động 5: Hướng dẫn. - Häc bµi. - Bµi tËp: X.® luËn ®iÓm, luËn cø, lËp luËn trong bµi “Häc thÇy, häc b¹n”- - ChuÈn bÞ: §Ò v¨n nghÞ luËn vµ viÖc lËp ý cho bµi v¨n nghÞ luËn.. Thø 3 ngµy 11 th¸ng 1 n¨m 2011 TiÕt 80 §Ò v¨n nghÞ luËn vµ viÖc lËp ý cho bµi v¨n nghÞ luËn. I. Môc tiªu. Học sinh nhận rõ đặc điểm và cấu tạo của đề bài văn nghị luận; Nắm được các bước tìm hiểu đề, cách lập ý và các yêu cầu chung của bài văn nghị luận. Rèn kĩ năng nhận biết luận điểm, tìm hiểu đề bài nghị luận và tìm ý, lập ý. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 14 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> 2. KiÓm tra: - V¨n nghÞ luËn cÇn cã nh÷ng yÕu tè nµo ? Cho biÕt vai trß cña mçi yÕu tè ? - Trong VBNL, người viết phải vận dụng chủ yếu là: lí lẽ/ hình ảnh/ chi tiÕt/ dÉn chøng? §Æc ®iÓm cña lÝ lÏ, dÉn chøng? 3. Giíi thiÖu bµi. * Hoạt động 2: Kiến thức mới. I. Tìm hiểu đề văn nghị luận . - H. Đọc đề bài (sgk 21). 1. Nội dung và tính chất của đề văn nghị Th¶o luËn, tr¶ lêi c©u hái sgk. luËn. a. §Ò bµi : sgk (21). b. NhËn xÐt : ? Những câu đã cho có thể xem là - Mỗi đề bài trên đều thể hiện tư tưởng cần một đề bài , đầu đề được không ? bµn luËn lµm râ. ? Căn cứ vào đâu để nhận ra các đề - Căn cứ vào tính chất giúp ta xác định trên là đề văn nghị luận? được đề văn nghị luận. VD: Thuốc đắng dã tật sự thật mất lòng. (Cã tÝnh chÊt suy nghÜ) ? Tính chất của đề văn có ý nghĩa - Tính chất của đề giúp ta chủ động thể gì đối với việc làm văn? hiện thái độ, giọng điệu. Khuyªn nhñ: nhÑ nhµng, tha thiÕt Tranh luËn: m¹nh mÏ cøng cái. 2. Tìm hiểu đề văn nghị luận. a. VÝ dô: §Ò v¨n “ Chí nªn tù phô” (HS quan s¸t) b. Trước một đề văn, muốn làm bài tốt cần xác định: ?Trước một đề văn, muốn làm bài - Đối tượng, phạm vi tính chất của đề? tốt cần tìm hiểu điều gì trong đề? - Tư tưởng khẳng định hay phủ định? - Đề đòi hỏi người viết phải làm gì? II. LËp ý cho bµi v¨n nghÞ luËn. §Ò bµi: “ Chí nªn tù phô” 1. LuËn ®iÓm. - H. Đọc, suy nghĩ, thảo luận, trả + Tự phụ là 1 thói quen xấu của con người. lêi c¸c c©u hái tr 22. + Tự phụ đề cao vai trò của bản thân thiếu ? H·y nªu c¸c L§ gÇn gòi? VD: tôn trọng người khác. + Tù phô khiÕn cho b¶n th©n bÞ chª tr¸ch, mọi người xa lánh. + Tù phô lu«n m©u thuÉn víi khiªm nhường, học hỏi.. 15 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> - Gv: Hướng dẫn hs sắp xếp cho 2. Luận cứ và lập luận hîp lý cho bµi v¨n. + Tù phô tù cho m×nh lµ giái nªn coi thường người khác: - Tù phô lµ g×? - BÞ c« lËp. - Lµm viÖc g× còng khã. - T¸c h¹i? - Không tự đánh giá được mình. + T¸c h¹i: - DÉn chøng? - Thường tự ti khi thất bại. - Ko chÞu häc hái, ko tiÕn bé. - Vì sao con người ta không nên tự - Hoạt động bị hạn chế, dễ thất bại. phô? + DÉn chøng: - T×m trong thùc tÕ. - Söa thãi xÊu nµy b»ng c¸ch nµo? - LÊy dÉn chøng tõ b¶n th©n. - DÉn chøng tõ s¸ch b¸o, bµi häc. HS. §äc ghi nhí. * Hoạt động 3: Luyện tập. Lập ý cho đề bài: Sách là người bạn lớn của con người. 1. Tìm hiểu đề. - Vấn đề bàn đến: Vai trò của sách đối với con người. - Phạm vi: Xác định giá trị của sách. - Tính chất: Khẳng định, đề cao vai trò của sách với cuộc sống con người. 2. LËp ý: Luận điểm 1: Con người ko thể thiếu bạn (lí lẽ, d/c) Luận điểm 2: Sách là người bạn lớn của con người. - Gióp ta häc tËp, rÌn luyÖn hµng ngµy. - Më mang trÝ tuÖ, t×m hiÓu thÕ giíi. - Nối liền quá khứ, hiện tại, tương lai. - Cảm thông, chia sẻ với con người và nhân loại. - Thư giãn, thưởng thức. LuËn ®iÓm 3: CÇn g¾n bã víi s¸ch. - Ham mê đọc sách. - Biết lựa chọn sách để đọc. - Vận dụng điều đọc được vào cuộc sống. 2. LËp luËn: - Con người ko thể ko có bạn. Cần bạn để làm gì? - Sách đã mang lại những lợi ích gì? Tại sao sách được coi là bạn lớn...? * Hoạt động 4: Củng cố. - Đặc điểm đề văn nghị luận? - Khi lập ý cho đề văn nghị luận là chúng ta làm những gì? * Hoạt động 5: Hướng dẫn. - Học bài. Hoàn thiện tìm luận cứ cho đề trên. - Chuẩn bị: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.. 16 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> TiÕt 81. Chñ nhËt, ngµy 16 th¸ng 1 n¨m 2011 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ( Hå ChÝ Minh). I. Môc tiªu: Giúp hs hiểu được tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta. T/cảm đó được biểu hiện rực rỡ trong từng thời kì chống ngoại xâm. N¾m ®­îc nghÖ thuËt nghÞ luËn chÆt chÏ, s¸ng gän, cã tÝnh mÉu mùc cña bµi v¨n. Nhí ®­îc c©u chèt cña bµi vµ h/a so s¸nh trong bµi v¨n. Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích bố cục, cách nêu luận điểm, cách luËn chøng trong bµi v¨n nghÞ luËn chøng minh. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: + Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ về con người và xã hội? Phân tích hai c©u mµ em thÊy hay nhÊt? + Đọc những câu tục ngữ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với những câu đã học mµ em s­u tÇm ®­îc. 3. Giíi thiÖu bµi. * Hoạt động 2: Kiến thức mới. I. §äc - hiÓu v¨n b¶n. - H. Nh¾c l¹i vÒ kh¸i niÖm v¨n nghÞ 1. T¸c gi¶: Hå ChÝ Minh luËn. 2. T¸c phÈm: - G. Hướng dẫn đọc : giọng mạch lạc, a, Đọc, chú thích. râ rµng, døt kho¸t. b, XuÊt xø: trÝch trong B¸o c¸o chÝnh - H. Đọc vb. Nhận xét cách đọc. trị tại đại hội Đảng lần II (Tháng - G,H : Gi¶i nghÜa 1 sè tõ : KiÒu bµo, 2/1951) ®iÒn chñ, vïng t¹m chiÕm, quyªn, nång c, Bè côc: - Đoạn 1: Nhận định chung về lòng yêu nµn. ? Văn bản có thể chia thành mấy phần? nước. - §o¹n 2,3: Chøng minh sù biÓu hiÖn Nªu néi dung tõng phÇn? của lòng yêu nước. - H. Th¶o luËn, chia ®o¹n. - §o¹n 4: NhiÖm vô cña chóng ta. - G. VB tuy ng¾n nh­ng rÊt hoµn chØnh. d, ThÓ lo¹i: NghÞ luËn x· héi.(Chøng minh) Cã thÓ coi ®©y lµ 1 bµi v¨n NL chøng II. T×m hiÓu néi dung. minh mÉu mùc. 1. Nhận định chung về lòng yêu nước. + Vấn đề NL: Truyền thống yêu nước ? Bài văn nghị luận về vấn đề gì? cña nh©n d©n ta. (C©u 1,2) - C©u nªu néi dung c¬ b¶n cña v.® NL - C¸c tõ “nång nµn”, “t/thèng quý b¸u” đã cụ thể hóa mức độ t/thần yêu nước: trong bµi? s«i næi, m¹nh mÏ, d©ng trµo. ? Giải thích từ: nồng nàn yêu nước, - H/a so sánh: chính xác, mới mẻ giúp người đọc hình dung sức mạnh to lớn, t/thèng, quý b¸u? vô tận, tất yếu của lòng yêu nước. 17 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> ? Nhận xét cách dùng BPNT, động từ được sử dụng trong câu 3 có gì đặc biÖt? ? NhËn xÐt vÒ c¸ch nªu v.® cña t/g? - H. Ph¸t hiÖn, suy luËn, nhËn xÐt. ?* §Æt trong bè côc bµi v¨n nghÞ luËn ®o¹n më ®Çu nµy cã vai trß, ý nghÜa g×?. - Động từ “lướt, nhấn chìm” (phù hợp với đặc tính của sóng) -> thể hiện sự linh ho¹t, nhanh chãng, bÒn v÷ng, mạnh mẽ của t/thần yêu nước. + C¸ch nªu v.® ng¾n gän, râ rµng, sinh động, hấp dẫn theo lối trực tiếp, khẳng định, so sánh cụ thể và mở rộng. 2. Nh÷ng biÓu hiÖn cña lßng yªu nước. + Từ xa xưa dân ta đã chứng tỏ lòng yêu nước qua những trang sử vẻ vang : - Dẫn chứng: Thời đại Bà Trưng, Bà TriÖu, TrÇn H­ng §¹o, Lª Lîi,.... ? Lòng yêu nước của nhân dân ta được nhÊn m¹nh trªn lÜnh vùc nµo? - Tại sao ở lĩnh vực đó tinh thần yêu nước lại bộc lộ mạnh mẽ và to lớn nhÊt? (Vì đặc điểm lịch sử dân tộc ta luôn có giặc ngoại xâm -> cần đến lòng yêu -> DÉn chøng tiªu biÓu, ®­îc liÖt kª nước). ? Để làm rõ nhận định trên, tác giả đã theo trình tự (t) lịch sử. - C¸ch lËp luËn chÆt chÏ: Nªu ý KQ ®­a ra nh÷ng dÉn chøng nµo? mang tÝnh giíi thiÖu -> DÉn chøng -> - S¾p xÕp theo tr×nh tù nµo? Nh¾c nhë ghi nhí c«ng lao. + Đồng bào ta ngày nay... yêu nước.. - DÉn chøng: liÖt kª theo løa tuæi, kh«ng gian, c«ng viÖc, giai cÊp, thµnh phÇn rÊt phong phó, toµn diÖn, võa kh¸i qu¸t, võa cô thÓ, rµnh m¹ch. Hµnh động thể hiện sự yêu nước khác nhau. - C¸ch lËp luËn gi¶n dÞ, chñ yÕu lµ d/c, điệp cấu trúc “từ... đến...”: Kết nối, mở đoạn -> Dẫn chứng -> KQ, đánh giá chung.. ? NhËn xÐt vÒ c¸ch ®­a d/c, c¸ch lËp luËn trong ®.v? - H. Ph©n tÝch, nhËn xÐt. - G. L­u ý hs mçi ®.v ®­îc cÊu tróc hoµn chØnh, chÆt chÏ.... - Gv. D/c ®­îc tr×nh bµy theo m« h×nh cÊu tróc ®­îc lÆp l¹i nhiÒu lÇn t¹o giäng v¨n liÒn m¹ch, dån dËp, khÈn trương. D/c gồm con người, sự việc sự thËt trong c/sèng -> minh chøng hïng 3. NhiÖm vô cña chóng ta. hån, thuyÕt phôc. + H/a so sánh đặc sắc: Tinh thần yêu nước như các thứ của ? H/a so s¸nh ë ®o¹n cuèi cã t¸c dông quý. g×? -> Đề cao giá trị của t/thần yêu nước. + Lòng yêu nước có 2 dạng tồn tại: ? Em hiểu thế nào là lòng yêu nước - Bộc lộ rõ ràng đầy đủ. được trưng bày và lòng yêu nước giấu - Tiềm tàng kín đáo. kÝn? -> Cả hai đều đáng quý. - Liên hệ: “Lòng yêu nước” của I. Ê - + Bổn phận của chúng ta: tuyên truyền, ren - bua. động viên, tổ chức, khích lệ tiềm năng ? Khi bàn về bổn phận của chúng ta, yêu nước của mọi người được thực t/g đã bộc lộ q.đ yêu nước ntn? hµnh vµo c«ng cuéc k/c. 18 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> ? Em có nhận xét gì về cách lập luận - Cách diễn đạt bằng hình ảnh rất cụ cña t¸c gi¶ trong ®o¹n v¨n nµy? thÓ dÔ h×nh dung, dÔ hiÓu. C¸ch kÕt thóc tù nhiªn, hîp lÝ, gi¶n dÞ, râ rµng, chÆt chÏ, thuyÕt phôc. ? Bài văn NL này có gì đặc sắc? (Bè côc, lËp luËn, d/c...) III. Tæng kÕt: - H. §äc ghi nhí. Ghi nhí: (sgk 27) * Hoạt động 3: Củng cố. - Qua bµi v¨n, em nhËn thøc thªm ®­îc ®iÒu g×? ( Lòng yêu nước là giá trị t/thần cao quý; Dân ta ai cũng có lòng yêu nước; Cần phải thể hiện lòng yêu nước của mình bằng những việc làm cụ thể) - §äc diÔn c¶m vb. * Hoạt động 4: Hướng dẫn. - Häc thuéc ghi nhí. §äc kÜ bµi, häc c¸ch lËp luËn, ®­a dÉn chøng. - Lµm bµi luyÖn tËp (27). - Chuẩn bị: Câu đặc biệt.. TiÕt 82. Chñ nhËt,ngµy 16 th¸ng 1 n¨m 2011 Câu đặc biệt. I. Môc tiªu: Học sinh nắm được khái niệm về câu đặc biệt, hiểu tác dụng câu đặc biệt. Biết cách sử dụng câu đặc biệt trong nói hoặc viết. II. Hoạt động dạy - học: * Hoạt động 1 : Khởi động. 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra: - ThÕ nµo lµ c©u rót gän? T¸c dông vµ c¸ch dïng c©u rót gän? Cho vÝ dô? 3. Giíi thiÖu bµi. * Hoạt động 2: Kiến thức mới. - H. §äc vÝ dô, th¶o luËn (sgk).. I. Thế nào là câu đặc biệt? 1. VÝ dô: (sgk 27). ? Em hiểu thế nào là câu đặc biệt? - H. Rót ra kÕt luËn. - H. Vận dụng tìm câu đặc biệt: “ Rầm! Mọi người ngoảnh lại nhìn. Hai chiÕc xe m¸y ®©m vµo nhau. ThËt khñng khiÕp!”. * NhËn xÐt: - C©u “¤i, em Thuû!” lµ mét c©u kh«ng thÓ cã CN hay VN. Nã ko ph¶i lµ c©u rót gän v× ko kh«i phôc ®­îc thµnh phÇn. -> Câu đặc biệt.. - H. Phân biệt câu đặc biệt với câu đơn 2. Ghi nhớ: (sgk 28) 19 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> 2 thµnh phÇn vµ c©u rót gän.. II. Tác dụng của câu đặc biệt. - H. §äc kÜ vÝ dô sgk 28. 1. Xác định thời gian, nơi chốn. ? X.đ tác dụng của câu đặc biệt ? VD: Một đêm mùa xuân. - H. Ph¸t hiÖn, tr¶ lêi, t×m thªm mçi 2. LiÖt kª, th«ng b¸o vÒ sù tån t¹i cña lo¹i 2 c©u. sự vật, hiện tượng. VD: TiÕng reo, tiÕng vç tay. * Bµi tËp vËn dông : “Hai «ng sî vî t©m sù víi nhau. Mét 3. Béc lé c¶m xóc. VD: Trêi ¬i! «ng thë dµi: - Hôm qua, sau 1 trận cãi vã tơi bời 4. Gọi, đáp. VD: - S¬n! Em S¬n! S¬n ¬i! khãi löa tí buéc bµ Êy ph¶i quú... - ChÞ An ¬i! - BÞa ! - ThËt mµ ! * Ghi nhí 2: (sgk 29) - ThÕ c¬ µ ? Råi sao n÷a ? - Bà ấy quỳ xuống đất và bảo : Thôi ! III. LuyÖn tËp. Bò ra khỏi gậm giường đi ! ” Bài 1: Xác định câu đặc biệt, câu rút gän. * Hoạt động 3 : Luyện tập. a, - Không có câu đặc biệt. - 3 c©u rót gän (...) - H. §äc bµi tËp. ? Xác định câu đặc biệt và câu rút b, - Câu đặc biệt: “Ba gi©y...Bèn gi©y...L©u qu¸!” gän ? - Kh«ng cã c©u rót gän. c, - Câu đặc biệt: “Một hồi còi” ? Nªu t¸c dông cña c¸c c©u trªn ? - Kh«ng cã c©u rót gän. d, - Câu đặc biệt: “Lá ơi!” - C©u rót gän: (2 c©u). ? Về cấu tạo, câu đặc biệt có đặc điểm Bài 2: Tác dụng của câu đặc biệt và rút g× ? gän. - H. §­îc cÊu t¹o : 1 tõ, 1 côm tõ. - Xác định thời gian: Ba giây... - Béc lé c¶m gi©y: L©u qu¸! - Tường thuật: Một hồi còi. ? ViÕt ®o¹n v¨n (5 - 7 c©u), cã sö dông - Gọi đáp: Lá ơi! câu đặc biệt ? Bµi 3: TËp viÕt ®o¹n v¨n. - H. TËp viÕt. - Tả cảnh quê hương. * Hoạt động 4: Củng cố. - Khái niệm? Tác dụng của câu đặc biệt? - Phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn? * Hoạt động 5: Hướng dẫn. - Häc bµi. Hoµn thiÖn bµi tËp 3. - Chuẩn bị: Bố cục và phương pháp lập luận.... 20 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>