Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (149.02 KB, 5 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Cầu Khởi. Tieát: 48 Ngaøy daïy: 02/11/2011. Giáo án Ngữ văn. THAØNH NGỮ. I. MUÏC TIEÂU 1. Kiến thức: - Hiểu thế nào là thành ngữ. - Nhận biết thành ngữ trong văn bản; hiểu nghĩa và tác dụng của thành ngữ trong văn bản. - Có ý thức trau dồi vốn thành ngữ. 2. Kó naêng: - Nhận biết thành ngữ. - Giải thích ý nghĩa của một số thành ngữ thông dụng. 3. Thái độ: - Giáo dục kỹ năng sống: học sinh có ý thức sử dụng thành ngữ khi giao tiếp. II.CHUAÅN BÒ: Giáo viên : Giáo án, bảng phụ, kiến thức có liên quan. Học sinh : Bài soạn, vở bài tập, SGK. III. PHÖÔNG PHAÙP Phaân tích maãu, reøn luyeän theo maãu, hợp tác nhoùm, nêu vấn đề IV.TIEÁN TRÌNH: 1. Ổn định lớp : Kieåm tra só soá hoïc sinh. 2. Kieåm tra baøi cuõ : Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh. 3. Bài mới: Giới thiệu bài: Trong cuộc sống khi giao tiếp đôi khi chúng ta vô tình sử dụng cuïm từ mà không ngờ tới vì nĩ quá quen thuộc lại tiện dụng. Các em cĩ biết cụm từ đó gọi là gì không gì khơng? Đĩ là thành ngữ . Vậy thế nào là thành ngữ, cách sử dụng nĩ như thế nào. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay. Hoạt động của giáo viên và học sinh. Noäi dung baøi daïy. * Hoạt động 1 : Thế nào là thành ngữ I. Thế nào là thành ngữ? Học sinh đọc mục 1- SGK/143. Chú ý cụm từ “ lên thác xuống ghềnh” Có thể thay một vài từ trong cụm từ “lên thác xuống ghềnh” bằng các từ ngữ khác được Giaùo vieân Nguyeãn Thò Phuïng Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Cầu Khởi. Giáo án Ngữ văn. khoâng?Vì sao? Không thay đổi được vì ý sẽ trở nên lỏng leûo. Ta có thể chêm xen một vài từ khác hoặc hoán đổi vị trí của các từ trong cụm từ trên được không? Vì sao? Không thể chêm xen hoặc hoán đổi được vì đây là trật tự từ cố định. Từ nhận xét trên rút ra kết luận gì về đặc điểm cấu tạo của cụm từ “ lên thác xuống gheành”? Chặt chẽ về thứ tự các từ và nội dung ý - Là một cụm từ cĩ cấu tạo cố định, nghóa. biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh. Cụm từ “ lên thác xuống ghềnh” là một thành ngữ Thành ngữ có đặc điểm gì? Học sinh đọc phần 1 SGK/144. Học sinh đọc mục 2- SGK/143 Cụm từ “ lên thác xuống ghềnh” có nghĩa laø gì? Taïi sao laïi noùi “leân thaùc xuoáng gheành” ? Laën loäi vaát vaû khoù khaên nguy hieåm. Vì thác là chỗ dòng sông có vực đá làm cho nước chảy dốc xuống . Ghềnh là vũng sâu, nước chảy xoáy mạnh Nhanh như chớp có nghĩa là gì? Tại sao noùi nhö vaäy ? Có nghĩa là rất nhanh, cực kì nhanh Chớp là ánh sáng loé ra rất nhanh Nói như thế là cụ thể hoá cái nhanh ấy Nghĩa của thành ngữ có được là nhờ đâu? Bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ - Nghĩa đen của các từ tạo nên nó tạo nên nó nhưng thông thường thông qua một - Thông qua một số phép chuyển soá pheùp chuyeån nghóa nhö: aån duï, so saùnh ... nghóa Học sinh đọc ghi nhớ 1 SGK * Ghi nhớ 1 : SGK/144. Baøi taäp nhanh Tìm thành ngữ đồng nghĩa với thành ngữ: Giaùo vieân Nguyeãn Thò Phuïng Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Cầu Khởi. Giáo án Ngữ văn. Nước đổ đầu vịt Nước đổ lá khoai Coâng daõ traøng *Hoạt động 2 : Tìm hiểu việc sự dụng thành ngữ. Học sinh đọc mục 1 SGK. Xác định chức vụ của 2 nhóm thành ngữ trong caâu sau: Bảy nổi ba chìm. (vị ngữ). Tắt lửa tối đèn. (phụ ngữ). Phân tích cái hay của thành ngữ trên? Cô động, hàm súc gợi liên tưởng cho người đọc, người nghe. Thành ngữ có thể đảm nhận vai trò gì trong caâu? Chủ ngữ, vị ngữ hay phụ ngữ cụm danh từ, cụm động từ. Giáo viên chốt y,ù học sinh đọc ghi nhớ. * Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh luyện taäp. Học sinh đọc bài tập 1. Xaùc ñònh yeâu caàu cuûa baøi taäp Hợp tác nhoùm 3 phuùt. II. Sử dụng thành ngữ:. - Ngắn gọn, hàm súc, cô đọng, tính hình tượng biểu cảm cao. - Thành ngữ có thể làm chủ ngữ , vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ,.... * Ghi nhớ 2: SGK/144 III. Luyeän taäp: 1. Giaûi thích nghiaõ cuûa caùc thaønh ngữ a. - Sôn haøo haûi vò : caùc moùn aên ngon lấy ở núi và biển. - Nem công chả phượng: thức ăn quyù. b. - Khoûe nhö voi : raát khoûe. - Tứ cố vô thân : không có ai họ haøng gaàn guõi. c .- Da mồi tóc sương : da lốm đốm như đồi mối, tóc bạc trắng như söông. Gọi học sinh đọc bài tập 2. 2. Keå toùm taét truyeàn thuyeát vaø nguï Hoïc sinh neâu yeâu caàu baøi taäp 2. Keå toùm taét truyeàn thuyeát vaø nguï ngoân? ngoân : Con roàng chaùu tieân, Ếch ngoài đáy giếng, Thầy bói xem voi. Hoïc sinh keå. Giaùo vieân nhaän xeùt. Giaùo vieân Nguyeãn Thò Phuïng Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Cầu Khởi. Giáo án Ngữ văn. Học sinh đọc bài tập 3. Điền thêm yếu tố để tạo thành ngữ trọn 3. Điền thêm yếu tố để thành ngữ veïn? được trọn vẹn: Học sinh thực hiện trên bảng - Lời ăn tiếng nói. - Moät naéng hai söông. - Ngaøy laønh thaùng toát. - No côm aám buïng - Baùch chieán baùch thaéng Học sinh đọc bài tập 4. - Sinh cô laäp nghieäp Học sinh sưu tầm các thành ngữ. 4/ Sưu tầm thành ngữ: - Thaét löng buoäc buïng. - Khaåu phaät taâm xaø. - Chở củi về rừng. - Meï goùa con coâi. - Ruột để ngoài da. 4. Cuûng coá vaø luyeän taäp : - Thành ngữ có cấu tạo như thế nào? Là một cụm từ cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh - Nghĩa của thành ngữ được hiểu như thế nào? Bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thông thường thông qua moät soá pheùp chuyeån nghóa nhö: aån duï, so saùnh ... - Thành ngữ đảm nhận chức vụ gì trong câu? Thành ngữ có thể làm chủ ngữ , vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ,... 5. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: - Học thuộc 2 ghi nhớ SGK/144. - Söu taàm theâm ít nhất mười thành ngữ chưa được giới thiệu trong các bài học và giải nghĩa các thành ngữ ấy - Chuẩn bị nội dung câu hỏi ở tiết 42, 46 để chuẩn bị trả bài kiểm tra Văn, Tiếng Vieät. V. Ruùt kinh nghieäm : Noäi dung:.......................................................................................................................... ........................................................................................................................................ .. Phöôngphaùp:.................................................................................................................... .………………………………………………………………………………………….. Giaùo vieân Nguyeãn Thò Phuïng Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Cầu Khởi. Giáo án Ngữ văn. Toå chức:............................................................................................................................ ………………………………………………………………………………………….... Giaùo vieân Nguyeãn Thò Phuïng Lop7.net.
<span class='text_page_counter'>(6)</span>