Giáo án Vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n: 12/08/2009 chương I: qUANG HọC.. TuÇn 1 -TiÕt 1. Bµi 1:. NhËn biÕt ¸nh s¸ngNguån s¸ng vµ vËt s¸ng. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1. KiÕn thøc: - Bằng thí nghiệm khẳng định được rằng ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta và nhìn thấy được các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào m¾t ta. 2. Kü n¨ng: - Ph©n biÖt ®­îc nguån s¸ng vµ vËt s¸ng. 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề kết hợp thuyết trình. - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm häc sinh: - 1 Hộp kín trong đó có dán sẵn một mảnh giấy trắng; bóng đèn pin được gắn bên trong hép nh­ h×nh 1.2a SGK. - Pin, d©y nèi, c«ng t¾c. + Gi¸o viªn: Gi¸o ¸n, SGK. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1)Giíi thiÖu bµi häc:( 5 phót ) - Giới thiệu nội dung chương trình bộ môn vật lý 7, và các yêu cầu của bộ môn. 2) Bµi míi: Hoạt động trợ giúp của GV. Hoạt động học của HS. Hoạt động1: Tổ chức tình huống học tập ( 5 phút ). GV: §­a ra mét sè c©u hái, g©y cho HS - HS chó ý theo dâi… mét sè bÊt ngê, nh»m giíi thiÖu nh÷ng vÊn đề sẽ nghiên cứu trong chương (?) Một người mắt không bị tật, bệnh , có khi nào mở mắt mà không nhìn thấy vật để trước mắt không ?Khi nào ta mới nhín thấy mét vËt? (?) C¸c em h·y nh×n ¶nh chôp ë ®Çu -HS quan s¸t tranh vÏ trong SGK chương và trả lời xem trên miếng bìa viết và suy nghĩ trả lời…. GV: Trịnh Thị Hương. Trang 1 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập chữ gì ? ảnh ta quan sát được trong gương ph¼ng cã tÝnh chÊt g×? * Những hiện tương trên đều liên quan đến - HS chú ý lắng nghe. ¸nh s¸ng vµ ¶nh cña c¸c vËt quan s¸t ®­îc trong các loại gương mà ta sẽ xét trong chương này. - Yêu cầu HS đọc các câu hỏi nêu ở đầu - HS đọc các câu hỏi nêu ở đầu chương. chương. Hoạt động2: I. nhận biết ánh sáng .( 8 phút ). - Đưa đèn pin ra, bất đèn và chiếu về phái - HS chú ý theo dõi… HS để HS nhận thấy có thể bật sáng hay tắt đi. Sau đó để đèn pin ngang trước mặt HS vµ nªu c©u hái nh­ SGk ë ®Çu bµi. - Đề xuất vấn đề cần nghiên cứu ằ Khi nào ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng ? » - Yêu cầu HS tự đọc SGK ( mục quan sát - HS tự đọc SGK ( mục quan và thí nghiệm) Sau đó thảo luận nhóm để sát và thí nghiệm) Sau đó thảo t×m c©u tr¶ lêi C1. luận nhóm, thảo luận chung để ( Gîi ý cho HS t×m nh÷ng nguyªn nh©n t×m c©u tr¶ lêi C1. giống và khác nhau trong bốn trường hợp đó để tìm nguyên nhân khách quan nào làm C1: Trong trường hợp mắt ta nhận cho m¸t ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng) biÕt ®­îc ¸nh s¸ng, cã ®iÒu kiÖn gièng nhau lµ cã ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t. KÕt luËn: M¾t ta nhËn biÕt ®­îc ( ?) Ta rót ra ®­îc kÕt luËn g× ?( Yªu cÇu 1 ¸nh s¸ng khi cã ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t ta. HS đứng tại chỗ trả lời). Hoạt động3: II. Nhìn thấy một vật.( 7 phút ). §V§ : Ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng khi cã - HS chó ý theo dâi… ¸nh s¸ng lät vµo m¾t ta, nh­ng ®iÒu quan trọng đối với chúng ta là không phải thấy ¸nh s¸ng chung chung lµ nh×n thÊy, nhËn biÕt ®­îc c¸c vËt xung quanh ta. VËy khi nµo ta nh×n thÊy mét vËt ? - Yªu cÇu HS lµm viÖc theo nhãm: §äc - Lµm viÖc theo nhãm: §äc môc môc II- Nh×n thÊy mét vËt, lµm thÝ II- Nh×n thÊy mét vËt, lµm thÝ nghiệm để trả lời câu hỏi C2. nghiÖm, tr¶ lêi c©u hái C2. Th¶o luận chung để rút ra kết luận.. Trang 2. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập C2: Ta nh×n thÊy m¶nh giÊy tr¾ng khi đề bật sáng. Đó là đền chiếu m¶nh giÊy råi m¶nh gÊy l¹i h¾t l¹i ¸nh s¸ng, cuèi cïng ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t ta. VËy ta ta nh×n thÊy m¶nh gÊy tr¾ng v× cã ¸nh s¸ng tõ m¶ng giÊy truyÒn vµo m¾t ta. (?) Căn cứ vào đâu mà em khẳng định rằng - Hs suy nghĩ trả lời... ta nh×n thÊy mét vËt khi cã ¸nh s¸ng tõ vËt KÕt luËn: Ta nh×n thÊy mét vËt khi đó truyền vào mắt ta ? có ( ánh sáng từ vật đó) truyền vào m¾t ta. Hoạt động 4: nguồn sáng và vật sáng. ( 8 phút ). - Hướng dẫn HS nhận xét sự khác nhau giữa dây tóc bóng đèn đang sáng và mảnh giÊy tr¾ng, cô thÓ h¬n lµ vËt nµo tù nã ph¸t ra ¸nh s¸ng, vËt nµo ph¶i nhê ¸nh s¸ng tõ vật khác chiếu vào nó rồi hắt ánh sáng đó l¹i. - Th«ng b¸o tõ míi: Nguån s¸ng, vËt s¸ng.. Kết luận: Dây tóc bóng đèn tự nó ph¸t ra ¸nh s¸ng gäi lµ nguån s¸ng. Dây bóng đèn phát sáng và mảng giÊy tr¾ng h¾t ra ¸nh s¸ng tõ vËt kh¸c chiÕu vµo nã gäi chung lµ vËt s¸ng.. Hoạt động 4: vận dụng. ( 7 phút ). - Hướng dẫn HS lần lượt thảo luận câu hỏi C4: Bạn Thanh đúng. Vì tuy có C4, vµ C5. đèn bật sáng nhưng không chiếu th¼ng vµo m¾t ta, kh«ng cã ¸nh s¸ng truyÒn vµo m¾t ta nªn ta kh«ng nh×n thÊy. C5: Khãi gåm nhiÒu h¹t nhá li ti, các hạt khói được đèn chiếu sáng trë thµnh c¸c vËt s¸ng. C¸c h¹t nhá li ti xÕp gÇn nhau t¹o thµnh mét vÖt s¸ng mµ ta nh×n thÊy ®­îc.. Trang 3. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập 3) Cñng cè: ( 3 phót ) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc. - Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ và khắc sâu nội dung bài học. V.Hướng dẫn học ở nhà: ( 2 phút ) - Đọc trước và chuẩn bị mục I bài 2 SGK “Đo độ dài”. - Làm bài tập 1.1 đến 1.5 trong SBT.. Trang 4. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n: 18 – 08 – 2009. TuÇn 2-TiÕt 2:. Bµi 2:. sù truyÒn ¸nh s¸ng. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1. KiÕn thøc: - H/S biết thực hiện một thí nghiệm đơn giản để xác định đường truyền của ánh sáng. - Phát biểu được định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng 2. Kü n¨ng: - Biết vận dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng để ngắm các vật thẳng hàng. 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề . - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm häc sinh: - 1 đèn pin. - 1 èng trô th¼ng  = 3mm, 1 èng trô cong kh«ng trong suèt. - 3 màn chắn có đục lỗ. - 3 c¸i ®inh gim hoÆc kim kh©u. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1)KiÓm tra:( 5 phót ) - Khi nµo ta nhËn biÕt ®­îc ¸nh s¸ng? khi nµo th× ta nh×n thÊy mét vËt? - Nh­ thÕ nµo lµ nguån s¸ng? vËt s¸ng? 2) Bµi míi: Hoạt động trợ giúp của GV. Hoạt động học của hs. Hoạt động1: Tổ chức tình huống học tập ( 5 phút ). GV: Nêu vấn đề, cho HS trao đổi về thắc -HS thảo luận về thắc mắc của Hải m¾c cña H¶i nªu ra ë ®Çu bµi. nªu ra ë ®Çu bµi. Hoạt động2: nghiên cứu đường truyền của ánh sáng. (10 phút ). (Trong hoạt động này thực hiện hai mức độ cho hai đối tượng HS : HS lớp trung bình và HS líp kh¸). *Mức độ 1( đối với HS trung bình) : - Giíi thiÖu ThÝ nghiÖm theo h×nh 2.1 cña SGK vµ tæ chøc cho HS tiÕn hµnh ThÝ nghiÖm.. - HS chó ý theo dâi vµ tiÕn hµnh thÝ nghiÖm.. Trang 5. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập ( ?) Dïng èng cong hay th¼ng th× thÊy ®­îc dây tóc bóng đèn ? ( ?) V× sao dïng èng cong l¹i kh«ng nh×n thấy ánh sáng từ dây tóc bóng đèn ? *Mức độ I1( đối với HS khá) : - Yªu cÇu Hs dù ®o¸n xem ¸nh s¸ng truyÒn theo ®­êng nµo ? §­êng th¼ng, ®­êng cong hay ®­êng gÊp khóc ? ( ?) Hãy nghĩ ra một thí nghiệm để kiểm tra dù ®o¸n ?. ( Dïng èng th¼ng thÊy ®­îc d©y tóc bóng đèn). ( V× ¸nh s¸ng bÞ thµnh èng chÆn l¹i). - HS dùa vµo kinh nghiÖm cña m×nh cã thÓ ®­a ra nhiÒu phương án khác nhau. Thí dụ nh­: +Phương án 1: Dùng màn chắn có đục lỗ như thí nghiệm hình 2.2. + Phương án 2: Dùng ống cong nh­ h×nh 2.1. - Tæ chøc cho mçi nhãm HS lµm thÝ +... nghiệm theo phương án trên. - Yêu cầu Hs điền vào chỗ trống để hoàn KÕt luËn: §­êng truyÒn cña ¸nh thµnh c©u kÕt luËn. s¸ng trong kh«ng khÝ lµ ®­êng th¼ng. Hoạt động3: khái quát hoá kết quả nghiên cứu. ( 5 phút ). - Thông báo : Không khí là môi trường - HS chú ý theo dõi... trong suốt , đồng tính. nghiên cứu sự truyền ánh sáng trong các môi trường trong suốt đồng tính khác như nước, thuỷ tinh, dầu ho¶...còng thu ®­îc mét kÕt qu¶, cho nªn có thể xem kết luận trên là một định luật gọi là định luật truyền thẳng của ánh sáng. *Định luật: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyÒn theo ®­êng th¼ng. Hoạt động 4: tia sáng và chùm sáng. ( 10 phút ). - Th«ng b¸o tõ ng÷ míi : tia s¸ng vµ chïm s¸ng.. a) HS chó ý theo dâi.... - Lµm thÝ nghiÖm h×nh 2.5 cho HS quan s¸t,. Trang 6. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập nhËn biÕt ba d¹ng chïm tia s¸ng: song song, héi tô, ph©n kú. - Hướng dẫn HS trả lời câu C3.. - Th¶o luËn tr¶ lêi c©u C3: a) Chïm s¸ng song song gåm c¸c tia s¸ng (kh«ng giao nhau ) trªn ®­êng truyÒn cña chóng. b) Chïm s¸ng h«i tô gåm c¸c tia s¸ng ( giao nhau ) trªn ®­êng truyÒn cña chóng. a) Chïm s¸ng ph©n kú gåm c¸c tia s¸ng (loÌ réng ra ) trªn ®­êng truyÒn cña chóng.. Hoạt động 5: vận dụng. ( 5 phút ). - Hướng dẫn HS thảo luận trả lời câu C4, C5.. - Th¶o luËn tr¶ lêi c©u C4, C5: C5: §Çu tiªn c¾m hai c¸i kim thẳng đứng trên mặt một tờ giấy. Dïng m¾t ng¾m sao cho c¸i kim thø nhÊt che khuÊt c¸i kim thø hai. Sau đó di chuyển cái kim thứ ba đến vị trí bị kim thứ nhất che khuÊt. ¸nh s¸ng truyÒn theo ®­êng th¼ng cho nªn nÕu kim thø nhÊt n»m trªn ®­êng th¼ng nèi kim thø hai víi kim thø ba vµ m¾t th× ¸nh s¸ng tõ kim thø hai vµ thø ba không đến được mắt, hai kim nµy bÞ kim thø nhÊt che khuÊt.. 3) Cñng cè: ( 3 phót ) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc. - Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ để khắc sâu. V. Hướng dẫn học ở nhà: ( 2 phút ) - Đọc trước và chuẩn bị bài 3 SGK “ứng dụng của định luật truyền thẳng của ánh s¸ng”. - Làm bài tập 2.1 đến 2.4 trong SBT.. Trang 7. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n : 22 /08/2009. TuÇn 3 -TiÕt 3:. Bài 3: ứng dụng của định luật truyền thẳng cña ¸nh s¸ng. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1.KiÕn thøc: - H/S nhËn biÕt ®­îc bãng tèi, bãng nöa tèi vµ gi¶i thÝch. 2.Kü n¨ng: - Giải thích được vì sao lại có hiện tượng nhật thực, nguyệt thực ? 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề . - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm HS vµ GV: - 1 đèn pin. - 1 bóng đèn điện lớn 220 - 40w. - 1 mµn ch¾n s¸ng. - 1 h×nh vÏ nhËt thùc vµ nguyÖt thùc lín. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1) KiÓm tra:( 5 phót ) - Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng ? - Lµm bµi tËp 3.3 SBT. 1)Giíi thiÖu bµi häc:( 5 phót ) §Þnh luËt :" truyÒn th¼ng cña ¸nh s¸ng " cã øng dông g× trong thùc tÕ ? Bµi häc h«m nay ta sẽ nghiên cứu vấn đề này. 2) Bµi míi: Hoạt động trợ giúp của Gv. Hoạt động học của HS. Hoạt động1: Tổ chức tình huống học tập ( 5 phút ). GV: Giíi thiÖu nh­ phÇn më bµi cña SGK.. - HS chó ý theo dâi…. Hoạt động2: I. bóng tối – bóng nửa tối.( 8 phút ). - Hướng dẫn HS thực hiện thí nghiệm -Thực hiện thí nhiệm... TN1: §Æt mét nguån s¸ng nhá ( 1(h×nh 3.1) bóng đèn pin đang sáng ) trước một màn chắn, đặt một miếng bìa . Quan s¸t vïng s¸ng , vïng tèi trªn. Trang 8. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập C1 : H·y chØ ra trªn mµn ch¾n vïng s¸ng, vùng tối . Giải thích tại sao các vùng đó lại tèi hoÆc s¸ng ?. ( ?) : H·y hoµn thµnh c©u nhËn xÐt ?. - Yêu cầu HS đọc TN2 trong SGK sau đó thùc hiÖn.. - Yªu cÇu HS chØ ba vïng s¸ng tèi kh¸c nhau trªn mµn ch¾n vµ trªn h×nh 3.2(C2). ( ?) : H·y hoµn thµnh c©u nhËn xÐt ?. mµn. C1 : PhÇn mµu ®en hoµn toµn kh«ng nhËn ®­îc ¸nh s¸ng tõ nguån s¸ng tíi v× ¸nh s¸ng truyÒn theo ®­êng th¼ng, bÞ vËt ch¾n chÆn l¹i. *Nhận xét : Trên màn chắn đặt phÝa sau vËt c¶n cã mét vïng kh«ng nhËn ®­îc ¸nh s¸ng tõ nguån s¸ng tíi gäi lµ bãng tèi. TN2 : Thay đèn pin ở hình 3.1 bằng một ngọn đèn sáng ( nguồn s¸ng réng) , h·y quan s¸t trªn mµn ch¾n ba vïng s¸ng , tèi kh¸c nhau C2 : Trªn mµn ch¾n ë sau vËt c¶n vïng 1 lµ vïng tèi, vïng 3 ®­îc sáng đầy đủ, vùng 2chỉ nhận được ¸nh s¸ng tõ mét phÇn cña nguån s¸ng nªn kh«ng s¸ng b»ng vïng 3. *Nhận xét : Trên màn chắn đặt phÝa sau vËt c¶n cã mét vïng chØ nhËn ®­îc ¸nh s¸ng tõ ( mét phÇn nguån s¸ng) tíi gäi lµ nöa bãng tèi. Hoạt động3 : II. Nhật thực – nguyệt thực. ( 10 phút ). -Yêu cầu HS đọc thông báo ở mục II . Sau - Đọc thông báo SGK mục II để đó nghiên cứu C3 và chỉ ra trên hình 3.3 nhËn thøc vÒ nhËt thùc mét vùng nào trên mặt đất có nhật thực toàn phÇn, nhËt thùc toµn phÇn. C3 : N¬i cã nhËt thùc toµn phÇn phÇn vµ vïng nµo cã nhËt thùc mét phÇn. n»m trong vïng tèi cña MÆt Tr¨ng -Treo tranh vÏ to h×nh 3.3. Yªu cÇu HS chØ , bÞ MÆt Tr¨ng che khuÊt kh«ng vùng nào trên mặt đất có nhật thực toàn cho ánh sáng mặt trời chiếu đến, phÇn vµ vïng nµo cã nhËt thùc mét phÇn. vì thế đứng ở đó, ta không nhìn thÊy MÆt trêi vµ trêi tèi l¹i. - Cho HS đọc thông báo SGK về nguyệt thùc. -Treo tranh vÏ to h×nh 3.4. Yªu cÇu HS chØ vùng nào trên mặt đất đứng chỗ nào thì thÊy tr¨ng s¸ng vµ vïng nµo cã nguyÖt thùc. Trang 9. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập ( MÆt Tr¨ng bÞ Tr¸i §Êt che khuÊt hoµn toµn). C4 ? C4 : VÞ trÝ 1 cã nguyÖt thùc VÞ trÝ 2 vµ 3 : tr¨ng s¸ng. (?)Mở rộng: Khi Mặt Trăng ở vị trí 2( Hình ( ở vị trí đó Mặt Trăng cũng được 3.4) , tuy đứng ở vị trí A ta nhìn thấy trăng mặt Trời chiếu sáng nhưng ở vị trí sáng nhưng chỉ nhìn thấy một phần của khác , vì ta đúng nghiêng nên MÆt Tr¨ng v× sao? kh«ng nh×n thÊy toµn bé phÇn ®­îc chiÕu s¸ng mµ chØ nh×n thÊy mét phÇn.B«i ®en trªn h×nh 3.4 phÇn MÆt Tr¨ng kh«ng ®­îc chiÕu sáng sẽ rễ nhận ra hiện tượng tr¨ng khuyÕt h¬n.. Hoạt động 4: vận dụng ( 7 phút ). C5: Khi miÕng b×a l¹i gÇn mµn ch¾n h¬n th× bãng tèi vµ bãng nöa tối đều thu hẹp lại hơn. Khi miếng b×a gÇn s¸t mµn ch¾n th× hÇu nh­ kh«ng cßn bãng nöa tèi n÷a , chØ cßn bãng tèi râ nÐt . C6: Khi dïng quyÓn vë che kÝn bóng đèn dây tóc đang sáng , bàn n»m trong vïng bãng tèi sau quyÓn vë , kh«ng nhËn ®­îc ¸nh sáng từ đèn truyền tới nên ta không thể đọc được sách . Dïng quyÓn vë kh«ng che kÝn được đèn ống , bàn nằm trong vïng bãng tèi sau quyÓn vë , nhËn được một vùng ánh sáng của đèn truyền tới nên vẵ đọc được sách.. - Hướng dẫn HS trả lời C4, C5.. 3) Cñng cè: ( 3 phót ) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc. - Yêu cầu HS đọc và khắc sâu phần ghi nhớ SGK. V. Hướng dẫn học ở nhà: ( 2 phút ) - Đọc trước bài 4 SGK “Định luật phản xạ ánh sáng”. - Lµm bµi tËp 3.2-3.4 trong SBT vµ BT bæ sung trong vë BT.. Trang 10. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n: 12/09/2009 TuÇn 6 - TiÕt 4: Bµi 4:. định luật phản xạ của ánh sáng. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1. KiÕn thøc: -H/S biết tiến hành thí nghiệm để nghiên cứu đường đi của tia sáng phản xạ trên gương phẳng . - Biết xác định tia tới , tia phản xạ , pháp tuyến ,góc tới ,góc phản xạ trong mỗi thí nghiÖm . - Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng . 2. Kü n¨ng: - Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để thay đổi hướng đi của tia sáng theo ý muèn. 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề kết hợp thuyết trình. - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm häc sinh: - 1 gương phẳng có giá dỡ thẳng đứng - 1 đèn pin có màn chắn đục lỗ để tạo tia sáng ( chùm sáng hẹp song song ) - 1 tê giÊy d¸n trªn mÆt tÊm gç ph¼ng n»m ngang. - Thước đo góc mỏng. + Gi¸o viªn: Gi¸o ¸n, SGK. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1)KiÓm tra bµi cò: ( 5 phót ) Bài tập 3.2 SBT (Viết đề bài trên bảng phụ) HS lªn b¶ng lµm, GV nhËn xÐt cho ®iÓm. 2) Bµi míi: Hoạt động trợ giúp của GV. Hoạt động học của HS. Hoạt động1: Tổ chức tình huống học tập( 5 phút ). GV(§V§): Nh­ phÇn më bµi SGK.. - HS chó ý theo dâi…. Hoạt động2: i - gương phẳng ( 10 phút ). - GV th«ng b¸o: H×nh cña mét vËt quan s¸t - HS chó ý theo dâi… được trong gương gọi là ảnh của một vật tạo bởi gương.. Trang 11. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập - GV yêu cầu HS làm câu hỏi C1: Em hãy C1: Mặt kính cửa sổ , mặt nước , chỉ ra một số vật có bề mặt phẳng , nhẵn mặt tường ốp gạch men phẳng bóng có thể dùng để soi ảnh của mình như bóng. một gương phẳng. Hoạt động3: ii- định luật phản xạ ánh sáng ( 15 phút ). - GV hướng dẫn HS bố trí thí nghiệm như h×nh 4.2. - GV thông báo: tia phản xạ, hiện tượng ph¶n x¹ ¸nh s¸ng.. - GV hướng dẫn HS làm TN trả lời C2. (?)C2: Cho tia tíi SI ®i lµ lµ trªn mÆt tê giÊy. MÆt ph¼ng tê giÊy chøa tia tíi SI ®­êng ph¸p tuyÕn ( ®­êng th¼ng vu«ng gãc với mặt gương ) IN của mặt gương tại I. h·y quan s¸t vµ cho biÕt tia ph¶n x¹ IR n»m trong mÆt ph¼ng nµo.. S. N. 1) Tia ph¶n x¹ n»m trong mÆt ph¶ng nµo? C2 : Trong mÆt ph¼ng tê giÊy chøa tia tíi . *KÕt luËn : Tia ph¶n x¹ n»m trong cïng mÆt ph¼ng víi (tia tíi) vµ ®­êng ( ph¸p tuyÕn t¹i ®iÓm tíi) . Gãc ph¶n x¹ lu«n lu«n ( b»ng ) gãc tíi. 2) Phương của tia phản xạ quan hệ như thế nào với phương của tia tíi ?. Phương của tia tới được xác định bằng góc nhän SIN = i gäi lµ gãc tíi. Phương của tia phản xạ được xác định bằng gãc nhän NIR = i' gäi lµ gãc ph¶n x¹. (?)Dù ®o¸n xem gãc ph¶n x¹ quan hÖ nh­ thÕ nµo víi gãc tíi ? (?) ThÝ nghiÖm kiÓm tra(H×nh 4.2). Dïng thước để đo các giá trị của góc phản xạ i' øng víi c¸c c¸c go¸c tíi i kh¸c nhau, ghi kÕt qu¶ vµo b¶ng ?. - Tr×nh bµy bµi lµm cña m×nh theo sù ®iÒu khiÓn cña gi¸o viªn…. Trang 12. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập - GV thông báo định luật. Gãc tíi i. Gãc ph¶n x¹ i'. 600 450 300 3) §Þnh luËt ph¶n x¹ ¸nh s¸ng R (SGK ) 4) Biểu diễn gương phẳng và các tia s¸ng trªn h×nh vÏ:. - GV yªu cÇu HS lµm C3. (?) C3: H·y vÏ tia ph¶n x¹ IR. N. S I. Hoạt động 4: vận dụng ( 10 phút ). C4: Trªn hinh 4.4 vÏ mét tia tíi SI chiÕu lên một gương phẳng M.. C4 : a). S I. a) H·y vÏ tia ph¶n x¹. R. M. b) * Giữ nguyên tia tới SI , muốn thu được b) Vị trí đặt gương như hình 4.1b một tia phản xạ có hướng thẳng đứng từ C¸ch vÏ: §Çu tiªn vÏ tia tíi SI dưới lên trên thì phải đặt gương như thế nào và tia phản xạ IR như đề bài đã (?) VÏ h×nh. cho. TiÕp theo vÏ ®­êng ph©n gi¸c cña gãc SIR . §­êng ph©n gi¸c IN này chính là pháp tuyến của gương . Cuối cùng vẽ mặt gương vuông gãc víi IN 3) Cñng cè: ( 3 phót ) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc. - Yêu cầu HS đọc và khắc sâu phần ghi nhớ SGK. V. Hướng dẫn học ở nhà: ( 2 phút ) - Đọc trước bài 4 SGK “ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng”. - Lµm bµi tËp 4.1, 4.3 trong SBT vµ BT bæ sung trong vë BT. Trang 13. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n : 17/09/2009. TuÇn 7 -TiÕt 5: Bµi 5: ¶nh cña mét vËt t¹o bëi. gương phẳng. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1. KiÕn thøc: -H/S biết bố trí được thí nghiệm để nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng . - Nêu được những tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng . 2. Kü n¨ng: - Vẽ được ảnh của một vật đặt trước gương phẳng. 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề kết hợp thuyết trình. - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm häc sinh: - 1gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng ; - 1 tÊm kÝnh mµu trong suèt ; - 2 viªn phÊn nh­ nhau ; - 1 tê giÊy tr¾ng d¸n trªn tÊm gç ph¼ng + Gi¸o viªn: Gi¸o ¸n, SGK. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1)KiÓm tra: ( 5 phót ) - Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng ? - H·y vÏ tia ph¶n x¹ IR: HS lªn b¶ng lµm.. S. GV nhËn xÐt cho ®iÓm. I. 2) Bµi míi: Hoạt động trợ giúp của GV. Hoạt động học của HS. Trang 14. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập ( 5 phút ). GV( §V§ ): BÐ Lan lÇn ®Çu tiªn ®­îc ®i - HS chó ý theo dâi… chơi Hồ Gươm . Bé kể lại rằng , bé trông thấy cái tháp và cái bóng của nó lộn ngược dưới nước ( hình 5.1) BÐ th¾c m¾c kh«ng biÕt v× sao l¹i cã c¸i bóng đó. Hoạt động 2: Tn quan sát ảnh của vật qua gương. ( 5 phút ). - Hướng dẫn cho HS làm thí nghiệm để quan s¸t ¶nh cña mét chiÕc pin hay mét viên phấn trong gương phẳng. - Chú ý nhắc nhở HS đặt gương thẳng đứng vu«ng gãc víi tê giÊy tr¾ng.. HS lµm viÖc theo nhãm . Bè trÝ thÝ nghiÖm nh­ h×nh 5.2 : Gương phẳng đặt thẳng đứng trªn mÆt bµn n»m ngang. Quan s¸t ảnh của chiếc đèn pin và viên phấn trong gương.. hoạt động 3: xét xem ảnh tạo bởi gương phẳng có hứng được trªn mµn ch¾n kh«ng ( 5 phót ). 1. ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có høng ®­îc trªn mµn ch¾n kh«ng? C1 : §­a mét tÊm b×a dïng lµm mµn ch¾n HS lµm viÖc theo nhãm : dù ®o¸n ra sau gương để kiểm tra dự đoán . råi lµm thÝ nghiÖm kiÓm tra . (?) Tõ thÝ nghiÖm h·y hoµn thµnh c©u kÕt C1.KÕt luËn ảnh của một vật tạo bởi gương luËn ? ph¼ng (kh«ng) høng ®­îc trªn mµn ch¾n , gäi lµ ¶nh ¶o. Hoạt động 4: nghiên cứu độ lớn của ảnh tạo bởi gương phẳng. ( 5 phót ). 2. Độ lớn của ảnh có bằng độ lớn của vật kh«ng ? - Yêu cầu HS dự đoán độ lớn của ảnh của - HS dự đoán độ lớn của ảnh của viên phấn so với độ lớn của viên phấn. viên phấn so với độ lớn của viên Quan s¸t s¸t b»ng m¾t mét vµi vÞ trÝ råi ®­a phÊn... ra dù ®o¸n. - Yªu cÇu HS lµm thÝ nghiÖm kiÓm tra dù ®o¸n. Bè trÝ thÝ nghiÖm nh­ h×nh 5.3(SGK). Trang 15. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập C2. KÕt luËn: §é lín cña ¶nh của một vật tạo bởi gương phẳng(bằng) độ lớn của vật.. C©u C2?. Hoạt động 5:. so s¸nh Kho¶ng c¸ch tõ vËt vµ. khoảng cách từ ảnh của nó đến gương. ( 10 phút ). 3. So s¸nh kho¶ng c¸ch tõ mét ®iÓm cña vËt đến gương và khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương. - HS dù ®o¸n ... - Yªu cÇu HS dù ®o¸n kho¶ng c¸ch tõ mét HS lµm thÝ nghiÖm kiÓm tra dù điểm của vật đến gương và khoảng cách từ đoán: Kẻ đường thẳng MN đánh ảnh của điểm đó đến gương. dấu vị trí của gương. Điểm A là - Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm tra dự đỉnh của miếng bìa hình tam giác ®o¸n vµ theo dâi c¸c nhãm lµm TN. vµ A' lµ ¶nh cña nã. LÊy bót ch× đánh dấu vị trí của A'. C3. KÕt luËn: §iÓm s¸ng vµ ¶nh cña nã t¹o bëi gương phẳng cách gương một C©u C3? kho¶ng b»ng nhau. Hoạt động 6: giảI thích sự tạo thành ảnh của vật bởi gương ph¼ng. ( 5 phót ). (?) V× sao ta l¹i nh×n thÊy ¶nh vµ v× sao ¶nh - HS chó ý theo dâi... đó lại là ảnh ảo ? - GV Th«ng b¸o: Mét ®iÓm s¸ng A ®­îc xác định bằng hai tia sáng giao nhau xuất ph¸t tõ A. ¶nh cña A lµ ®iÓm giao nhau cña hai tia phản xạ tương ứng. S. M I. K. S' C4: M¾t ta nh×n thÊy S' v× c¸c tai ph¶n x¹ lät vµo m¾t ta coi nh­ ®i thẳng từ S' đến mắt. Không hứng ®­îc S' trªn mµn v× chØ cã ®­êng kÐo dµi cña c¸c tia ph¶n x¹ gÆp. - GV yªu cÇu HS thùc hiÖn C4.. Trang 16. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập nhau ë S' chø kh«ng cã ¸nh s¸ng thật đến S'. KÕt luËn: Ta nh×n thÊy ¶nh ¶o S' v× c¸c tia ph¶n x¹ lät vµo m¾t cã ®­êng kÐo dµi ®i qua ¶nh S.. (?) H·y hoµn thµnh c©u kÕt luËn ?. Hoạt động 7: Vận dụng. ( 10 phút ). - GV hướng dẫn HS thực hiện C5, C6. C©u C5?. - HS thùc hiÖn , tr¶ lêi... C5: KÎ AA' vµ BB' vu«ng gãc víi mặt gương rồi lấy AH = HA' và BK = BK' A B K. H. B' C©u C6 ?. A'. C6: Chân tháp ở sát mặt đất , đỉnh tháp ở xa đất, nên ảnh của đỉnh cũng ở xa đất và ở phái bên kia gương phẳng tức là ở dưới mặt nước. A B B' A'. 3) Cñng cè: ( 3 phót ) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc. V. Hướng dẫn học ở nhà: ( 2 phút ) - Làm bài tập 5.1 đến 5.4 trong SBT và bài tập bổ sung trong VBT. - Đọc trước và chuẩn bị "mẫu báo cáo thực hành" bài 6 SGK “Thực hành: Quan sát và vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng”.. Trang 17. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập. Ngµy so¹n : 21/09/2009. TuÇn 8 -TiÕt 6: Bµi 6:. thùc hµnh vµ kiÓm tra thùc hµnh. I. Môc tiªu bµi d¹y: 1. KiÕn thøc: - Khắc sâu phần kiến thức định luật truyền thẳng ánh sáng, ảnh tạo bởi gương phẳng. 2. Kü n¨ng: -H/S được luyện tập vẽ ảnh của các vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương ph¼ng . - Tập xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng . 3. Thái độ: - RÌn luyÖn tÝnh cÈn thËn, ý thøc hîp t¸c lµm viÖc trong nhãm. II. Phương pháp: - Giải quyết vấn đề kết hợp thuyết trình. - Thùc nghiÖm. III ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: +Mçi nhãm häc sinh: - 1 gương phẳng ; - 1 c¸i bót ch× - 1 thước chia độ; - Mçi HS chÐp s½n mét mÉu b¸o c¸o ra giÊy. + Gi¸o viªn: SGK, Gi¸o ¸n, b¶ng phô. IV. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1)KiÓm tra:( 5 phót ) - ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có hứng được trên màn chắn không? - Độ lớn của ảnh có bằng độ lớn của vật không ?. - Vẽ ảnh của một vật đặt trước gương:. A B. Trang 18. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập 2) Giíi thiªu bµi häc: ở tiết học trước ta đã biết ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng trên phương diện lí thuyÕt. TiÕt häc h«m nay ta kiÓm nghiÖm b»ng thùc hµnh.. 3) Tæ chøc thùc hµnh: Hoạt động của giáo viên. Hoạt động của học sinh. Hoạt động1: phân phối dụng cụ và nêu yêu cầu thực hành. - Ph©n phèi dông cô thùc hµnh cho c¸c - HS nhËn c¸c dông cô thùc hµnh. nhãm. - KiÓm tra mÉu b¸o c¸o cña HS. - Căn dặn HS những quy định đối với buổi - HS chú ý theo dõi… thùc hµnh. Hoạt động2: nêu nội dung của bài thực hành - Nªu hai néi dung cña bµi thùc hµnh: - HS chó ý theo dâi… 1) Xác định ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng. 2)Xác định vùng nhìn thấy của gương ph¼ng. - Thông báo: Nội dung thứ hai" Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng" chưa được học trong các bài trước, phải chú ý tự xác định lấy. Hoạt động3: Tiến hành thực hành -Yêu cầu HS cả lớp căn cứ vào tài tài liệu - HS đọc tài liệu sau đó tiến hành hướng dẫn (SGK) tiến hảnh thực hành theo thực hành.... 1) Xác định ảnh của một vật tạo hai néi dung võa nªu. bởi gương phẳng. C1: ¶nh song song, cïng chiÒu víi vËt:. - Theo dõi HS thực hành, giúp đỡ riêng cho nhãm nµo gÆp khã kh¨n, lµm chËm víi tiÕn. Trang 19. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Giáo án vật lý lớp 7 – Trường THCS Thọ Lập độ chung.. ảnh cùng phương,ngược chiều với vËt:. 2)Xác định vùng nhìn thấy của gương phẳng. C2. vµ C3. Vïng nh×n thÊy cña gương giảm. C4: Ta nh×n thÊy ¶nh M' cña M khi có tai phản xạ trên gương vào m¾t ë O cã ®­êng kÐo dµi ®i qua M'. - Vẽ M'.Đường M'O cắt gương ở I. VËy tia tíi Mi cho tia ph¶n x¹ IO truyền đến mắt, ta nhìn thấy ảnh M'. - VÏ ¶nh N' cña N. §­êng N'O không cắt mặt gương ( điểm K ra ngoài gương), vậy không có tia ph¶n x¹ lät vµo m¾t ta nªn ta kh«ng nh×n thÊy ¶nh cña N. Hoạt động 4: viết báo cáo - tổng kết thực hành - HS tù viÕt b¸o c¸o thu ho¹ch sau đó nộp cho giáo viên. - Thu c¸c b¶n b¸o c¸o vµ yªu cÇu c¸c nhãm thu dän thÝ nghiÖm cña nhãm. - NhËn xÐt buæi thùc hµnh. V. Hướng dẫn học ở nhà: - Đọc trước và chuẩn bị đụng cụ TN bài 7 SGK “Gương cầu lồi”.. Trang 20. GV: Trịnh Thị Hương Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>