Bài soạn môn Ngữ văn 7 - Tuần 2 (chuẩn)

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngày soạn :19/08/2011 Ngaøy giaûng: 22/08 – T5, 2 / 08 – T6 Tieát 5, 6 Văn bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ ( Khánh Hoài ) I/ Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức. - HS cảm nhận được tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị. - Nắm được đặc sắc nghệ thuật của văn bản. 2. Kó naêng: - Rèn cho Hs kĩ năng đọc – hiểu văn bản, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các nhân vật. - Hs keå toùm taét toát coát truyeän. - Rèn kĩ năng phân tích tình cảnh từ văn biểu cảm, kĩ năng kể chuyện theo ngôi thứ nhất. - Phaân tích taâm lí nhaân vaät. 3. Thái độ : Thông cảm chia sẻ với những hoàn cảnh không may của người khác, có thái độ không đồng tình những gia đình mà cha mẹ li hôn để lại nỗi đau khổ cho con cái . - Liên hệ môi trường sống gia đình và sự ảnh hưởng đến trẻ em . II/ Phöông tieän: - GV: SGK, SGV, giáo án, tranh minh hoạ, truyện đọc có liên quan đến bài dạy, sgk nV7 T1 / 21 -HS: SGK, bài soạn, đồ dùng học tập , bảng phụ để thảo luận nhoùm . III/ Caùc kó naêng soáng caàn giaùo duïc cho hoïc sinh - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, Kĩ năng xác định giá trị, ra quyết ñònh, tö duy saùng taïo, Boäc loä caûm xuùc. VI/Tiến trình lên lớp : 1.Ổn định lớp ( 1’) 2. KTBC ( 5’) ?Hãy trình diễn biến tâm trạng và suy nghĩ của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con qua bài Cổng trường mở ra? ? Văn bản mẹ tôi dưới hình thức là một bức thư của người cha nói với con nhưng đã làm nổi bật lên hình ảnh người mẹ va øý nghĩa thiêng liêng của người mẹ đối với con như thế nào? 3 .Bài mới HOẠT ĐỘNG CỦA GV HÑ CUÛA HS KIẾN THỨC CẦN ĐẠT Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho hs Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Phöông phaùp: Thuyeát trình Kĩ năng sống cần giáo dục: Nhận thức, tư duy sáng tạo Thời gian: 2p Giới thiệu bài: Trẻ em có quyền được hưởng hạnh phúc gia đình? Nhưng không ít những cặp vợ chồng chia tay nhau liệu họ có nghĩ đến nỗ đau xót và mất mát không thể bù đắp nổi của những đứa con sau cuộc chia tay ấy. Tình cảnh trẻ em – những đứa con sớm bất hạnh ấy biết sẽ ra sao? Đó là nội dung câu chuyện thương tâm mà ta sẽ tìm hiểu ngày hoâm nay . Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về văn bản Mục tiêu: HS hiểu sơ giản về văn bản: Thể loại, cốt chuỵện, sự việc, nhân vật, phương thức bểu đạt, bố cục. Phương pháp: Gợi tìm, thuýet trình. Kĩ năng sống: Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp Thời gian: 10p GV: hướng dẫn đọc : rõ ràng, phân biệt rõ lời Nghe I/ Tìm hieåu chung kể và lời thoại của nhân vật, Đọc diễn cảm giọng phù hợp với diễn biến tâm trạng của caùc nhaân vaät. GV: chọn ba học sinh đọc và chia đoạn cho Đọc. nghe hs đọc GV: Cho hs giaûi thích moät soá chuù thích SGK Dựa vào ? Theo em văn bản đề cập đến vấn đề gì - Văn bản đề cập đến tình thông tin về trạng li hôn – một thực tế đau trong đời sống xã hội hiện tại. VB trả lời - Li hoân, quyeàn treû em loøng maø naïn nhaân laïi laø caùc caâu hoûi ? Vaäy coù theå coi ñaây laø moät vaên baûn nhaät những đứa trẻ tội nghiệp, duïng khoâng? quyeàn treû em -> Laø moät vaên ? Văn bản được trình bày theo phương thức Trả lời baûn nhaät duïng . biểu đạt nào? PT nào là chính? XĐ thể loại - PTBĐ: Tự sự có kết hợp cuûa VB. bieåu caûm, mieâu taû. - Thể loại : Truyện ngắn - kể ?Truyện kể về sự việc gì? Hoàn cảnh xảy ra veà cuoäc chia tay cuûa 2 anh sự việc đó là gì. Trả lời em Thaønh – Thuyû khi boá meï li hoân. - Nhaân vaät chính: Thaønh , ? Neáu vaäy nhaân vaät chính trong truyeän laø Trả lời Thuyû ai.Vì sao em xaùc ñònh nhö vaäy. - Bố cục: văn bản được chia ? Haõy toùm taét noäi dung caâu chuyeän. Toùm taét, laøm ba phaàn. ?Văn bản được chia làm mấy phần? mỗi XÑ boá cuïc + Phần 1 : Từ đầu đến em bắt phần nói lên nội dung gì ? (giáo viên gợi ý để con veä só gaùc cho anh ( caûnh học sinh trả lời) hai anh em thaønh vaø thuyû chia đồ chơi ) Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> ? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? ? Viẹc lựa chọn ngôi kể như vậy có tác dụng gì. - - Cách lựa chọn ngôi kể như vậy giúp tác giả thể hiện được sâu sắc tâm trạng, tình caûm cuûa nhaân vaït trong truyeän. Truyeän coù tính chân thực cao, giúp ta hiểu được nhièu ñieàu veà noãi cay ñaéng trong cuoäc soáng vaø những tình người đằm thắm, nhân hậu nhất laø tình anh em ruoät thòt.. Trả lời Giaûi thích, nghe. +Phần 2 : tiếp cho đến vàng öôm truøm leân caûnh vaät (caûnh Thuỷ đến trường và chia tay với các bạn) + Phaàn 3 : Phaàn coøn laïi(caûnh hai em phaûi chia tay nhau) - Truyện được kể theo ngôi thứ nhất (â Thành – một nhân vật trong cuộc vừa chứng kiến toàn bộ sự viẹc sảy ra, vừa nếm trải nỗi đau trong cuộc chia tay không đáng coù.) -Cách lựa chọn ngôi kể này laøm taêng theâm tính chaân thaät cuûa truyeän, giuùp theå hieïn saâu saéc taâm traïng, tình caûm cuûa nhaân vaät.. Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết văn bản Mục tiêu: Phân tích diễn bién các sự việc trong truyện để cảm nhận được tâm trạng đau khổ của nhân vật Thành ,Thuỷ khi bố mẹ li hôn và tình cảm anh em thắm thiết giữa họ. Nắm được những đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm. Phương pháp: Gợi tìm, thuyết trình, giảng giải, kĩ thuật động não. Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, Kĩ năng xác định giá trị, ra quyết ñònh, tö duy saùng taïo, Boäc loä caûm xuùc. Thời gian:10p ? Những con búp bê trong truyện gợi cho em Suy nghĩ trả II. Tìm hiểu chi tiết suy nghó gì. Chuùng coù maéc loãi gì khoâng? 1. Ý nghĩa nhan đề. lời, nghe - Búp bê vốn là những đồ chơi thân thiết của tuổi nhỏ, thường gợi thế giới trẻ em với sự ngoä nghónh, trong saùng, ngaây thô, voâ toäi. Gioáng nhö anh em Thaønh Thuyû ngaây thô, trong saùng, khoâng coù toäi loãi gì. ? Vì sao buùp beâ phaûi chia tay? Suy nghó traû - Bố mẹ li hôn, Thành và Thuỷ phải chia tay lời nhau. ? Sự thật búp bê có chia tay không? Trao đổi với - Tên truyện thể hiện nội dung ? Từ đó cho biết tại sai tác giả lại đặt tên bạn bên cạnh tư tưởng, chủ đề của truyện: truyện là Cuộc chia tay của những con búp bê. Búp bê là những đồ chơi thân Tên truyện có liên quan gì đến ý nghĩa của thiết của tuổi nhỏ, thường gợi truyeän khoâng? thế giới trẻ em với sự ngộ Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> - Cuộc chia tay của những con búp bê là hình ảnh tượng trưng cho cuộc chia tay của 2 anh em Thành và Thuỷ, đó là cuộc chia tay vô lí, không đáng có. - Tác giả mượn chuyện những con búp bê phải chia tay nhau để nói lên một cách thấm thía việc con người (anh em Thành, Thuỷ)phải chia tay nhau , để tăng thêm nỗi đau xót và sự vô lí của cuộc chia tay này .. nghónh, trong saùng, ngaây thô, voâ toäi. Buùp beâ phaûi chia tay duø chuùng khoâng coù toäi .Chính tên gọi đã gợi ra sự vô lí, bất thường, ngang trái liên quan đến trẻ em. Tạo ra cuộc chia tay của những con búp bê là tác giả tạo ra tình huống để boäc loä saâu saéc tình caûm gaén boù yeâu thöông , caûnh ngoä ngang trái, nỗi đau đớn , và sự voâ lí cuûa cuoäcchia tay naøy.. Heát tieát 5 chuyeån tieát 6 1. Ổn định tổ chức 2. Kieåm tra. Kieåm tra vieäc chuaån bò baøi cuûa hoïc sinh 3. Bài mới. GV: cho HS đọc thầm, lướt nhanh đoạn văn p1. ? Hình aûnh 2 anh em Thaønh – Thuyû hieän leân như thế nào khi mẹ ra lệnh đem chia đồ chơi ra . - Thuỷ : run lên bần bật, kinh hoàng, tuyệt vọng, cặp mắt buồn thăm thẳm, hai bờ mi sưng mọng. Nức nở, tức tưởi khóc trong đêm - Thành: Cắn chặt môi để khỏi bật ra tiếng khóc, nước mắt tuôn ra như suối, ướt đầm cả goái vaø 2 caùnh tay aùo. ?Những chi tiết này cho thấy Thành – Thuỷ đang có thái độ tâm trạng như thế nào?. Đọc thầm, lướt nhanh Tìm chi tieát trong VB. - Thuyû: run baàn baät, kinh hoàng,tuyệt vọng - Những giọt nước mắt xót xa ngaäm nguøi cuûa 2 anh em trong ñeâm. Nhaän xeùt. Suy nghó, ? Theo em vì sao ThaønhThuyû laïi coù taâm traïng trình baøy nhö theá. - Thành Thuỷ rất mực gắn bó,yêu thương nhau, chia seû buoàn vui cho nhau. Hoï khoâng heà muoán phaûi xa nhau nhöng laïi khoâng theå Lop7.net. 2. Dieãn bieán cuoäc chia tay. a. Chia buùp beâ.. - Chia búp bê đồng nghĩa với vieäc hai anh em phaûi chia tay nhau. Chia đồø chơi là giờ chia tay sắp đến -> Thành Thuyû voâ cuøng buoàn khoå, ñau.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> sống cùng nhau nữa.Họ cũng không thể hiểu noåi vì sao boá meï laïi boû nhau nhö vaäy. Thaønh Thuỷ là những đứa tre ngây thơ, tróng áng, vô tội. Chia đồ ø chơi là giờ chia tay sắp đến Đối với chúng đực biệt đối với Thuỷ điều này thật khuûng khieáp-> Thaønh Thuyû voâ cuøng buoàn khổ, đau xót, bất lực. ? Em có nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ tâm lí, tâm trạng nhân vật trong đoạn truyện này. - Dùng từ láy - Keå chuyeän xen mieâu taû caûnh thieân nhieân buổi sáng lúc 2 anh em chuẩn bị chia tay với cảnh vật, cuộc sống con người vẫn bình thường trôi chảy như thường nhật ? Vieäc keå chuyeän xen mieâu taû caûnh thieân nhieân buổi sáng lúc 2 anh em chuẩn bị chia tay với caûnh vaät töôi vui, ríu ran, cuoäc soáng con người vẫn bình thường trôi chảy như thường nhaät nhaèm muïc ñích gì. - Khắc sâu thêm hoàn cảnh bất thường. Chớ trêu, đáng thương của 2 đứa trẻ. Bức tranh thiên nhiên tạo vật đẹp đẽ, vô tư bình thản. trước cảnh ngộ bất hạnh của 2 anh em, đối lập với hoàn toàn với hoàn cảnh, tâm trạng của hai anh em -> làm nổi bật nỗi đau đớn, tuyệt vọng trong tâm hồn hai đứa trẻ tội nghieäp. ? Tìm trong truyện những chi tiết chứng tỏ anh em Thành Thuỷ rất mực yêu thương nhau. Chi tiết nào làm em cảm động nhất. - Kỉ niệm về người em trong trí nhớ của người anh. + Thuỷ mang kim chỉ ra tận sân đá bóng để vaù aùo cho anh + Thành chiều nào cũng đi đón em. Hai anh em nắm tay nhau vừa đi vừa trò truyện. - Khi phaûi chia tay , caùc em caøng thöông yeâu vaø quan taâm nhau : + Chia đồ chơi Thành nhường hết cho em. + Thuyû thöông anh khoâng coù ai gaùc ñeâm cho ngủ nên lai nhường cho anh con vệ sĩ, khi chia tay coøn daën anh raát kó. Lop7.net. đớn , bất lực.. Nhaän xeùt , trình baøy. Trả lời câu hoûi. Tìm trong VB caùc chi tieát. - Kỉ niệm về người em trong trí nhớ của người anh. - Nhường nhau đồ chơi. Thuật lại sự.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> ? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh việc chia hai con buùp beâ (em nhoû vaø veä só) qua hai beân coù gì maâu thuaãn?  Ở đoạn chia đồ chơi ta thấy có một nét maâu thuaãn tinh teá cuûa treû thô trong nhaân vật Thuỷ: Một mặt Thuỷ rất giận dữ khoâng muoán chia reû hai con buùp beâ, nhưng mặt khác emlại rất thương anh , sợ đêm đến không có con vệ sĩ canh giấc nguû cho anh neân em raát boái roái .  ? Theo em vì sao ở Thuỷ lại mâu thuẫn như Suy nghó traû vaäy. lời - Khoâng muoán, khoâng chaáp nhaän buùp beâ bò chia xa - Vui khi buùp beâ beân nhau GV: Đó là mâu thuẫn giữa sự thật búp bê chia tay nhau, anh em phải xa nhau với tình anh em yeâu thöông, gaén boù saâu naëng, thaém thiết không gì có thể chia lìa. Mâu thuẫn giữa sự thật cuộc đời nhiều cay đắng, phức tạp với tình người êm dịu, đằm thắm ? Theo em có cách nào để giải quyết được maâu thuaån aáy khoâng? - Để giải quyết được mâu thuẫn này, chỉ có cách gia đình của Thành và Thuỷ phải đoàn tuï thì hai anh em khoâng phaûi chia tay. Quyeàn treû em khoâng bò xaâm phaïm. ? Theo em tại sao Thành, Thuỷ cứ nhùng nhaèng maõi , khoâng theå mang buùp beâ chia ra, Hình ảnh hai con búp bê đứng cạnh nhau mang ý nghĩa tượng trưng gì? ? Qua phân tích sự việc ở đoạn truyện này em cảm nhận được điều gì về tình cảm anh em Thaønh Thuyû vaø taâm traïng cuûa hoï khi rôi vaøo hoàn cảnh không may đó. GV: Yêu cầu học sinh đọc đoạn 2, lần lượt suy nghĩ trả lời các câu hỏi. ? Tại sao khi đến trường, Thuỷ lại bật khóc thuùt thít. Lop7.net. - Khoâng chaáp nhaän buùp beâ xa nhau, vui khi buùp beâ beân nhau.. Nghe giaûng bình. Boäc loä suy nghó. Khaùi quaùt tổng hợp nội dung phaân tích,. -> Tình anh em ruoät thòt yeâu thöông, gaén boù saâu naëng, thaém thieát khoâng gì coù theå chia lìa.. b. Cuộc chia tay lớp học. Suy nghó traû lời,. - Thuỷ phải xa mái trường thaân yeâu, xa thaày coâ, baïn beø,.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> ? Chi tieát naøo trong cuoäc chia tay cuûa Thuyû với lớp học khiến cô giáo bàng hoàng. Chi tiết nào làm em cảm động nhất? Vì sao. Nghe giaûng GV: Cuộc chia tay này gợi lên nỗi đau xót bình, xaùc khôn nguôi về tình cảnh những em bé sau ñònh nhaän khi gia đình tan vỡ. Rồi đây Thuỷ sẽ không thức, tình còn được đến trường. Có lẽ đây là điều bất cảm của bản hạnh nhất đối với em bởi có thẻ em sẽ phải thân bước vào đời sớm hơn so với lứa tuổi của em Suy nghĩ ? Tại sao khi dắt em ra khỏi trường tâm Trả lời traïng cuûa Thaønh laïi kinh ngaïc thaáy moïi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vaøng öôm bao truøm leân caûnh vaät. Nghe giaûng - Vẫn búp pháp quen thuộc : Dùng bức tranh bình, xác thiên nhiên, để miêu tả tâm trạng đã sử ñònh nhaän dụng ở đầu truyện. Bức tranh thiên nhiên thức, tình tươi đẹp , tạo vật đẹp đẽ vô tư, bình thản đối cảm của bản lập hoàn toàn với tâm trạng của 2 anh em. thaân Trong taâm hoàn em ñang noåi doâng, noåi baõo khi saép phaûi chia tay em gaùi beù nhoû, thaân thiết, cả đất trời như sụp đổ trong tâm hồn em. Thành cảm nhận được hoàn cảnh bất thường, trớ trêu, nỗi đau đớn, sự bất hạnh, đáng thương của 2 anh em thế mà bên ngoài mọi người và đất trời vẫn bình thường? Đây là một diễn biến tâm lí được tác giả miêu tả raát chính xaùc. Noù laøm taêng noãi buoàn saâu thaúm, traïng thaùi thaát voïng, bô vô, laïc loõng của nhân vật. Em sẽ làm gì nếu chứng kiến cuộc chia tay đầy nước mắt của Thuỷ với Ngh đọc lớp học. đoạn cuối GV: Yêu cầu học sinh đọc đoạn cuối. truyeän ?Vào lúc đồ đạc được chất lên xe tải chuẩn bị Tìm chi tiết cho cuoäc ra ñi, hình aûnh Thuyû hieän leân qua trong vön những chi tiết nào. baûn - Như người mất hồn, mặt tái xanh như tàu laù, chaïy voäi vaøo trong nhaø ghì laáy con buùp bê, hôn gấp gáp, khóc nức lên , nắm tay tôi daën doø, Tuït xuoáng xe, ñaët buùp beâ em nhoû caïnh con veä Syõ Lop7.net. sẽ không được đi học nữa-> bất hạnh, đáng thương. - Cô giáo , bạn bè đồng cảm, xoùt thöông. - Tình thaày troø, baïn beø aám aùp, trong saùng. - Oán ghét cảnh gia đình chia lìa để trẻ thơ bất hạnh.. - Thành cảm nhận được sự trớ trêu, bất thường,đáng thöông, baát haïnh cuûa 2 anh em,thấy sự vô tình của xã hội -> Noãi buoàn caøng saâu thaúm, caøng tuyeät voïng, bô vô, laïc loõng.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> - Thành đứng như chôn chân xuống đất, nhìn Nêu cảm theo boùng em treøo leân xe. nhaän ? Em hiểu gì về Thành Thuỷ qua những chi tiết đó. - Thuyû giaøu loøng vò tha, thöông anh Thaûo luaän baøn, nghe giaûng bình, GV cho HS thaûo luaän theo baøn caâu hoûi sau: xaùc ñònh ? Hành động của Thuỷ cùng với lời nhắn của nhận thức Thuỷ với anh trai ở cuối truyện : Anh không tình cảm của bao giờ được để chúng ngồi cách xa nhau baûn thaân noùi leân ñieàu gì? - Tình caûm gia ñình laø voâ cuøng quyù giaù, quan trọng. Không vì bất cứ lí do gì mà làm tổn hại đến tình cảm tự nhiên trong sáng ấy. - Cuộc chia tay của những em nhỏ là vô lí, không nên có, không nên để nó xảy ra, tuổi thơ không được bất hạnh, không muôn chia li, các em phải được sống trong mái ấm gia ñình.. c. Hai anh em Thaønh Thuyû chia tay nhau. - Trong giờ phút chia tay nhau, Thaønh vaø Thuyû ñau đớn, hụt hẫng vô cùng, - Thuỷ đã lựa chọn cách giải quyết: Để lại con em nhỏ ở bên cạnh con vệ sĩ để chúng không bao giờ xa nhau - >Thuyû taâm hoàn trong saùng, giaøu loøng vò tha, thöông anh, chịu nỗi đau không đáng có. ->Tình caûm anh em gaén boù thaém thieát.. Hoạt động 4: Tổng kết Mục tiêu: Khái quát được đặc sắc nghệ thuật, nội dung ý nghĩa tư tưởng của văn bản sau khi phaân tích taùc phaåm, Phương pháp: Thuyết trình, khái quát tổng hợp Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, Kĩ năng xác định giá trị, ra quyết ñònh, tö duy saùng taïo, Thời gian:10p Khaùi quaùt III. Toång keát ? Nét đặc sắc trong nghệ thuật kể truyện ở nội dung, 1. Ngheä thuaät ngheä thuaät - Taïo tình huoáng taâm lí VB naøy. - Lựa chọn ngôi thứ nhất để keå truyeän. - Khắc hoạ hình tượng nhân vật tre nhỏ qua đó gợi suy nghĩ về sự lựa chọn cách ứng xử của những người làm cha, meï - Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc. ?Qua caâu truyeän naøy, theo em, taùc giaû muoán. Lop7.net. 2. Noäi dung.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> nhắn gửi đến mọi người điều gì? - Thoâng qua caâu truyeän - Gợi ý: từ cuộc chia tay đau đớn của hai anh cảm động, tác giả muốn gửi em ruột trong một nhà từ việc em Thuỷ tới người đọc một thông điệp: không được đi học , nhất là từ ước nguyện Toå aám gia ñình laø voâ cuøng của em muốn hai con búp bê không bao giờ quan troïng, quyù giaù. Moïi phaûi xa nhau … người phải biết giữ gìn hạnh *Hãy chấm dứt những cuộc chia tay đau đớn phúc gia đình không vì bất cứ nhö cuoäc chia tay cuûa hai anh em Thaønh vaø lí do gì mà làm tổn hại đến Thuỷ trong truyện để bảo vệ và gìn giữ những những tình cảm tự nhiên tình cảm tự nhiên , trong sáng của gia đình , trong saùng aáy. để làm tròn trách nhiệm của bố mẹ đối với con cái trong gia đình . Không làm ảnh hưởng đến môi trường sống của gia đình …, đặc biệt là ñv em nhoû. -Trẻ em cần được sống trong ? VB còn toát lên một thông điệp về quyền trẻ maùi aám gia ñình. em. Đó là gì? GV cho Hs đđọc ghi nhớ SGK Hoạt động 5: Luyện tập. Mục tiêu: Liên hệ thực tế vai trò của GĐ đối với sự phát triển nhân cách ở trẻ, giáo dục tình caûm gia ñình cho HS Phöông phaùp: Thaûo luaän , thuyeát trình Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, Kĩ năng xác định giá trị, ra quyết ñònh, tö duy saùng taïo, Thời gian:10p  liên hệ : qua những chi tiết xúc động Hoïc sinh lieân IV. Luyeän taäp trên, em thấy môi trường gia đình có heä trình baøy ảnh hưởng thế nào đối với trẻ em ? suy nghó GDHS tình caûm gia ñình.  Đọc phần đọc thêm - SGK 4- Củng cố (5’) Nhấn mạnh nội dung chuẩn kiến thức 5- Daën doø ( 3’) - Caùc em veà nhaø hoïc thuoäc loøng noäi dung baøi hoïc vaø caùc chi tieát trong truyeän. - Học thuộc lòng ghi nhớ SGK. - Soạn bài tiếp theo: Bố cục trong văn bản / 28 sgk V. RUÙT KINH NGHIEÄM ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… Ngày soạn: 23/08/2011 Ngaøy daïy: 25/08/2011 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Tieát 7 BOÁ CUÏC TRONG VAÊN BAÛN. I/ Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức: - Tác dụng của việc xây dựng bố cục trong văn bản, nắm được yêu cầu của bố cục trong văn bản 2. Kó naêng: - Nhaän bieát , phaân tích boá cuïc trong vaên baûn. - Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản và thực tiễn taïo laäp vaên baûn vieát, noùi. - Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài laøm. 3.Thái độ: - Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản. II/ Phöông tieän: - GV: SGK, SGV, giáo án , bảng phụ , tư liệu ngữ văn 7 và các tài lieäu khaùc . - HS: SGK, bài soạn, đồ dùng học tập. III/ Caùc kó naêng soáng caàn giaùo duïc cho hoïc sinh - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, , ra quyết định, tư duy sáng tạo, Boäc loä caûm xuùc IV/ Tiến trình lên lớp : 1. Ổn định lớp 2. KTBC (5’) Lieân keát trong vaên baûng laø gì? 3. Bài mới : HOẠT ĐỘNG CỦA GV HÑ CUÛA HS KIẾN THỨC CẦN ĐẠT Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho hs Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp Kĩ năng sống cần giáo dục: Nhận thức, tư duy sáng tạo Thời gian: 2p Giới thiệu bài : (1’) - Có thể liên hệ với những điều hs đã biết , ví dụ như trong bóng đá boùng chuyeàn : Hoạt động 2: Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản Muïc tieâu: - Hieåu boá cuïc cuûa vb ( taàm quan trong, yeâu caàu cuûa boá cuïc, caùc phaàn cuûa boá cuïc) Phương pháp: Gợi tìm, thuyết trình, giảng giải, kĩ thuật mảnh ghép. Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, , ra quyết định, tư duy sáng tạo, Bộc loä caûm xuùc. Thời gian:10p - Goïi hs ñoc muïc 1 a trang 28 1 em đọa I/ Bố cục và những yêu cầu ? Những nội dung trong đơn có cần được sắp HS cả lớp cuûa boá cuïc trong vaên baûn. xếp theo một trình tự nhất định không? suy nghó traû 1.Boá cuïc cuûa vaên baûn : ? Có thể ghi tuỳ thích nội dung nào trước cũng lời, được hay không? * Văn bản không thể được Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> ?Vì sao? ? Bố cục văn bản được hiểu là gì.. Cho HS đọc ví dụ 2.1 – SGK T28 Gv: Chia nhoùm yeâu caàu hs thaûo luaän ? Hai câu truyện trên đã có bố cục chưa? (N1) - Hai VB chưa có sự sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch -> Vì vậy 2 vb trở nên lộn xộn, khó tieáp nhaän, ? So với bản kể trong SGK Ngữ văn 6, cách kể trong ví dụ này bất hợp lí ở chỗ nào (N2,3) - Do vieát tuyø tieän neân hai vaên baûn (1) vaø (2) có những chỗ bất hợp lí: + Kể chuyện ếch nghênh ngang đi lại, nhâng nháo nhìn trời trước, đoạn ếch ở trong giếng sau; Ở văn bản (1) cách kể chuyện hết sức tuỳ tiện ( ếch bị trâu giẫm bẹp không gắn với vieäc noù ngheânh ngang ñi laïi … vaø coøn theâm moät chi tiết không có trong cốt truyện “Từ đấy, trâu trở thành bạn của nhà nông”).-> 2 đoạn vaên nhöng saép seáp loän xoän, caùc caâu vaên trong mỗi đoạn không tập trung vào một ý chung nhất, ý của đoạn văn 1 lẫn ý của đoạn 2 nên vb kể này trở nên tối nghĩa. + VB 2 – SGK nội dung mỗi đoạn tương đối thống nhất, ý của mỗi đoạn tương đối rõ ràng.( Đ1 nói đến việc một anh hay khoe của, đang muốn khoe, chưa khoe được, đoạn sau thì khoe được. Nhưng cách kể ấy vẫn có chỗ bất hợp lí, đó là ở doạn 2 sự sắp đặt các câu không theo một trật tự có ý nghĩa kể chuyện anh khoe áo mới trước , anh khoe lợn cưới sau . Caùch keå aáy laøm cho caâu truyeän maát ñi yếu tố bất ngờ, gây cười, câu chuyện không taäp chung vaøo vieäc pheâ phaùn nhaân vaät chính được.( không làm rõ ý đồ của người kể) - Trong khi văn bản “Eách ngồi đáy giếng và Lop7.net. Đọc 2 ví dụ, thaûo luaän nhoùm caâu a, b,c, nghe caùc nhoùm khaùc trình baøy, nhaän xeùt, boå sung. vieát moät caùch tuyø tieän maø phaûi coù boá cuïc roõ raøng. *Bố cuc là sự bố trí, sắp xếp các phần các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí. 2. Những yêu cầu về bố cục trong vaên baûn :.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> lợn cưới áo mới” viết theo một bố cục rõ raøng chaët cheõ ? Theo em neân saép xeáp boá cuïc hai caâu truyeän treân nhö theá naøo?(N4) - Neân saép xeáp boá cuïc hai caâu chuyeän “Eách ngồi đáy giếng và lợn cưới áo mới” rõ ràng, rành mạch từng phần, từng đoạn như trong ngữ văn lớp 6 tập 1. ? Muốn văn bản được người đọc tiếp nhận dễ dàng thì cần có những điều kiện gì. Gv: Thành lập các nhóm mới, đảm bảo mỗi nhóm đều có các Hs đã tham gia thảo luận caâu a,b, c). -Nội các phần, các đoạn Thaûo luaän trong vaên baûn phaûi thoáng nhaát nhóm mới chặt chẽ vói nhau, đồng thời ruùt ra noäi lại phải có sự phân biệt rạch dung ghi nhớ ròi. 2 - Trình tự sắp đặt các phần, các đoạn phải logic và làm rõ ? Bố cục trong vb tự sự, miêu tả có mấy phần. Nhớ lại kiến ý của người viết. ? Hãy nêu nhiệm vụ của ba phần MB, TB, KB thức cũ 3. Caùc phaàn cuûa boá cuïc : trong văn bản miêu tả và tự sự ? Trả lời - Boá cuïc cuûa vaên baûn goàm 3 +. Vaên baûn MT phaàn: -MB: Taû khaùi quaùt. -MB -TB: Taû chi tieát. -TB - KB: Tóm tắt về đối tượng và phát biểu cảm - KB nghó. + Văn bản tự sự : - MB: Giới thiệu chung về nhân vật và sự vieäc. - TB: Diễn biến và phát triển của sự việc. - KB: Keát thuùc cuûa caâu chuyeän. ? Coù caàn phaân bieät roõ raøng nhieäm vuï cuûa moãi Suy nghó phaàn khoâng? Vì sao? trình baøy - Rất cần phân biệt rõ ràng nhiện vụ của từng phaàn, vì vaên baûn naøo cuõng phaûi tuaân thuû boá cục ba phần và các phần đều có nhiệm vụ cụ theå, roõ raøng ? Có bạn nói rằng phần mở bài chỉ là sự tóm Suy nghĩ, taét, ruùt goïn cuûa phaàn thaân baøi, coøn keát baøi trình baøy yù chẳng qua chỉ là sự lặp lại một lần nữa của kieán mở bài. Nói như vậy có đúng không? Vì sao? - Nói như trên là không đúng, Vì yêu cầu về sự rành mạch không cho phép các phần lặp laïi nhau, moãi phaàn coù moät nhieäm vuï khaùc nhau:MB là vấn đề đưa ra để giải quyết ; thân bài giải quyết sự việc được nêu ở mở bài Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> ; kết bài là phần kết thúc sự việc hoặc nêu cảm nghĩ khi đã hoàn thành thân bài. ? Moät baïn khaùc laïi cho raèng noäi dung chính của việc miêu tả, tự sự được dồn cả vào phần thân bài nên MB và KB là những phần không cần thiết lắm. Em có đồng ý với ý kiến đó khoâng? -Không đồng ý. Vì MB không chỉ thông báo đề tài vb mà còn phải đi vào đề tài đó một cách tự nhiên, hứng thú và ít nhiều hình dung được các bước đi của bài. Kết bài không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại đề tài hay hứa hẹn, nêu cảm nghi …... mà phải làm cho VB để lại ấn tượng tốt đẹp cho người đọc. phần thân bài nhằm để giải quyết vấn đề, do đó mở bài, kết bài cũng rất cần thiết, vì nếu không có mở bài, kết bài thì bố cục vb không đạt tới yêu cầu về sự hợp lí. -> Boá cuïc ba phaàn coù khaû naêng giuùp vaên baûn trở nên rành mạch, hợp lí. ?Một văn bản có bố cục thế nào là hợp lí? + Gv gọi học sinh đọc ghi nhớ trong sách giáo khoa trang 30.. Suy nghó trình baøy yù kieán. Ruùt ra noäi dung ghi nhớ 3 * Ghi nhớ SGK. Hoạt động 4: Luyện tập Mục tiêu: Vận dụng được lí thuyết về bố cục VB để làm một số bài tập rèn kĩ năng nhận biết, phân tích bố cục, xây dựng bố cục cho một vb nói cụ thể. Phương pháp: Thực hành, thảo luận nhóm Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp,, ra quyết định, tư duy sáng tạo, Thời gian:25 + Cho học sinh đọc và làm Hs đọc II. Luyeän taäp baøi taäp 2, 3 saùch giaùo khoa yeâu caàu * Baøi taäp 2 : Baøi taäp naøy caùc em ghi laïi boá cuïc tieát trang 30. baøi taäp, ngữ văn “cuộc chia tay những con búp bê” , bố cục này đã rành mạch hợp lí rồi laøm baøi ( cảnh chia đồ chơi, cảnh chia tay ở lớp học , cảnh theo chia tay đột ngột ở nhà ) nhoùm * Lưu ý: Bố cục rành mạch, hợp lí song không phải GV: Cho hs thaûo luaän theo bao giờ cũng là bố cục 3 phần theo kiểu tập làm văn * Baøi taäp 3:Boá cuïc baûng baùo caùo chöa thaät raønh nhoùm baøn baøi 3. mạch và hợp lí ở các mục (1) (2) (3) của thân bài mới chỉ kể lại việt học tốt , trong khi đó mục (4) lại Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> khoâng phaûi noùi veà hoïc taäp . Để bố cục được rành mạch thì sau những thủ tục chào mừng hội nghị và tự giới thiệu về mình, bản báo cáo nêu lên từng kinh nghiệm học tập của bạn, sau đó nêu rõ: Nhờ rút kinh nghiệm như thế mà việc học tập tiến bộ như thế nào. Cuối cùng người báo cáo có thể nêu lên nguyện vọng muốn được nghe các ý kiến trao đổi, góp ý cho bản báo cáo và chúc hoäi nghò thaønh coâng. * Bài 4: Xây dựng bố cục cho đề bài: Kể lại chuyện Thaùnh Gioùng. 4- Củng cố (2’) Nhấn mạnh nội dung chuẩn kiến thức 5- Daën doø ( 1’) - Học thuộc lòng ghi nhớ SGK. - Soạn bài tiếp theo: Mạch lạc trong văn bản /31 sgk V. RUÙT KINH NGHIEÄM ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ………………… Ngày soạn : 23/08/2011 Ngaøy daïy : 25/08/2011. Tieát 8 MAÏCH LAÏC TRONG VAÊN BAÛN. I/ Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức: - Hiểu được mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của maïch laïc trong vaên baûn. - Nắm được điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc. 2.Kĩ năng : - Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc – hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản nói, viết - Reøn kó naêng noùi, vieát maïch laïc 3. Thái độ : Tập viết văn bản có tính mạch, chú ý đến sự mạch lạc trong caùc baøi vaên II/ Phöông tieän: -GV: SGK, SGV, giaùo aùn, baûng phuï, saùch tham khaûo, caùc taøi lieäu khaùc. - HS: SGK, bài soạn, đồ dùng học tập, các tài liệu khaùc coù lieân quan. III/ Các hoạt động dạy – học trên lớp: Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> 1. Ổn định lớp (1’) 2. KTBC : ( 5’) ?Em haõy cho bieát boá cuïc laø gì? Boá cuïc goàm coù maáy phaàn? Moãi phaàn coù nhieän vuï nhö theá naøo ? 3. Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV HÑ CUÛA HS KIẾN THỨC CẦN ĐẠT Hoạt động 1: Khởi động Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho hs Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp Kĩ năng sống cần giáo dục: Nhận thức, tư duy sáng tạo Thời gian: 2p Giới thiệu bài : (1’) Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt sự phân chia, nhưng văn bản lại khoâng theå khoâng lieân keát. Vậy làm thế nào để các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà tại không mất đi sự liên kêt chặt chẽ vời nhau, đó là mạch lạc trong văn bản. Cũng là tiết học ngày hoâm nay Hoạt động 2: Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản Muïc tieâu: - Hieåu boá cuïc cuûa vb ( taàm quan trong, yeâu caàu cuûa boá cuïc, caùc phaàn cuûa boá cuïc) Phương pháp: Gợi tìm, thuyết trình, giảng giải, kĩ thuật mảnh ghép. Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp, , ra quyết định, tư duy sáng tạo, Bộc loä caûm xuùc. Thời gian:10p Gv: Cho Hs đọc mục a Đọc mục I/ Mạch lạc và những yêu cầu Gv: Maïch laïc: maïch maùu( Ñoâng y):thaønh a,suy nghó veà maïch laïc trong vaên baûn. trả lời 1. Maïch laïc trong vaên baûn : mạch, thành dòng , tuần tự đi qua, thông suoát, lieân tuïc ñi qua caùc cô quan cuûa cô theå. ? Mạch lạc trong vb có được dùng theo nghĩa ñen naøy khoâng? - Maïch laïc trong vaên baûn coù caùi gì cuõng gioáng nhö maïch maùu laøm cho caùc phaàn cuûa vaên baûn thoáng nhaát, lieàn maïch. ? Vậy mạch lạc trong văn bản có những tính chaát gì trong soá caùc tính chaát sau: - troâi chaûy thaønh doøng, thaønh maïch. - tuần tự đi qua khắp các phần, các đoạn - thông suốt liên tục, không đứt đoan. -> Maïch laïc trong VB coù aát caû caùc tính chaát treân ? Có người cho rằng: Trong Vb, mạch lạc là Suy nghĩ, rút +Trong văn bản, mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình ra khái niệm sự tiếp nối của các câu, các ý tự hợp lí. Em có tán thành ý kiến này không? mạch lạc theo một trình tự hợp lí trên Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Vì sao? - Gọi hs đọc mục 2 phầnI sách giáo khoa và trả lời câu hỏi a , b ,c. a) Cho hs trả lời câu a - Xoay quanh sự việc chính cuộc chia tay cuûa 2 anh em Thaønh vaø Thuyû. - Sự chia tay, những con búp bê : thể hiện chủ đề xuyên suốt của thuyện. b) Tiếp tục gọi hs đọc và làm tiếp noäi dung 2b phaàn I . - Tất cả các từ ngữ trong thiên truyện đều liên quan đến chủ đề và nhân vật chính của truyện ; Các từ ngữ trong truyện liên kết các sự việc thành một thể thống nhất, góp phần tạo ra các dòng mạch xuyên suốt( sự chia tay chính laø maïch vaên) -> coù theå xem laø maïch laïc cuûa vaên baûn. => Các yếu tố đó đã phục vụ cho chủ đề nổi bật, cũng có nghĩa là chủ đề đã xuyên suốt, thaám saâu vaøo caùc yeáu toá. c) Cho học sinh đọc và làm mục 2c phần I saùch giaùo khoa trang 32. - các đoạn văn trong văn bản nối với nhau theo mối liên hệ thời gian, không gian, liên heä taâm lí, y nghóa ? Các cảnh trong những thời gian và không gian khaùc nhau coù theå goùp phaàn laøm cho doøng maïch aáy troâi chaûy lieân tuïc vaø thoáng nhaát trong một chủ đề không? - Gv: Caùc boä phaän trong vb nhaát thieát phaûi liên hệ chặt chẽ với nhau. Một vb vẫn có thể mạc lạc khi trong đó các đoạn văn có liên hệ chặt chẽ với nhau về không gian , tâm lí, ý nghĩa miễn là sự liên hệ ấy tự nhiên, hợp lí. ?Một văn bản được coi là mạch lạc khi có đủ caùc ñieàu kieän naøo? -Gọi 2 hs đọc toàn bộ ghi nhớ sách giáo khoa trang 32. Lop7.net. một ý chủ đạo thống nhất. Văn baûn caàn phaûi maïch laïc. 2. Các điều kiện đề văn bản Đọc lần lượt có tính mạch lạc . caùc muïc a,b,c vaø laàn lượt trả lời Nghe, ghi nhớ kiến thức. Ghi baøi. - Các phần, các đoạn, các câu trong Vb đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyeân suoát. - Các phần, các đoạn, các câu trong Vb được tiếp nối nhau theo một trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô ứng nhau nhằm làm cho chủ đề.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Nghe, đọc ghi nhớ sgk32. liền mạch, gợi nhiều hứng thú cho người đọc. * Ghi nhớ – SGk - 32. Hoạt động 4: Luyện tập Mục tiêu: Vận dụng được lí thuyết về bố cục VB để làm một số bài tập rèn kĩ năng tìm chủ đề của một vb cụ thể, chỉ rõ sự hợp lí của trình tự giữa các phần trong một vb cụ thể, viết đoạn văn mạch lạc Phương pháp: Thực hành, thảo luận nhóm Kĩ năng sống: - Kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp,, ra quyết định, tư duy sáng tạo, Thời gian:25 GọiHs đọc nội dung yêu Thaûo Baøi taäp 1: a) Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản “Mẹ caàu baøi taäp 1 SGK ( trang luaän 32,33,34 ) nhoùm, tôi”chủ yếu bám vào đề tài, chủ đề là sự vô lễ của En-ri-cô đối với mẹ động b) Laõo noâng vaø caùc con. naõo , trình bày - Chủ đề: lao động là vàng. Chủ đề này đi xuyên nội dung suốt bài thơ, các phần liền mạch với nhau: hai câu - yêu cầu hs thảo luận 4’/ trả lời mở bài nêu lên chủ đề, đoạn giữa là “kho vàng chôn 2 daõy dưới đất”đoạn cuối(4 câu cuối) lại nhấn mạnh chủ đề thêm một lần nữa.(văn bản có tính mạch lạc ) c)Đoạn văn của Tô hoài - Ý chủ đạo xuyên suốt đoạn văn là: sắc vàng trù - Gợi ý hs sửa bài – chốt phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày BP. muøa. - Ý chủ đạo đã được dẫn dắt theo một dòng chảy hợp lí, phù hợp với cảm nhận người đọc: câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian( mùa đông, giữa ngày mùa )và trong không gian( làng que)â. Tiếp đó miêu tả những biểu hiện phong phú của sắc vàng với những từ ngữ giàu hình ảnh, cuối cùng là nhận xét cảm xúc về sắc vàng đó.-> mạch văn trong vb thông suốt, bố cục đoạn văn trở nên maïch laïc. Baøi taäp 2: Khoâng thuaät laïi tæ mæ nguyeân nhaân daãn đến cuộc chia tay của 2 người lớn nhưng không làm cho taùc phaåm thieáu maïch laïc. 4- Củng cố (2’) Nhấn mạnh nội dung chuẩn kiến thức 5- Daën doø ( 1’) - Học thuộc lòng ghi nhớ SGK. - Soạn bài tiếp theo: Ca dao – dânLop7.net ca.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> V. RUÙT KINH NGHIEÄM ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span>