Giáo án môn Ngữ văn khối 7 - Trường THCS Tân Trường

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Gi¸o ¸n héi gi¶ng häc k× I Ngµy so¹n: 30/10/10 Ngµy d¹y: /11/10 TiÕt 39 - tiÕng viÖt. Tõ tr¸i nghÜa a. Mục tiêu cần đạt.. 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh hiÓu thÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa. Sö dông tõ tr¸i nghÜa trong khi nói và viết hợp lí để tạo sắc thái biểu cảm. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng vận dụng từ, nghĩa của từ để viết câu, đoạn đúng ngữ nghÜa. 3. Giáo dục: Thói quen lựa chọn từ ngữ để dùng cho hợp lí, góp phần làm giầu vốn tõ TV. b. ChuÈn bÞ. 1. Gi¸o viªn: Néi dung bµi d¹y, nh÷ng vÝ dô minh ho¹ thªm. 2. Học sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn, tìm thêm những cặp từ trái nghĩa trong các bài thơ đã học. c. tiÕn tr×nh bµi d¹y.. 1/ ổn định. 2/ KiÓm tra bµi. Câu 1. Thế nào là từ đồng nghĩa? Có mấy loại từ đồng nghĩa? Lấy ví dụ? Câu 2. Tìm các từ và cụm từ đồng nghĩa trong những câu thơ sau: - Bác đã đi rồi sao Bác ơi, Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời… - Bác đã lên đường theo tổ tiên, Mác, Lê nin thế giới Người hiền - B¶y m¬i chÝn tuæi xu©n trong s¸ng, Vào cuộc trường sinh nhẹ cánh bay. 3/ Bµi míi. Hoạt động 1 : Giới thiệu bài - Mục tiêu : Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh. - Phương pháp : Thuyết trình. - Thêi gian : 2 phót. Trong cuộc sống khi giao tiếp, đôi khi chúng ta vô tình sử dụng 1 loại từ mà không ai ngờ tới vì nó quá quen thuộc mà lại tiện dụng. Các em có biết đó là loại từ gỡ khụng? ở tiểu học các em đã được học về từ trái nghĩa. Vậy thế nào là từ trỏi nghĩa? Ta nªn sö dông tõ tr¸i nghÜa nh­ thÕ nµo? Bµi häc h«m nay sÏ gióp ta ®iÒu đó…. Hoạt động dạy - học. Néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n.. Hoạt động 2 : Hiểu thế nào là từ trái nghÜa - Môc tiªu: HiÓu thÕ nµo lµ tõ tr¸i. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. nghÜa... ThÊy ®­îc t¸c dông cña viÖc sö dông c¸c cÆp tõ tr¸i nghÜa trong v¨n b¶n. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. - Thời gian: 15p Giáo viên nêu vấn đề và hướng dẫn học sinh t×m hiÓu vÝ dô rót ra nhËn xÐt vÒ tõ tr¸i nghÜa: Trình chiếu 2 bài thơ - HS đọc - §äc l¹i b¶n dÞch th¬ “TÜnh d¹ tø” vµ I. thÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa “Hồi hương …” 1. VÝ dô: VÝ dô 1 & 2 - Dùa vµo kiÕn thøc ë TiÓu häc t×m c¸c 2. NhËn xÐt: cặp từ trái nghĩa trong 2 văn bản đó? VD 1. Tõ tr¸i nghÜa trong hai bµi th¬: - Nªu nhËn xÐt vÒ nghÜa c¸c tõ ? B1. Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: - Ngẩng >< Cúi -> Trái nghĩa về hành động của đầu theo hướng lên xuống. B2. NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª - Trẻ >< già: Trái nghĩa về tuổi tác. - Đi >< trở lại: Trái nghĩa về sự di chuyển Người ta gọi đây là từ trái nghĩa. rời khỏi nơi xuất phát hay trở lại nơi xuất XÐt tiÕp VD2: T×m tõ tr¸i nghÜa- §­a VD. phát. - Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong * Lµ từ trái nghĩa. “rau già, cau già”? Rau già - rau non. Cau già - cau non. Người già - Người trẻ VD 2. T×m tõ tr¸i nghÜa víi c¸c tõ - Tõ c¸c vÝ dô vÒ c¸c cÆp tõ Giµ - non, Rau giµ - Rau non. Giµ - trÎ Em cho biÕt tõ Giµ thuéc lo¹i Giµ Cau giµ - Cau non. tõ nµo? Lµ tõ nhiÒu nghÜa (TiÓu häc) Người già - Người trẻ - NhËn xÐt g× vÒ mèi liªn hÖ gi÷a tõ nhiều nghĩa với hiện tượng trái nghĩa? * Mét tõ nhiÒu nghÜa tham gia vµo nhiÒu 1 tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc nhiÒu cÆp nhãm tõ tr¸i nghÜa kh¸c nhau. tõ tr¸i nghÜa. - Em hãy tìm thêm một số từ trái nghĩa mà em biết qua các bài văn, thơ, ca 3. KÕt luËn. dao… đã học. Căn cứ vào đâu mà em xác định được nghĩa trái ngược nhau - Từ trái nghĩ là những từ có ý nghĩa trái ngược nhau. của các từ ấy? Th¾ng - thua ; MÊt - cßn ; xinh - xÊu... - Một từ nhiÒu nghĩa thuộc nhiều cặp từ. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. - Thử tìm từ trái nghĩa với từ “Đầy”? (Đầy : vơi, cạn) * Xét cặp từ : Lành- vỡ trong trường hîp sau: 1: B¸t lµnh - B¸t vì 2: TÝnh lµnh - b¸t vì. - Trong mỗi trường hợp trên cặp từ Lµnh - Vì cã ph¶i lµ tõ tr¸i nghÜa kh«ng? V× sao? TL: + T/hîp 1: Lµnh - vì lµ tõ tr¸i nghÜa –> Chóng cïng chØ tr¹ng th¸i cña sù vËt. + T/hîp 2: Kh«ng ph¶i lµ tõ tr¸i nghÜa -> V× chóng kh«ng cã 1 c¬ së chung. Rót ra chó ý: §­a Häc sinh nªu kh¸i niÖm vÒ tõ tr¸i nghÜa vµ t¸c dông cña tõ tr¸i nghÜa - §äc ghi nhí. Quan s¸t c¸c bøc tranh: 4 bøc tranh - T×m cÆp tõ tr¸i nghÜa cho thÝch hîp? HS xem vµ tr¶ lêi. Hoạt động 3 : Hiểu cách dùng từ trái nghÜa - Môc tiªu: N©ng cao kü n¨ng sö dông tõ tr¸i nghÜa. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. - Thời gian: 15p - Häc sinh cïng t×m hiÓu c¸ch sö dông tõ tr¸i nghÜa: - Häc sinh nªu nhËn xÐt vÒ viÖc sö dông tõ tr¸i nghÜa trong hai bµi th¬ trªn: - VD 2 : A: Tuấn lớp cậu dạo này có đi học đều kh«ng? B: Cậu ấy cứ đi buổi đực buổi cái ấy mµ. Bi quan lµ kh«ng l¹c quan. Mª lµ kh«ng tØnh. Dòng c¶m lµ kh«ng hÌn nh¸t. - T×m nh÷ng thµnh ng÷ tr¸i nghÜa.. trái nghĩa khác nhau. * Chó ý : Khi xÐt cÆp tõ tr¸i nghÜa ph¶i dùa trªn 1 c¬ së chung. * Ghi nhí:. SGK.. II. sö dông tõ tr¸i nghÜa 1. VÝ dô:. 2. NhËn xÐt:. VD1: Tác dụng của cặp từ trái nghĩa ở hai văn bản trên tạo ra cặp tiểu đối. Làm cho lời nói thêm sinh động và gây ấn tượng.. - Dùng từ trái nghĩa để giải nghĩa từ. VD2: Thành ngữ sử dụng từ trái nghĩa: Ba chìm bảy nổi, đầu xuôi đuôi lọt, Chân ướt chân ráo, Gương vỡ lại lành, Gần mũi xa mồm Tác dụng : Tạo hình tượng tương. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. - Tìm từ trái nghĩa và nêu tác dụng của từ trái nghĩa trong đoạn thơ? Thiếu >< giàu ; sống >< chết ; nhân nghĩa >< cường bạo. - Tác dụng của việc sử dụng từ trái nghĩa đó?. phản gây ấn tượng mạnh. VD3: Đoạn thơ: Thiếu tất cả ta rất giàu dũng khí. Sống chẳng cúi đầu chết ung dung. Giặc muốn ta nô lệ ta lại hóa anh hùng. Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo. 3. KÕt luËn:. Gi¸o viªn kh¸i qu¸t: NÕu khÐo dïng tõ tr¸i nghÜa th× lêi ¨n tiÕng nãi sÏ sinh độn, tạo được nét đẹp riêng khi giao tiếp. Từ trái nghĩa là một hiện tượng có tÝnh chÊt bé phËn, mét tõ cã thÓ tham gia vµo nhiÒu cÆp tõ tr¸i nghÜa kh¸c nhau: VÝ dô lµnh cã thÓ tham gia vµo c¸c cÆp tr¸i nghÜa kh¸c nhau trªn nh÷ng c¬ së chung kh¸c nhau: - Nói về tính người: Tính lành - tính dữ - Nãi vÒ ¸o quÇn: ¸o lanh - ¸o r¸ch - Nói về bát đĩa: bát lành - bát vỡ.... * Có hiện tượng trái nghĩa lâm thời: “ThiÕu … giµu … … n« lÖ … anh hïng …” Học sinh đọc ghi nhớ. Hoạt động 4 : Luyện tập. - Mục tiêu: Học sinh dựa vào lý thuyết làm bài tập. Kh¸i qu¸t vµ kh¾c s©u kiÕn thøc võa häc. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích. - Thời gian: 15p Häc sinh dùa vµo kh¸i niÖm, c¸ch dïng tõ tr¸i nghÜa lµm c¸c bµi tËp: Bài 1: Học sinh trả lời vấn đáp. T×m tõ tr¸i nghÜa trong c©u ca dao, tôc ng÷: Bµi 2. T×m tõ tr¸i nghÜa víi tõ in ®Ëm: L­u ý: Tr¸i nghÜa trong v¨n c¶nh cô thÓ.. - Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh động. Là phương tiện để chơi chữ.. - Có hiện tượng trái nghĩa lâm thời: “ThiÕu … giµu … … n« lÖ … anh hïng …” * Ghi nhí: SGK.. Iii. luyÖn tËp. Bµi tËp 1 Lµnh - r¸ch, Giµu - nghÌo, Ng¾n - dµi. S¸ng - tèi. Bµi tËp 2 - Cá tươi - cá ươn, hoa tươi - hoá héo - ¨n yÕu - ¨n khoÎ, häc yÕu - kh¸ (giái) - Chữ xấu - chữ đẹp, đất xấu - đất tốt.. Bµi 3: Hai häc sinh lµm mét cÆp - Điền từ trái nghĩa để tạo thành ngữ Bài tập 3 hoµn chØnh: - Chân cứng đá mềm Cã ®i cã l¹i GÇn nhµ xa ngâ. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 4.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Bµi tËp trß ch¬i « ch÷ : M¸y tÝnh cã sù lùa chän ngÉu nhiªn. Các em chú ý giải đúng từng ô chữ theo sù lùa chän ngÉu nhiªn cña m¸y tÝnh.. M¾t nh¾m m¾t më Vô thưởng vô phạt => Cã tõ tr¸i nghÜa thuÇn ViÖt. Cã tõ tr¸i nghÜa H¸n ViÖt.. Bµi tËp 4 Bµi 4. Häc sinh t¹o ®o¹n cã dïng tõ tr¸i ViÕt ®o¹n v¨n ng¾n cã tõ tr¸i nghÜa. - Các em đã chuẩn bị đoạn văn ở nhà với nghÜa: häc sinh lµm ë nhµ theo c¸ch: - Chọn đề tài, định hướng cách viết nội dung cô giáo đã hướng dẫn từ bài trước ®o¹n: diÔn dÞch hay qui n¹p... - HS so s¸nh ®o¹n v¨n cña m×nh víi đoạn văn mẫu để thấy được tác dụng của tõ tr¸i nghÜa. 4/ cñng cè - Kh¸i niÖm, lÊy vÝ dô vÒ tõ tr¸i nghÜa 5/ Hướng dẫn về nhà - Häc bµi n¾m néi dung tõ tr¸i nghÜa vµ hoµn thiÖn bµi tËp viÕt ®o¹n v¨n - Chuẩn bị bài Từ đồng âm. ********************************. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Ngµy so¹n: 24/10/10 Ngµy d¹y: 28/10/10 TiÕt 40 - tËp lµm v¨n. luyÖn nãi v¨n biÓu c¶m a. Mục tiêu cần đạt.. về sự vật – con người. 1. KiÕn thøc: Gióp häc sinh cñng cè kiÕn thøc vÒ c¸ch lµm bµi v¨n PBCN vÒ sù vËt, con người. Luyện tập phát biểu miệng trước tập thể, bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về sự vật, con người. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng nói năng trước tập thẻ để tạo hiệu quả giao tiếp và rèn cách biểu cảm trực tiêp về đối tượng. 3. Giáo dục: Thói quen tự nhiên nói trước đám đông, thái dộ tự tin, chủ động. b. ChuÈn bÞ:. 1. Gi¸o viªn: Näi dung luyÖn nãi cho häc sinh, chia nhãm, giao néi dung chuÈn bÞ cho häc sinh. 2. Học sinh: Chuẩn bị theo hướng dẫn, theo từng nhóm, có sự trao đổi với các nhãm kh¸c. c. tiÕn tr×nh bµi d¹y.. 1/ ổn định. 2/ KiÓm tra bµi. KiÓm tra phÇn chuÈn bÞ cña häc sinh, nhãm häc sinh. 3/ Bµi míi. Hoạt động 1 : Giới thiệu bài - Mục tiêu : Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh. - Phương pháp : Thuyết trình. - Thêi gian : 2 phót. Bè côc cña v¨n biÓu c¶m còng nh­ c¸c thÓ lo¹i kh¸c gåm 3 phÇn: MB, TB, KB. Tuy nhiên để tạo ý cho bài biểu cảm khơi nguồn cho mạch cảm xúc nảy sinh, người viết có thể hồi tưởng kỷ niệm quá khứ, suy nghĩ về hiện tại, mơ ước tới tương lai, tưởng tượng những tình huống gợi cảm, hoặc vừa quan sát, vừa thể hiện cảm xúc…. Hoạt động dạy - học. Néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n.. Hoạt động 2 : Giới thiệu đề bài - Mục tiêu : Học sinh nhận diện đề biểu cảm về người.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 6.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. - Thời gian: 2p Giáo viên cùng học sinh đã thống nhất chọn một đề bài để chuẩn bị: Häc sinh nªu nh÷ng yªu cña tiÕt häc: Hoạt động 3 : Xác định yêu cầu đề bµi - Môc tiªu : C¸c c¸ch biÓu c¶m trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp trong viÖc tr×nh bµy vµ nãi biÓu c¶m. Nh÷ng yªu cÇu khi tr×nh bµy v¨n nãi biÓu c¶m - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. - Thời gian: 8p - Theo em vận dụng kiểu bài nào để nãi? - Ng«n ng÷, lêi v¨n nh­ thÕ nµo? - Khi nói trước lớp cần có tư thế tác phong nh­ thÕ nµo?. Hoạt động 4 : Luyện nói. - Môc tiªu : Nh÷ng yªu cÇu khi tr×nh bµy v¨n nãi biÓu c¶m. RÌn kÜ n¨ng tr×nh bµy trước tập thể. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. - Thời gian: 20p Häc sinh thùc hiÖn c¸c yªu cÇu nãi trøoc líp: - Học sinh từng nhóm trao đổi với nhau dàn bài đã chuẩn bị: Nói nhỏ hai người/ nhãm. - Gi¸o viªn gäi häc sinh b¸o c¸o c«ng việc đã thực hiện. - Gọi đại diện một số nhóm nói trước. I. §Ò bµi.. C¶m nghÜ vÒ mÑ.. II. Yªu cÇu.. - Kiểu bài : Biểu cảm - một đối tượng trong đời sống( mẹ) - Ng«n ng÷, lêi v¨n trong s¸ng, biÓu c¶m, khơi gợi sự đồng cảm. - Tư Thế tác phong tự nhiên, cởi mở, tươi vui. Chó ý lêi th­a göi, lêi c¶m ¬n khi nãi. - C¸ch biÓu c¶m : Trùc tiÕp, gi¸n tiÕp, sö dông c¸c yÕu tè kÓ, t¶, c¸c phÐp tu tõ so s¸nh, nh©n ho¸… III. LuyÖn nãi.. 1. Nãi dµn ý.. a. Nãi theo nhãm.. b. Nói trước lớp.. Dµn ý. A/ Mở bài : Giới thiệu mẹ - người yêu. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. lớp dàn ý đã thống nhất. Học sinh nhận xÐt vÒ mét sè yªu cÇu: C¸ch tr×nh bµy dµn ý, ng«n ng÷, t¸c phong, - Gi¸o viªn minh ho¹ mét dµn ý cho häc sinh tham kh¶o vµ so s¸nh (cã thÓ so s¸nh víi dµn ý cña c« gi¸o vµ cña bản thân) - từ đó các em bổ sung hoàn thiªn thªm dµn bµi vµ cã thÓ thèng nhÊt mét sè néi dung.. thương nhất và là người mình yêu thương, nhÊt. B/ Th©n bµi : * Những đặc điểm về ngoại hình của mÑ gîi nhiÒu c¶m xóc : + Dáng người nhỏ nhắn, hao hao gầy, nh­ng l¹i thËt dÎo dai. Kh«ng hiÓu cã mét søc m¹nh nµo dÎo dai, k× diÖu trong th©n h×nh Êy. + §«i m¾t biÕt nãi, chøa chan yªu thương, nhưng cũng rất nghiêm khắc. + §«i bµn tay chai sÇn v× vÊt v¶. + Nụ cười mẹ có khả năng làm sưởi ấm lòng người. * Nh÷ng viÖc lµm cña mÑ, nhÊt lµ dµnh cho em. + Làm việc vất vả để cho em có cơm ngon, áo đẹp đến trường, cho em được b»ng b¹n bÌ. + Thường thủ thỉ tâm sự với em, chỉ vẽ cho em ®iÒu hay lÏ ph¶i. + Kể lại một lần em phạm lỗi, mẹ đánh, sau đó mẹ khóc một mình. * ¦íc mong cña em. + Mong mÑ khoÎ m¹nh, sèng l©u. + Mong mình nhanh lớn để giúp mẹ. C/ KÕt bµi: Khẳng định tình cảm dành cho mẹ: Mẹ là người tuyệt vời nhất, em yêu mẹ nhất trên đời. 2. Nãi thµnh v¨n. Giáo viên hướng dẫn học sinh dựa vào dàn ý để nói thành văn theo từng yêu cÇu: Nãi phÇn më bµi: - Häc sinh vËn dung mét sè c¸ch më bài để chuyển ý thành văn - học sinh lµm viÖc c¸ nh©n, gi¸o viªn gäi 3 häc sinh tr×nh bµy. Gäi c¸c häc sinh nhËn xÐt theo yªu cÇu: T¸c phãng, ng«n ng÷ diễn đạt, yêu cầu cần đạt trong mở bài, c¸ch më bµi... - Sau đó giáo viên có thể minh hoạ cho. a. Nãi tõng phÇn. * Më bµi. - Trùc tiÕp. - Gi¸n tiÕp: VÝ dô Giã mïa thu mÑ ru con ngñ Đêm năm canh chày thức đủ vừa năm. Lêi ru dÞu ngät ng©n nga ®©u ®ay lµm lßng t«i xao xuyÕn. C¶m xóc d©ng trµn chiÕm lßng t«i. Vµ t«i chît nhËn ra mät ®iÒu thiªng liªng nhÊt; kh«ng t×nh c¶m nào sâu nặng bằng tình mẹ thương co trong cuéc sèng vèn Êm ¸p ch÷ t×nh nµy. * KÕt bµi: + KÕt bµi khÐp.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 8.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. häc mét c¸ch më bµi - gi¸o viªn nãi lµm mÉu: - Häc sinh lµm c¸ nh©n viÕt chuyÕn ý kÕt bµi thµnh v¨n nãi - 2 häc sinh tr×nh bµy, mçi häc sinh tr×nh bµy kÕt bµi theo mét c¸ch. Gi¸o viªn minh ho¹ mét c¸ch kÕt bµi. - Gi¸o viªn chia nhãm häc sinh mçi nhãm tù chuÈn bÞ trong kho¶ng 3 phót thùc hiÖn viÖc chuyÓn mét ý trong th©n bµi thµnh ®o¹n v¨n : - Nhãm 1: C¶m nhËn vÒ mét trong Những đặc điểm về ngoại hình của mẹ gîi nhiÒu c¶m xóc : Ví dụ chọn biểu cảm về ánh mắt / đôi bµn tay mÑ... - Nhãm 2: BiÓu c¶m vÒ * Nh÷ng viÖc lµm cña mÑ. nhÊt lµ lµ dµnh cho em. - Nhãm 3: ¦íc mong cña em víi mÑ. - Các nhóm lần lượt đại diện trình bày bµi nãi, häc sinh kh¸c nhËn xÐt, bæ sung nÕu cÇn. NhËn xÐt theo c¸c yªu cÇu luyÖn nãi. Gi¸o viªn minh ho¹ thªm. Sau đó yêu cầu học sinh trao đổi: Vậy muốn các phần thân bài đã nói được liÒn m¹ch víi nhau cÇn ccã ®iÒu kiÖn nµo - Häc sinh nªu cÇn liªn kÕt ®o¹n bằng các phương tiện từ, ngữ, câu nối. Häc sinh thö nèi c¸c ®o¹n th©n bµi.. Ví dụ: Giờ đây mẹ vẫn tiếp tục một đời hi sinh. Ngµy ngµy vai mÑ vÉn kÜu kÞt g¸ng hµng rong, c¸i v¹t ¸o sên b¹c, c¸i d¸ng hao gÇy, xiªu xiªu vÉn thÊp tho¸ng dưới cái nắng cháy da hay cơn mưa bất chît. Con c¶m ¬n mÑ nhiÒu lÇn l¾m! MÑ ¬i!. + KÕt bµi më: Ví dụ: Viết về mẹ, tôi muốn mượn lời thơ của Nguyễn Khoa Điềm để làm lời kÕt: Lò chóng con tõ tay mÑ lín lªn/Cßn nh÷ng bÝ vµ bÇu th× lín xuèng/Chóng mang d¸ng giät må h«i mÑ/Nhá xuèng đời thầm lặng- mẹ tôi/Tôi bỗng sợ ngày bµn tay mÑ mái/M×nh vÉn cßn lµ thø qu¶ non xanh, để cảm ơn mẹ, cảm ơn một bậc vÜ nh©n. * Th©n bµi. Ví dụ: Từ lúc mới được sinh ra, tôi đã có thể cảm nhận được hơi ấm của đôi bàn tay mÑ: §«i bµn tay lu«n n©ng niu, lo l¾ng tõng giÊc ngñ, tõng b÷a ¨n cho t«i. Đôi bàn tay dã dìu tôi những bước đi chập chững dầu tiên, nâng đỡ mỗi khi tôi tÐ ng· vµ nhÑ nhµng ch¨m sãc nh÷ng vÕt thương do tôi nghịch ngợm gây ra. Suèt nh÷ng n¨m th¸ng t«i ®i häc, bµn tay mÑ vÉn ©m thÇm lo l¾ng cho t«i. bµn tay mÑ kiªn nhÉn d¹y t«i viÕt nh÷ng nÐt ch÷ đầu tiên, giặt sạch chiếc áo tôi mặc, đánh bãng ®oi giµy t«i ®i, th¾p s¸ng ngän ®Ðn trªn bµn häc, dän dÑp gän gµng µn ghÕ, tñ s¸ch cho t«i. Bµn tay mÑ cßn chuÈn bÞ c¶ chiếc giường tươm tất chăn màn cho tôi ngñ mçi tèi. b. Nãi bµi v¨n. - Häc sinh nãi thµnh v¨n c¶ bµi v¨n: - Chuẩn bị bài chu đáo, nêu được đối - Giáo viên gọi đại diện học sinh nói tượng, chủ đề bài. trøoc líp c¶ bµi v¨n. - BiÕt vËn dông ng«n ng÷ nãi linh ho¹t, - Gäi häc sinh nhËn xÐt kết hợp cử chỉ điệu bộ để hỗ trợ biểu Giáo viên cùng học sinh trao đổi rút cảm. kinh nghiÖm giê häc: - §Ó nãi tèt cÇn yªu cÇu nh­ thÕ nµo? - Tác phong khi nói trước lớp và ngôn ngữ diến đạt cần như thế nào?. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 9.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. 4/ cñng cè. - Giáo viên đọc cho học sinh nghe một bài văn viết về mẹ của học sinh viết khá. Häc sinh nghe vµ nhË xÐt. 5/ Hướng dẫn về nhà. - Hoµn chØnh bµi nãi thµnh bµi viÕt, chó ý c¸c yÕu tè kÓ, t¶, c¸ch biÓu c¶m... - ChuÈn bÞ: C¸c yÕu tè miªu t¶, kÓ trong bµi biÓu c¶m. ****************************** Ngµy so¹n: 24/10/10 Ngµy d¹y: 28/10/10 TiÕt 41 - v¨n b¶n Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸. Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca. a. Mục tiêu cần đạt.. §ç Phñ. 1. Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận được tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ. Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình. Bước đầu thấy được đặc điểm của bút pháp Đỗ Phủ qua nh÷ng dßng th¬ miªu t¶ vµ tù sù. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc thơ Đường luật, phân tích thơ Đường. 3. Giáo dục: Giáo dục ý thức học tập, tìm hiểu những nét đẹp văn hoá các nước trên thế giới qua các tác phẩm văn học. Giáo dục tình yêu thương, sự đồng cảm với người cùng khổ. b. ChuÈn bÞ:. 1. Giáo viên: Nội dung bài dạy, đọc thêm phần giới thiệu tác giả trong cuốn Tác giả tác phẩm văn học nước ngoài. 2. Học sinh: Đọc và soạn bài theo hướng dẫn, học thuộc bài thơ. c. tiÕn tr×nh bµi d¹y.. 1/ ổn định. 2/ KiÓm tra bµi. - §äc thuéc ph©n phiªn ©m bµi th¬: NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª? Nªu chủ đề bài thơ và chỉ rõ cách dùng tiểu đối trong hai câu đầu? - DiÔn xu«i néi dung bµi th¬ vµ bµy tá t×nh c¶m cña m×nh vÒ bµi th¬? Gợi tình yêu quê hương sâu sắc, dù đi đâu rồi vẫn về với quê hương. 3/ Bµi míi. Hoạt động 1 : Giới thiệu bài - Mục tiêu : Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh. - Phương pháp : Thuyết trình. - Thêi gian : 3 phót. Đỗ Phủ (712 - 770) nhà thơ nổi tiếng đời Đường tự là Tử Mỹ, hiệu Thiếu Lăng. quê tỉnh Hà Nam, có một thời gian ngắn làm quan nhưng hầu như suốt cuộc đời «ng ph¶i sèng trong c¶nh ®au khæ, bÖnh tËt. N¨m 760 §ç Phñ dùng ®­îc mét nhµ tranh bên cạnh khe Cán Hoa ở phía tây Thành Đô và đã bị gió phá nát.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 10.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Nếu như Lí Bạch... lãng mạn, tự do, hào phóng thì Đỗ Phủ lại chính là một nhà thơ hiện thực lớn nhất trong lịch sử thơ ca cổ điển Trung Quốc. Thơ ông được mệnh danh là thi sử (sử bằng thơ). Cuộc đời long đong, khốn khổ, chết vì nghèo, bệnh, Đỗ Phủ đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất, đau buồn, nuốt tiếng khóc nhưng lại sáng ngời lên tinh thần nhân ái bao la. Bµi th¬ “Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸” lµ mét t¸c phÈm næi. tiếng của ông, bằng bút pháp hiện thực và tinh thần nhân đạo cao cả…. Hoạt động dạy - học. Néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n.. Hoạt động 2 : Tìm hiểu chung - Môc tiªu : N¾m ®­îc t¸c gi¶ t¸c phÈm, thÓ th¬. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ - Thời gian: 10p - Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ t¸c gi¶ §ç Phñ vµ bµi th¬ Mao èc….cña «ng?. I. Giíi thiÖu chung.. 1. T¸c gi¶. Đỗ Phủ (712-770) là nhà thơ nổi tiếng đời §­êng ë Trung Quèc «ng lµ nhµ th¬ hiÖn GV chốt: Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực lớn thực vĩ đại- Thi sử thi thánh. nhất không chỉ ở đời Đường mà cả trong lịch sử thơ ca Trung Quốc. Ông làm thơ khi 7 tuổi - là nhà thơ giàu lòng yêu dân, lo đời, ghét cường bạo. Ông sống trong thời loạn lạc, nửa đời bôn ba lận đận, cuộc đời trải qua nhiều bất hạnh, công danh lận đận, phiêu bạt tha phương. Càng cuối đời càng nghèo khổ, cơm không đủ ăn, bệnh không thuốc, được bạn bè giúp đỡ dựng nhà, ở không được bao lâu bị cơn giú to tốc sạch, xút xa trước cảnh đú ụng làm bài thơ này. - Vào mùa động 770 ông qua đời trên chiếc thuyền nan rách nơi quê nhà. Vì thế thân phận của ông phản ánh chân thực sâu sắc hiện thực về xã hội Trung Quốc bấy giờ.  Đó là nguyên nhân khiến thơ ông được gọi là thi sử (sử bằng thơ) - Với nhân cách cao thượng, nghệ thuật sáng tác trác việt nên được tôn vinh là Thi thánh (ông thánh làm thơ). 2. Bµi th¬ (760). - Thể thơ: Có thể vần nhịp câu chữ đều kh¸ tù do phãng kho¸ng. - Bài thơ được sáng tác dựa trên sự việc. có thật trong cuộc sống đầy khó khăn của gia đình Đỗ Phủ ở Thành Đô (Tứ Xuyên). Hoạt động 3 : Đọc - hiểu văn bản II. §äc - hiÓu v¨n b¶n - Môc tiªu : + Kĩ năng đọc và tìm hiểu chú thích, gi¶i nghÜa 1 sè yÕu tè H¸n ViÖt khã trong bµi. + Xác định bố cục bài văn hîp lÝ. + HiÓu gi¸ trÞ néi dung +. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 11.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. nghÖ thuËt bµi th¬. - Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề. 1. §äc - Thời gian: 25p - §äc giäng võa ph¶i, võa t¶, võa béc lộ cảm xúc buồn bã, bất lực, cay đắng cña nhµ th¬ trong 3 khæ ®Çu. Giäng tươi sáng phấn trấn hơn ở khổ thơ cuối. 2. Chó thÝch sgk - Xác định bố cục bài thơ? - Trong phÇn thø nhÊt nµy em thÊy t¸c gi¶ ®­a ra nh÷ng néi dung nµo? 3. Bè côc :2 phÇn PhÇn 1: 18 c©u ®Çu : Nçi thèng khæ cña người nghèo trong hoạn nạn. Học sinh đọc khổ thơ 1 và trao đổi nội Phần 2: 5 câu cuối : Ước vọng của nhà dung: th¬. - Trong khæ th¬ nµy t¸c gia kÓ hay t¶ - Qua lời kể của đoạn tả đó em hiểu nhà 4. Phân tích: a. Nỗi thống khổ của người nghèo trong cña §P bÞ ph¸ trong hoµn c¶nh nµo? - Mét c¨n nhµ kh«ng chèng chäi næi víi ho¹n n¹n. gió thu thì đó là căn nhà như thế nào * Cảnh nhà bị gió thu phá: cña mét chñ nh©n cã hoµn c¶nh ra sao? - Nhµ th¬ võa kÓ võa t¶: - Em h·y t×m c¸c h×nh ¶nh th¬ miªu t¶ - “Th¸ng t¸m thu cao giã thÐt giµ” - Bay mÊt líp tranh nhµ. c¶nh nhµ bÞ ph¸? - Hình ảnh các mảnh tranh đó gợi lên - Nhà đơn sơ không chắc chắn của chủ nh©n nghÌo. một cảnh tượng ntn? - Qua đó em có thể hình dung được tâm - M¶nh tranh lîp nhµ: Bay sang s«ng treo tr¹ng cña t¸c gi¶ lóc nµy? Đã bao năm bôn ba xuôi ngược, chạy tót ngọn rừng, quay lộn vào mương. loạn mưu sinh mãi gần đó, nhờ sự giúp -> Cảnh tượng tan tác, tiêu điều và sự bất đỡ của người thân ĐP mới dựng được 1 ngờ luối tiếc lo âu, bất lực của ông già ng«i nhµ tranh nho nhá, vËy mµ giê ®©y §P. thiên nhiên vô tình lại cướp đi của ông ng«i nhµ “t×nh nghÜa Êy” Nêu vấn đề và hướng dẫn học sinh tìm hiÓu tiÕp bµi th¬. - Cã ph¶i chØ cã thiªn nhiªn v« t×nh con người không? Hãy đọc đoạn 2 và phân tÝch lµm râ néi dung: * Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu - §· khæ v× nhµ tèc m¸i nhµ th¬ cßn ph¸: khæ thªm v× lý do nµo n÷a? - Ta cã nªn tr¸ch lò trÎ th«n Nam - Trẻ con trong làng xô nhau cướp giật kh«ng? V× sao? tõng m¶nh tranh ngµy hÐ m¾t chñ nhµ. - Lò trÎ nghÞch gîm thõa giã bÎ m¨ng -> Cuộc sống khốn khổ đáng thương. xô vào cướp giật. Qua đó cho chúng ta. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 12.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. hình dung được cảnh tượng cuộc sống xã hội thời ĐP…trẻ em đói nghèo thất häc trµn nan - Và trong cuộc sống khốn khổ đó h/a ông già ĐP đó là con người ntn? - Em cã thÓ hiÓu v× sao t¸c gi¶ l¹i uÊt øc nh­ vËy? Đó là nỗi cay đắng xót xa cho thân phận của mình và cho những cảnh đời nghÌo khæ, bÊt lùc trong thiªn h¹. Sù nghÌo khã bÊt lùc cßn ®­îc thÓ hiÖn râ h¬n trong khæ 3. Học sinh đọc đoạn 3 - Qua lời thơ đọc em hình dung ra một kh«ng gian nh­ thÕ nµo? Cã ý kiÕn cho r»ng ®o¹n 3 kh«ng chØ cho chóng ta h×nh dung mét kh«ng gian cô thÓ n¬i t¸c gi¶ ®ang sèng khi nhµ bÞ tốc mái mà còn gợi liên tưởng. Theo em liên tưởng đó là gì?. -> Hình ảnh nhà thơ già yếu, đáng thương t©m tr¹ng ®Çy uÊt øc. * Cảnh đêm trong nhà đã bị phá tốc m¸i: - Không gian bị băng tối giày đặc bao phủ vµ l¹nh lÏo.. -> Gợi liên tưởng về một thực trạng xã - Cái khổ được miêu tả về người trong hội đen tối, bế tắc, đói khổ. - M­a thu dÇm dÒ, sïi sôt, l¹nh cµng thªm ®o¹n th¬ nµy nh­ thÕ nµo? - Trước hoàn cảnh sống như vậy nhà lạnh. Chăn cũ lại bị bọn trẻ đạp càng rách thơ đã bộc bạch lòng mình. Câu thơ nào thêm. tập trung ý thơ đó? - Em hiểu n/t/n về câu thơ “đêm dài ướt - Câu hỏi tu từ: Niềm mong mỏi cho đêm ¸t sao cho trãt”? - Với niềm mong mỏi ấy tác giả đã thể khổ này chóng hết và nỗi dằn vặt trước thùc tr¹ng c/s bÕ t¾c cña t¸c gi¶. hÞªn cô thÓ h¬n ­íc väng g×? Giáo viên đọc khổ 4 - §äc khæ th¬ cã thÓ ph¸t hiÖn ra m¹ch ý bất ngờ thay đổi, ý kiến của em n/t/n? - Tác giả mơ ước điều gì? Mục đích? -V× sao §P l¹i cã niÒm m¬ ­íc Êy? - Em hiểu kẻ sĩ nghèo là người n/t/n? - Có người cho rằng mơ ước ấy thật viÔn v«ng? Em cã t¸n thµnh ý kiÕn Êy kh«ng ? - Lêi than cña nhµ th¬ ë 2 c©u cuèi chøng tá ®iÒu g×? ¦íc väng Êy tuy cao c¶ nh­ng còng thËt chua xãt, ko biÕt nã cã trë thµnh. b. ¦íc väng cña nhµ th¬ - Theo m¹ch c¶m xóc tõ ®Çu bµi th¬ cã thÓ kÕt thóc b»ng tiÕng thë dµi bu«ng xu«i hay o¸n vang hoÆc Êm øc nh­ng ë đây mạch thơ bất ngờ thay đổi: Tác giả ®­a vµo ­íc m¬ cña m×nh: - Ước ngôi nhà rất rộng thật vững chắc để che cho kÎ sÜ nghÌo trong thiªn h¹. -> Lòng nhân ái của ĐP thật cảm động và thiÕt thùc cô thÓ. M¬ ø¬c Êy cßn thÓ hiÖn tinh thần vị tha, tới mức xả thân vì người. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 13.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. hiÖn thùc trong xhpk bÕ t¾c ®Çy bÊt kh¸c cu¶ t¸c gi¶. c«ng Êy kh«ng? Hoạt động 4: Tổng kết Môc tiªu : Gióp HS cñng cè kiÕn thøc võa häc. III. Tæng kÕt – Ghi nhí Phương pháp : Vấn đáp, đưa ra kết luËn vÒ nd+nt. Thêi gian : 3 phót - Em häc tËp ®­îc g× ë nghÖ thuËt trong - Viết theo bút pháp hiện thực, khắc họa v¨n b¶n? bức tranh về cảnh ngộ những người - Qua t×m hiÓu bµi th¬ em c¶m nhËn nghèo khổ. - Kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu ®­îc nh÷ng néi dung s©u s¾c nµo? cảm.. - 13 TK đã trôi qua "Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ vẫn để lại cho chúng ta nhìn rung động và ám ảnh. Ám ảnh về những đau khổ và cay đắng của nhà thơ lối lạc đời Đường phải nếm trải. Rung động về một ước mơ tuyệt đẹp nhưng chẳng bao giờ có được một trong xã hội loạn lạc, bất công và thối nát.. 4/ cñng cè : 1. Em biết bài thơ nào của tác giả Việt Nam cũng mang tính chất nhân đạo như thơ §P vµ còng cã c¸ch biÓu c¶m nh­ thÕ? Học sinh làm theo cách tiếp sức, lần lượt nêu hết các bài: -> Thơ HCM: “Em bé trong nhà lao TD”, “ Người bạn tù…” 2. ViÕt ®o¹n v¨n nªu nhËn xÐt vÒ néi bµi th¬ vµ nghÖ thuËt bµi th¬. 5/ Hướng dẫn về nhà. - N¾m néi dung, nghÖ thuËt bµi. - ChuÈn bÞ bµi : ¤n tËp c¸c v¨n b¶n vÒ néi dung, nghÖ thuËt chuÈn bÞ kiÓm tra v¨n häc 45 phót. *********************. Ngµy so¹n: 24/10/10 Ngµy d¹y: 28/10/10 TiÕt 42 - v¨n KiÓm tra v¨n. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 14.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. a. Mục tiêu cần đạt.. 1. Kiến thức: Giúp học sinh qua bài kiểm tra tự đánh giá được khả năng nhận thức của mình về các văn bản tác phẩm trữ tình dân gian và trung đại (B 4 – B 10) Từ đó hiểu biết về nội dung tư tưởng và nghệ thuật trong các văn bản đó. - Trên cơ sở bài làm của Hs,Gv có hướng để bổ sung bồi dưỡng cho các em. 2. Kĩ năng: - Rèn cho hs kỹ năng ghi nhớ, tổng hợp vấn đề KH và kỹ năng diễn đạt (viết) những v/đ đã được tìm hiểu. 3. Gi¸o dôc: TÝnh cÈn thËn, khoa häc trong lµm bµi. b. ChuÈn bÞ:. * Giáo viên: Nội dung kiến thức, đề phô tô sẵn. Ma trận đề kiểm tra. NhËn biÕt Mức độ Néi dung kiÓm tra Nhí t¸c gi¶ - t¸c phÈm. VËn dông. Th«ng hiÓu. Ph©n tÝch. §¸nh gi¸. S¸ng t¹o. C©u 2-TN (0,25®) C©u 3-TN (0,25®) C©u 7-TN (1®). HiÓu néi dung nghÖ thuËt t¸c phÈm Chủ đề tác phẩm. C©u 5-TN. C©u 1-. (0,25®). TN (0,25®) C©u 4TN (0,25®) C©u 6TN (0,25®). Ph©n tÝch, chóng minh néi dung nghÖ thuËt cña v¨n b¶n So s¸nh sù gièng. C©u 1-TL. C©u 1-. C©u 1-. C©u 1-. (0,5®). TL (2®). TL. TL. (1,5®). (0,5®). C©u 2-. C©u 2-. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 15.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7 vµ kh¸c nhau Tæng ®iÓm. 2,25®. I. Tr¾c nghiÖm : 2,5 ®iÓm. Trường THCS Tân Trường TL. TL. (1,5®). (1,5®). 1,5®. 2,25®. 2®. 1,5®. 0,5®. I. đề bài. Chọn đáp án đúng cho các câu sau: (Từ câu 1 - câu 6) Câu 1 : Vẻ đẹp của cảnh trí Côn Sơn trong Bài ca Côn Sơn là vẻ đẹp gì? A. Thoáng đãng và heo hút B. Kú ¶o vµ léng lÉy C. Nªn th¬ vµ hÊp dÉn D. Hïng vÜ vµ n¸o nhiÖt C©u 2 : Ai ®­îc mÖnh danh lµ Bµ chóa th¬ N«m? A. §oµn ThÞ §iÓm B. Hồ Xuân Hương C. Xu©n Quúnh D. Bµ HuyÖn Thanh quan C©u 3: C¶nh §Ìo Ngang ®­îc miªu t¶ trong thêi ®iÓm nµo? A. XÕ tr­a B. XÕ chiÒu C. Ban mai D. §ªm khuya Câu 4 : Chủ đề của bài thơ Tĩnh dạ tứ là : A. Lªn nói nhí b¹n B. Tr«ng tr¨ng nhí quª C. Non nước hữu tình D. Tøc c¶nh sinh t×nh C©u 5 : NghÖ thuËt næi bËt trong c©u thø 3 vµ thø 4 cña bài thơ Qua §Ìo ngang lµ g×? A. So s¸nh B. Nh©n ho¸ C. §¶o ng÷ D. Dïng tõ l¸y Câu 6: Bài thơ Sông núi nước Nam người viết thể hiện thái độ, tình cảm gì? A. Tự hào về chủ quyền dân tộc B. Khẳng định sự quyết tâm chiến đấu chống xâm lăng D. Gåm 2 ý A vµ B C. Tin tưởng ở tương lai tươi sáng của đất nước C©u 7 : Nèi tªn t¸c gi¶ ë cét A víi tªn t¸c phÈm ë cét B cho phï hîp A B Nèi 1. NguyÔn Tr·i a. Sau phót chia ly 1 - ......... 2. §oµn ThÞ §iÓm b. Bánh trôi nước 2 - ......... 3. Hồ Xuân Hương c. Bạn đến chơi nhà 3 - ......... 4. NguyÔn KhuyÕn d. Bµi ca C«n S¬n 4 - ........ e. Qua §Ìo Ngang II. Tù luËn : 7,5 ®iÓm. C©u 1 (4,5 ®iÓm). GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 16.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. a/ T×m nh÷ng chi tiÕt trong truyÖn Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª cña Kh¸nh Hoài để chứng minh rằng hai anh em Thành và Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau. b/ Em hãy đặt một nhan đề khác cho truyện. C©u 2 (3 ®iÓm) Cụm từ “Ta với ta” trong bài thơ Bạn đến chơi nhà và bài Qua Đèo Ngang có ®iÓm g× gièng vµ kh¸c nhau? §¸p ¸n – BiÓu ®iÓm I. Tr¾c nghiÖm : 2,5 ®iÓm. C©u 1 - 6 : Mỗi ý chọn ý đúng được 0,25 điểm. Câu 1 Đáp án C C©u 7 : Mỗi ý nối đúng được 0,25 điểm. 1-d ; 2 - a ; 3 - b ; 4 - c. 2 B. 3 B. 4 B. 5 C. 6 D. II. Tù luËn : 7,5 ®iÓm. Câu 1: (4,5 điểm) Có thể kết hợp các dẫn chứng sau để phân tích và đánh giá: - Những chi tiết chứng tỏ hai anh em Thành, Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau: * Các chi tiết trong cuộc sống của hai anh em trước đây: + Thuỷ mang kim ra tận sân vận động vá áo cho anh….(1điểm) + Thành giúp em đi học, chiều nào cũng đón em đi học về, dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện….(1điểm) * Khi phải chia tay nhau, các em càng thương yêu và quan tâm đến nhau: + Chia đồ chơi, Thành nhường hết đồ chơi cho em : (1điểm) + Thuỷ thương anh “Không có ai gác đêm cho ngủ” nên lại nhường cho anh con Vệ Sĩ. Khi chia tay còn dặn anh bao giờ áo rách, tìm về chỗ em, em vá cho…..(1điểm) * Nhan đề khác : Cuộc chia ly đầy nước mắt, Tình anh em...... (0,5 điểm) Câu 2 (3 điểm) * Giống nhau: (1,5 điểm) + Cả hai bài kết thúc bằng cụm từ “Ta với ta” + Đều trực tiếp thể hiện cảm xúc, tâm trạng của chủ thÓ trữ tình. * Khác nhau: (1,5 điểm) + Bài “Qua Đèo Ngang” hai chữ “ta” nhưng chỉ là một người một tâm trạng. Đó là tác giả với nỗi cô đơn trong lòng. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 17.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. + Bài “Bạn đến chơi nhà” hai chữ “ta” chỉ hai người khác biệt Nguyễn Khuyến và người bạn 2. Học sinh: Ôn tập các kiến thức đã học. Vận dụng kiểu bài biểu cảm để làm viết bµi kiÓm tra. c. hoạt động dạy- học.. 1/ ổn định. 2/ KiÓm tra : KiÓm tra phÇn chuÈn bÞ kiÓm tra cña häc sinh. 3/ Bµi míi. Hoạt động 1 : Phát đề. Hoạt động 2 : Học sinh nhận và làm bài. 4/ Cñng cè. - NhËn xÐt g׬ lµm bµi. - Thu bµi. 5/ Hướng dẫn về nhà. - TiÕp tôc «n tËp n¾m néi dung nghÖ thuËt c¸c v¨n b¶n chuÈn bÞ lµm v¨n biÓu c¶m vÌ t¸c phÈm v¨n häc. - Chuẩn bị phần văn học hiện đại. ********************** Ngµy so¹n: 24/10/10 Ngµy d¹y: 28/10/10 TiÕt 43 - tiÕng viÖt a. Mục tiêu cần đạt.. từ đồng âm. 1. Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đựơc thế nào là từ đồng âm. Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm. Có thái độ cẩn trọng, tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm. 2. Kĩ năng: Vận dụng từ đồng âm trong nóiviết, bộc lộ tư tưởng tình cảm. 3. Giáo dục: Giáo dục ý thức trau dồi vốn từ, dùng từ đúng lúc tạo hiệu quả giao tiÕp. b. ChuÈn bÞ:. 1. Gi¸o viªn: Néi dung bµi d¹y, mét sè bµi th¬, bµi ca dao cã dïng lèi ch¬i ch÷. 2. Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo hướng dẫn, làm các bài tập theo nhóm, sưu tập them những bài ca dao cổ có dùng từ đồng âm, hoặc các bài hát đồng dao có dïng lèi ch¬i ch÷. c. TiÕn tr×nh bµi d¹y. 1/ ổn định. 2/ KiÓm tra. - Nªu kh¸i niÖm tõ tr¸i nghÜa? LÊy vÝ dô lµ c©u v¨n cã dïng cÆp tõ tr¸i nghÜa? - §äc phÇn dÞch th¬ bµi NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª vµ chØ râ nh÷ng cÆp tõ tr¸i nghÜa d· dïng trong bµi? 3/ Bµi míi.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011. Lop7.net. 18.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Hoạt động 1 : Giới thiệu bài Môc tiªu : T¹o t©m thÕ, thu hót sù chó ý cña HS Phương pháp : Thuyết trình, giới thiệu Thêi gian : 2 phót Từ đồng âm là từ có âm thanh giống nhau nhưng nghĩa khác xa nhau. Vậy trên cơ sở nào chúng ta nhận biết được nghĩa của từ đồng âm ? Sử dụng tà đồng âm như thế nào cho người đọc hiểu được nghĩa của nó? Hôm nay, ta vào tìm hiểu bài để biết được điều đó.. Hoạt động dạy - học. Néi dung kiÕn thøc c¬ b¶n.. Hoạt động 2 : Tìm hiểu thế nào là từ đồng âm Môc tiªu : HiÓu được KN từ đồng âm. Phương pháp : Vấn đáp, Thuyết trình, quy nạp, động não, Thảo luận nhóm Thêi gian : 15 phót - Em hãy tìm các từ thay thế (đồng nghÜa) víi tõ “lång” trong vd 1 vµ 2? Lång1: Vơt, phi, nh¶y… Động tác nhảy chồm chạy lung tung dữ dội... nhoát vaøo loàng Lång2: chuång, rä... Đồ vật để nhốt vaät nuoâi. - Em hiểu nghĩa của 2 từ lồng đó ntn? - Em h·y so s¸nh nghÜa cña 2 tõ lång vµ cho biết có phải đó là h/tg từ nhiều nghÜa kh«ng? V× sao?. I. Thế nào là từ đồng âm?. 1. VÝ dô:. a - Con ngựa đang đứng bỗng lồng1 lên. b - Nhèt con gµ Êy vµo lång2…. 2. NhËn xÐt:. - Lång1 : §T - Lång 2 : DT - Gioáng nhau vÒ h×nh thøc ng÷ ©m - Nghóa khaùc xa nhau * §ång ©m. 3. KÕt luËn - ghi nhí.. - Em hiểu thế nào là từ đồng âm? Từ đồng âm là những từ giống nhau về - VD thªm : Em h·y gi¶i nghÜa c¸c tõ mặt ngữ âm âm thanh nhưng nghÜa kh¸c “s¸ng, trong... xa nhau, không liên quan gì đến nhau. Những đôi mắt sáng 1thức đến sáng2 Vd : - Đường chúng ta đi. Sao ®Çy hoµng h«n trong1 m¾t trong2 - Nó đi chợ mua hai cân đường. Mçi h×nh trßn cã mÊy ®­êng kÝnh1 Ghi nhí - SGK ChÌ nµy nÊu b»ng ®­êng kÝnh2 - Than: Than củi - than thở - Phaûn: Caùi phaûn - phaûn boäi. Là những từ giống nhau về mặt ngữ âm âm thanh nhưng nghÜa kh¸c xa nhau, không liên quan gì đến nhau.. Hoạt động 3 : Tìm hiểu cách sử dụng II. Sử dụng từ đồng âm từ đồng âm Môc tiªu : HiÓu được c¸c sö dông từ đồng âm.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 7. Trường THCS Tân Trường. Phương pháp : Vấn đáp, Thuyết trình, quy nạp, động não, Thảo luận nhóm Thêi gian : 15 phót Giáo viên cho học sinh đọc lại các ví dô trªn vµ nªu nhËn xÐt: - Nhê ®©u mµ em ph©n biÖt ®­îc nghÜa của các từ đồng âm trong các ví dụ trªn? Học sinh trao đổi trường hợp: đem cá vÒ kho: - C©u “§em c¸ vÒ kho” nÕu t¸ch khái ng÷ c¶nh cã thÓ hiÓu thµnh mÊy nghÜa? ( Kho 1: Là để chỉ hành động làm chín thøc ¨n cã vÞ mÆn. kho 2: Nơi chứa đồ) Học sinh đọc ghi nhớ. Hoạt động 4 : Luyện tập - Môc tiªu : Gióp HS cñng cè kiÕn thøc võa häc. - Phương pháp: Luyện tập, vấn đáp, th¶o luËn nhãm. - Thêi gian : 15 phót Gi¸o viªn h­ãng dÉn häc sinh lµm c¸c bµi tËp. Bµi tËp 1. Häc sinh tr×nh bµy miÖng bµi tËp: Hai häc sinh lµm mét phÇn.. 1. Phân biệt nghĩa các từ đồng âm.. - §Æt tõ trong v¨n c¶nh cô thÓ. Ph©n biÖt được nghĩa của từ đồng âm là đặt trong ng÷ c¶nh cô thÓ. - Tr¸nh dïng tõ víi nghÜa kh«ng râ rµng, dùng nước đôi dễ gây hiểu lầm.. 2. Ghi nhí: SGK. III. LuyÖn tËp. Bài tập 1. Tìm từ đồng âm. - Thu: + Thu 1 - thu tiÒn. + Thu 2 - mïa thu. - Cao: + Cao1 - cao d¸n. + Cao2 - c©y cao bãng c¶. - Tranh: + M¸i tranh. + Bøc tranh. + Tranh nhau. - Sang: + Sang s«ng. + Giµu sang. - Nam: + Nam giíi + Phương nam. Bµi tËp 2 Bµi tËp 2 - Häc sinh tr×nh bµy bµi 2 vµ nhËn xÐt - Gi¶i nghÜa tõ “cæ” thèng nhÊt. + Cæ: Bé phËn cña c¬ thÓ nèi ®Çu víi th©n: cæ vÞt. + Biểu tượng của sự cứng cỏi: Cứng cổ + Bé phËn cña ¸o, giµy bao quanh cæ hoÆc cæ ch©n: Cæ ¸o + Bé phËn eo l¹i cña phÇn ®Çu cu¶ mét sè đồ vật: Cổ chai. => Tõ cæ nhiÒu nghÜa, c¸c nÐt nghÜa chØ lµ 2, 3, 4 cã quan hÖ víi nghÜa chÝnh 1 theo quan hÖ ho¸n dô - nghÜa 2, 3, quan hÖ Èn dô: 4. - Từ đồng âm với từ cổ Cổ: cổ vịt, đồ cổ Bµi tËp 3. Bµi tËp 3.. GV : NguyÔn H¶i YÕn. N¨m häc : 2010 - 2011 Lop7.net. 20.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>