Giáo án Môn Tự chọn Ngữ văn 7

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Giáo án :Huỳnh Bảo Long. 1. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. PHẦN I- HỌC KÌ I Tuaàn :1 Tieát :1-2 NS:20/9/2007. TẬP TÓM TẮT MỘT VB TỰ SỰ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : 1.Kiến thức : -Giúp HS đọc, tóm tắt văn bản và tìm hiểu nhân vật, tình huống truyện. -Khái niệm sơ bộ về phương thức tự sự. -HS nắm được khái niệm nhân vật và sự việc trong tự sự. -Hiểu được ý nghĩa của sự việc và nhân vật trong tự sự. - HS cần nắm được vai trò và ý nghĩa của các yếu tố sự việc và nhân vật trong văn tự sự: chỉ ra và vận dụng các yếu tố trên khi đọc hay kể 1 câu chuyện 2.TÝch hîp víi phÇn v¨n ë phần văn các tác phẩm tự sự. 3. KÜ n¨ng nhËn diÖn, ph©n lo¹i nh©n vËt, t×m hiÓu x©u chuçi c¸c sù viÖc, chi tiÕt trong truyÖn. II. CHUAÅN BÒ : 1.Thầy :Soạn giáo án, sách tham khảo, Luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em. 2. Trò : Xem lại kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6, đọc và soạn trước bài ở nhà. 3. Phương pháp: Gợi mở, đàm thoại, giảng bình. III. TIEÁN TRÌNH TIEÁT DAÏY : 1. Ổn định lớp (1 phút) -Kiểm tra vệ sinh, sĩ số. 2. Kieåm tra baøi cuõ (6 phuùt) -C¸c nh©n vËt trong v¨n tù sù ®­îc kÓ nh­ thÕ nµo ? -Chủ đề của bài văn tự sự là gì ? -Chủ đề thường xuất hiện ở vị trí nào của bài văn tự sự. 3. Dạy bài mới :3phút TG ND HÑ cuûa GV 20 I/Thế nào là tóm tắt VB tự sự : -Theá naøo laø toùm taét VB moät VB phút -Là kể lại một cốt truyện để người đọc tự sự ? hiểu được nội dung cơ bản của tác phẩm aáy. -Khi toùm taét caàn phaûi chuù yù: +Phải căn cứ vào những yếu tố -Khi tóm tắt cần chú ý đến quan trọng nhất của tác phẩm là: sự việc những yêu cầu gì ? và nhân vật chính (hoặc cốt truyện và nhaân vaät chính ) +Có thể xen kẻ các mức độ,những yếu tố bổ trợ: các chi tiết, các nhaân vaät phuï ,mieâu taû bieåu caûm,nghò luaän đối thọai,độc thọai và độc thọai nội tâm Lop7.net. HÑ cuûa HS -Laø keå laïi moät coát truyeän để người đọc hiểu được noäi dung cô baûn cuûa taùc phaåm aáy. -Khi toùm taét caàn phaûi chuù yù: +Phải căn cứ vào những yếu tố quan trọng nhất của tác phẩm là: sự vieäc vaø nhaân vaät chính (hoặc cốt truyện và nhân vaät chính ).

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long. II/Chất lượng của một Vb tự sự thường thể hiện ở các tiêu chuẩn sau : 20 -Đáp ứng đúng mục đích yêu cầu cần tóm Phuùt taét -Đảm bảo tính khách quan -Bảo đảm tính hòan chỉnh -Bảo đảm tính cân đối III. Sự khác nhau giữa tự sự và miêu tả: 1. Văn tự sự: 2. Vaên mieâu taû: 35 -Nhằm kể lại 1 chuỗi sự việc, sự phút Nhằm tái hiện lại đối tượng việc này dẫn đến sự việc kia cuối (ngö ời,vật , cảnh vật) sao cho cuøng taïo thaønh moät keát thuùc ngườ i ta cảm nhận được nó 2. Vaên mieâu taû: -Nhằm tái hiện lại đối tượng (người,vật , cảnh vật) sao cho người ta cảm nhận được noù IV. Tập xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp mieâu taû: * Minh họa: Con còn nhớ những ngày thơ bé, con vẫn thường hay chơi đùa giữa đống rơm rạ ở góc sân. Mỗi lần như thế, bà lại phaûi coøng löng nhoùm laïi. Nhöng chöa bao giờ bà mắng con. Và con nhớ những lần con bị sốt cao, bỏ bữa, bà phải dỗ dành mãi con mới chịa ăn, được vài miếng rồi lại thôi. Khi đó con đâu biết rằng có những giọt nước mắt rơi trên hai gò má nhăn nheo, những giọt nước mắt lặng lẽ. Con cũng còn nhớ, những đêm trăng sáng con luõn cuõn mang chieác choõng tre ra saân ngoài toùt vaøo loøng baø, nghe baø keå chuyeän V/ Luyeän taäp toùm taét:HS toùm taétVB sau: -Ôâng lão đánh cá và con cá vàng. 2. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 +Coù theå xen keû các mức độ,những yếu tố bổ trợ: các chi tiết, các nhaân vaät phuï ,mieâu taû biểu cảm,nghị luận đối thọai,độc thọai và độc thoïai noäi taâm -Tự do phát biểu. -Tự do phát biểu -Cho HS phân biệt sự khác nhau giữa miêu tả và tự sự -HS thaûo luaän – cho vd moät soá đoạn văn đã học -HS tập xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả -HS đọc, giáo viên sửa chữa -GV đọc mẫu đoạn văn. -Tự do phát biểu -Người đi đừơng kể lại cho nhau nghe veà moät vuï tai nạn giao thông . ( sự việc xảy ra ở đâu ? như thế nào? Ai đúng ,ai sai?....) -Lớp trưởng báo caùo vaéng taét cho coâgiaùo chuû nhieäm nghe veà moät hiện tượng vi phạm nội -Em haõy neâu caùc tình huoáng trong cuộc sống mà emthấy cần qui của lớp mình ( sự việc phaûi vaän duïng kyõ naêng toùm taét gì ?ai vi phaïm ? haäu quaû ? ) VB tụu sự ? GV : + Lớp trưởng báo cáo vaéng taét cho coâgiaùo chuû nhieäm nghe về một hiện tượng vi -Đáp ứng đúng mục đích phạm nội qui của lớp mình ( sự yêu cầu cần tóm tắt việc gì ?ai vi phạm ? hậu quả ? -Đảm bảo tính khách quan ) -Bảo đảm tính hòan chỉnh +Người đi đừơng kể lại -Bảo đảm tính cân đối cho nhau nghe veà moät vuï tai -Ôâng lão đánh cá và con nạn giao thông . ( sự việc xảy ra ở đâu ? như thế nào? Ai đúng cá vàng -Sôn tinh thuûy tinh ,ai sai?....) -Cuộc chia tay của những con buùp beâ -Em coù theå neâu moät vaøi tieâu chuẩn về chất lượng của VB tự =>Tự do tóm tắt . sự ? -HS có thể thực hành luyện tập. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long -Sôn tinh thuûy tinh -Cuộc chia tay của những con búp bê. 3 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 tóm tắt một VB tự sự tự chọn . => Nhận xét.. 4. Củng cố:4 phuùt -Em có thể nêu một vài tiêu chuẩn về chất lượng của VB tự sự ? -Khi tóm tắt cần chú ý đến những yêu cầu gì ? -Thế nào là tóm tắt VB một VB tự sự ? 5 .Daën doø:1 phuùt -Taäp toùm taét moät vaøi VB -Chuaån bò” taùc duïng cuûa VBND -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Tuaàn:2 Tieát:3-4 NS:15/8/2008. Từ tiếng việt theo đặc điểm Cấu tạo. I. Môc tiªu: Gióp häc sinh: 1. KiÕn thøc: - Củng cố những hiểu biết về cấu tạo từ tiếng Việt: từ đơn, từ phức - Ph©n biÖt c¸c lo¹i tõ phøc (tõ ghÐp, tõ l¸y). 2. Kü n¨ng: - RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm bµi tËp II. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: - GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo. - HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học. III. Tổ chức hoạt động dạy học 1. ổn định lớp, 2. kiÓm tra bµi cò. Bài cũ: Xác định từ tiếng Việt theo đặc điểm cấu tạo trong câu sau: Chị gái tôi có dáng người dong dỏng cao. 3. Tæ chøc d¹y häc bµi míi. TG ND. HĐGV. HĐHS Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long I. Tõ ph©n theo cÊu t¹o 1. Từ đơn và từ phức. - Từ đơn là từ chỉ có một tiếng có nghÜa. VD: bè, mÑ, xanh,... - Tõ phøc lµ tõ gåm cã hai tiÕng hay nhiÒu tiÕng. VD: bµ ngo¹i, s¸ch vë, s¹ch sÏ,... Tõ phøc gåm: + Tõ ghÐp: lµ tõ ®­îc t¹o c¸ch ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ vÒ ý. VD: s¸ch vë, ... + Tõ l¸y: gåm nh÷ng tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng. VD: đo đỏ, ... 2. Tõ ghÐp: a. Từ ghép đẳng lập: Từ ghép đẳng lập là từ ghép mà giữa các tiếng có quan hệ bình đẳng, độc lËp ngang hµng nhau, kh«ng cã tiÕng chÝnh, tiÕng phô. VD: bµn ghÕ, s¸ch vë, tµu xe,... b. Tõ ghÐp chÝnh phô: Tõ ghÐp chÝnh phô lµ tõ ghÐp mµ gi÷a c¸c tiÕng cã quan hÖ tiÕng chÝnh, tiÕng phô. VD: bµ + ....(bµ néi, bµ ngo¹i, bµ thÝm, bµ mî,...) 3. Tõ l¸y: a. L¸y toµn bé: L¸y toµn bé lµ c¸ch l¸y l¹i toµn bé c¶ ©m, vÇn gi÷a c¸c tiÕng. VD: xinh xinh, rÇm rÇm, µo µo,... Lưu ý: Tuy nhiên để dễ đọc và thể hiện một số sắc thái biểu đạt nên một số từ láy toàn bộ có hiện tượng biến đổi âm điệu. VD: đo đỏ, tim tÝm, tr¨ng tr¾ng,... b. L¸y bé phËn: L¸y bé phËn lµ c¸ch l¸y l¹i bé phËn nào đó giữa các tiếng về âm hoặc vÇn. + VÒ ©m: r× rÇm, th× thµo, ... + vÒ vÇn: lao xao, lÝch rÝch,.... 4 - GV: Từ đơn là gì? Lấy ví dụ? - HS nªu, lÊy VD. - GV: Tõ phøc lµ g×? LÊy vÝ dô?. - HS nªu, lÊy VD. - GV: Tõ phøc ®­îc chia thµnh nh÷ng kiÓu phøc nµo? - HS tr¶ lêi.. - GV: Cã nh÷ng kiÓu ghÐp nµo ? -Từ ghép đẳng lập là gi?à. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 - Từ đơn là từ chỉ có một tiÕng cã nghÜa. VD: bè, mÑ, xanh,... - Tự cho ví dụ. - Tõ phøc lµ tõ gåm cã hai tiÕng hay nhiÒu tiÕng. VD: bµ ngo¹i, s¸ch vë, s¹ch sÏ,... - Tự cho ví dụ. Tõ phøc gåm: + Tõ ghÐp: lµ tõ ®­îc t¹o c¸ch ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ vÒ ý. VD: s¸ch vë, ... + Tõ l¸y: gåm nh÷ng tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiếng. VD: đo đỏ, ... -Tõ ghÐp chÝnh phô, Tõ ghÐp đẳng lập. -Lấy VD cụ thể từng trường hợp? - HS nªu, lÊy VD.. -Từ ghép đẳng lập :là từ ghép mµ gi÷a c¸c tiÕng cã quan hÖ bình đẳng, độc lập ngang hàng nhau, kh«ng cã tiÕng chÝnh, tiÕng phô.. -Tõ ghÐp chÝnh phô lµ gi?à. -bµn ghÕ, s¸ch vë, tµu xe,... -Tõ ghÐp chÝnh phô lµ tõ ghÐp mµ gi÷a c¸c tiÕng cã quan hÖ tiÕng chÝnh, tiÕng phô. -bµ + ....(bµ néi, bµ ngo¹i, bµ thÝm, bµ mî,...). - HS nªu, lÊy VD. - GV: Cã nh÷ng kiÓu l¸y nµo ? -L¸y toµn bé lµ gi? - Lấy VD cụ thể từng trường hợp? - HS nªu, lÊy VD. -L¸y bé phËn lµ gi?. - Lấy VD cụ thể từng trường hợp? - HS nªu, lÊy VD.. Lop7.net. -L¸y toµn bé ,L¸y bé phËn . -L¸y toµn bé lµ c¸ch l¸y l¹i toµn bé c¶ ©m, vÇn gi÷a c¸c tiÕng. -xinh xinh, rÇm rÇm, µo µo,... -L¸y bé phËn lµ c¸ch l¸y l¹i bộ phận nào đó giữa các tiếng vÒ ©m hoÆc vÇn. -VÒ ©m: r× rÇm, th× thµo, ... -vÒ vÇn: lao xao, lÝch rÝch,....

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 5 4.Cuûng coá -L¸y toµn bé lµ gi? -Tõ ghÐp chÝnh phô lµ gi? -Cã nh÷ng kiÓu ghÐp nµo ? - Tõ phøc lµ g×? LÊy vÝ dô? 5.Bài tập : Bài tập 1: Hãy hoàn thiện sơ đồ sau về cấu tạo từ tiếng Việt:. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. CÊu t¹o tõ TiÕng ViÖt. đủ, ầm ầm, chôm chôm, xao xác, hổn hển, ngậm ngùi, cào cào, bìm bịp, ù ù, lí nhí, xôn xao, chuồn chuån. a. Những từ nào thường được sử dụng trong văn miêu tả? Vì sao? b. Ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a hai tõ rãc r¸ch vµ b×m bÞp. Bài tập 3: Tìm các từ ghép Hán Việt: viên (người ở trong một tổ chức hay chuyên làm một công việc nào đó), trưởng (người đứng đầu), môn (cửa). Gîi ý: Bµi tËp 1: cÇn hoµn thµnh: CÊu t¹o tõ TiÕng ViÖt Từ đơn. Tõ phøc. Tõ ghÐp Tõ ghÐp §L. Tõ l¸y. Tõ ghÐp CP. Tõ l¸y Tbé. Tõ l¸y bé phËn. Tõ l¸y ©m Bài tập 2: Những từ nào thường được sử dụng trong văn miêu tả:. Lop7.net. Tõ l¸y vÇn.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 6 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 lẩm cẩm, hí hửng, ba ba, róc rách, đu đủ, ầm ầm, chôm chôm, xao xác, hổn hển, ngậm ngùi, cào cµo, ï ï, lÝ nhÝ, x«n xao. Bµi tËp 3: viªn: gi¸o viªn, nh©n viªn, kÕ to¸n viªn,... trưởng: hiệu trưởng, lớp trưởng, tổ trưởng,... m«n: ngä m«n, khuª m«n,... * Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà 6. Dặn dò: - N¾m v÷ng toµn bé kiÕn thøc tiÕt häc; Lµm hoµn chØnh bµi tËp vµo vë BT - BTVN: Xác định từ ghép, từ láy trong đoạn thơ 4 câu cuối đoạn trích Cảnh ngày xuân. - ChuÈn bÞ: NghÜa cña tõ -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Tuaàn:3 Tieát:5-6. NS:15/8/2008 ND NghÜa cña tõ tiÕng viÖt. I. Môc tiªu: Gióp häc sinh: 1. KiÕn thøc: - Cñng cè nh÷ng hiÓu biÕt vÒ nghÜa cña tõ tiÕng ViÖt: nghÜa ®en, nghÜa bãng, hiÖn tượng chuyển nghĩa của từ, hiện tượng từ đồng âm - đồng nghĩa - trái nghĩa, cấp độ khái quát nghĩa của từ, trường từ vựng. - Phân biệt một số hiện tượng về nghĩa của từ.. 2. Kü n¨ng:. -RÌn luyÖn kÜ n¨ng vËn dông lÝ thuyÕt lµm bµi tËp. II. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: - GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo. - HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học. III. Tổ chức hoạt động dạy học 1. ổn định lớp, 2. kiÓm tra bµi cò. Bài cũ: Làm bài tập VN: Xác định từ ghép, từ láy trong đoạn thơ 4 câu cuối đoạn trÝch C¶nh ngµy xu©n. 3. Tæ chøc d¹y häc bµi míi: TG ND HĐGV HĐHS - GV: Hãy vẽ sơ đồ khái -Học sinh lờn bảng kẻ theo I. Kh¸i qu¸t vÒ nghÜa cña tõ qu¸t vÒ nghÜa cña tõ hướng dẩn. tiÕng ViÖt? - HS vẽ đúng. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long. 7. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. NghÜa cña tõ NghÜa ®en. NghÜa bãng. -ThÕ nµo lµ nghÜ ®en,. -ThÕ nµo lµ nghÜa bãng - NghÜa ®en lµ nghÜa gèc, nghÜa ban ®Çu cña tõ. cña tõ? - NghÜa bãng lµ nghÜa ph¸t triÓn trªn c¬ së nghÜa gèc cña tõ. VD: ¨n (¨n c¬m): nghÜa ®en -Lấy VD để làm rõ? ¨n (¨n phÊn, ¨n ¶nh,...): nghÜa bãng - HS nªu vµ lÊy VD. II. hiện tượng chuyển nghĩa của từ Chuyển nghĩa: Là hiện tượng thay đổi nghĩa của tõ, t¹o ra nh÷ng tõ nhiÒu nghÜa. - GV: ThÕ nµo lµ hiÖn III. hiện tượng từ đồng âm - đồng nghĩa - tượng chuyển nghĩa của tõ? tr¸i nghÜa - HS nªu. a. Từ đồng âm Từ đồng âm là những từ phát âm giống nhau -Thế nào là từ đồng âm, nh­ng nghÜa kh¸c xa nhau, kh«ng liªn quan g× - HS nªu vµ lÊy VD với nhau. Từ đồng âm giống nhau về chính tả còng cã thÓ kh¸c nhau vÒ chÝnh t¶. VD: c¸i bµn, bµn b¹c, ... b. Từ đồng nghĩa Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoÆc gÇn gièng nhau VD: chÕt/mÊt/toi/hi sinh,... -ThÕ nµo lµ tõ trái nghÜa, c. Tõ tr¸i nghÜa Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược từ trái nghĩa? VD? nhau. - Mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc nhiÒu cÆp tõ - HS nªu vµ lÊy VD. tr¸i nghÜa kh¸c nhau. - Từ trái nghĩa được dùng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tương mạnh, lời nói thêm sinh động. VD: cao - thấp, xấu - đẹp, hiền - dữ,... IV. cấp độ khái quát nghĩa của từ - trường tõ vùng 1. Cấp độ khái quát nghĩa của từ NghÜa cña mét tõ ng÷ cã thÓ réng h¬n (kh¸i qu¸t h¬n) hoÆc hÑp h¬n (Ýt kh¸i qu¸t h¬n) nghÜa -ThÕ nµo lµ tõ ng÷ nghÜa r«ng, cña tõ kh¸c. - Mét tõ ng÷ ®­îc coi lµ cã nghÜa réng khi - HS nªu vµ lÊy VD. phạm vi nghĩa của từ đó bao hàm phạm vi nghĩa - ThÕ nµo lµ tõ ng÷ cña mét sè tõ kh¸c. - Mét tõ ng÷ ®­îc coi lµ cã nghÜa hÑp khi ph¹m nghÜa hÑp? VD? vi nghĩa của từ đó được bao hàm trong phạm vi - HS nêu và lấy VD. nghÜa cña mét tõ ng÷ kh¸c. - Mét tõ ng÷ cã thÓ võa cã nghÜa réng, l¹i vµ cã - Thế nào là trường từ nghÜa hÑp. vùng? VD? VD: C©y: l¸, hoa, cµnh, th©n, gèc, rÔ. Lop7.net. - NghÜa ®en lµ nghÜa gèc, nghÜa ban ®Çu cña tõ. - NghÜa bãng lµ nghÜa ph¸t triÓn trªn c¬ së nghÜa gèc cña tõ. --¨n (¨n c¬m): nghÜa ®en - ¨n (¨n phÊn, ¨n ¶nh,...): nghÜa bãng -Chuyển nghĩa: Là hiện tượng thay đổi nghĩa của từ, tạo ra nh÷ng tõ nhiÒu nghÜa. -Từ đồng âm là những từ phát ©m gièng nhau nh­ng nghÜa kh¸c xa nhau, kh«ng liªn quan gì với nhau. Từ đồng âm giống nhau vÒ chÝnh t¶ còng cã thÓ kh¸c nhau vÒ chÝnh t¶. -c¸i bµn, bµn b¹c, ... -Tõ tr¸i nghÜa lµ nh÷ng tõ cã nghĩa trái ngược nhau. - Mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc nhiÒu cÆp tõ tr¸i nghÜa kh¸c nhau. - Tõ tr¸i nghÜa ®­îc dïng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tương mạnh, lời nói thêm sinh động. -cao - thấp, xấu - đẹp, hiền dữ,... - Mét tõ ng÷ ®­îc coi lµ cã nghÜa réng khi ph¹m vi nghÜa của từ đó bao hàm phạm vi nghÜa cña mét sè tõ kh¸c. - Mét tõ ng÷ ®­îc coi lµ cã nghÜa hÑp khi ph¹m vi nghÜa của từ đó được bao hàm trong ph¹m vi nghÜa cña mét tõ ng÷ kh¸c. -Trường từ vựng là tập hợp nh÷ng tõ cã Ýt nhÊt mét nÐt chung vÒ nghÜa..

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 8 - HS nªu vµ lÊy VD. C©y lµ tõ ng÷ nghÜa réng so víi l¸, hoa, cµnh, th©n, gèc, rÔ vµ l¸, hoa, cµnh, th©n, gèc, rÔ lµ tõ ng÷ nghÜa hÑp so víi c©y. 2. Trường từ vựng: Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít nhất mét nÐt chung vÒ nghÜa. VD: Trường từ vựng trạng thái tâm lí gồm: giận d÷, vui, buån,... Trường từ vựng về mắt bao gồm:. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. 4.Cuûng coá -Thế nào là từ đồng âm, ? -ThÕ nµo lµ nghÜ ®en, -ThÕ nµo lµ nghÜa bãng cña tõ? -Thế nào là từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa? VD? 5.Bài tập : Bài tập 1: Từ đồng âm và từ nhiều nghĩa đều có hình thức âm thanh giống nhau. Dựa vào đâu ta phân biệt được từ đồng âm và từ nhiều nghĩa? cho ví dụ? Gîi ý: - Từ đồng âm lẫn từ có hình thức âm thanh giống nhau nhưng hoàn toàn khác xa nhau về nghĩa. VD: Cµ chua (tiÕng trong tªn gäi mét sù vËt - danh tõ)) Cà này muối lâu nên chua quá. (từ chỉ mức độ - tính từ) - Tõ nhiÒu nghÜa lµ nh÷ng tõ cã mèi liªn hÖ víi nhau vÒ nghÜa. VD: mùa xuân, tuổi xuân,... đều có chung nét nghĩa chỉ sự sống tràn trề Bài tập 2: Từ “Bay” trong tiếng Việt có những nghĩa sau( cột A) chọn điền các ví dụ cho bên dưới ( vào cột B) tương ứng với nghĩa của từ ( ở cột A) A- NghÜa cña tõ 1. Di chuyÓn trªn kh«ng 2. Chuyển động theo làn gió 3. Di chuyÓn rÊt nhanh 4. Phai mÊt ,biÕn mÊt 5. Biểu thị hành động nhanh ,dễ dàng a- Lêi nãi giã bay. b- Ba vuông phấp phới cờ bay dọc( Tú Sương). c- Mây nhởn nhơ bay- Hôm nay trời đẹp lắm( Tố Hữu). d- Vôt qua mÆt trËn- §¹n bay vÌo vÌo( Tè H÷u). e- Chèi bay chèi biÕn. Gîi ý: 1.c 2.b 3.d 4.a 5.e. tt. Bµi tËp 3: Ph©n tÝch nghÜa trong c¸c c©u th¬ sau: Tr¨ng cø trßn vµnh v¹nh Kể chi người vô tình ¸nh tr¨ng im ph¨ng ph¾c §ñ cho ta giËt m×nh. (¸nh tr¨ng - NguyÔn Du) Gîi ý:. Lop7.net. B- vÝ dô.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 9 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 - Hai câu đầu: Gợi lên hình ảnh ánh trăng tròn vành vạnh bất chấp mọi sự thay đổi, sự vô tình của người đời. - Hai câu cuối: Hình ảnh ánh trăng im lặng như nhắc nhở con người nhớ về quá khứ tình nghĩa thuỷ chung. Bài tập 4: a. Trong câu văn “Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác” (Lão Hạc - Nam Cao) cụm từ “đáng buồn theo một nghĩa khác” ở đây được hiểu với nghĩa nào? A. Buồn vì Lão Hạc đã chết thật thương tâm. B. Buồn vì một người tốt như Lão Hạc mà lại phải chết một cách dữ dội. C. Buồn vì cuộc đời có quá nhiều đau khổ, bất công. D. V× c¶ ba ®iÒu trªn. b. Tõ nµo cã thÓ thay thÕ ®­îc tõ “bÊt th×nh l×nh” trong c©u “Ch¼ng ai hiÓu l·o chÕt v× bÖnh g× mµ đau đớn và bất thình lình như vậy” (Lão Hạc - Nam Cao) A. nhanh chãng B. đột ngột C. d÷ déi D. qu»n qu¹i Gîi ý: a. D b. B Bìa tập 5: Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để phân tích sự độc đáo trong cách dùng từ ở đoạn trÝch sau : Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học, chúng thẳng tay chém, giết những người yêu nước thương nòi của ta, chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu. Gợi ý: Trường từ vựng : Tắm, bể. Cùng nằm trong trường từ vựng là nước nói chung. - Tác dụng : Tác giả dùng hai từ tắm và bể khiến cho câu văn có hình ảnh sinh động và có gi¸ trÞ tè c¸o m¹nh mÏ h¬n. * Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà 6. Dặn dò: - N¾m v÷ng toµn bé kiÕn thøc tiÕt häc; Lµm hoµn chØnh bµi tËp vµo vë BT - BTVN: Gi¶i thÝch nghÜa cña c¸c tõ sau ®©y? Th©m thuý , thÊm thÝa, nghªnh ngang, hiªn ngang. -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------…………………………………………………………………………………………………………………….. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Ngµy so¹n: 22/08/ 2008 Ngµy d¹y: Tuần 4 Tiết 7-8 Tõ vùng - c¸c biÖn ph¸p tu tõ Kh¸i qu¸t vÒ c¸c biÖn ph¸p tu tõ tõ vùng I. Môc tiªu: Gióp häc sinh: 1. KiÕn thøc: - Cñng cè nh÷ng hiÓu biÕt vÒ c¸c biÖn ph¸p tu tõ tiÕng ViÖt. Ph©n biÖt mét sè phÐp tu tõ so s¸nh - Èn dô - ho¸n dô - nh©n ho¸.. 2. Kü n¨ng:. RÌn luyÖn kÜ n¨ng lµm bµi tËp. II. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS: - GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 10 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 - HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học. III. tổ chức hoạt động dạy học 1. ổn định lớp.(2 phuựt). TG (5 phuùt). (3 phuùt). (3 phuùt). (3 phuùt). (3 phuùt). (3. 2. kiÓm tra bµi cò.(7 phuùt) Bµi cò: Lµm bµi tËp GV giao vÒ nhµ. 3. Tæ chøc d¹y häc bµi míi (1 phuùt) ND HĐGV I. Cñng cè lÝ thuyÕt C¸c biÖn ph¸p tu tõ tõ vùng: So - Có bao nhiêu biện pháp tu từ s¸nh, Èn dô, nh©n ho¸, ho¸n dô, ®iÖp mà em thường gặp? ng÷, ch¬i ch÷, nãi qu¸, nãi gi¶m nãi tr¸nh. 1. So sánh: Là đối chiếu sự vật, sự viÖc nµy víi sù vËt, sù viÖc kh¸c cã - So sánh là gì? nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. VD: TrÎ em nh­ bóp trªn cµnh 2. Nh©n ho¸: lµ c¸ch dïng nh÷ng từ ngữ vốn dùng để miêu tả hành động của con người để miêu tả vật, - Cho ví dụ minh họa? dùng loại từ gọi người để gọi sự vật không phải là người làm cho sự vật, -Nh©n ho¸ là gì? sự việc hiện lên sống động, gần gũi với con người. VD: Chú mèo đen nhà em rất đáng yªu. 3. Èn dô: Lµ c¸ch dïng sù vËt, hiÖn tượng này để gọi tên cho sự vật, hiện tượng khác dựa vào nét tương đồng (gièng nhau) nh»m t¨ng søc gîi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. - Cho ví dụ minh họa? VD: Gần mực thì đen, gần đèn thì r¹ng. -Èn dô là gì? 4. Ho¸n dô: Lµ c¸ch dïng sù vËt này để gọi tên cho sự vật, hiện tượng khác dựa vào nét liên tưởng gần gũi nh»m t¨ng søc gîi h×nh, gîi c¶m cho sự diễn đạt. VD: Đầu bạc tiễn đầu xanh (Người già tiễn người trẻ: dựa vào dấu hiệu bªn ngoµi). - Cho ví dụ minh họa? 5. §iÖp ng÷: lµ tõ ng÷ (hoÆc c¶ mét c©u) ®­îc lÆp l¹i nhiÒu lÇn trong -Ho¸n dô là gì? khi nãi vµ viÕt nh»m nhÊn m¹nh, béc lé c¶m xóc... VD: Vâng m¾c ch«ng chªnh ®­êng xe ch¹y L¹i ®i, l¹i ®i trêi xanh thªm. 6. Chơi chữ là cách lợi dụng đặc s¾c vÒ ©m, nghÜa nh»m t¹o s¾c th¸i - Cho ví dụ minh họa? dí dỏm hài hước. Lop7.net. HĐHS -So s¸nh, Èn dô, nh©n ho¸, ho¸n dô, ®iÖp ng÷, ch¬i ch÷, nãi qu¸, nãi gi¶m - nãi tr¸nh. -Là đối chiếu sự vật, sự việc này víi sù vËt, sù viÖc kh¸c cã nÐt tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. -TrÎ em nh­ bóp trªn cµnh -lµ c¸ch dïng nh÷ng tõ ng÷ vèn dùng để miêu tả hành động của con người để miêu tả vật, dùng loại từ gọi người để gọi sự vật không phải là người làm cho sự vật, sự việc hiện lên sống động, gần gũi với con người. -: Chú mèo đen nhà em rất đáng yªu. -Là cách dùng sự vật, hiện tượng này để gọi tên cho sự vật, hiện tượng khác dựa vào nét tương đồng (gièng nhau) nh»m t¨ng søc gîi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. -Gần mực thì đen, gần đèn thì r¹ng. -Là cách dùng sự vật này để gọi tên cho sự vật, hiện tượng khác dựa vào nét liên tưởng gần gũi nhằm t¨ng søc gîi h×nh, gîi c¶m cho sù diễn đạt. -Đầu bạc tiễn đầu xanh (Người già tiễn người trẻ: dựa vào dấu hiệu bªn ngoµi). -lµ tõ ng÷ (hoÆc c¶ mét c©u) ®­îc lÆp l¹i nhiÒu lÇn trong khi nãi vµ viÕt nh»m nhÊn m¹nh, béc lé c¶m xóc... -Vâng m¾c ch«ng chªnh ®­êng xe.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> phuùt). (3 phuùt). (3 phuùt). (4 phuùt). Giáo án :Huỳnh Bảo Long VD: Mªnh m«ng mu«n mÉu mµu m­a Mái m¾t miªn man m·i mÞt mê 7. Nãi qu¸ lµ biÖn ph¸p tu tõ phóng đại mức độ, qui mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng søc biÓu c¶m. VD: Lỗ mũi mười tám gánh lông Chång khen chång b¶o r©u rång trêi cho. 8 Nãi gi¶m, nãi tr¸nh lµ mét biÖn pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyÓn chuyÓn, tr¸nh g©y c¶m gi¸c qu¸ ®au buån, ghª sî, nÆng nÒ; tr¸nh th« tôc, thiÕu lÞch sù. VÝ dô: Bác Dương thôi đã thôi rồi Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.. 11. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 ch¹y thªm.. -§iÖp ng÷: là gì?. L¹i ®i, l¹i ®i trêi xanh. -là cách lợi dụng đặc sắc về âm, nghÜa nh»m t¹o s¾c th¸i dÝ dám hµi hước. -Mªnh m«ng mu«n mÉu mµu m­a Mái m¾t miªn man m·i mÞt mê. - Cho ví dụ minh họa?. -Ch¬i ch÷ lµ gì? - Cho ví dụ minh họa? -Nãi qu¸ lµ gì? - Cho ví dụ minh họa? -Nãi gi¶m, nãi tr¸nh lµ gì? - Cho ví dụ minh họa?. -là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, qui mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu c¶m. -: Lỗ mũi mười tám gánh lông Chång khen chång b¶o r©u rång trêi cho. -lµ mét biÖn ph¸p tu tõ dïng c¸ch diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh g©y c¶m gi¸c qu¸ ®au buån, ghª sî, nÆng nÒ; tr¸nh th« tôc, thiÕu lÞch sù. -Bác Dương thôi đã thôi rồi Nước mây man mác ngậm ngùi lßng ta.. 4.Cuûng coá (5 phuùt) -Ch¬i ch÷ lµ gì? -Nãi gi¶m, nãi tr¸nh lµ gì? -Nãi qu¸ lµ gì? -§iÖp ng÷: là gì? -Ho¸n dô là gì? II.: LuyÖn tËp (30 phuùt) Bµi tËp 1: Ph©n biÖt Èn dô, ho¸n dô tõ vùng häc vµ Èn dô, ho¸n dô tu tõ häc? Gîi ý: 1.( 1®iÓm) Trả lời đợc : - Èn dô, ho¸n dô tõ vùng häc lµ phÐp chuyÓn nghÜa t¹o nªn nghÜa míi thùc sù cña tõ, c¸c nghÜa nµy ®­îc ghi trong tõ ®iÓn. - Èn dô, ho¸n dô tu tõ häc lµ c¸c Èn dô, ho¸n dô t¹o ra ý nghÜa l©m thêi (nghÜa ng÷ c¶nh) không tạo ra ý nghĩa mới cho từ. Đây là cách diễn đạt bằng hình ảnh, hình tượng mang tính biểu cảm cho câu nói; Không phải là phương thức chuyển nghĩa tạo nên sự phát triển nghĩa của từ ngữ. Bµi tËp 2: BiÖn ph¸p tu tõ ®­îc sö dông trong hai c©u th¬ sau lµ g× ? Người về chiếc bóng năm canh KÎ ®i mu«n dÆm mét m×nh xa x«i . ( TruyÖn KiÒu - NguyÔn Du ) Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long A. Èn dô B. Ho¸n dô Gîi ý: C. 12 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 C. Tương phản D. Nãi gi¶m , nãi tr¸nh .. Bµi tËp 3: Hai c©u th¬ sau sö dông nh÷ng biÖn ph¸p tu tõ nµo ? “MÆt trêi xuèng biÓn nh­ hßn löa Sóng đã cài then đêm sập cửa” A. Nh©n ho¸ vµ so s¸nh B. Nãi qu¸ vµ liÖt kª.. C. Èn dô vµ ho¸n dô. D. Ch¬i ch÷ vµ ®iÖp tõ.. Gîi ý: A Bµi tËp 4: H·y chØ ra biÖn ph¸p tu tõ tõ vùng trong hai c©u th¬ sau: Ngµy ngµy mÆt trê ®i qua trªn l¨ng Thấy một mặt trời trog lăng rất đỏ. Gợi ý: Phép tu từ ẩn dụ: Mượn hình ảnh mặt trời để chỉ Bác Hồ. Bài tập 5: Xác định và phân tích phép tu từ có trong các đoạn thơ sau: A. Đau lòng kẻ ở người đi Lệ rơi thấm đá tơ chia rũ tằm. (Nguyễn Du) B. Rễ siêng không ngại đất nghèo Tre bao nhiªu rÔ bÊy nhiªu cÇn cï (NguyÔn Duy) C. Cïng tr«ng l¹i mµ cïng ch¼ng thÊy ThÊy xanh xanh nh÷ng mÊy ngµn d©u Ngµn d©u xanh ng¾t mét mµu Lßng chµng ý thiÕp ai sÇu h¬n ai? (Chinh phô ng©m khóc) D. Bµn tay ta lµm nªn tÊt c¶ Có sức người sỏi đá cũng thành cơm (Chính Hữu) Gợi ý: A. Nói quá: thể hiện nỗi đau đớn chia li khôn xiết giữa người đi và kẻ ở. B. Nhân hoá - ẩn dụ: Phẩm chất siêng năng cần cù của trenhư con người Việt Nam trong suốt chiều dµi lÞch sö d©n téc. C. Điệp ngữ: Nhấn mạnh không gian xa cách mênh mông bát ngát giưa người đi và kẻ ở. Từ đó tô đậm nỗi sầu chia li, cô đơn của người chinh phụ. D. Hoán dụ: bàn tay để chỉ con người. Bµi tËp 6: C©u nµo sau ®©y sö dông biÖn ph¸p nãi gi¶m nãi tr¸nh? A. Thôi để mẹ cầm cũng được. B. Mợ mày phát đạt lắm, có như dạo trước đâu. C. Bác trai đã khá rồi chứ. D. L·o h·y yªn lßng mµ nh¾m m¾t. Gîi ý: D Bài tập 7: Cho các ví dụ sau: Chân cứng đá mềm, đen như cột nhà cháy, dời non lấp biển, ngàn cân treo sợi tóc, xanh như tàu lá, long trời lở đất. Nhận xét nào sau đây nói đúng nhất về các ví dụ trên? A- Lµ c¸c c©u tôc ng÷ cã sö dông biÖn ph¸p so s¸nh. B- Lµ c¸c c©u thµnh ng÷ cã sö dông biÖn ph¸p nãi qu¸. C- Lµ c¸c c©u tôc ng÷ cã sö dông biÖn ph¸p nãi qu¸. D- Lµ c¸c c©u thµnh ng÷ dïng biÖn ph¸p so s¸nh. Gîi ý: B Bài tập 8: Vận dụng các phép tu từ đã học để phân tích đoạn thơ sau: “ Cø nghÜ hån th¬m ®ang t¸i sinh Ng«i sao Êy lÆn, ho¸ b×nh minh. C¬n m­a võa t¹nh, Ba §×nh n¾ng Bác đứng trên kia, vẫy gọi mình” Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long. 13 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 (Tè H÷u) Gợi ý: - Xác định được các phép tu từ có trong đoạn thơ: ho¸n dô: Hån th¬m; Èn dô: Ng«i sao, b×nh minh Từ ngữ cùng trường từ vựng chỉ các hiện tượng tự nhiên: Ngôi sao, lặn, bình minh, cơn mưa, tạnh, n¾ng. - Phân tích cách diễn đạt bằng hình ảnh để thấy cái hay cái đẹp của đoạn thơ: thể hiện sự vĩnh hằng, bất tử của Bác: hoá thân vào thiên nhiên, trường tồn cùng thiên nhiên đất nước, giảm nhẹ nỗi đau xót sự ra đi của Người. Hình ảnh thơ vừa giàu sắc thái biểu cảm vừa thể hiện tấm lòng thành kính thiêng liêng của tác giả đối với Bác Hồ. 6. Dặn dò:(5 phuùt) - N¾m v÷ng toµn bé kiÕn thøc tiÕt häc; Lµm hoµn chØnh bµi tËp vµo vë BT - BTVN: Viết đoạn văn kể về một con vật trong gia đình em, trong đó vận dụng các phép tu tõ. - ChuÈn bÞ: LuyÖn tËp lµm bµi tËp vÒ c¸c biÖn ph¸p tu tõ tõ vùng -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------…………………………………………………………………………………………………………………….. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------. Tuần 5 Tiết :9-10. NS:22/08/2008 ND:. TỪ VÀ CỤM TỪ A/ Môc tiªu bµi häc - Giúp HS nắm được đặc điểm của danh từ,tính từ và một số loại tính từ, động từ. -Các nhóm danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật. Biết cách sử dụng động từ.Nâng cao kiến thøc vÒ tÝnh tõ. -Giúp HS nắm được đặc điểm của cụm DT,Cấu tạo của cụm Dt,nắm vững khái niệm và cấu tạo cña C§T. N©ng cao kiÕn thøc vÒ C§T.kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ cÊu t¹o cña côm tÝnh tõ -Biết phát hiện và vận dụng động từ vào bài làm văn của mình. - RÌn kü n¨ng nhËn biÕt vµ vËn dông C§T khi nãi, viÕt. - RÌn kü n¨ng biÕt vËn dông tÝnh tõ trong khi nãi hoÆc viÕt. - Gióp HS biÕt vËn dông côm tÝnh tõ trong khi nãi vµ trong khi viÕt. B/ ChuÈn bÞ - GV: So¹n gi¸o ¸n, tµi liÖu tham kh¶o - HS: Häc bµi C/ Tiến trình các hoạt động dạy và học 1. ổn định tổ chức: Kiểm tra sĨ số 2. KiÓm tra bµi cò: KÕt hîp trong bµi 3. Bµi míi: TG ND HĐGV HĐHS -Em h·y lÊy mét sè DT chØ -Cha, mẹ, anh em, đông chí, công I.Danh tõ nhân, học sinh, cán bộ, bộ đội... 1. DT chỉ người, thực vật, động người? -Chim choc, bå c©u, vÞt, gµ, tr©u, vật, đồ vật. c¸,voi, chã, lîn -Em h·y lÊy mét sè DT chØ động vật? -c©y cèi, cam quýt, chuèi, xoµi,m¨ng 2. C¸c nhãm cña Dt Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 14 a. DT chỉ đơn vị tự nhiên -Em h·y lÉy mét sè DT chØ thùc vËt? -EM hãy lây một số DT chỉ đồ vật? b. DT chỉ đơn vị quy ước -Em hãy lấy một số DT chỉ đơn vị tự nhiªn? -DT chỉ đơn vị chính xác: -DT chỉ đơn vị ước chừng.. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 côt... -Bµn, ghÕ, s¸ch, bót.... -Ba con tr©u. - Mét viªn quan. con, viên là DT chỉ đơn vị tự nhiên. -Lấy một số DT chỉ đơn vị chính xác? - Sáu tạ thóc. - Ba c©n khoai. " tạ, cân" là Dt chỉ đơn vị chính x¸c. -Lấy một số DT chỉ đơn vị ước chõng? -Ba thóng g¹o rÊt ®Çy thúng" là DT chỉ đơn vị ước -Gạch dưới những DT trong câu sau: " chừng. II. Côm danh tõ C©y bót thÇn lµ truyÖn cæ tÝch vÒ nh©n -suy nghÜ tr¶ lêi 1. KN:Lµ tæ hîp tõ do danh tõ vËt cã tµi n¨ng kú l¹" vµ mét sè tõ ng÷ phô thuéc nã -LiÖt kª mét sè Dt chØ sù vËt mµ em t¹o thµnh. biÕt. §Æt c©u víi mét trong nh÷ng DT - Nhµ, c­a, bµn, ghÕ, chai, lä... Êy? 2. §Æc ®iÓm: - §Æt c©u: +Ng÷ nghÜa:NghÜa cña côm + Nhµ cöa cña anh sao bÈn thÕ. danh từ đầy đủ hơn nghĩa của + C¸i bµn nµy cã bèn ch©n. danh tõ. -Lµ tæ hîp tõ do danh tõ vµ mét sè tõ +Ngữ pháp:Hoạt động như một ng÷ phô thuéc nã t¹o thµnh. - Côm danh tõ lµ g×? danh tõ. -Nghĩa của cụm danh từ đầy đủ hơn 3 . CÊu t¹o cña côm danh tõ. nghÜa cña danh tõ. Phần phụ trước, phần trung -Hoạt động như một danh từ. - Em h·y so s¸nh nghÜa cña côm t©m vµ phÇn phô sau. -Phần phụ trước, phần trung tâm và PhÇn PhÇn PhÇn sau danh tõ vµ nghÜa cña danh tõ? phÇn phô sau. CDT cã cÊu tróc ng÷ ph¸p ntn? trước trung tâm PhÇn PhÇn trung PhÇn sau - Theo em CDT cã cÊu tróc ntn? trước t©m t t2 T1 T2 s1 s2 1 t 1 t2 T1 T2 s1 s2 - Em h·y viÕt cÊu t¹o cña CDT b»ng m« h×nh? 4.Củng cố: - Côm danh tõ lµ g×? - CDT cã cÊu tróc ng÷ ph¸p ntn? - Em h·y viÕt cÊu t¹o cña CDT b»ng m« h×nh? - Em hãy lấy một số DT chỉ động vật? - Em h·y lÉy mét sè DT chØ thùc vËt? - EM hãy lây một số DT chỉ đồ vật 5.Bài tập Bµi 1 Hãy liệt kê những từ loại chuyên đứng trước Dt chỉ người, đồ vật? - Từ loại chuyên đứng trước DT chỉ người: anh, chị, ông, ngài... - Từ loại chuyên đứng trước DT chỉ đồ vât: hoa, quả, tờ, chiếc... Bµi tËp 2 Hãy liệt kê các DT chỉ đơn vị quy ước chính xác, ướoc chừng? - DT chỉ đơn vị quy ước chính xác: Ki- lô- gam, tạ, tấn, met... - DT chỉ đơn vị quy ước ước chừng: vài, đàn, mớ... Bµi tËp 3 Gạch dưới những DT trong câu sau? Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 15 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 T«i rÊt vui khi ®­îc lµm b¹n víi Lan. Lµm b¹n víi Lan, t«i häc tõ b¹n Êy bao nhiªu ®iÒu. T«i vµ Lan m·i m·i lµ b¹n th©n cña nhau. Bµi tËp 4 Khoanh vào câu trả lời đúng nhất? Dòng nào dưới đây nêu đúng mô hình cấu trúc của cụm danh từ? A. CDT lµ tæ hîp tõ cß m« h×nh cÊu tróc phøc t¹p h¬n DT. B. CDT là tổ hợp DT có mô hình cấu trúc gồm 2 phần: Phần trước và phần trung tâm. C. CDT lµ lo¹i tæ hîp DT cã m« h×nh cÊu tróc gåm 2 phÇn: PhÇn trung t©m vµ phÇn sau. D. CDT là loại tổ hợp DT có mô hình cấu trúc gồm 3 phần: Phần trước, phần trung tâm và phần sau. GV: Trong các CDT sau, cụm nào có đủ cấu trúc 3 phần? A. Một lưỡi búa. B. Chµng trai kh«i ng« tuÊn tó Êy. C. TÊt c¶ c¸c b¹n HS líp 6. D. ChiÕc thuyÒn c¾m cê ®u«i nheo. GV: Trong c¸c CDT sau côm nµo chØ cã mét thµnh tè trong phÇn trung t©m? A. Mét chµng trai kh«i ng« tuÊn tó. B. Tóp lÒu. C. Nh÷ng em HS. D. ChiÕc thuyÒn c¾m cê ®u«i nheo. Bài tập 5 H·y cho nh÷ng CDT sau vµo m« h×nh cÊu t¹o cña CDT? - lµng Êy - ba thóng g¹o nÕp - ba con trâu đực - ba con tr©u Êy - chÝn con - n¨m sau - c¶ lµng HS: Phần trước PhÇn trung t©m PhÇn sau t1 t2 T1 T2 s1 s2 Lµng Êy ba thóng g¹o nÕp c¶ lµng ba con tr©u đực ba con tr©u Êy chÝn con n¨m sau 5. Dặn dò:(5 phuùt) - N¾m v÷ng toµn bé kiÕn thøc tiÕt häc; Lµm hoµn chØnh bµi tËp vµo vë BT - BTVN: Viết đoạn văn kể về một con vật trong gia đình em, trong đó cú danh từ và cụm danh từ - Chuẩn bị: Động từ.Cụm động từ. -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 16 Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Tuần 6 Tiết 11-12 NS: 3/9/2007. VAÊN BAÛN NHAÄT DUÏNG - TAÙC DUÏNG CUÛA VB NHAÄT DUÏNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : -Củng cố kiến thức về VBND. -Nắm khái niệm, đề tài, chức năng, tính cập nhật. II. Tài liệu bổ trợ : -SGK -Saùch tham khaûo. III. Các hoạt động 1. Ổn định lớp (1 phút) kiểm tra sĩ số, vệ sinh 2. Kieåm tra baøi cuõ (4 phuùt) Kieåm tra vieäc chuaån bò cuûa hoïc sinh. @ Câu hỏi: Văn bản nhật dụng là gì? Trong chương trình Ngữ văn 6 em đã được học những vaên baûn nhaät duïng naøo? Em thích vaên baûn naøo nhaát? @ Đáp án: Văn bản nhật dụng không phải là một khái niệm chỉ thể loại hoặc kiểu văn bản mà là nói đến tính chất của nội dung van bản. Đó là những bài viết có nội dung gần gũi, bức thiết đối với cuộc sống con người như thiên nhiên, môi trường, tên nạn xã hội … -Các văn bản: Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử; Bức thư của thủ lĩnh da đỏ; Động Phong Nha. (HS tự nêu) 3. Dạy bài mới :3 phút Tg 10 ph uùt. 5. Noäi Dung I.VAÊN BAÛN NHAÄT DUÏNG 1/ khaùi nieäm VBND : -Khoâng phaûi laø khaùi nieäm thể loại -Khoâng chæ kieàu VB -Chỉ đề cập đến chức năng,đề tài ,tính cặp nhật. 2/Đề tài rất phong phú : Thiên nhiên ,môi trường. HÑ cuûa GV -VB nd coù phaûi laø khaùi nieäm theå loại không ? -Những đặc điểm chủ yếu cần löu yù cuûa khaùi nieäm naøy laø gì? -Ở lớp 6 các em đã học các VBND naøo?. -Giáo Viên giới thiệu các VBND ở chương trình NV 7? (Cổng trường mở ra,Cuộc chia tay …búp beâ,meï toâi,ca hueá treân soâng Höông ) Lop7.net. HÑ cuûa HS -khoâng phaûi laø khaùi nieäm theå loại -khoâng chæ kieàu VB -chỉ đề cập đến chức năng,đề taøi ,tính caëp nhaät Cầu long biên chứng nhân lịch sử,Động phong nha,Bức thư của thủ lĩnh da đỏ. -Đề tài rất phong phú -thiên nhiên ,môi trường ,VHgd,chính trị,thể thao,đạo đức nếp sống..

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Ph uùt. 8 ph uùt. 9 ph uùt. Giáo án :Huỳnh Bảo Long ,vh, gd,chính trị,thể thao,đạo đức neáp soáng. 3/Chức năng : Baøn luaän,thuyeát minh, tường thuật, miêu tả, đánh giá…những vấn đề những hiện tượng, cuả đời sống con ngườivà xaõ hoäi: 4/Tính caäp nhaät: Là tính thời sự kịp thời ,đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của cuộc soáng haøng ngaøy ,cuoäc soáng hieän tại gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng xã hội.. 17 -Nhận xét về đề tài VBND? - Gồm những đề tài nào?. -Chức năng của VBND?. -Em hieåu theá naøo laø naøo veà tính caäp nhaät?. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7 -Bàn luận,thuyết minh, tường thuật, miêu tả, đánh giá…những vấn đề những hiện tượng, cuả đời sống con ngườivà xã hộ -Là tính thời sự kịp thời ,đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của cuộc soáng haøng ngaøy ,cuoäc soáng hiện tại gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng xã hội. -HS tự kể.. -Lớp 6:Viết về các di tích lịch sử,các danh lam thắng cảnh ,thiên nhiên, môi trườg -Lớp 7:vấn đề về quyền trẻ em,nhà trường,văn hóa giáo duïc . - Veà phöông dieän noäi 1/ Noäi dung caùc VBND: dung,ngoøai yeâu caàu chung veà tö -Lớp 6:Viết về các di tích lịch tưởng ,sự phù hợp với tâm lý sử,các danh lam thắng cảnh lứa tuổi học sinh trong sáng ,thiên nhiên, môi trườg giản dị mà còn là sự cập -Lớp 7:vấn đề về quyền trẻ nhật,gắn kết với đời sống đưa em,nhà trường,văn hóa giáo dục . -Về phương diện nội dung VBND HS trở lại với những vấn đề * Về phương diện nội dung,ngòai đưa ra có phù hợp với lứa tuổi quen thuộc vừa như gần gũi caùc em khoâng ? yêu cầu chung về tư tưởng ,sự hàng ngày, vừa có ý nghĩa lâu phù hợp với tâm lý lứa tuổi học dài,trọng đại mà tất cả chúng ta sinh trong saùng giaûn dò maø coøn laø cùng quan tâm hướng tới sự cập nhật,gắn kết với đời sống -Học VBNDkhông chỉ để mở đưa HS trở lại với những vấn đề roäng hieåu bieát toøan dieän maø quen thuộc vừa như gần gũi còn tạo điều kiện tích cực để hàng ngày, vừa có ý nghĩa lâu thực hiện nguyên tắc giúp HS dài,trọng đại mà tất cả chúng ta hòa nhập với cuôïc sống xã hội, cùng quan tâm hướng tới rút ngắn khỏang cách giữa nhà 2/Taùc duïng cuûa VBND: trường và xã hội Học VBNDkhông chỉ để mở rộng hieåu bieát toøan dieän maø coøn taïo điều kiện tích cực để thực hiện nguyên tắc giúp HS hòa nhập với -Hoïc xongVBND em haõy cho cuoâïc soáng xaõ hoäi, ruùt ngaén biếtVBND mang lại cho em lợi khỏang cách giữa nhà trường và ích gì ? em haõy laáy ví duï vaø phaân xaõ hoäi -Chương trình 6-7 các em đã học được những VBND nào? Em hãy keå teân? II. TAÙC DUÏNG CUÛA VB NHAÄT -Noäi dung caùc VB naøy vieát veà vấn đề gì? DUÏNG. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long. 18 tích ví dụ đó?. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. 4. Củng cố:4 phuùt -Em hieåu theá naøo laø naøo veà tính caäp nhaät? -Nhận xét về đề tài VBND? -Ở lớp 6 các em đã học các VBND nào? -Nội dung các VB này viết về vấn đề gì? -Về phương diện nội dung VBND đưa ra có phù hợp với lứa tuổi các em không ? -Học xongVBND em hãy cho biếtVBND mang lại cho em lợi ích gì ? em hãy lấy ví dụ và phân tích ví dụ đó? 5.Daën doø :1 phuùt -Học thuộc bài-chuẩn bị đọc lại bài” cổng trường mở ra”-nắm cách phân tích tâm trạng -Nhận xét * RUÙT KINH NGHIEÄM – BOÅ SUNG : -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------. PHẦN II- HỌC KÌ II Tuần 1 Tiết 1 NS: 3/1/2009. Tõ xÐt vÒ mÆt cÊu t¹o I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : - Hệ thống hoá kiến thức về từ ngữ đã học từ đầu năm về từ đơn, từ ghép và từ láy. - BiÕt vËn dông thµnh th¹o c¸c lo¹i tõ nµy trong v¨n nãi vµ viÕt. - Träng t©m: ¤n tËp lý thuyÕt. II. Tài liệu bổ trợ : -Thµy : Gi¸o ¸n. - Trò : Đọc lại các bài về từ đơn, từ ghép và từ láy. III. Các hoạt động 1. Ổn định lớp (1 phút) kiểm tra sĩ số, vệ sinh Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Tg. Giáo án :Huỳnh Bảo Long 19 2. Kieåm tra baøi cuõ (4 phuùt) Kieåm tra vieäc chuaån bò cuûa hoïc sinh. 3. Dạy bài mới :3 phút Noäi Dung A.KiÕn thøc cÇn nhí.. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. HÑ cuûa GV. HÑ cuûa HS. 1.Từ đơn.. -Thaûo luaän toå từng em trình - Vai trò : Dùng để tạo từ ghép và từ láy, làm cho vốn từ đơn. baøy quan ñieåm, suy nghó cuûa mình. thªm phong phó. - HS leân baûng trình - Từ đơn dùng để làm gì. 2. Tõ ghÐp. baøy - Kh¸i niÖm: Tõ ghÐp lµ nh÷ng tõ do 2 hoÆc nhiÒu tiÕng - YÙ kieán caù nhaân -Nhận xét , sữa cã nghÜa ghÐp l¹i. chữa và ghi vào tập -Tác dụng: Dùng định danh sự vật, hiện tượng hoặc - Nhắc lại khái niệm từ ghÐp. dùng để nêu đặcđiểm, tính chất, trạng thái của sự vật. - Kh¸i niÖm : Lµ tõ chØ gåm 1 tiÕng cã nghÜa t¹o thµnh.. - C¸c lo¹i tõ ghÐp:. - Nh¾c l¹i kh¸i niÖm vÒ tõ. -Thaûo luaän toå từng em trình baøy quan ñieåm, suy nghó cuûa mình. - Tõ ghÐp cã mÊy lo¹i – - HS leân baûng trình baøy Cô thÓ. - YÙ kieán caù nhaân - Em h·y lÊy VD vÒ mçi -Nhận xét , sữa chữa và ghi vào tập lo¹i tõ ghÐp.. + Tõ ghÐp chÝnh phô : GhÐp c¸c tiÕng kh«ng ngang - Nªu vai trß cña tõ ghÐp. hành nhau- trong từ ghép chính phụ, tiếng chính thường đứng trước tiếng phụ- Nghĩa của từ ghép này cụ thể hơn nghĩa của từ ghép đẳng lập. + Từ ghép đẳng lập: Ghép các tiếng có quan hệ ngang bằng nhau về nghĩa- Có thể đổi vị trí các tiếng trong từ ghép đẳng lập Nghĩa của từ ghép này khái quát hơn nghĩa của các tiếng dùng để ghép.. GV diÔn gi¶ng vµ yªu cÇu. 3, Tõ l¸y.. - Kh¸i niÖm: Lµ nh÷ng tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a häc sinh lÊy VD minh ho¹ để phân tích. c¸c tiÕng. - Vai trò : Tạo nên những từ tượng hình, tượng thanh trong miªu t¶, th¬ ca,…cã t¸c dông gîi h×nh, gîi c¶m. - C¸c lo¹i tõ l¸y: L¸y toµn bé vµ l¸y bé phËn. - NghÜa cña tõ l¸y : + Gi¶m hoÆc t¨ng so víi nghÜa gèc( ë kiÓu tõ l¸y toµn bé). + NghÜa kh¸i qu¸t, tæng hîp so víi tiÕng gèc ( VD : m¸y mãc – m¸y ; chÕt chãc – chÕt ; s¸ch siÕc – s¸ch...).. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Giáo án :Huỳnh Bảo Long 20 + NghÜa hÑp h¬n (cô thÓ) h¬n so víi tiÕng gèc (VD :. Môn :Tự chọn Ngữ văn 7. xÊu xÝ –xÊu => xÊu võa chØ tÝnh chÊt vÒ h×nh thøc, võa chỉ 1 tính chất về đạo đức hay chất lượng của sự vật - Thế nào là từ láy- tác (lóa xÊu, gç xÊu) ; cßn xÊu xÝ th× chØ biÓu thÞ c¸i xÊu vÒ dông cña tõ l¸y. mặt hình thức- xấu xa biểu thị cái xấu về mặt đạo đức. 4. Mét sè chó ý vÒ 2 kiÓu tõ nµy. 4.1. Tõ ghÐp. - Từ phức phân biệt với từ đơn về mặt số lượng tiếng – Tên gọi từ ghép là dùng chỉ bộ phận từ phức trong đó -Từ láy có mấy loại.. -Thaûo luaän toå từng em trình baøy quan ñieåm, suy nghó cuûa mình. - HS leân baûng trình baøy - YÙ kieán caù nhaân -Nhận xét , sữa chữa và ghi vào tập. c¸c tiÕng cña mçi tõ lµ râ nghÜa hoÆc kh«ng râ nghÜa. luaän toå - Cã nh÷ng tõ ghÐp mµ 1 trong 2 tiÕng kh«ng râ nghÜa ( - NghÜa cña tõ l¸y nh­ thÕ -Thaûo từng em trình nµo – Cho VD. đều xảy ra ở từ ghép đẳng lập và ghép chính phụ) baøy quan ñieåm, suy VD : ăn mặc là nói về mặc nói chung, không nói đến nghó cuûa mình. ¨n - ¨n ë l¹i thiªn vÒ ë nãi chung – d­a hÊu : hÊu - HS leân baûng trình baøy kh«ng râ nghÜa nh­ng cã t¸c dông ph©n biÖt nghÜa nh­ GV diÔn gi¶ng phÇn nµy. - YÙ kieán caù nhaân bë ( d­a bë), chuét ( d­a chuét). -Nhận xét , sữa chữa và ghi vào tập 4.2. Tõ l¸y. - Từ láy không đơn thuần là sự lặp lại âm thanh của âm tiÕt ban ®Çu. Nh÷ng tõ mµ c¸c tiÕng cã chung phô ©m đầu hoặc phần vần nhưng các tiếng đều có nghĩa thì từ đó không phải là từ láy mà là từ ghép . VD : + NhÌ nhÑ, xinh xinh, khÐo lÐo...=> Tõ l¸y. + Tươi cười, thúng mủng, mặt mũi...=> Từ ghép. - Từ láy không đơn thuần là sự lặp lại âm thanh, âm tiết ban đầu mà bao giờ cũng kèm theo 1 sự biến đỏi âm, thanh nhất định, để tạo ra cái thế vừa giống vừa khác nhau gọi là vừa điệp vừa đối. Do vậy,với những cấu tạo cã lÆp mµ kh«ng cã chç kh¸c biÖt lµ d¹ng lÆp chø không phải là từ láy (VD : ai ai, đâu đâu, người người...). 4. Củng cố:4 phuùt - Từ đơn dùng để làm gì. - Nh¾c l¹i kh¸i niÖm tõ ghÐp. - Nªu vai trß cña tõ ghÐp. Lop7.net. -Thaûo luaän toå từng em trình baøy quan ñieåm, suy nghó cuûa mình. - HS leân baûng trình baøy - YÙ kieán caù nhaân -Nhận xét , sữa chữa và ghi vào tập.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>