Sáng kiến kinh nghiệm: Giáo dục học sinh chưa ngoan trường tiểu học Cần Kiệm

<span class='text_page_counter'>(1)</span>§Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Më ®Çu I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong công cuộc đổi mới nước ta hiện nay, chủ trương của nhà nước ta “mở cửa” làm bạn với tất cả các nước trên thế giới. Trong thời mở cửa này nước ta đang có những biến đổi nhiều lĩnh vực và nhất là lĩnh vực đạo đức đã và đang có những biểu hiện đa dạng và phức tạp; nó tác động mạnh mẽ tới xã hội cũng như sự hình thành và phát triển nhân cách cá nhân. Điều đó đặt ra yêu cầu là phải xây dựng đạo đức cho phù hợp với hiện tại và tương lai. Như chúng ta đã thấy trong hội nghị lần thứ 5 của Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam Khoá VIII khẳng định; “tư tưởng đạo đức, lối sống là lĩnh vực then chốt của văn hoá” qua đó ta thấy Đảng ta đã xác định rõ nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng con người Việt Nam với những đức tính, phẩm chất tốt đẹp. Điều đó đặt ra những nhiệm vụ cấp thiết của giáo dục đào tạo và còn là một bộ phận quan trọng của công tác giáo dục đạo đức. Nó góp phần vào sự hình thành và phát riển nhân cách con người mới. Đối với bậc tiểu học nhà trường có nhiệm vụ bồi dưỡng cho các em những phẩm chất đạo đức, những nét tính cách và hành vi thói quen cần thiết của con người mới. Do đó nên việc giáo dục đạo đức trong nhà trường tiểu học chiếm một vị trí quan trọng đối với việc hình thành nhân cách cho học sinh. Trong giai đoạn này các em trên con đường hình thành và phát triển nhân cách, để trở thành con người phát triển toàn diện, cho nên chúng ta phải định hướng cho trẻ ngay từ đầu những tính cách, phẩm chất đạo đức để trở thành những con người có ích cho xã hội. Nếu không có định hướng đúng đắn cho trẻ ngay từ đầu thì trẻ dễ dàng bị phát triển lệch lạc về nhân cách, mà một khi các em đã bị thiếu những phẩm chất cần thiết, thì rất khó uốn nắn, giáo dục lại. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Giáo dục đạo đức ở tiểu học đặt cơ sở ban đầu hình thành và phát triển cho học sinh giúp các em nhận thức được ý thức những chuẩn mực đạo đức xã hội và các mỗi quan hệ xã hội như việc các em nhận biết và phân biệt được những hành vi xấu, hành vi tốt, những cái đúng, cái sai... Bên cạnh đó ở các nhà trường hiện nay vẫn còn một số học sinh biểu hiện những hành vi chưa hợp với chuẩn mực như nghịch ngợm, vi phạm quy định của nhà trường, bỏ học, vô lễ với thầy(cô) giáo, lười học, đánh nhau, nói dối...Những biểu hiện thiếu lành mạnh về đạo đức của học sinh này có thể là mở đầu hoặc tiền đề dẫn đến những hành vi xấu nghiêm trọng hơn, trong thực tế những học sinh có những biểu hiện như trên thường dẫn đến các kết quả học tập cũng như các hoạt động khác của học sinh chưa đạt được kết quả cao. Để giáo dục những học sinh chưa ngoan này thành những học sinh tốt là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất đối với công tác chủ nhiệm của giáo viên, nhưng lại có ý nghĩa hết sức to lớn đối với bản thân học sinh với tập thể lớp và cả xã hội. Do những điều kiện như trên, nên công tác giáo dục vẫn còn gặp không ít những khó khăn. Hơn nữa ta thấy yêu cầu của ngành giáo dục không cho phép có thứ phẩm mà chỉ có chính phẩm mà nhân cách phù hợp với xã hội. Vì vậy trong công tác giáo dục học sinh chúng ta cần chú ý tới tất cả các đối tượng học sinh, đặc biệt là học sinh chưa ngoan để các em trở thành con ngoan trò giỏi của gia đình, nhà trường cũng như xã hội. Việc nghiên cứu những biểu hiện và nguyên nhân của học sinh chưa ngoan, qua đó giúp cho các trường tiểu học đánh giá được đúng chất lượng của học sinh và hiệu quả của công tác giáo dục. Trên cơ sở đó giúp giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác giáo dục và còn giúp cho học sinh thích nghi hơn với xã hội. Đối với những em có những ý thức đạo đức chưa tốt, giáo viên cần có những biện pháp giáo dục đứng đắn, giúp cho. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. học sinh này xây dựng và hình thành những nhân cách, ý thức phẩm chất đạo đức tốt.Trong nhà trường xã hội chủ nghĩa hiện nay với mục đích giáo dục là đào tạo ra những con người phát triển toàn diện cả về trí tuệ và đạo đức, cho nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan có ý nghĩa rất quan trọng. Vì vậy nên việc nghiên cứu thực trạng biện pháp giáo dục cho học sinh chưa ngoan cũng đặt ra những suy nghĩ định hướng cho người làm công tác giáo dục, để qua đó giúp họ thấy được trách nhiệm và nhiệm vụ của mình trong việc giáo dục cho thế hệ trẻ. Ở nhà trường tiểu học chỉ có thể làm tốt công tác giáo dục trong nhà trường thì mới hoàn thành được nhiệm vụ của mình và phát triển những ảnh hưởng của mình đối với xã hội. Đối với lứa tuổi tiểu học học sinh dễ tiếp thu những yêu cầu giáo dục, như kinh nghiệm giáo dục đã đúc kết: “Uốn cây từ thủa còn non Dạy con từ thủa còn thơ ngây” II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: 1. Nghiên cứu đề tài “ giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan” để đánh giá thực trạng đạo đức cho học sinh nói chung và cụ thể học sinh Trường Tiểu học Cần Kiệm- Thạch Thất- Hà Nội. 2.Trên cơ sở đó đề xuất biện pháp giáo dục học sinh ngoan nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đưc và giáo dục toàn diện. III. KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Khách thể nghiên cứu: giáo dục đạo đức trong trường phổ thông Đối tượng nghiên cứu: giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan Phạm vi nghiên cứu: học sinh Trường Tiểu học Cần Kiệm- Thạch Thất- Hà Nội. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. IV. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Do ảnh hưởng của giáo dục, học sinh tiểu học đã và đang có những biểu hiện đạo đức tốt đẹp, lành mạnh đáp ứng được yêu cầu xã hội. Nhưng với nhiều nguyên nhân tác động nên hiện tượng học sinh chưa ngoan vẫn xuất hiện trong nhà trường tiểu học. Vì vậy cần phải xác định rõ các biểu hiện về mặt đạo đức ở đối tượng này để có những biện pháp giáo dục tích cực góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục xã hội chủ nghĩa. V. NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI Nghiên cứu cơ sở lý luận về đạo đức Nghiên cứu thực trạng giáo dục đạo đức của học sinh chưa ngoan đồng thời đánh giá nguyên nhân dấn đến thực trạng đó. Đề xuất phương hướng, biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan. VI. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết. - Đọc và thu thập tài liệu có liên quan đến đề tài 2. Phương pháp quan sát - Quan sát và ghi nhận những biểu hiện của học sinh chưa ngoan hàng ngày trên lớp. 3. Phương pháp trò chuyện + Trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm + Trò chuyện với gia đình và nhà trường + Trò chuyện với những em học sinh ngoan và học sinh chưa ngoan 4. Phương pháp điều tra Dùng câu hỏi thăm dò đánh giá của giáo viên về biểu hiện của học sinh chưa ngoan. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 4.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Sử dụng toán học để xử lý số liệu điều tra.. Néi dung chương I: Cơ sở lý luận về đạo đức I. Đạo đức và vai trò giáo dục đạo đức 1. Đạo đức Con người sống trong xã hội gắn bó với nhau bằng nhiều mối quan hệ phức tạp và tuân thủ theo những nguyên tắc, tiêu chuẩn nhấ định, trong đó có quan hệ đạo đức. “ Đạo đức là quy tắc sinh hoạt trong xã hội và hành vi con người quy định nghĩa vụ của người này đối với người khác và đối với xã hội đạo đức là một trong những hình thái ý thức xã hội” ( Từ điển Triết học – NXB Sự Thật Hà Nội năm 1976 trang 285). Như vậy đạo đức thể hiện ở thái độ đánh giá giữa lợi ích của cá nhân này với lợi ích cá nhân khác và với xã hội được thể hiện trong mối quan hệ giữa người với người. Hơn nữa đạo đức còn là công cụ để điều chỉnh các mối quan hệ trên. Sức mạnh của đạo đức chi phối hành vi ứng xử chính là dư luân, là sức ép tâm lý đối với việc tuân theo các quy tắc sinh hoạt của cộng đồng. Đạo đức là sự tổng hợp những tiêu chuẩn hành vi của con người và được hình thành trong lịch sử được dư luận xã hội hay tập đoàn tự nguyện tuân theo. “ Hệ thống quan niệm đạo đức hay ý thức đạo đức của một xã hội nhất định chỉ có thể tồn tại dưới những hành vi đạo đức sống động của nhân cách cụ thể sự vận hành ý thức đạo đức ấy” (Tâm lý học tập 2, NXB Giáo dục Hà Nội 1954 trang 114). Như vậy cũng có thể nói rằng, bộ mặt đạo đức của xã hội nào thì nói lên trình độ lối sống của xã hội đó. Nó là yếu tố cấu thành lối sống xã hội và là nội dung của lối sống quan hệ đạo đức đan kết trong mối quan hệ xã hội nên bất cứ Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. hoạt động nào cũng đều có mặt đạo đức và bao gồm các quan hệ đạo đức, các động cơ đạo đức, các hành động đạo đức. 2. Vai trò của giáo dục đạo đức Giáo dục đạo đức cho học sinh nhằm phát triển mặt đạo đức nhân cách, là xây dựng các phẩm chất đạo đức nhân cách cho học sinh, và còn là hình thành ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức hành vi thói quen đạo đức cho học sinh theo những nguyên tắc đạo đức cộng sản chủ nghĩa. Ở bậc tiểu học giáo dục đạo đức giữ một vị trí quan trọng vì học sinh tiểu học là nhân cách các em đang được hình thành nếu không có định hướng đúng đắn ngay từ đầu thì các em dễ bị cuốn theo chiều hướng tiêu cực, nhân cách bị méo mó biến dạng. Khi đó rất khó uốn nắn, nếu có giáo dục lại chưa chắc đã thành công. Giáo dục đạo đức có quan hệ với giáo dục tư tưởng chính trị, giáo dục pháp luật, và tham gia tích cực vào việc củng cố phát triển quan hệ xã hội tốt đẹp. Giáo dục đạo đức là mặt quan trọng của giáo dục nhân cách góp phần phát triển toàn diện con người mới. Hồ Chủ Tịch đã nói “ Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả đức lẫn tài. Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng” (Bài nói chuyện của Bác Hồ với cán bộ học sinh trường ĐHSP HN 1964). Trong công tác giáo dục con người, đặc biệt ngay từ tuổi nhỏ đều cần quan tâm trước tiên là giáo dục đạo đức. Nên đối với học sinh tiểu học, giáo dục đạo đức sẽ đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách của các em và yếu tố quyết định phẩm chất tính cách của các em sau này. Do vậy giáo dục đạo đức càng có ý nghĩa to lớn hơn. II. Hành vi đạo đức Hành vi đạo đức là những hành động tự giác bởi động cơ có ý nghĩa về mặt đạo đức. Hành vi đạo đức có cấu trúc tâm lý gồm các mặt:. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 6.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. + Ý thức đạo đức + Động cơ, tình cảm đạo đức + Hành vi thói quen đạo đức Việc giáo dục đạo đức xét đến cùng là hình thành những hành vi tương ứng trong cuộc sống, trong sinh hoạt và các mối quan hệ hành ngày. Hành vi đó trở thành thói quen của trẻ được thể hiện như nét tính cách bền vững của trẻ. Mối cá nhân có ý thức đạo đức mới làm cho hành động trở thành hành vi đạo đức và động cơ của nó có ý nghĩa tích cực hay tiêu cực về mặt đạo đức theo những chuẩn mực của một nền đạo đức nhất định, đó là chuẩn mực xã hội chủ nghĩa. Hành vi và thói quen đạo đức chỉ có thể được hình thành những hành vi đạo đức thông qua luyện tập, rèm luyện trong giáo dục. Nên cần hình thành hành vi có văn hóa vừa hợp với chuẩn mực thể hiện nét đẹp của hành vi. Trong công tác giáo dục ở tiểu học nội dung năm điều dạy của Bác Hồ chính là nội dung phẩm chất đạo đức, quy định các mối quan hệ của con người với xã hội, lao động với người khác và bản thân mình. Đối với bậc tiểu học hành vi đạo đức của học sinh có tính đồng tâm do vậy nên chúng ta cần tận dụng những điều có liên quan mà học sinh đã được học và thu lượm được ở các lớp dưới. Vì vậy nên khi dạy học cần chuẩn bị cho học sinh khả năng tiếp thu loại chuẩn mực, để tránh tình trạng dạy học lớp nào biết lớp ấy. III. Nhiệm vụ và yêu cầu của giáo dục đạo đức ở tiểu học Ở bậc tiểu học giáo dục đạo đức giữ một vị trí quan trọng vì ở lứa tuổi này nhân cách các em đang được hình thành và phát triển, cần cung cấp cho các em những tri thức sơ đẳng về các chuẩn mực đạo đức, biết phân biệt cái đúng, cái sai, ủng hộ cái đúng và đấu tranh với những cái sai trái.... Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Không những thế còn bồi dưỡng cho các em xúc cảm đạo đức biến những chuẩn mực đạo đức đơn giản thành động cơ thôi thúc các em hành động theo những chuẩn mực đạo đức đã học. Trong giáo dục bên cạnh những em có đạo đức tốt thì vẫn còn một số học sinh chưa ngoan, việc giáo dục lại cho những em này rất khó thành công như ngày xưa đã có câu: “Dạy con từ thủa còn thơ” nên dạy cho các em là phải để cho các em “ Học ăn học nói” ngay từ khi mới đến trường, để cho nhân cách của các em phát triển một cách lành mạnh. Ngoài ra các em cần phải biết tôn trọng và thực hiện đúng quy định của nhà trường, địa phương, nơi ở của mình và nơi công cộng, luôn trung thực tự tin mạnh dạn trong cuộc sống. IV.học sinh chưa ngoan và việc giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan 1. Khái niệm về học sinh chưa ngoan Nói chung có nhiều cách để định nghĩa học sinh chưa ngoan dưới đây là một cách định nghĩa: Học sinh chưa ngoan là những học sinh chưa có những hành vi hợp chuẩn mực, tuy chưa ở mức độ trầm trọng, nhưng đã có những biểu hiện sai lệch về hành vi. Hay nói cách khác, học sinh chưa ngoan là những học sinh có những nét tính cách, năng khiếu và sở thích khác với những học sinh khác trong lớp. Do những khác biệt của những học sinh này nên việc giáo dục phải riêng biệt và khác với những biện pháp chung của lớp. Học sinh chưa ngoan chủ yếu là những học sinh có đạo đức thường là yếu kém. “Học sinh chưa ngoan” rất gần gũi với “ Học sinh cá biệt” hoặc “học sinh hư” và nó tuỳ theo từng trường, từng địa phương để có tên gọi khác nhau. Những. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 8.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. học sinh thuộc loại này đều có cái chung là các em có hành vi sai lệch chuẩn mực, sự sai lệch chuẩn mực hành vi của các em do nhiều nguyên nhân khác nhau. Biểu hiện hành vi của học sinh chưa ngoan rất đa dạng, với các mức độ khác nhau như: gây gổ, vô lễ, mất trật tự, vi phạm quy chế nhà trường, nói tục, chửi bậy, bỏ học, hay nói dối người lớn, nghiện, trộm cắp… 2. Việc giáo dục xuất phát từ mục tiêu nhiệm vụ giáo dục, để giáo dục cho học sinh những hệ thống chuẩn mực đạo đức đã quy định và buộc mọi học sinh phải tuân theo. Nhìn chung trong nhà trường phổ thông học sinh có phẩm chất đạo đức chiếm đa số, nhưng vẫn còn một số em học sinh có những biểu hiện chưa phù hợp với các chuẩn mực đạo đức và được nằm trong hầu như tất cả ở các trường phổ thông. Nên việc giáo dục “học sinh chưa ngoan” “học sinh cá biệt” đang là vấn đề quan tâm của nhiều trường và phải có những biện pháp cụ thể tác động đến các em để biến đổi hành vi của các em theo sự mong muốn của xã hội. Việc giáo dục học sinh chưa ngoan ở các trường vẫn còn nhiều thiếu xót và còn cả về phía gia đình của các em. Nên việc chỉ ra những thiếu xót về phía nhà trường và cần làm cho gia đình ý thức đầy đủ về vai trò của gia đình và sự gắn kết giữa gia đình và nhà trường là việc làm cần thiết để giáo dục các em trong công tác giáo dục. Cũng có nhiều bài viết, nhiều công trình nghiên cứu đã giúp chúng ta đánh giá đúng đắn thực trạng giáo dục học sinh chưa ngoan hiện nay. Song trước sự biến động vận động không ngừng của xã hội và nền đạo đức xã hội, thì công tác giáo dục học sinh chưa ngoan luôn là vấn đề quan tâm của mọi giáo viên, gia đình và những người làm công tác giáo dục. Có như vậy chúng ta mới giải thích được nguyên nhân, nguồn gốc, các biểu hiện hành vi của đối tượng và thông qua đó thấy rõ được trách nhiệm của nhà trường và những người làm công tác giáo dục.. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 9.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Có như vậy chúng ta mới giải thích được nguyên nhân, nguồn gốc các biểu hiện hành vi của đối tượng và thông qua đó thấy rõ được trách nhiệm của nhà trường, gia đình trong công tác giáo dục trẻ. Chương II Thùc tr¹ng §øc cña häc sinh ch­a ngoan I. Vài nét khái quát về trường tiểu học Cần Kiệm- Thạch Thất- Hà Nội Xã Cần Kiệm là một xã có số dân khoảng 8700 người dân cư ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp kết hợp với làm các nghề khác như buôn bán, nghề thủ công… Thu nhập bình quân toàn xã nhìn chung còn thấp, tuy nhiên sự nghiệp giáo dục của xã Cần Kiệm đang có những bước phát triển. Trong xã có trường THCS và trường tiểu học khá khang trang, như : trường tiểu học có 632 học sinh chia làm 21 lớp và với tổng số giáo viên và nhân viên là 39. Các khối lớp được phân chia như sau: Khối lớp 1: 162 học sinh Khối lớp 2: 124 học sinh Khối lớp 3: 123 học sinh Khối lớp 4: 123 học sinh Khối lớp 5: 112 học sinh Trường có đội ngũ giáo viên có năng lực và kinh nghiệm công tác và có nhiều giáo viên giỏi cấp huyện. Trường tiểu học Cần Kiệm đã coi trọng việc giáo dục toàn diện cho học sinh và nhà trường không chỉ chú ý tới việc dạy chữ mà còn hết sức coi trọng việc giáo dục đạo đức rèn luyện nhân cách cho các em.. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 10.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Nhà trường tranh thủ được sự giúp đỡ của các cấp, các ban ngành, phối hợp với tổ chức xã hội nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Qua học kỳ I : 2009-2010 nhà trường tiểu học Cần Kiệm đã đạt được những kết quả về mặt đạo đức và học lực như sau: Bảng 1 : Kết quả học tập và đạo đức học kỳ I Mặt GD. Học lực. Đạo đức. Hoàn. Loại Giỏi. Khá. TB. Yếu kém. thành. Chưa hoàn thành. (%). Khối Khối 1. 31. 63. 51. 18. 10. 0. Khối 2. 44. 38. 26. 4. 100. 0. Khối 3. 13. 67. 31. 8. 10. 0. Khối 4. 34. 43. 40. 5. 100. 0. Khối 5. 34. 24. 47. 7. 100. 0. 24.8%. 37.4% 31.05%. 6.75%. Qua bảng số liệu trên ta thấy kết quả của trường tiểu học Cần Kiệm được thống kê như sau: Học lực : Xếp loại: Giỏi : 24.8% Khá : 37.4% Trung bình : 31.05% Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 11.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Yếu kém: 6.75% ( Trong đó tổng số học sinh chưa ngoan của toàn trường là 21 học sinh) Qua trao đổi và tiếp xúc chúng tôi thấy: Hầu như những học sinh có đạo đức khá tốt, các em này có ý thức học tập và rèn luyện thường xuyên. ở nhà những em này có ý thức tốt, nghe lời ông bà, cha mẹ thể hiện như các em chuẩn bị bài vở ở nhà trước khi đến trường, giúp đỡ bố mẹ quét nhà, trông em...Điều quan trọng là những học sinh này ý thức được việc học ở lớp cũng như học ở nhà. Vậy nên kết quả học tập và ý thức của các em đều tốt. Nhưng mặt khác cũng là do sự quan tâm “đến nơi đến chốn” của gia đình và nhà trường. Tuy nhiên trong nhà trường vẫn còn tồn tại một số học sinh yếu về đạo đức cũng như học lực. Đó là những em học sinh chưa ngoan hiện tượng này có ở các lớp học trong toàn trường. Các em thường có những biểu hiện không tốt như thiếu ý thức kỷ cương, lười học, hay đánh nhau với bạn, vô lễ với thầy cô giáo...còn việc học ở nhà các em không coi trọng như đi học về các em vứt sách vở bừa bãi, không chuẩn bị bài trước khi đến lớp, không giúp đỡ gia đình, ham vui chơi. Các hành vi của học sinh chưa ngoan được biểu hiện trong hoạt động ở trường, gia đình và ngoài xã hội. Qua đợt khảo sát và tìm hiểu tại trường Cần Kiệm chúng tôi thấy toàn trường có 21 em học sinh chưa ngoan. Số học sinh chưa ngoan ở các khối đầu cấp có phần tăng lên nhưng có phần giảm xuống ở cuối cấp . Điều đó cũng là điều mừng cho sự nghiệp giáo dục của trường. Bởi vậy nên nhà trường nói chung và đội ngũ giáo viên chủ nhiệm phải đặc biệt quan tâm hơn nữa đến những em học sinh đó và phải tìm ra biện pháp giáo dục hợp nhất, những nguyên nhân dẫn đến học sinh chưa ngoan.. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 12.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Để đạt được kết quả tốt trong quá trình dạy học cần phải có sự kết hợp hài hòa giữa tập thể học sinh và giáo viên gia đình và nhà trường trong công tác giáo dục học sinh chưa ngoan. II. Biểu hiện của học sinh chưa ngoan. Để góp phần vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học và cụ thể là học sinh chưa ngoan. Chúng tôi đã trò chuyện và thăm dò bằng phiếu đối với 30 giáo viên trong trường Cần Kiệm - Thạch Thất Ý kiến : biểu hiện hành vi đạo đức của học sinh chưa ngoan ( ý kiến của giáo viên) Thường Hành vi đạo đức. Thỉnh thoảng. Không bao giờ. xuyên SLÝK. %. SLÝK. %. SLÝK. %. 1. Vô lễ với người lớn, thầy cô giáo. 5. 16,7. 15. 50. 10. 33,3. 2. Gây gổ. 7. 23,3. 9. 30. 14. 46,7. 3.Mất trật tự. 4. 13,3. 19. 63,3. 7. 23.4. 5. 16,7. 16. 53,3. 9. 30. 5.Nói tục chửi bậy. 8. 26.7. 7. 23.3. 15. 50. 6.Thiếu ý thức tập thể. 9. 30. 14. 46.7. 7. 23.3. 7.Hành vi theo ý thích cá nhân. 7. 23.3. 15. 50. 8. 26.7. 8.Không quan tâm đến người khác. 14. 46.7. 9. 30. 7. 23.3. 7. 23.3. 18. 60. 5. 16.7. 18. 60. 6. 20. 6. 20. 4. Vi phạm quy định của nhà trường. 9.Trêu trọc em nhỏ 10.Lười học ham chơi. Thông qua những biểu hiện hành vi đạo đức của học sinh chưa ngoan và việc trao đổi với giáo viên, chúng tôi thấy việc chuyên cần học tập của các em trên rất kém. Đa số các em lười học ham chơi ( chiếm 75%) một phần do các em Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 13.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. cảm thấy chán học vì không tiếp thu được kiến thức hay không hiểu được bài giảng, và cũng có một phần các em không hiểu bài, chán học, các em chỉ lao vào vui chơi. Ở lứa tuổi này do tính hiếu động, nên ngồi trong lớp vì không hiểu bài nên các em buồn tay chân thường xuyên trêu trọc các bạn xung quanh gây mất trật tự trong lớp ( chiếm 23.3%) biểu hiện như nói chuyện riêng, ảnh hưởng tới các bạn xung quanh. Ví dụ: trong giờ toán các em có đạo đức yếu kém không nhận thức đang trong giờ học, các em nói chuyện tự nhiên hoặc đánh nhau với bạn trong giờ. Ngoài ra các em không coi trọng giờ học mà có thể bỏ giờ đi chơi một cách tự do. Với những em học sinh chưa ngoan này thì tinh thần tập thể hay tôn trọng bạn bè thể hiện rất ít, ở lớp các em hay đánh nhau với bạn bè ( chiếm 26.7%). Nguyên nhân này cũng một phần do ảnh hưởng địa phương, Cần Kiệm là một xã nằm gần khu trung tâm văn hóa, nên các em tiếp xúc nhiều với băng hình (phim trưởng), máy tính điện tử... Do vậy nên các em bị nhiễm rất nhanh và cũng được thâm nhập vào trong các trường học. Các em học sinh chưa ngoan thường là những em có mắc khuyếm khuyết về đạo đức nên ý thức của các em còn kém nên sự quan tâm đến người khác là không có ( tỷ lệ chiếm 46,7% ), như trong lớp có một bạn có chuyện buồn hoặc bạn khác lớp bắt nạt bạn gái lớp mình thì các em này không có biểu hiện an ủi bạn hoặc thờ ơ trước các biến cố của tập thể lớp. Những em có hành vi đạo đức yếu kém các em đôi khi còn hành động theo ý thích của mình như khi các em làm một việc gì đó sai, các bạn trong lớp góp ý các em này không nghe vẫn cho ý kiến của mình là đúng ( chiếm 50%).. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 14.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Ví dụ: Trong một buổi tập thể dục ngoài trời. Cả lớp tập, còn các em yếu về đạo đức thì tự do đi chơi coi như đó không phải giờ học, giáo viên chủ nhiệm có nhắc nhở bảo ban các em không vâng lời. Trong lớp các học sinh này thiếu ý thức tập thể, không theo phong trào của lớp hoặc tự tách riêng mình, ở lớp trong giờ học nói chuyện riêng, nhà trường phát động các phong trào điểm 10 tặng cô nhân ngày 8/3, vở sạch chữ đẹp, thăm gia đình liệt sĩ... các em thường không tham gia, hoặc tham gia một cách hời hợt không phấn đấu hoà mình với tập thể ( chiếm 46,7%) Qua việc trao đổi, trò chuyện với phụ huynh học sinh chưa ngoan, chúng tôi thấy việc học ở nhà các em không thực hiện được, đi học về đến nhà các em vứt cặp một chỗ buổi tối không chuẩn bị bài để hôm sau lên lớp, mà chỉ ham chơi, xem phim... Ngoài những biểu hiện trên, sự khiêm tốn lễ phép với người lớn, thầy cô giáo chiếm ít (50%) và cũng có một số giáo viên cho rằng học sinh thường xuyên vô lễ (chiếm 16,7%). Nhìn chung do sự nhận thức các em còn yếu kém nên sự khiêm tốn lễ phép với người lớn của các em chưa có. Các em thường học theo các anh lớp trên nên các em chiếm đa số hay nói tục chửi bậy trong lớp cũng như ngoài. Còn thể hiện như khi ra đường gặp người lớn tuổi, cô giáo các em coi như không biết, không nhìn thấy về nhà không tôn trọng : anh, chị, bố, mẹ, coi mình là nhất ở lớp các em tham gia các hoạt động tập thể không tự giác, chẳng hạn trong lớp có những buổi tổ chức lao động tập thể thì ý thức tự giác của những em này rất kém, đang trong buổi lao động các em bỏ đi chơi, sang các lớp khác gây gổ đánh nhau không cùng lao động với các bạn. Qua việc nghiên cứu về hành vi biểu hiện của học sinh yếu kém về đạo đức rất đa dạng và phức tạp như nhiều lần vi phạm nội quy nhà trường, thiếu lễ phép. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 15.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. với người lớn, nói tục chửi bậy, gây gổ đánh nhau, lười học, ham chơi, không quan tâm đến người khác. Chỉ tính đến học kỳI Năm học 2009 - 2010 ở trường Tiểu học Cần Kiệm có tới 21 em xếp loại đạo đức yếu kém và hành vi của các em được biểu hiện phổ biến là: + Nói tục chửi bậy + Thiếu lễ phép với thầy cô giáo. + Thiếu lễ phép với người lớn tuổi. + Thiếu ý thức kỷ luật trong nhà trường. + Thiếu ý thức tập thể. + Lười học ham chơi. + Không quan tâm đến người khác. Và việc đáng quan tâm ở đây là số học sinh có biểu hiện lười học, thiếu ý thức tập thể, nói tục chửi bậy, vô lễ chiếm tỷ lệ cao hơn cả. Do đó nhà trường cùng gia đình cần tìm ra những biện pháp giáo dục hữu hiệu nhất. III. Nguyên nhân dẫn đến học sinh chưa ngoan: Để phục vụ cho việc nghiên cứu về giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan. Chúng tôi đã xin ý kiến của 30 giáo viên ở trường Cần Kiệm - Thạch Thất. Ý kiến giáo viên phản ánh qua bảng 3 dưới đây Bảng 3: Nguyên nhân của những biểu hiện hành vi ở học sinh chưa ngoan Đồng ý. Các mặt đánh giá. Lưỡng lự. Không nhất trí. SLYK. %. SLYK. %. SLYK. %. 1. Sự quan tâm đánh giá của gia đình. 15. 50. 8. 26,7. 7. 23,3. 2. Do bạn bè xấu lôi kéo. 18. 60. 6. 20. 6. 20. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 16.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. 3. Do hiểu sai hành vi đạo đức. 16. 53,3. 13. 43,3. 1. 3,4. 4. Tập thể xa lánh. 7. 23,3. 9. 30,3. 14. 46,7. 4. 13,3. 18. 60. 8. 26,7. 13. 76,7. 7. 23,3. 0. 0. 8. 26,7. 15. 50. 7. 23,3. 8. Do häc yÕu nªn sù häc. 23. 76,7. 0. 0. 7. 23,3. Sự kết hợp của gia đình và nhà trường. 12. 40. 6. 20. 12. 40. 5. Phương pháp giáo dục đạo đức nhà trường 6. Phương pháp giáo dục của gia đ ình ch ưa đ úng 7. Thiếu sù quan t©m gi¸o dôc cña tËp thÓ. Qua điều tra chúng tôi thấy nguyên nhân dẫn đến học sinh chưa ngoan phụ thuộc vào sự quan tâm giáo dục của gia đình ( chiếm 50% ). Vì xã Cần Kiệm ngoài việc làm nông nghiệp các hộ gia đình còn kết hợp với việc buôn bán, do m¶i lµm ¨n nªn Ýt quan t©m tíi viÖc gi¸o dôc con em m×nh, bËn rén víi c«ng viÖc nên không có thời gian hội họp hoặc tổ chức các buổi chuyên đề của xã và hội phô huynh häc sinh... Trong 21 em học sinh chưa ngoan toàn trường có 2 em ( chiếm 0,7%) do gia đình không đủ điều kiện mua sách vở, dụng cụ cho các em học tập nên các em sinh ra ch¸n n¶n lªu læng... Một số gia đình dự sự quan tâm không đúng đắn, có phương pháp giáo dục sai ( chiếm 76,7% ) như thưởng tiền bạc, quá nuông chiều, thoả mãn các nhu cầu tiªu xµi cña c¸c em mµ kh«ng kiÓm tra gi¸o dôc, t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c em coi thường nội quy quy định của nhà trường... Các gia đình do không nhận thức được giáo dục cho các em là cần thiết, các em ở lứa tuổi này dễ nhạy cảm và nhanh bắt chước với cách sống của người kh¸c, c¸c em häc sinh ch­a ngoan dÔ tiÕp thu thãi h­ tËt xÊu. NÕu sù nhËn thøc gia đình không đúng đắn những hành vi lệch chuẩn mực đạo đức. Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 17.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. Nguyªn nh©n b¹n bÌ xÊu l«i kÐo, theo ý kiÕn ®iÒu tra cã tíi 75% do c¸c em tham gia một số hoạt động chung, bắt chước học hỏi lẫn nhau. Số học sinh này thường là những nhóm tự phát, trong tập thể các em không muốn hoà nhập gần gũi với mọi người trong lớp, có 23,3% do tập thể xa lánh hoặc do hành vi sai. Chúng ta còn phải nói đến sự giáo dục nhà trường chưa đầy đủ chưa đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi của học sinh trong xã hội hiện nay như: vai trò của tập thể học sinh trong việc giáo dục học sinh chưa được phát huy các ảnh hưởng tiêu cùc cña x· héi, phim ¶nh thiÕu lµnh m¹nh cña lèi sèng thùc dông trong x· héi. Một nguyên nhân nữa cũng dẫn đến học sinh chưa ngoan là các em yếu vì bị hổng kiến thức từ các lớp dưới rồi dần dần chán học và sự học ( chiếm 76,7%). Đối với những học sinh này giáo viên cần có kế hoạch phụ đạo, giúp đỡ các em cả vÒ mÆt tri thøc vµ c¸ch häc tËp. Sự kết hợp gia đình và nhà trường không thường xuyên như khi nhà trường thấy những biểu hiện của học sinh chưa ngoan, chưa thông báo với gia đình kịp thời, gia đình mải làm ăn. Nêm sự kết hợp gia đình nhà trường không đạt kết quả ( chiÕm 40% ). Nh÷ng biÓu hiÖn hµnh vi kh«ng hîp chuÈn mùc cña c¸c häc sinh ch­a ngoan do nhiÒu nguyªn nh©n chi phèi, bao gåm c¶ nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan. Những nguyên nhân chủ quan: Chủ yếu là trình độ phát triển nhân cách cảu các em quy định, việc hiểu chưa đầy đủ khái niệm đạo đức hoặc chưa có niềm tin đạo đức thì khó có được hành vi đạo đức hợp chuẩn mực. Do đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học hiếu động, chưa biết kiềm chế, tự chủ. Mặt khác các em dễ bắt chước. Những đặc điểm này cũng chi phối hành vi cña häc sinh ch­a ngoan. Nguyªn nh©n kh¸ch quan: ảnh hưởng tới hành vi của học sinh chưa ngoan. Như chúng ta đã biết: Con người là sản phẩm của các mối quan hệ, nên những yếu tố văn hoá, đạo đức, mỗi Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 18.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. tÇng x· héi xung quanh trÎ, trùc tiÕp chi phèi hµnh vi cña c¸c em. §ã lµ sù thiÕu quan tâm của gia đình nhà trường, sự nhận thức giáo dục của thầy cô và trách nhiệm cũng như cha mẹ học sinh chưa nhận thức đầy đủ. Mặt khác phương pháp giáo dục của nhà trường của gia đình và ảnh hưởng của tập thể đến học sinh chưa ngoan còn hạn chế. Sự phân phối kết hợp giữa các môi trường giáo dục chưa đồng bộ.. Chương III BiÖn ph¸p gi¸o dôc häc sinh ch­a ngoan. I. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c chñ thÓ gi¸o dôc 1. Trang bị tri thức đạo đức cho các em Tri thức đạo đức gồm hệ thống khái niệm, đạo đức sự cần thiết phải có hành vi đạo đức và cách thể hiện hành vi...Tri thức đạo đức là cơ sở để hình thành biểu tượng đạo đức và hành vi đạo đức. Mặt khác nó cũng là một thành phần quan trọng trong hành vi đạo đức . Do vậy nhất thiết giáo viên và các chủ thể khác phải trang bị cho các em những tri thức đạo đức. ở nhà trường thông qua hoạt động dạy học người giáo viên hình thành tri thức đạo đức cho cac em. Nhưng môn học như Đạo đức và Tiếng Việt có ý nghĩa lớn trong việc trang bị tri thức đạo đức, nên cần phải khai thác nội dung môn học giáo viên phải nhấn mạnh các quy tắc hành vi các em đã thực hiện. 2. Hình thành niềm tin đạo đức cho các em Häc sinh ch­a ngoan dÔ cã mÆc c¶m víi chÝnh m×nh, do vËy chñ thÓ gi¸o dục phải tỏ ra rộng lượng không nên định kiến với các em , mạnh dạn giáo viên và tin tưởng ở các em. Mặt khác giáo viên, tạo điều kiện cho các em hoạt động, quan hệ giao tiếp trong tập thể để các em thể hiện khả năng của mình, để các em gần gũi hơn với tập thể và những người xung quanh. Từ đó những trở ngại tâm lý Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> §Ò tµi s¸ng kiÕn kinh nghiÖm. KiÒu ThÞ Thuý. vµ mÆc c¶m dÇn dÇn ®­îc kh¾c phôc, c¸c em cã ®iÒu kiÖn rÌn luyÖn hµnh vi tèt h¬n. 3. Khéo léo sử dụng các phương pháp giáo dục phải phù hợp với từng đối tượng cụ thể. Trước hết giáo viên cần dùng phương pháp nêu gương trong công tác giáo dục học sinh này. Đâu là phương pháp tác động đến nhận thức, tình cảm của các em, khiến các em học tập và làm theo gương tốt. Tốt nhất chúng ta nên sử dụng những tấm gương gần gũi với các em như tấm gương bạn bè của các em, những tấm gương này có sức thuyết phục cao. Do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học, các em dễ bắt trước người lớn, dễ tiếp thu ảnh hưởng của người lớn nên sử dụng biện pháp nêu gương " người tốt việc tốt" và một tấm gương trực tiếp mang hiệu quả giáo dục caovà bản thân giáo viên là tấm gương ảnh hưởng đến các em. Do vậy thầy cô giáo phải tự giáo dục rèn luyện, luôn luôn là mẫu người để học sinh học tập. Đồng thời với việc nêu gương thầy cô giáo cần động viên khích lệ những hµnh vi tèt cña häc sinh ch­a ngoan. ViÖc " t¹m øng niÒm tin" sÏ cñng cè lßng tin vào tính đúng đắn hợp lý của hành vi đối tượng giáo dục. Mặt khác trước những vi phạm có hệ thống các chuẩn mực đạo đức của một số học sinh . Thầy cô giáo nên có thái độ cương quyết. Tuỳ theo mức độ sai phạm mà quyết định hình thức sai phạm hợp lý, xử phạt phải giúp học sinh đó nhận thức sự thiếu xót của hành vi, thấy cần phải điều chỉnh hành vi của mình, đồng thời việc xử phạt học sinh cũng phải có tác dụng giáo dục đối với tập thể. Nh­ vËy trong gi¸o dôc häc sinh ch­a ngoan. ThÇy c« gi¸o vµ c¸c chñ thÓ giáo dục cần kết hợp các phương pháp giáo dục khéo léo đối xử sư phạm. Đặc biệt giáo viên phải coi trọng phương pháp giáo dục cá biệt, phải có uy tín đối với häc sinh. 4. Lôi cuốn học sinh chưa ngoan vào các hoạt động chung Một mặt việc thu hút học sinh chưa ngoan vào hoạt động chung của tập thể, để chúng ta có dịp theo dõi giúp đỡ đến các em , mặt khác buộc các em phải ứng Trường Tiểu học Cần Kiệm Lop1.net. 20.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>