Nâng cao năng lực cảm thụ Văn ở học sinh lớp 6

<span class='text_page_counter'>(1)</span>N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô V¨n ë häc sinh líp 6. Ph¹m ThÞ Phóc. 0 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô V¨n ë häc sinh líp 6 I. PhÇn më ®Çu I.1. Lý do chọn đề tài. Cùng với sự đi lên đổi mới và hội nhập của cả nước trong lĩnh vực giáo dục đổi mới phương pháp dạy và học đối với học sinh là một vấn đề được đề cập từ nhiều năm nay và được bàn luận rất sôi nổi. Đặc biệt theo tinh thần của Nghị quyết 40 của Quốc hội từ năm học 2002-2003 chương trình SGK mới được đưa vào sử dụng đại trà trên phạm vi toàn quốc từ lớp 6. Trên cơ sở kiến thức truyền thống đổi mới tích hợp và tích cực hoá hoạt động dạy học. Trong đó việc học tập tích cực của học sinh dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên, học sinh phải tự giác tìm tòi, phát hiện giải quyết nhiÖm vô nhËn thøc vµ cã ý thøc vËn dông linh ho¹t s¸ng t¹o c¸c kiÕn thøc kỹ năng đã thu nhận được. Nhưng những định hướng này mới chỉ đến với giáo viên qua các kỳ BDTX - tập huấn, hội thảo - chuyên đề ... và hơn thế mµ mang nÆng tÝnh lý thuyÕt cßn nghÌo tÝnh thùc tÕ thùc hµnh. V× vËy khi ¸p dông vµo d¹y häc cho häc sinh nãi chung vµ häc sinh líp 6 nãi riªng gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. Thứ hai: là người giáo viên chúng ta cần phải hiểu rằng hoạt động tiếp thu tri thức thực chất là hoạt động ghỏi, đáp diễn ra liên tục thông qua nhận thức của người học. Và muốn làm được điều đó người thầy phải lựa chọn phương pháp truyền thụ một cách hợp lý nhất để đạt được mục tiêu môn học - đối tượng học sinh. Thø ba: Häc sinh líp 6 lµ häc sinh ®Çu cÊp THCS tho¸t ly gÇn nh­ tuyÖt đối chương trình cách học và chương trình ở bậc tiểu học. Từ tập đọc ở tiểu học các em phải đọc hiểu văn bản, học lý thuyết phải vËn dông thùc hµnh, häc tiÕng ViÖt ph¶i sö dông khi nãi - viÕt vµ c©u hái lµ phải biết cảm thụ các tác phẩm văn học, cảm thụ cái hay, cái đẹp, cái giá trị ch©n thùc cña t¸c phÈm v¨n häc, mµ ®iÒu nµy. Mµ ®iÒu nµy lµ häc sinh líp 6 là vấn đề vô cùng khó khăn.. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. I.2. Mục đích nghiên cứu. Từ cơ sở lý luận và thực tế việc dạy học ngữ văn đối với học sinh lớp 6 tôi nhận thấy cần phải thử nghiệm - đúc rút kinh nghiệm dù ít ỏi trong việc n©ng cao n¨ng lùc c¶m thô V¨n häc cho häc sinh líp 6. I.3. Thời gian - địa điểm. - N¨m häc 2008-2009 - Địa điểm: Học sinh lớp 6AB trường THCS Đức Chính. I.4 §ãng gãp vÒ mÆt lÝ luËn vµ thùc tiÔn. I.4.1. VÒ mÆt lÝ luËn - Học sinh lớp 6 là học sinh đầu cấp THCS, mọi đơn vị kiến thức và các en hoàn toàn mới lạ nên ngay từ những giờ đầu của chương trình giáo viên phải xây dựng ngay cho mình một kế hoạch dạy học bộ môn sát với đối tượng học sinh. Giáo viên dạy văn 6 phải xác định mục tiêu bộ môn và mục tiêu bậc häc, bëi m«n V¨n lµ mét m«n häc thuéc nhãn KHXH - ®iÒu nµy cho thÊy tầm quan trọng của môn học trong việc giáo dục, quan điểm, tư tưởng tình c¶m cho häc sinh. Bên cạnh đó môn Ngữ văn còn là môn học công vụ có tác dụng kết nối cách diễn đạt ở các môn học khác. Học tốt môn Ngữ văn sẽ có tác dụng kết nối cách diễn đạt, tác động đến kết quả học tập các môn học khác và ngược lại. - Môn Ngữ văn vai trò góp phần hình thành những con người có trình độ học vấn PTCS, những con người có ý thức du dưỡng, biết thương yêu, quý trọng gia đình, bè bạn, có lòng yêu nước, yêu CNXH, biết hướng tới những tư tưởng, tình cảm cao đẹp như lòng nhân ái, tinh thần tôn trọng lẽ phải, sự công bằng, lòng căm ghét cái xấu, cái ác. Đó là những con người biÕt rÌn luyÖn, cã tÝnh tù lËp, cã t­ duy s¸ng t¹o, cã n¨ng lùc c¶m thô c¸c gi¸ trÞ ch©n - thiÖn - mÜ - cã n¨ng lùc thùc hµnh vµ sö dông tiÕng ViÖt nh­ một công cụ để tư duy và giao tiếp..... Ph¹m ThÞ Phóc. 14 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. I.4.2 VÒ mÆt thùc tiÔn M«n Ng÷ v¨n ë líp 6 gióp c¸c em cã ®­îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n nßng cèt cña bËc THCS. Ch¼ng h¹n: - Hiểu đúng nghĩa của từ - HiÓu nghÜa gèc, nghÜa chuyÓn - Phân biệt từ tiếng Việt - từ mượn - Từ đơn - từ ghép, cụm từ - Nắm được kiểu văn bản thường dùng: tự sự miêu tả thuyết minh.... - Ph¶i n¾m ®­îc mét sè thao t¸c ph©n tÝch t¸c phÈm v¨n häc - HiÓu ®­îcs¬ gi¶n nhÊt vÒ thi ph¸p - LSVH VN... - Kĩ năng nghe - nói - đọc - viết tiếng Việt thành thạo đúng ngữ pháp. - BiÕt ph¸t hiÖn lçi sai khi dïng tõ - Vận dụng nói - viết đúng ngữ pháp, đúng văn cảnh trong các bài làm văn. Qua mét v¨n b¶n v¨n häc, häc sinh ph¶i c¶m nhËn ®­îc c¸i s©u xa mµ t¸c gi¶ muèn göi g¾m qua t¸c phÈm: VD1: Häc truyÖn "Th¹ch Sanh"( tiÕt 21-22 ) => häc sinh biÕt yªu quý những con người lao động hiền hành, biết căm thù kẻ ác - xâú (Lý Thông). VD2: "Em bÐ th«ng minh" ( tiÕt25-26) => hiÓu ®­îc c¸i dÝ dám qua lêi giải đố của em bé thông minh ,từ đó kích thích tư duy trí tuệ, khả năng ứng xö linh ho¹t cña häc sinh. trong häc tËp còng nh­ trong giao tiÕp cuéc sèng. VD3 Với văn bản :" Bài học đường đời đầu tiên" tiết 73-74 . Học xong v¨n b¶n nµy häc sinh tù kiÓm tra b¶n th©n => m¹nh d¹n chØ ra c¸i cßn thiÕu sót ,tự vạch ra tồm tại của chính mình và có hướng sửa chữa , vươn lên, từ đó giúp các em mạnh dạn học tập, phê và tự phê.trong hoạt động tập thể.. Ph¹m ThÞ Phóc. 15 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. ii. néi dung II.1. Chương 1: Tổng quan. Nãi chung viÖc d¹y häc m«n Ng÷ v¨n ë häc sinh líp 6 lµ c¶ mét qu¸ trình công phu, vừa có vai trò đặt nền móng cho môn học của cả cấp học vừa phải thực hiện được mục tiêu môn học ở cả cấp học- mà sau này còn chi phèi c¸ch häc tËp cña häc sinh c¶ cÊp häc THCS thËm chÝ cÊp THPT. - Đào tạo kỹ năng ở lớp 6 là: nghe - nói - đọc - viết tiếng Việt thành thạo, từ đó bước đầu có năng lực cảm nhận và bình giá tác phẩm văn học ở mức đơn giản Ngoµi ra Ng÷ v¨n líp 6 cßn cã nhiÖm vô gi¸o dôc häc sinh n©ng cao ý thøc g×n gi÷ sù trong s¸ng cña tiÕng ViÖt - yªu quý c¸c thµnh tùu v¨n häc dân tộc - VH thế giới. Từ đó hướng cho các em bộc lộ năng lực hiểu , cảm thô tr©n träng tinh hoa v¨n häc d©n téc, cã ý thøc kÕ thõa, ph¸t huy s¸ng t¹o c¸c s¶n phÈm v¨n ho¸ tinh thÇn cña d©n téc . II.2. Chương 2: Nội dung của vấn đề nghiên cứu. II.2.1. Nghiên cứu lý luận chung của vấn đề nghiên cứu - Nghiên cứu cách xác định hệ thống chương trình. - Kế hoạch cho từng thể loại có trong chương trình - Ph©n lo¹i häc sinh - ph©n lo¹i kiÓu bµi , d¹ng bµi .... - Lựa chọn phương pháp dạy học và từng kiểu loại bài. cho phù hợp - Cách hướng dẫn học sinh học và soạn bài ở nhà. - Cách đọc - lựa chọn đơn vị kiến thức phục vụ nội dung bài học - Cách trả lời câu hỏi, các bước soạn bài. II.2.2 Thùc tr¹ng Bé m«n Ng÷ v¨n nãi chung vµ Ng÷ v¨n líp 6 nãi riªng cã vÞ trÝ vµ vai trò rất quan trọng, nhưng thực tế để cho học sinh thực sự có năng lực cảm thô bé m«n lµ ®iÒu kh«ng dÔ lµm.. Ph¹m ThÞ Phóc. 16 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. Cô thÓ: - ë bËc TiÓu häc c¸c em häc v¨n chØ dïng ë môc tr¶ lêi c¸c c©u hái theo kiÓu ph¸t hiÖn, chän ®iÒn tõ... - Lùc häc cña nhiÒu häc sinh vµ n¨ng lùc c¶m thô cña c¸c em kh«ng đồng đều, một lớp 30 học sinh chỉ có khoảng 5-10 em là thực sự hiểu cách học văn hiểu yêu cầu bộ môn và diễn đạy tương đối mạch lạc Số còn lại tiÕp thu chËm, h¹n chÕ n¨ng lùc c¶m thô ..... - Thậm chí nhiều học sinh lớp 6 đọc chưa lưu loát ,ấp úng, sai chính tả ,....lµm sao cã thÓ nãi tíi viÖc c¶m thô - Có một số em không biết xác định yêu cầu câu hỏi, cách lựa chọn kiến thức có trong bài để trả lời câu hỏi. Thậm chí có những học sinh viết họ tên của chính mình trên giấy kiểm tra còn chưa chuẩn nói gì đến việc cảm nhận cái hay ,cái đẹp của tác phẩm văn học ... II-2-3 : Gi¶i ph¸p Tõ thùc tr¹ng cña viÖc häc v¨n trªn khi tiÕp nhËn häc sinh líp 6 ®Çu cấp tôi đã tiến hành một số công việc cho là cần thiết trước khi lựa chọn phương pháp dạy học 1. LËp danh s¸ch häc sinh ®­a tõ tiÓu häc lªn víi häc lùc bé m«n cô thÓ 2 .Trực tiếp gặp gỡ giáo viên dạy ở tiểu học để xác minh đánh giá học lùc cña tõng em. 3 .Tiến hành khảo sát chất lượng ngay từ tuần học đầu năm để phân loại học sinh vê ưu điểm, tồn tại đại trà, đặc biệt có danh sách kèm theovà nhận xét đánh giá ban đầu. 4 . TiÕn hµnh kiÓm tra s¸ch gi¸o khoa, s¸ch bµi tËp , c¸c lo¹i vë ghi,vë soạn của học sinh đúng với yêu cầu môn học 5 . Sau đó giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học với từng loại văn bản có trong phân phối chương trình. Ví dụ : Truyện truyền thuyết,truyện cổ tích ,truyện cười ,truyện trung đại ,truyện hiện đại, tác phẩm thơ ...... Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. 6. Ngay từ đầu năm học mỗi giờ chấp nhận bỏ ra từ 5 đến 7 phút hướng dẫn học sinh cách soạn bài từ cách đọc văn bản, cách xác định câu hỏi, xác định nội dung cần trả lời (kiên quyết yêu cầu học sinh đọc văn bản từ 10-15 lần trước khi soạn bài). 7. Sau khi học sinh đã tiếp cận văn bản ở dạng sơ lược là đọc, giáo viên giúp học sinh xác định các yêu cầu cao hơn sau mỗi bài học. Cần thiết (tuỳ bài) giáo viên lập sẵn hệ thống câu hỏi soạn đã được chia nhỏ để học sinh không bị choáng ngợp trước những kiến thức lớn, dài (là học sinh lớp 6). 8. Hướng dẫn các em trả lời câu hỏi. Những tiết đầu năm giáo viên trả lời mẫu cho học sinh trả lời lại, giáo viên sửa chữa cho đến lúc đạt yêu cầu phôc vô bµi häc. 9. Tận dụng lớp học buổi 2 để củng cố việc chuẩn bị bài của học sinh: khoảng 1,5 - 2 tháng đầu năm, giáo viên chấp nhận tự hỏi, tự trả lời để học sinh làm quen cách học và đảm bảo yêu cầu tiết học diễn ra đúng ý đồ của gi¸o ¸n. 10. Gi¸o viªn bé m«n hîp t¸c cïng gi¸o viªn chñ nhiÖm, c¸n bé líp, cán sự môn, tổ trưởng và các đôi bạn học để kiểm tra học sinh trước giờ học (cã thÓ lµ 15 phót truy bµi ®Çu giê), cã ghi chÐp, nhËn xÐt c¸ch so¹n, chuÈn bị bài của học sinh để có kế hoạch bổ sung cho những học sinh khá, giúp häc sinh trung b×nh, yÕu theo kÞp c¸c b¹n. Tuy nhiªn, viÖc d¹y häc v¨n ë häc sinh líp 6 cã nhiÒu ®iÓm kh¸c víi häc sinh 6, 7, 8 trong cïng bËc häc, bëi lÏ: víi häc sinh líp 6 c¶m thô chØ ë mức thấp, đơn giản, không phải là những cái quá ý vị sâu xa, hay phải nâng lªn thµnh quan ®iÓm triÕt lý nh­ ë: v¨n b¶n "BÕn quª" - NguyÔn Minh Ch©u; "Lµng" - Kim L©n; "LÆng lÏ Sa Pa" - NguyÔn Thµnh Long; hay "¸nh trăng" - Nguyễn Duy, ở chương trình lớp 9. C¶m thô víi häc sinh líp 6, t«i thiÕt nghÜ ph¶i lµ c¸i g× cô thÓ, râ rµng, gÇn gòi g¾n víi néi dung bµi häc, lµ nh÷ng ®iÒu c¸c em tù rót ra sau bµi häc rất mộc mạc giản đơn, nhưng vẫn hàm chứa bài học giáo dục nhân văn. Cô thÓ: ë mét sè tiÕt häc thùc hiÖn nh­ sau:. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. VD 1: V¨n b¶n "Con rång ch¸u tiªn" - tiÕt 1-2 C¶ v¨n b¶n chØ cã 4 c©u hái vµ lµ d¹ng c©u hái dµi: "Em h·y t×m c¸c chi tiÕt trong truyÖn thÓ hiÖn tÝnh chÊt kú l¹, cao quý vÒ nguån gèc vµ h×nh d¹ng cña L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬"? Với câu hỏi này, khi hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài tôi thay bằng 3 c©u hái nhá: ? L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬ cã nguån gèc tõ ®©u? H×nh d¹ng cña hä cã gì khác lạ so với người bình thường? ? Người bình thường sinh nở có thời hạn là bao lâu? ở đây Âu Cơ sinh në cã g× kh¸c l¹? ? Những đứa con của Âu Cơ có gì khác những đứa trẻ bình thường? Đấy là dạng câu hỏi "tìm" . Từ đó nâng lên câu hỏi cảm thụ: ? Những chi tiết vừa tìm được có đúng với cuộc sống thực tế không? Vì sao?. ? Vậy các chi tiết đó có vai trò như thế nào trong truyện? Häc sinh tr¶ lêi: - T¨ng tÝnh ly kú, hÊp dÉn cho truyÖn; - Khắc hoạ được tính chất kỳ lạ đẹp đẽ của các nhân vật. Yªu cÇu cao h¬n: - Đề cao sự thiêng liêng hoá nguồn gốc giống nòi, khẳng định dòng dõi cao quý của dân tộc Việt Nam. Từ đó tự hào tôn kính tổ tiên. GV hái tiÕp ? Chi tiÕt 100 trøng trong cïng mét bäc cã ý nghÜa g×? HS tr¶ lêi: thÓ hiÖn tinh thÇn ®oµn kÕt thèng nhÊt cña nh©n d©n kh¾p mọi miền đất nước. GV b×nh vµ n©ng lªn thµnh bµi häc gi¸o dôc cho häc sinh vÒ tinh thÇn đoàn kết các cộng đồng dân tộc Việt Nam. VD2: TiÕt 9: "S¬n tinh - Thuû Tinh" V¨n b¶n nµy (SGK) néi dung c©u hái qu¸ lín, dÔ lµm, häc sinh thÊy khã kh¨n hoang mang khi chuÈn bÞ bµi:. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. ? Từ truyện "Sơn tinh - Thuỷ Tinh" em nghĩ gì về chủ trương xây dựng củng cố đê điều, nghiêm cấm nạn phá rừng, đồng thời trồng thêm rừng của Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay. Đây thực chất là câu hỏi thực hành - Tuy nhiên, với học sinh lớp 6 để tr¶ lêi c©u hái nµy kh«ng h¼n lµ khã, nh­ng c¸ch c¶m nhËn nh­ thÕ nµo míi là hiệu quả. Từ đó giáo viên có các câu hỏi phụ: ? Theo em trång vµ b¶o vÖ rõng cã t¸c dông nh­ thÕ nµo? ? Hàng năm nhân dân ta vẫn đắp đê ngăn lũ - việc làm này có cần thiết thường xuyên không? Tại sao? ? Gia đình em đã làm được gì để góp phần ngăn chặn lũ lụt, sạt lở đê ®iÒu vµ b¶o vÖ rõng? ? Nếu trên đường đi học về gặp một nhóm người đang chặt phá khu rõng ®Çu nguån em sÏ xö lý nh­ thÕ nµo? Đó là những dạng câu hỏi mang tính thực hành cảm hoá tự động để các em m¹nh d¹n béc lé nhËn thøc cña m×nh. VD3: Víi nhãm truyÖn ngô ng«n tiÕt 39, 40, 45, 51 trong hÖ thèng truyện dân gian có trong chương trình . Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản cần có những câu hỏi liên hệ để đảm bảo yêu cầu giáo dục của tiÕt häc VÝ dô : ? Theo em liÖu Õch cã tr¸nh ®­îc c¸i chÕt kh«ng ? Tr¸nh b»ng c¸ch nµo ? ? Đây có đơn thuần là câu truyện về con ếch hay còn mang hàm ý nào kh¸c ? Em h·y chØ ra ? ( Văn bản ếch ngồi đáy giiếng ) ? Tai sao trong truyện " Thầy bói xem voi " dân gian không lấy người bình thường để xây dựng cốt truyện mà lại là các ông thầy bói mù ? ( Người sáng mắt có học mà cách nhìn không đúng ,sai lệch hậu quả còng kh«ng kÐm ). Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. ? Trong truyÖn " ThÇy bãi xem voi " quan hÖ gi÷a c¸c nh©n vËt cã ý nghÜa g×?. Giáo viên bình: Đó chính là quan hệ nương tựa vào nhau, phụ thuộc lẫn nhau của những cá nhân trong một tổ chức, một cộng đồng mà ở đây dân gian đã thu lại trong phạm vi mấy cơ quan trên một cơ thể con người. Từ đó chóng ta cÇn ph¶i l­u ý trong quan hÖ sèng víi tËp thÓ (cô thÓ lµ víi gia đình, lớp, trường). VD4: V¨n b¶n "Bøc tranh cña em g¸i t«i". TiÕt 81, 82 §©y lµ mét v¨n b¶n mang tÝnh nh©n v¨n cao, cèt truyÖn l¹i thùc tÕ gÇn gòi víi c¸c em, gi¸ trÞ cña v¨n b¶n vµ c¸i cÇn häc sinh c¶m thô n»m ë c©u nói mà người anh thầm nói với mẹ về em gái mình: "Không phải con đâu. Đấy là tâm hồn mà lòng nhân hậu của em con đấy". Sau khi đã phân tích tìm hiểu nội dung văn bản, học sinh đã nắm được kiến thức cơ bản của câu truyện, giáo viên đưa câu hỏi trên để học sinh thảo luận. Đây là câu hỏi cảm thụ ở dạng khá cao so với học sinh lớp 6. Nếu để nguyªn c©u hái, häc sinh líp 6 sÏ khã kh¨n bëi c©u hái mang tÝnh triÕt lý. Vì vậy, tôi thay đổi câu hỏi như sau: ? Suy nghĩ lúc này của người anh có gì khác so với suy nghĩ ban đầu về em g¸i m×nh? ? Điều gì đã làm cho người anh thay đổi suy nghĩ? ? Câu nói thầm của người anh với mẹ chứng tỏ điều gì? Vậy, "bức tranh" lúc này có còn là một tác phẩm nghệ thuật đơn thuần n÷a kh«ng? NÕu kh«ng th× "bøc tranh" lóc nµy cã ý nghÜa nµo kh¸c? Giáo viên bình: Bức tranh không còn là một tác phẩm nghệ thuật đơn thuần mà nó đã trở thành nghệ thuật cảm hoá. Nghệ thuật đã làm nên cái đẹp, làm đẹp con người cả về tính cách, suy nghĩ. Nghệ thuật đã có tác dụng hoàn thiện vẻ đẹp của con người, xây dựng tình cảm trong sáng, cảm hoá những lỗi lầm. Lòng nhân hậu bao giờ cũng chiến thắng và cao đẹp hơn bất cứ thứ gì trên đời.. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ====================================================== Qua lêi b×nh, gi¸o viªn cÇn nh»m nhÊn m¹nh cho häc sinh sù tù nhËn thức về mình, khẳng định lại mình và tiếp tục hoàn thiện mình để sống tốt hơn cho bản thân, cho cuộc đời. VD5: V¨n b¶n "Lao Xao" - Duy Kh¸n. TiÕt 113, 114 Cuèi bµi cã mét c©u hái: ? Bài văn đã cho em những hiểu biết gì mới và những tình cảm như thế nµo vÒ thiªn nhiªn, lµng quª qua h×nh ¶nh cña c¸c loµi chim? §©y lµ d¹ng c©u hái c¶m thô trùc tiÕp. Muèn häc sinh tr¶ lêi ®­îc c©u hỏi này ở phần trên giáo viên phải làm tốt việc hướng dẫn học sinh tìm hiểu thế giới loài chim có trong văn bản, với những nét nổi bật đáng chú ý: tiếng kêu, hình dáng, màu sắc, tập tính. Kết hợp với bài hát đồng dao để học sinh høng thó h¬n khi c¶m nhËn nÐt míi vÒ lµng quª qua v¨n b¶n. §ã lµ mét làng quê bình dị như bao làng quê Việt Nam: Một góc vườn nhỏ, lao xao bướm và chim. Đó là quê hương, là nơi ta phải sống, học tập để xây dựng giàu đẹp hơn, đồng thời phải biết bảo tồn thiên nhiên giữ mãi những khoảng kh¾c lao xao cña tuæi th¬. VD6: Trong ph©n m«n tiÕng ViÖt - tiÕt 91 bµi "Nh©n ho¸" ë tiÕt nµy n©ng cao c¶m thô cho häc sinh ë chç t×m vµ chØ ra ®­îc c¸i hay, cái đẹp của việc dùng các biện pháp nhân hoá trong nói, viết. VÝ dô: Khi t×m hiÓu bµi s¸ch gi¸o khoa chØ cã mét c©u hái. ? T×m phÐp nh©n ho¸ trong khæ th¬? Lúc này, học sinh chưa học nhân hoá nên việc tìm phép nhân hoá đột ngột như vậy là không hợp lý. Giáo viên xây dựng lại hệ thống câu hỏi để học sinh cảm thụ từng bước: ? Yêu cầu học sinh đọc, nghiên cứu ví dụ? ? Chỉ ra các sự vật, con vật, đồ vật được nói tới trong khổ thơ? - ¤ng trêi, c©y mÝa, kiÕn. ? Những sự vật, con vật, đồ vật ấy được miêu tả có những hoạt động, hành động gì? - Mặc áo, múa gươm, hành quân. Từ đó giáo viên đặt câu hỏi: ? Mặc áo, múa gươm, hành quân là những từ dùng để chỉ hoạt động của ai? (chỉ người). ? So sánh với cách diễn đạt thứ hai ta thấy cách một có gì hay?. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ====================================================== - BÇu trêi ®Çy m©y ®en. - Mu«n ngh×n c©y mÝa ng¶ nghiªng. - KiÕn bß ®Çy ®­êng. Học sinh sẽ nhận ra cách 1 làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật gần gũi với con người và biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người. Gi¸o viªn nhÊn m¹nh t¸c dông cña phÐp nh©n ho¸ vµ cho häc sinh t×m phát hiện phép nhân hoá ở các văn bản đã học. II.3. Phương pháp nghiên cứu - kết quả. II.3.1. Phương pháp nghiên cứu 1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Cần nghiên cứu chương trình SGK, SGV, tài liệu tham khảo, kế hoạch dạy học, đối tượng học sinh... 2. Phương pháp vấn đáp trò chuyện Dùng các hệ thống câu hỏi trong bài soạn giảng để vấn đáp trò chuyện cïng häc sinh, t¹o c¬ héi cho häc sinh béc lé nh÷ng c¶m thô, c¶m nhËn qua c¸c t¸c phÈm v¨n häc. 3. Phương pháp thực nghiệm - áp dụng và đề xuất từ đầu năm kế hoạch tiến hành - Sau 4 tuần làm bài khảo sát, đánh giá tình hình và điều chỉnh, lên kế ho¹ch tiÕp tôc tiÕn hµnh. II.3.2 KÕt qu¶ nghiªn cøu Sau thö nghiÖm, t«i nhËn thÊy häc sinh líp 6 dÇn lµm quen víi c¸ch học, không còn lúng túng khi soạn bài, trả lời câu hỏi. Cách diễn đạt của các em lưu loát hơn, đặc biệt là những câu hỏi cảm nhận có nhiều em (so với đầu năm) đã mạnh dạn trình bày suy nghĩ. Bài làm (nói - viết) của các em đã mang màu sắc "Văn" hơn là cách trả lời thông thường vụn vặt. Các kỹ năng nghe - nói- đọc - viết được nâng lên rõ rệt. Các câu sai ngữ pháp chỉ còn là số ít. Các em biết lựa chọn đơn vị kiến thức phù hợp với câu trả lời. Năng lực phán đoán ngôn ngữ cũng nhanh nhạy hơn, đọc hiểu nhanh hơn. Đa số học sinh hiểu mục đích đối thoại khi vấn đáp, biết chọn lọc thông tin khi trả lời, định hướng trả lời chính xác hơn, bộc lộ cảm xúc rõ nét hơn, có thái độ học tập nghiêm túc so với đầu năm. Trong các bài viết, các em đã biết vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi miêu tả, kể, biết lồng ghÐp c¶m xóc ch©n thµnh tù nhiªn.. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. iii. kÕt luËn - kiÕn nghÞ III.1. KÕt luËn. Tãm l¹i: D¹y häc V¨n nãi chung vµ d¹y häc v¨n ë häc sinh líp 6 lµ một việc làm đa dạng, đòi hỏi nhiều thao tác đồng thời, giáo viên phải dày công xây dựng kế hoạch bám sát thực tế học sinh, nghiên cứu kỹ chương trình môn học, có kế hoạch hướng dẫn từ đầu năm. Bên cạnh đó phải kiên trì hướng dẫn các đối tượng học sinh từ trung bình, yếu trở xuống. Khi so¹n bµi ph¶i dù kiÕn 2-3 t×nh huèng c©u hái, c¸ch tr¶ lêi. Thường xuyên khảo sát (3-5 phút) để kiểm tra quá trình vận dụng việc thử nghiệm. Với những học sinh có năng khiếu phải kịp thời bồi dưỡng cho đề bài riêng về nhà làm, có câu hỏi cao hơn khi trên lớp, chấm chữa bài tay đôi để häc sinh béc léc n¨ng khiÕu c¶m thô v¨n häc. Gi¸o viªn ph¶i nghiªn cøu s­u tÇm tµi liÖu cã liªn quan, tinh gi¶n c¸c c©u hái SGK (nh­ng kh«ng lµm mÊt ®i yªu cÇu bµi häc). ThÊy cÇn thiÕt nh÷ng ngµy ®Çu n¨m häc ph¶i cã hÖ thèng so¹n bµi cô thÓ víi mçi bµi, giao học sinh về nhà soạn, giáo viên kiểm tra, nhận xét, bổ sung tuyên dương, nhắc nhở để các em tự tin, mạnh dạn học tập. Đồng thời giáo viên phải bám sát mục tiêu môn học, cấp học để từng bước đạt được kết quả ở các kĩ năng nghe - nói - đọc - viết. Phát huy tính ság tạo cña häc sinh. Vµ cuèi cïng lµ hoµn thµnh môc tiªu m«n häc, chuÈn bÞ cho c¸c em tiÕp tôc häc lªn ë c¸c líp 7, 8, 9 víi nh÷ng yªu cÇu c¶m thô cao h¬n. Häc sinh: - Phải làm theo hướng dẫn của giáo viên bộ môn - Có đủ SGK, vở ghi chép. - TÝch cùc häc tËp. - M¹nh d¹n bµy tá nh÷ng suy nghÜ trong khi häc còng nh­ khi kiÓm tra. III.2. KiÕn nghÞ - Tổ chức thường kỳ những hội thảo về phương pháp dạy môn Ngữ văn THCS theo thể loại văn bản để giáo viên có thể định hình phương pháp dạy hiÖu qu¶ cao h¬n. §øc ChÝnh, ngµy 15 th¸ng 5 n¨m 2009 Người thực hiện. Ph¹m ThÞ Phóc. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. iv. tµi liÖu tham kh¶o. 1. Phân phối chương trình ngữ văn THCS - BGD 2. SGK Ng÷ v¨n líp 6 tËp 1-2 - BGD 3. Một số vấn đề về phương pháp dạy học môn Ngữ văn ở trường THCS - BGD. 4. Hỏi đáp kiến thức Ngữ văn 6 - NXBGD 2006 5. Mét sè kiÕn thøc kÜ n¨ng vµ bµi tËp n©ng cao Ng÷ v¨n 6 cña NXBGD 2005. 6. Ph©n tÝch - b×nh gi¶ng t¸c phÈm V¨n häc d©n gian cña NXBGD-2003 7. Nh÷ng bµi tËp tiÕng ViÖt lý thó - NXBGD 1995. 8. ¤n tËp Ng÷ v¨n 6 - NXBGD 2006.. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. v. nhận xét của HĐKH cấp trường ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ VI. nhận xét của phòng giáo dục và đào tạo đông triều. ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................ ................................................................................................................. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. Phòng giáo dục & đào tạo đông triều Trường trung học cơ sở đức chính *****.  S¸ng kiÕn kinh nghiÖm. N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô V¨n ë häc sinh líp 6. Người thực hiện : Phạm. ThÞ Phóc. §¬n vÞ. : trường thcs đức chính. N¨m häc. : 2008 – 2009. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> N©ng cao n¨ng lùc c¶m thô v¨n ë häc sinh líp 6. ======================================================. Ph¹m ThÞ Phóc. 1 ********** Lop6.net. THCS §øc ChÝnh.

<span class='text_page_counter'>(18)</span>