1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ
nhân tương lai của đất nước, là nền tảng vững chắc cho xã hội Việt Nam . Để
đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải có sự chung tay góp sức
của nhà trường, gia đình và xã hội.
Ở mọi thời đại, mọi quốc gia, dân tộc trẻ em luôn luôn là mối quan tâm
hàng đầu. Vì trẻ em là hạnh phúc của mọi nhà, là tương lai của cả dân tộc . Trẻ
em là mầm non của đất nước do đó trẻ cần được hưởng sự giáo dục, dạy dỗ
chu đáo của mọi người từ gia đình đến xã hội. Chính vì lẽ đó việc chăm sóc
giáo dục trẻ ngay từ khi cịn nhỏ là vơ cùng quan trọng. Giáo dục nhằm hình
thành và phát triển nhân cách tồn diện cho trẻ sau này. Giáo dục mầm non là
nghành học mở đầu, chiếm vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Là nghành học có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu đặt nền móng
vững chắc cho hình thành và phát triển toàn diện nhân cách con người. Bởi
vì, thời điểm này tất cả đều hình thành và phát triển mạnh mẽ như: Trẻ bắt
đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nhìn và vận động băng đơi chân, đơi tay của
mình....tất cả q trình đó đều làm nên những thói quen, kể cả thói xấu. Trên
thực tế chúng ta đang sống trong thế kỷ 21 thế kỷ của nền văn minh trí tuệ,
nền khoa học tri thức hiện đại, tiến tới với công nghệ 4.0, do vậy con người
cần phải năng động sáng tạo để phù hợp với sự phát triển của thời đại cơng
nghiệp hóa – hiện đại hóa, thời đại của cộng nghệ 4.0.
Chăm sóc giáo dục trẻ em ngay từ những năm đầu tiên của cuộc sống là
một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa vơ cùng quan trọng trong sự nghiệp
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Giao dục thế hệ trẻ trở thành những chủ
nhân tương lai, con người mới xã hội chủ nghĩa. Đất nước ta đang có một bước
chuyển mình mạnh mẽ trên con đường hội nhập và phát triển với mục tiêu “
Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” [1] . Để đạt được
mục tiêu này Đảng và nhà nước luôn chăm lo đến sự nghiệp “ Trồng người”.
Đặc biệt đối với giáo dục mầm non được quan tâm hàng đầu, “ Trẻ em hôm nay
là thế giới ngày mai”. Sự đóng góp to lớn của bậc học mầm non trong sự nghiệp

giáo dục đào tạo và phát triển đất nước là “ Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dưỡng nhân tài”. Góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu: “ Đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng u cầu cơng nhiệp hóa, hiện đại hóa
trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc
tế”[2]. Trong đó, Đối với giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình
1


cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị
tốt cho trẻ bước vào lớp 1. Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi,
nâng cao chất lượng phổ cập trong những năm tiếp theo..... Mà nghị quyết số 29
hội nghị ban chấp hành trung ương Đảng lần thứ 8, Khóa XI đã đề ra.
Để thực hiện thắng lợi mục tiêu này, mỗi chúng ta cần phải làm gì để
chăm sóc, ni dưỡng giáo dục trẻ tốt nhất. Cần phải dạy như thế nào? Làm sao
để trẻ phát huy được tính tích cực, chủ động và phải có những chiến lược nuôi
dưỡng, bồi đắp ra sao, để hỗ trợ kịp thời sự phát triển trí tuệ, nhân cách, sớm
giúp trẻ thành cơng? Đó ln là nỗi băn khoăn trăn trở của người giáo viên mầm
non và các nhà quản lý giáo dục. Do đó, việc rèn luyện cho trẻ có tính cách
mạnh dạn, tự tin, là rất quan trọng và cần thiết. Khi trẻ mạnh dạn, trẻ có thể
tham gia vào các hoạt động tập thể, tự tin trước đám đơng và tự xử lý các tình
huống vững vàng trong cuộc sống.
Tuy nhiên, trên thực tế của thời đại kinh tế thị trường, số lượng trẻ tự
kỉ, nhút nhát, kém mạnh dạn ngày càng đông, đa số trẻ chưa phát huy được
hết tính tích cực, chủ động, sáng tạo, số lượng trẻ tự kỷ, nhút nhát, kém
mạnh dạn ngày càng nhiều.
Xuất phát từ tầm quan trọng và thực trạng như trên tôi nhận thấy
nhiệm vụ quan trọng mà người giáo viên mầm non cần phải giải quyết khi tổ
chức các hoạt động không chỉ đơn giản là cung cấp kiến thức, kỹ năng để
phát triển toàn diện và phát huy tính tích cực tham gia vào các hoạt động học
tập và vui chơi mạnh dạn tự tin trước bạn bè, mọi người xung quanh. Nhất là

khi trẻ nói lên ý kiến của mình và có thói quen suy nghĩ nhanh, biết bảo vệ ý
kiến, tìm các cách giải quyết khác nhau cho cùng một vấn đề. Có như vậy mới
thực sự giúp trẻ chủ động trong tư duy, mạnh dạn tự tin. Với tất cả lý do trên
đã thôi thúc tôi chọn đề tài nhằm đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp,
tránh lệch lạc, để phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ là một trong
những mục tiêu quan trọng mà mọi nền giáo dục hướng tới đó là: “ Một số
kinh nghiệm nhằm phát huy tính tích cực của trẻ 4-5 tuổi trong các hoạt
động”
1.2. Mục đích nghiên cứu.
- Giúp cho bản thân có được vốn kinh nghiệm trong việc phát huy tính
tích cực, của trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi khi tham gia hoạt động ở Trường mầm non
Vĩnh Hưng.
- Đề xuất một số biện pháp phát huy tính tích cực của trẻ mẫu giáo 4 -5
tuổi trong trường mầm non, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường mầm
non trong hiện tại và những năm tiếp theo.
- Tạo cho trẻ có cơ hội học tập chủ động trong tư duy, mạnh dạn tự tin thông
qua các hoạt động phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của từng trẻ. Giúp
trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu nhằm đưa ra: "Một số kinh nghiệm phát huy tính tích cực của
trẻ 4-5 tuổi trong các hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng".
2


1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận.
+ Nghiên cứu các tài liệu có liên quan để lấy cơ sở nhằm khẳng định cho sáng
kiến của mình đưa ra hồn tồn đúng và cấp thiết, mang lại hiệu quả cao.
- Phương Pháp nghiên cứu thực tiễn, khảo sát và điều tra.
+ Thực hiện khảo sát thực tiễn trên nhóm lớp của mình.

- Phương pháp trị chuyện.
+ Trò chuyện với trẻ để nắm bắt được tâm lý của trẻ.
- Phương pháp thống kê sử lý số liệu.
+ Thống kê và sử lý những số liệu để thấy được thực trạng vấn đề nghiên cứu
và có những giải pháp hữu để nâng cao hiệu quả công tác bán trú trong nhà trường.
2. NỘI DUNG.
2.1. Cơ sở lí luận.
Lúc sinh thời Bác Hồ giao nhiệm vụ đối với trường mầm non: “ Làm mẫu
giáo tức là thay mẹ trẻ, muốn làm được thế thì trước hết phải yêu trẻ, các cháu
nhỏ hay quấy khóc phải bền bỉ, chịu khó mới ni dạy các cháu được. Dạy trẻ
cũng như người trồng cây non. Trồng cây non có tốt thì sau này cây lên tốt, dạy
trẻ tốt thì sau này các cháu thành người tốt” [3].
Thấm nhuần lời dạy của người, Đảng và nhà nước đã đề ra chiến lược
Trồng người, cho việc đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển. Vì vậy giáo
dục mầm non là một nấc thang đầu tiên, sợi chỉ đỏ xuyên suốt, là nền tảng và đặt
nên móng vững chắc cho các bậc học sau này. Đó khơng chỉ là q trình phát triển
tồn diện nhân cách con người mới , vừa hồng, vừa chuyên, mà còn hội tụ đầy đủ
các tố chất như: Sự khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối.
Giáo dục cho trẻ giàu lòng yêu thương, biết quan tâm nhường nhịn giúp đỡ những
người gần gũi xung quanh, thật thà, lễ phép, hồn nhiên, trẻ biết yêu quý cái đẹp và
tạo ra cái đẹp ở xung quanh. Đồng thời phát triển ở trẻ trí thơng minh, ham hiểu
biết, phát huy được tính chủ động tích cực trong các hoạt động.
Mỗi con người từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời đầu tiên đến giai
đoạn trưởng thành phải trải qua nhiều giai đoạn thay đổi về tâm sinh lý, môi
trường và phương pháp giáo dục... Tuy nhiên từ lúc lọt lòng mẹ đến lúc trưởng
thành, trẻ em phát triển qua nhiều thời kỳ khác nhau. Mỗi thời kỳ này là sự tiếp
theo của thời kỳ trước và chuẩn bị cho thời kỳ sau. Trẻ mầm non (0-6 tuổi) là
thời kỳ đầu tiên của con người, phát triển rất đặc biệt với tốc độ phát triển rất
nhanh về mọi mặt và là thời kỳ có vị trí quan trọng đặt tiền đề nền móng vững
chắc cho sự hình thành và phát triển tồn diện nhân cách mai sau: Học bằng

chơi, chơi mà học, là giai đoạn được tiếp thu nền giáo dục đầu tiên giống như
việc đặt nền móng vững chắc cho một cơng trình. Trên thực tế hiện nay có nhiều
ngun nhân khiến trẻ nhút nhát, kém tự tin, chưa phát huy được tính tích cực,
trẻ tự kỷ như:
Trẻ sinh non tháng hoặc sức khỏe yếu, hay đau ốm cũng thường kém
mạnh dạn và ít hứng thú với những hoạt động mới, khả năng hòa đồng cũng
chậm hơn những trẻ khác.
3


Hay những đứa trẻ ngôn ngữ chầm phát triển dẫn đến khả năng nói kém
thì sự nhút nhát và thiếu tự tin của trẻ tăng lên. Đưa trẻ không thể tự tin và thể
hiện nhu cầu mong muốn của mình với người lớn.
Trẻ bị tress: Tress có thể làm trẻ lãnh đạm hoặc hung dữ và nhút nhát hơn.
Một lý do nữa cũng tương đối phổ biến là việc trẻ em ngày nay được bao
bọc quá kỹ khiến trẻ đánh mất sự tự tin về khả năng của bản thân. Trẻ thường bị
động trong giao tiếp. Vậy giáo viên là người tạo cơ hội, tổ chức môi trường, tạo
điều kiện phù hợp và thuận lợi, khuyến khích trẻ tích cực tham gia vào hoạt
động nhằm giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, tính tị mị, tính ham hiểu biết và
đó chính là những yếu tố cần thiết của con người trong thời đại phát triển, đặc
biệt là tính tích cực của trẻ.
Như vậy, với việc tìm hiểu qua tài liệu, sách báo, qua các phương tiện
thông tin đại chúng. Tôi nắm bắt được thực trạng các bệnh lý và thực trạng hiện
nay đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ và là
cơ sở để bệnh tự kỉ, nhút nhát, thiếu tự tin ở trẻ phát triển nhiều hơn. Đó là cơ sở
lý luận quan trọng giúp tối nghiên cứu và hoàn thiện đề tài “Một số kinh nghiệm
phát huy tính tích cực, của trẻ 4 -5 tuổi trong các hoạt động ở trường mầm non
Vĩnh Hưng” .
2.2. Thực trạng việc phát huy tính tích cực, của trẻ 4 -5 tuổi trong các
hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng.

Tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 4 tuổi, khi tổ chức các
hoạt động theo chương trình giáo dục mầm non tơi đã nhận thấy có những tồn
tại và hạn chế cần khắc phục cho trẻ như sau:
- Một số trẻ còn nhút nhát, thiếu tự tin khi tham gia vào các hoạt động
- Chưa chủ động tham gia vào các hoạt động của nhóm cá nhân.
- Một số trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động.
Chính vì vậy mà tôi luôn mong muốn mang lại cho các bạn ở lớp có một
mơi trường giáo dục tốt nhất, giúp các bạn mạnh dạn, tự tin, nhanh nhẹn và luôn
trong trạng thái thoải mái, thể hiện được hết các khả năng của mình thơng qua
việc tổ chức các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác.
2.2.1. Thuận lợi:
- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lảnh đạo, sự chỉ đạo
trực tiếp sát sao của phòng giáo dục và đào tạo huyện Vĩnh Lộc. Cơ sở vật chất
trang thiết bị của nhà trường đã cơ bản đầy đủ đạt tối thiểu theo quy định.
- Phụ huynh đã từng bước, quan tâm ủng hộ nhà trường trong các hoạt
động chăm sóc giáo dục trẻ và tin tưởng vào chất lượng giảng dạy của nhà
trường nên tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo ra lớp đạt 100%, trẻ đi học chuyên cần
đạt 98%, 100% trẻ đến trường được ăn ở bán trú tại trường.
- Nhà trường thường xuyên tổ chức cuộc thi: Làm đồ dùng dạy học với sự
tham gia đồng hành cùng cha mẹ học sinh, thi liên hoan cắm cờ cuối tháng giữa
các khối với nhau, liên hoan văn nghệ các ngày lễ 20/11, ngày 8/3... trẻ được
tam gia các hoạt động.

4


- Bản thân là một giáo viên Mầm non tôi nắm vững chun mơn, ln nhiệt
tình, u nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề ham học hỏi nâng cao chuyên môn nghiệp
vụ. Giáo viên ở lớp phối kết hợp thống nhất phương pháp, biện pháp dạy trẻ.
- Là một giáo viên tơi thường xun tìm tịi, nghiên cứu tài liệu như tạp chí,

thơng tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc giáo dục trẻ để áp dụng vào việc
chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc phát huy tính tích cực cho trẻ trong
trường mầm non.
2.2.2. Khó khăn:
- Là một trường miền núi vùng 135 của huyện Vĩnh Lộc chưa phải là
trường chuẩn quốc gia, tuy cơ sở vật chất cơ bản đủ theo mức tối thiểu nhưng
vẫn còn nhiều thiếu thốn chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của trẻ. Trẻ đến
trường đông, lớp học luôn bị quá tải nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc tổ chức
các hoạt động cho trẻ đặc biệt là các góc hoạt động trong lớp của trẻ.
- Giáo viên đơi lúc cịn thiếu chủ động giảng dạy đang còn phụ thuộc quá
nhiều vào tài liệu, vẫn còn nặng nề việc cô cung cấp kiến thức chưa chủ động
đến việc phát huy tính chủ động, tính tích cực nên có phần hạn chế tính mạnh
dạn, tự tin, tích cực của trẻ trong giờ học.
- Một số phụ huynh cho rằng lo cho con đầy đủ, chiều chuộng theo ý
thích của con cho con sử dụng điện thoại, máy tính, cịn dạy dỗ trẻ thì phó
cho giáo viên ở lớp. Ngoài ra phụ huynh chưa nhận thức hết được yêu cầu,
tầm quan trọng khi cho trẻ đến trường, chưa coi trọng việc học tập của con,
cho con đi học không đúng giờ, chưa chuyên cần, coi nhẹ việc học tập của
con vì chỉ nghĩ các cháu đến trường mầm non chủ yếu là vui chơi, ăn ngủ
và thường cho con nghỉ học tùy tiện nên ít nhiều làm ảnh hưởng tới kết quả
học tập của lớp.
- Được phân lớp đúng độ tuổi nhưng khả năng hịa nhập khơng đều, một số trẻ
cịn nhút nhát, sức khỏe yếu đi học khơng đều, một số bé thì quá hiếu động hay đánh
bạn nên phần nào cũng ảnh hưởng tới phần cung cấp kiến thức cho trẻ.
2.2.3. Kết quả của thực trạng việc phát huy tính tích cực, của trẻ 4 -5
tuổi trong các hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng, trước khi áp dụng
sáng kiến kinh nghiệm.
Bảng khảo sát việc trạng việc phát huy tính tích cực, của trẻ 4 -5 tuổi
trong các hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng, trước khi áp dụng sáng
kiến kinh nghiệm.

STT
Nội dung khảo sát kỹ
Tổng
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
năng sống
số trẻ
Số
Tỉ lệ Số
Tỉ lệ
trẻ
%
trẻ
%
1
Trẻ tập trung chú ý trong các
30
15
50%
15
50%
hoạt động hoc và chơi
2
Trẻ mạnh dạn tự tin tham gia
30
17
57%
13
43%


5


các hoạt động
3
Trẻ biết chủ động giao tiếp
30
20
67%
10
33%
trong các tình huống
Từ kết quả khảo sát trên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm phát
huy được tính tích cực của trẻ 4-5 tuổi trong các hoạt động ở trường mầm non.
2.3. Các giải pháp phát huy tính tích cực, của trẻ 4 -5 tuổi trong các
hoạt động ở trường mầm non Vĩnh Hưng.
2.3.1. Xây dựng môi trường lớp học thân thiện, phù hợp để kích thích
trẻ hoạt động tích cực.
Mơi trường thân thiện và thẩm mỹ sẽ gây hứng thú cho trẻ và góp phần
hình thành mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với
trẻ. Đây là yếu tố quan trọng trong quá trình hoạt động trải nghiệm nhằm thỏa
mãn nhu cầu của trẻ. Vì thế giáo viên biết sắp xếp lớp học theo cách khuyến
khích trẻ hoạt động, tạo cơ hội để phát triển tư duy, phát triển kỹ năng nhận
thức xã hội, phát triển ngôn ngữ, hứng thú trong học tập và khám phá thế giới
xung quanh. Nhận thức được các điều đó tơi đã trao đổi và cùng thống nhất
với giáo viên trong lớp về kế hoạch biện pháp trang trí sắp xếp tạo mơi
trường, các góc hoạt động trong lớp phù hợp với diện tích lớp cũng như các
đồ dùng đồ chơi trong lớp phù hợp với tâm sinh lý trẻ, có tính thẩm mỹ cao
và kích thích tính tích cực của trẻ. Cụ thể các mạng hoạt động: Bảng chủ đề,

các góc mở, các góc hoạt động, tất cả các giá đồ chơi vừa tầm của trẻ, các
nguyên vật liệu để ở trạng thái mở, dễ lấy, dễ cất. Trong mỗi góc chơi tơi thiết kế
mảng mở, các mảng mở tôi thường làm bằng nhựa trong hoặc thảm gai, trong đó
có các sản phẩm do chính tay trẻ làm để gài vào tranh trang trí cho góc đó, để
kích thích tính chủ động sáng tạocủa trẻ. (Hình ảnh số 1, 2, 3, 4)
Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, chúng tôi tận dụng tối đa các sản
phẩm của trẻ để trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé, nặn các sản phẩm để trang trí các
góc, các buổi chơi trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm nên
trẻ rất thích thú. Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua, người bán
dạy trẻ biết thể hiện thái độ ân cần niềm nở với khách hàng thơng qua đó tạo
được mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ khi chơi.
Không chỉ tạo môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động, giao tiếp, chúng
tơi cịn thống nhất mang đến cho trẻ một khơng khí lớp học thật ấm áp tràn
ngập u thương, cô giáo cũng giống như một người bạn lớn để trẻ có thể an
tâm chia sẻ những thắc mắc, những băn khoăn cũng như những “ bức xúc” rất
trẻ con của mình. (Hình ảnh số 5, 6)
*Kết quả:
- Như vậy tạo môi trường lớp đẹp, thân thiện ở trong mỗi góc chơi, nhóm
chơi sẽ tạo điều kiện cho giáo viên muốn rèn trẻ cá biệt, yếu kém hoặc cũng cố
kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát triển hơn về khả năng tưởng tượng sáng tạo
từ đó trẻ mạnh dạn tự tin tham gia vào các hoạt động.
2.3.2. Luôn thay đổi linh hoạt các hình thức tổ chức các hoạt động.

6


Thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng trước
những điều mới lạ nhưng dễ chán với những gì quen thuộc. Vì vậy ở mỗi tiết
học tơi ln phải xác định rõ mục đích yêu cầu của từng thể loại dạy. Mà đặc
biệt là đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ, khả năng ghi nhớ chưa cao. Trẻ chỉ có

thể tập trung tối đa 20-25 phút, trẻ thường dễ chịu ảnh hưởng tác động từ bên
ngoài (ngồi trong lớp học không ngay ngắn mất trật tự, không kiềm chế các hoạt
động cá nhân). Trong khi đó việc trẻ tập trung ghi nhớ có chủ đích và hứng thú
trong giờ hoạt động chung là rất quan trọng, vì đây là hoạt động giúp trẻ lĩnh hội
một cách bài bản, dầy đủ và khoa học nhất các kiến thức đơn giản và vừa sức về
các lĩnh vực phát triển khác nhau. Tôi nhận thấy rằng nếu không thay đổi, làm
mới các biện pháp và hình thức dạy học khác nhau, trẻ sẽ không hứng thú trong
giờ học và sẽ không đạt hiệu quả cao trong giờ dạy. Cùng với đó khả năng tiếp
thu của trẻ cũng sẽ hạn chế và trẻ sẽ có phản ứng: Chán học, gây mất trật tự
trong lớp học. Từ đó nghiên cứu các tài liệu, suy nghĩ thay đổi các hình thức vào
bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi,
sử dụng các trị chơi tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ
học, và tiết học xuyên suốt theo một chủ đề. Qua đó, giờ học trẻ nào cũng hào
hứng, khơng gị bó mà vẫn đạt kết quả cao mà lại phát huy được tính tích cực
của trẻ. (Hình ảnh số 7)
*Ví dụ 1: Tiết KPKH khám phá cơ thể bé (chủ đề bản thân). Với mục đích
yêu cầu trẻ biết được các bộ phận trên cơ thể và đặc điểm, chức năng của từng
bộ phận.
Phần ổn định tổ chức: Tôi cho trẻ hát bài “cái mũi” và hỏi trẻ: Cô và các
bạn vừa hát xong bài hát gì? Bài hát nói về bộ phận gì? Ngồi cái mũi ra thì trên
cơ thể chúng ta cịn có các bộ phận gì? Hướng trẻ vào bài học.
Phần khám phá: Tôi đưa một bức tranh vẽ em bé và cho trẻ khám phá
từng bộ phận một. Trước tiên là phần đầu tôi chỉ trên tranh và hỏi trẻ từng bộ
phận một và cho trẻ được khám phá từng bộ phận đó trên cơ thể của mình ln.
Tương tự các phần tiếp theo cũng như vậy.
Phần trị chơi: Tơi tổ chức cho trẻ chơi trị chơi “ai nhanh hơn”. Cơ giáo
nói tên bộ phận thì trẻ trả lời số lượng các bộ phận đó.
*Ví dụ 2: Trong giờ văn học. Để thu hút lôi cuốn trẻ vào giờ học tơi lựa
chọn các hình thức tổ chức phù hợp, hấp dẫn qua tổ chức hội thi: “Bé yêu thơ”,
câu đố, tham quan và đặc biệt là chọn các hình ảnh thật đẹp và những nhân vật

ngộ nghĩnh hóa thân vào các nhân vật trong tác phẩm, dùng các thủ thuật khác
nhau để dẫn dắt vào bài, chuyển hoạt động một cách linh hoạt để gây hứng thú
cho trẻ.
Trong q trình dạy trẻ đọc thơ tơi đưa các hình thức đọc khác nhau: Đội
đọc thơ các đội khác làm ban giám khảo, đọc to - nhỏ, nhanh - chậm, đọc theo
đầu tay cô,... Đặc biệt đọc thơ trên nền nhạc giúp trẻ điều chỉnh âm lượng của trẻ
tốt nhất không cần đến sự điều chỉnh của cô, đồng thời trẻ lại cảm thụ bài thơ về
nhịp, nội dung chuyển tải của bài thơ nhanh nhất.

7


Đối với tiết kể chuyện tôi lôi cuốn trẻ cho trẻ dùng rối tay và kể cùng cơ.
(Hình ảnh số 8)
*Kết quả:
Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra có hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị
có tính loogic, để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi theo phương châm:
“Lấy trẻ làm trung tâm” để phát huy trí tưởng tượng, những cảm xúc của
trẻ, tính liên hệ thực tiễn, sáng tạo phù hợp với từng nội dung của bài mà
trẻ khơng bị áp đặt gị bó. Qua đó trẻ phát huy được tính tích cực chủ động
của mình trong giờ học.
2.3.3. Tổ chức các hoạt động theo nhóm, cá nhân nhằm phát huy trẻ
tích cực và chưa tích cực.
Mỗi trẻ đều có những mặt mạnh và những mặt khuyết, trẻ kém tự tin. Từ
bước đầu khảo sát trẻ cũng như qua q trình chăm sóc trẻ, tơi có thể nắm được
những mặt mạnh của trẻ. Sau đó tơi phân loại những trẻ tích cực và nhút nhát
thiếu tự tin để trẻ có thể phát huy tối đa thế mạnh đó của mình. Khi trẻ tự tin và
được khen ngợi, trẻ sẽ dám thử bước vào lĩnh vực tự tin hơn và thể hiện được
tính tích cực của mình trong nhiều hoạt động khác nhau.
Đối với những trẻ chưa tích cực cịn nhút nhát, thiếu tự tin trong các hoạt

động tơi thường xun mời trẻ lên để trị chuyện cùng cô trước sự vỗ tay động
viên, khen thưởng của các bạn trẻ đỡ nhút nhát.
Như vậy để thực hiện tốt hoạt động có mục đích học tập, giáo viên cần tận
dụng mọi hoàn cảnh để khơi gợi vốn kinh nghiệm, kỹ năng đã có của đứa trẻ
mọi lúc mọi nơi.
Khi trẻ thể hiện được khả năng của bản thân là lúc trẻ tự tin tham gia học
tập tích cực. Muốn vậy chúng ta cần tạo môi trường học tập vui chơi thật sự gần
gũi và thân thiện đối với trẻ. Trường học, lớp học phải là ngôi nhà thứ 2 của trẻ,
nơi mà trẻ được yêu thương, mọi người quan tâm, có bạn bè, cơ giáo ln bên
cạnh động viên trẻ. Có như vậy trẻ mới trở nên mạnh dạn, tự tin tham gia vào
các hoạt động, tập cho trẻ có thói quen trao đổi trị chuyện, tự khám phá, suy
nghĩ, đề xuất ý kiến, tranh luận, thảo luận với các bạn và với cô làm cho trẻ
mạnh dạn tự tin hơn trong các hoạt động. Nhờ vậy chúng ta mới phát huy được
tính tích cực, tự giác ở trẻ, giúp trẻ tự thể hiện được khả năng của bản thân. Với
những cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, giọng nói ân cần và gần gũi cơ có thể tạo cho trẻ
một niềm tin, trẻ học tập tự nhiên, thoải mái, trẻ tự mình nói lên ý muốn, ý thích,
khả năng của bản thân.
Bên cạnh việc tạo cơ hội để trẻ thể hiện khả năng của mình, các cơ
giáo cũng như các bậc phụ huynh cần phải biết khen, thưởng trẻ đúng và
kịp thời.
*Ví dụ: Khi trẻ hồn thành tốt nhiệm vụ được giao, cơ có thể thưởng cho
bé một lời khen ngợi, động viên hoặc tặng cho cháu một phiếu bé ngoan ngay
trong lúc đó để khích lệ tinh thần, tạo nguồn hứng thú cho trẻ tham gia hoạt
động tích cực hơn, hiệu quả hơn.
*Kết quả:
8


Thực tế ở lớp tôi, một số cháu đầu năm còn rụt rè, nhút nhát như cháu
Cường, Đức, Linh Nhi. Vậy mà, qua thời gian được vui chơi và học tập cùng

nhóm bạn, cháu đã trở nên mạnh dạn hơn. Đặc biệt có nhiều cháu cịn bộc lộ khả
năng của mình trước lớp như cháu biết quán xuyến lớp, phụ giúp cô chuẩn bị đồ
dùng cho tiết học,... nhiều cháu cịn bộc lộ năng khiếu của mình như mạnh dạn
hát, kể chuyện, đọc thơ,... để tặng cô và các bạn sau mỗi giờ học, giờ chơi. Đến
nay nhiều cháu đã tiến bộ hơn rất nhiều như cháu Bảo An, Hồng, Khang.
2.3.4. Thường xuyên tham gia các hoạt động vui chơi tập thể
Có thể nói các hoạt động đặc biệt là việc tổ chức hiệu quả các ngày hội,
ngày lễ cho trẻ là một hình thức giáo dục hiệu quả và sinh động nhất, giúptrẻ
được trải nghiệm các cảm xúc tích cực. Thông qua các hoạt động trẻ được học
và chia sẻ những mong muốn của trẻ với cô giáo, bạn trong lớp, với bố mẹ. Với
quan điểm như vậy tôi đã tham mưu với ban giám hiệu nhà trường ngay từ đầu
năm học lên kế hoạch hoạt động cho trẻ, từ đó tơi có kế hoạch cụ thể cho từng
tháng với ngày hội trong năm với những ngày hội ngày lễ như: Ngày hội bé đến
trường, ngày tết trung thu, ngày 20/10, ngày tết nguyên đán, ngày 8/3, liên hoan
cắm cờ cuối tháng. Với mỗi ngày hội sẽ tổ chức với nhiều hình thức riêng như
ngoại sân trường, trên sân khấu... nhằm ln cuốn trẻ hấp dẫn trẻ tích thực tham
gia các hoạt động mạnh dạn tự tin trong hoạt động, trong giao tiếp.
*Ví dụ 1: Mừng ngày 20/ 10 là ngày phụ nữ Việt Nam là ngày của Bà,
của Mẹ và của cô giáo.
Chuẩn bị đến ngày lễ hội cơ cùng trẻ trị chuyện về ý nghĩa của ngày hội,
đưa ra ý định và hình thức tổ chức, trao đổi với trẻ để trẻ nêu lên ý tưởng về
món quà tặng bà, mẹ và thường được tổ chức ở trên lớp. Cơ cùng trẻ làm và
trang trí những bưu thiếp trẻ có thể tự do trang trí họa tiết để tạo nên một món
quà thật đẹp và đầy ý nghĩa. (Hình ảnh số 9)
*Ví dụ 2: Liên hoan văn nghệ cắm cờ cuối tháng.
Mỗi tháng sẽ thống nhất với các giáo viên cùng khối về hình thức thi
đua của tháng và được sự cho phép tổ chức của ban giám hiệu nhà trường các
nhóm lớp cùng độ tuổi sẽ thi đua với nhau lớp nào thắng sẽ được tặng cờ cho
lớp. Từ đó đã phát huy được tính tích cực của trẻ tham gia các hoạt động ở
mọi lúc mọi nơi. (Hình ảnh số 10, 11, 12)

Và cịn rất nhiều các hoạt động mà tôi đã tổ chức cho trẻ được tham gia
như: Ngày khai giảng, ngày 20/11, ngày bế giảng năm học...mỗi hoạt động là
một hình thức phong phú khác nhau nhưng đều hướng tới một mục đích chung
đó là giáo dục trẻ thể hiện tình cảm, các con có nhiều bạn thân hơn, biết nhường
nhịn và biết quan tâm đến bạn bè, qua mỗi lần trẻ đựơc tham gia các hoạt động
tôi thấy trẻ tự tin hơn, và phát huy được tính tính cực của trẻ.
9


*Kết quả:
Với trẻ lớp tôi khả năng giao tiếp của trẻ là khá tốt nhưng vẫn cịn một
số bạn ngơn ngữ cịn chưa mạch lạc, chính vì vậy tơi thường hay tổ chức các
hoạt động tập thể giúp trẻ thích nghi dễ dàng nhanh chóng với mơi trường
mới, cơ, bạn bè mới và với những đòi hỏi khám phá của các hoạt động đặc
biệt là hoạt động học cũng như giao tiếp, ý thức, tinh thần tập thể từ đó giúp
trẻ tránh được những xung đột khơng đáng có sảy ra, trên cơ sở đó phát triển
mối quan hệ thân thiện gần gũi. Tất cả những điều này đều tác động một
cách tích cực lên trẻ làm cho trẻ thấy hứng thú khi đến trường, muốn được
giao tiếp với cô với bạn bè.
2.3.5. Phối hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ và
tổ chức các hoạt động.
Việc hình thành tính tích cực trong các hoạt động cho trẻ trong trường
mầm non là chưa thực sự đầy đủ bởi muốn hình thành hay giáo dục trẻ bất kì
điều gì, ln cần có sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Chính vì vậy việc tuyên truyền và hướng dẫn các bậc phụ huynh một số biện
pháp để cùng với giáo viên hình thành tính tích cực trong các hoạt động của trẻ
là vơ cùng cần thiết và hiệu quả.
Tôi thông báo với phụ huynh về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội
dung giảng dạy đến phụ huynh, mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số
tiết dạy, tham quan triển lãm đồ dùng để phụ huynh hiểu rõ những khó khăn, hạn

chế về cơ sở vật chất, trang thiết bị để đáp ứng kịp thời cho nhu cầu dạy và học
hiện nay. Qua đó vận động phụ huynh tham gia đóng góp, ủng hộ thêm các
nguồn sách báo, tranh truyện, cây xanh cho trường nhằm thực hiện tốt việc chăm
sóc giáo dục cho trẻ. (Hình ảnh số 13)
Trong các cuộc họp phụ huynh, chúng tơi ln đề cập và giải thích tầm
quan trọng của việc phát huy tính chủ động, tích cực của trẻ tới các bậc phụ
huynh, tôi trao đổi với từng phụ huynh về tình hình của trẻ đặc điểm tâm sinh lý,
với những trẻ chưa được mạnh dạn, tự tin để phụ huynh nắm được hạn chế của
trẻ, đồng thời khen ngợi các cháu rất tự tin, tích cực trong hoạt động học, ăn,
ngủ,vệ sinh cá nhân,... (Hình ảnh số 14, 15)
*Kết quả:
Qua việc tuyên truyền như trên, các bậc phụ huynh nhiệt tình phối hợp
cùng cơ giáo để giúp trẻ phát huy tối đa tính độc lập tự chủ của mình từ những
việc nhỏ như vệ sinh cá nhân, đi giày dép, mặc quần áo,... qua việc trẻ được tự
phục vụ bản thân, biết cách tự phục vụ bản thân sẽ tự tin, mạnh dạn hơn trước
nhiều tình huống trong cuộc sống.
Sự ủng hộ của phụ huynh bằng các nguồn sách báo, tranh truyện, cây
xanh cho trường, bên cạnh đó phụ huynh cùng lớp tham gia xây dựng môi
trường lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ được hoạt động, cho trẻ được chơi, được
trải nghiệm được trở về với những trị chơi dân gian của ơng bà xưa hay chơi.
(Hình ảnh số 16)
2.4. Hiệu quả của sáng kiến.
10


Sau khi áp dụng. Một số kinh nghiệm nhằm phát huy tính tích cực, của
trẻ mẫu giáo 4- 5 trong các hoạt động ở Trường mầm non Vĩnh Hưng. Chất
lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên rõ rệt, và thu được những kết
quả sau:
* Đối với giáo bản thân:

Tơi thấy mình đã nâng cao được, nghệ thuật lên lớp, hình thức tổ chức lớp
học ln thay đổi, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học. Trẻ tích cực, tự tin
trong giao tiếp.
* Đối với phụ huynh:
Qua việc trao đổi phối hợp với phụ huynh về tình hình của trẻ từ đó cơ
giáo có thể tìm ra biện pháp để phát huy tính tích cực của trẻ từ đó giúp trẻ tự tin
hơn trong giao tiếp và được phụ huynh rất ủng hộ.
* Đối với đồng nghiệp và nhà trường:
Các chị em đồng nghiệp trong nhà trường họ đã thấy rõ được các
phương pháp, biện pháp để phát huy tính tích cực của trẻ khi tham gia các
hoạt động. Từ đó chị em khơng chỉ áp dụng cho đối tượng trẻ 4 – 5 tuổi mà
các biện pháp này còn áp dụng cho trẻ 3 - 4 tuổi, 5 - 6 tuổi đề thành công,
chúng tôi đã áp dụng nhiều tiết thực hành và thấy hiệu quả đạt rất cao. Cụ
thể là đối với trẻ 4 - 5 tuổi ở lớp do tôi phụ trách tôi đã làm khảo sát và thu
được kêt quả rất đáng khen ngợi.
* Đối với trẻ:
Sau khi tôi áp dụng các giải pháp trên vào lớp tôi nhận thấy, trẻ rất
hào hứng, tích cực sơi nổi trong các hoạt động học cũng như các hoạt
động khác.
Trẻ mạnh dạn tự tin khi tham gia các câu hởi của cơ, thích được tham
gia các hoạt động cùng cơ, có tinh thân thi đua, trẻ giao lưu trị chuyện cùng
cơ và các bạn mạnh dạn hơn, mạnh dạn nói lên mong muốn cảm xúc của bản
thân với mọi người xung quanh, trẻ trong lớp tự tin và tích cực tham gia các
hoạt động.
STT

Nội dung khảo sát kỹ
năng sống

Tổng

số trẻ

Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Số
Tỉ lệ Số
Tỉ lệ
trẻ
%
trẻ
%

1

Trẻ tập trung chú ý trong các
hoạt động hoc và chơi

30

30

100%

0

0%

2


Trẻ mạnh dạn tự tin tham gia
các hoạt động

30

30

100%

0

0%

11


3

Trẻ biết chủ động giao tiếp
trong các tình huống

30

29

97%

1

3%


Qua bảng khảo sát này một lần nữa cho chúng ta khẳng định rằng việc áp
dụng các giải pháp mà trong sáng kiến của tôi đã đưa ra là rất hiệu quả đối với
việc phát huy tính tích cực của trẻ mầm non 4 - 5 tuổi trong các hoạt động ở
trường mầm non Vĩnh Hưng.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Từ hiện tại của lớp kết hợp với những giải pháp phát huy tính tích cực cho
trẻ trong tất cả các hoạt động. Kết quả đạt rất cao, trẻ khỏe manh, nhanh nhẹn,
tích cực, tự tin, thể hiện như: Trẻ hăng say phát biểu trong giờ học và tăng cân
đều, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng, tỷ lệ trẻ mắc các bệnh truyền nhiễm khơng
cịn, trẻ đến trường chun cần hơn.
Trẻ trở nên thơng minh, nhanh nhẹn, tích cực, chủ động trong mọi hoạt
động, tìm tịi và khám phá thế giới xung quanh. Trẻ biết suy nghĩ trả lời câu hỏi
bình tĩnh, nói to, rõ ràng. Bên cạnh đó, ngơn ngữ của trẻ trở nên mạch lạc hơn.
Trẻ mạnh dạn và tự tin trong giao tiếp rất nhiều, thói quen lao động tự phục vụ ở
trẻ tốt hơn. Hình thành những phẩm chất tốt như khả năng phối hợp hoạt động,
vui chơi đoàn kết với các bạn, khả năng tự kìm chế, nhường nhịn bạn, biết chơi
cùng bạn, giúp đỡ và chia sẽ với bạn. Đó là niềm vui khơng chỉ dành cho các
bậc phụ huynh mà cũng là niềm vui lớn của cơ giáo.
Phát huy tính tích cực ở trẻ chính là một trong những mục tiêu mà nhà
trường luôn chú trọng. Chúng tôi thường xuyên phát động các phong trào như:
Thi sáng tác, sưu tầm các trò chơi ở tất cả các hoạt động, tổ chức khá nhiều các
hội thi như: Bé khỏe bé tài năng, văn nghệ chào mừng ngày 20/11,... Qua các hội
thi đã phát huy tối đa tính tích cực của trẻ trong mọi hoạt động.
* Bài học kinh nghiệm.
- Giáo viên chỉ là người giúp trẻ định hướng, cịn bản thân trẻ là người
tích cực tham gia vào hoạt động. Giáo viên luôn tôn trọng các quyết định của
trẻ, không nên làm hộ trẻ.
- Tạo môi trường lớp học thân thiện để thu hút trẻ tham gia hoạt động.

Phát huy tính tích cực của trẻ trong các hoạt động học và các hoạt động khác
trong ngày.
- Thường xuyên thay đổi hình thức tổ chức các hoạt động như các ngày lễ,
ngày hội.
- Thiết kế nhiều hoạt động nhằm phát huy những thế mạnh ở mỗi cá nhân trẻ .
- Tơi ln nhắc nhở mình cô giáo luôn là tấm gương cho trẻ học tập. Phối
hợp tốt với phụ huynh trong công tác giáo dục trẻ.

12


Nếu làm tốt những vấn đề nêu trên thì chắc chắn rằng việc nâng cao
chất lượng tổ chức các hoạt động trên ngày cho trẻ thì địi hỏi người giáo
viên phải có những giải pháp hữu hiệu nhất để giúp trẻ học tốt hơn. Trong
đó giải pháp phối kết hợp với các bậc phụ huynh là một minh chứng mang
lại hiệu quả nhanh nhất.
3.2. Kiến nghị.
Để góp phần nhỏ bé của mình vào việc phát huy tính tích cực của trẻ trong
các hoạt động, thực hiện tốt chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm tơi có một số kiến
nghị như sau:
* Đối với phòng giáo dục:
Quan tâm tạo điều kiện tham mưu với ủy ban nhân dân huyện hỗ trợ kinh
phí đầu tư đồ dùng, đồ chơi ngồi trời, xây dựng vườn cổ tích để hồn thiện các
tiêu chí xây dựng trường chuẩn quốc gia.
Đồng thời tổ chức các hoạt động mẫu để học hỏi đồng nghiệp, rút ra
kinh nghiệm lẫn nhau. Từ đó có phương pháp giáo dục tối ưu nhất, đạt
hiệu quả cao nhất.
* Đối với nhà trường:
Nên quan tâm hơn nữa về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, phòng
học, phòng chức năng. Đặc biệt là tham mưu với ủy ban nhân dân xã huy

động vốn mở rộng khuôn viên để xây dựng trường mầm non đạt chuẩn.
Thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên tìm hiểu nâng cao kiến
thức, kỹ năng về các phương pháp nhằm phát huy tính tích cực trong các
hoạt động của trẻ mẫu giáo.
* Đối với giáo viên
Phải thường xuyên học hỏi kinh nghiệm phương pháp, hình thức tổ chức
phát huy tính tích cực cho trẻ, và thực hiện tốt chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm ở mọi lúc mọi nơi.
Trên đây là một số giải pháp tôi đã áp dụng nhằm phát huy tính tích
cực của trẻ trong các hoạt động. Đạt hiệu quả ở lớp 4 – 5 ở trường mầm
non Vĩnh Hưng. Những kinh nghiệm trên khơng tránh khỏi phần thiếu sót
và hạn chế.
rất mong nhận được sự nhận xét góp ý của hội đồng khoa học các cấp để đề tài
được hoàn thiện hơn và ứng dụng rộng rãi trong trường mầm non.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

13


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Vĩnh Hưng, ngày 10 tháng 6 năm 2020
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, khơng sao chép nội dung của
người khác

NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN

Trịnh Thị Hồng


Đỗ Thị Lợi

PHỤ LỤC
Hình ảnh số 1: mảng tường mở cho trẻ hoạt động
Hình ảnh số 2: mảng tường mở cho trẻ hoạt động

14


Hình ảnh số 3: mảng tưởng mở cho trẻ hoạt động.

Hình ảnh số 4: mảng tưởng mở cho trẻ hoạt động.

15


Hình ảnh số 5: giờ học âm nhạc của cơ và trẻ

Hình ảnh số 6: giờ học âm nhạc của cô và trẻ
16


Hình ảnh số 7: trẻ hăng say tích cực giơ tay trong giờ học

Hình ảnh số 8: trẻ được kể chuyện với rối tay
17


Hình ảnh số 9: trẻ trang trí làm bưu thiếp tặng bà mẹ ngày 20/10


Hình ảnh số 10: 2 lớp thi đua Kéo co
18


Hình ảnh số 11: Các bạn thi nhảy bao bố

19


Hình ảnh số 12: Các bạn chơi gánh hoa qua cầu

Hình ảnh số 13: Tun truyền góc phụ huynh

20


Hình ảnh số 14: Hình ảnh giờ ăn trưa của trẻ

Hình ảnh số 15: Hình ảnh giờ ăn trưa của trẻ

21


Hình ảnh số 16: Góc chơi dân gian phụ huynh đã tham gia xây dựng

22