Giáo án Hình học khối 7 - Tiết 37, 38

<span class='text_page_counter'>(1)</span>So¹n : Gi¶ng:. TiÕt 37 :. A. môc tiªu:. định lí pi tago. - Kiến thức : HS nắm được định lí Pitago về quan hệ giữa ba cạnh của một tam giác vuông và định lí Pitago đảo. - Kỹ năng : Biết vận dụng định lí Pitago để tính độ dài một cạnh của tam giác vuông khi biết độ dài hai cạnh kia. Biết vận dụng định lí Pitago đảo để nhận biết mét tam gi¸c lµ tam gi¸c vu«ng. - Thái độ : Biết vận dụng kiến thức học trong bài vào thực tế. B. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS:. - GV: Thước thẳng, com pa, ê ke, bảng phụ. - HS : Thước thẳng, com pa, ê ke, máy tính bỏ túi. C. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1. Tæ chøc : 7A : .......................................... 7B : ............................................. 2. KiÓm tra : kh«ng 3. bµi míi : hoạt động I đặt vấn đề (3ph). Trî gióp cña GV. Hoạt động của HS. - GV giíi thiÖu vÒ nhµ to¸n häc Pytago.. Häc sinh nghe GV giíi thiÖu. - §V§ vµo bµi míi. Hoạt động II 1. định lí pytago (20 ph) - GV yªu cÇu HS lµm ?1 - Hãy cho biết độ dài cạnh huyền của tam gi¸c vu«ng. - Ta cã: 32 + 42 = 9 + 16 = 25 52 = 25  32 + 42 = 52. - Qua đo đạc, ta phát hiện ra điều gì liên hệ giữa độ dài ba cạnh của tam giác. - HS c¶ líp vÏ h×nh vµo vë. Mét HS lªn b¶ng vÏ ( sö dông quy ­íc 1 cm trªn b¶ng). HS: §é dµi c¹nh huyÒn cña tam gi¸c vu«ng lµ 5 cm. HS: Trong tam giác vuông, bình phương độ dài cạnh huyền bằng tổng bình 107. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> vu«ng ? - Thùc hiÖn ?2. - GV ®­a ra b¶ng phô cã d¸n s½n hai tÊm b×a mµu h×nh vu«ng cã c¹nh b»ng (a +b). - Yªu cÇu HS xem tr 129 SGK, h×nh 121 và hình 122, sau đó mời bốn HS lên b¶ng. Hai HS thùc hiÖn nh­ h×nh 121. Hai HS thùc hiÖn nh­ h×nh 122. - ë h×nh 1, phÇn b×a kh«ng bÞ che lÊp lµ mét h×nh vu«ng cã c¹nh b»ng c, h·y tÝnh diện tích phần bìa đó theo c. - ë h×nh 2, phÇn b×a kh«ng bÞ che lÊp gåm hai h×nh vu«ng cã c¹nh lµ a vµ b, hãy tính phần bìa đó theo a và b. - Cã nhËn xÐt g× vÒ diÖn tÝch phÇn b×a kh«ng bÞ che lÊp ë hai h×nh ? Gi¶i thÝch? - Từ đó rút ra nhận xét về quan hệ giữa c2 vµ a2 + b2.. phương độ dài hai cạnh góc vuông. HS cả lớp tự đọc tr.129 SGK phần ?2 Hai HS đặt bốn tam giác vuông lên tấm b×a h×nh vu«ng thø hai nh­ h×nh 122.. HS: Diện tích phần bìa đó bằng c2. Diện tích phần bìa đó bằng a2 + b2. HS: diÖn tÝch phÇn b×a kh«ng bÞ che lÊp ë hai h×nh b»ng nhau v× diÖn tÝch phÇn bìa không bị che lấp ở hai hình đều bằng diÖn tÝch h×nh vu«ng trõ ®i diÖn tÝch cña bèn tam gi¸c vu«ng. - VËy: c2 = a2 + b2. HS: HÖ thøc nµy cho biÕt trong tam gi¸c - HÖ thøc: c2 = a2 + b2 nãi lªn ®iÒu g× ? - GV: Đó chính là nội dung định lý Py vuông, bình phương độ dài cạnh huyền bằng tổng các bình phương độ dài hai ta go mµ sau nµy sÏ ®­îc chøng minh. c¹nh gãc vu«ng. - HS đọc định lý Py ta go. - Yêu cầu HS đọc lại định lý Py ta go. - Vẽ hình và tóm tắt định lý theo hình vÏ. HS vÏ h×nh vµ ghi bµi. B. A C o  ABC cã A = 90  BC2 = AB2 + AC2 - GV đọc phần" Lưu ý" SGK - Yªu cÇu HS lµm ? 3.. ?3. HS tr×nh bµy miÖng: a)  vu«ng ABC cã: AB2 + BC2 = AC2 (®/l Py ta go) AB2 + 8 = 102 AB2 = 102 -82 108 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> AB2 = 36 = 62 A B = 6 x = 6 b) Tương tự EF2 = 12 + 12 = 2 EF = 2 hay x = 2 . Hoạt động 3. 2) Định lý pytago đảo (8 phút). - GV yªu cÇu HS lµm ?4. GV: ABC cã AB2 + AC2 = BC2 ( vì 32 + 42 = 52 = 25), bằng đo đạc ta thÊy  ABC lµ tam gi¸c vu«ng. Người ta đã chứng minh được định lý Pytago đảo: "Nếu một tam giác có bình phương của một cạnh bằng tổng bình phương của hai cạnh kia thì tam giác đó lµ tam gi¸c vu«ng".  ABC cã BC2 = AB2 + AC2  BAC = 900.. HS c¶ líp vÏ h×nh vµo vë. Mét HS thùc hiÖn trªn b¶ng. A. B. 5cm. C. BAC = 900 Định lí Pytago đảo (SGK)  ABC cã BC2 = AB2 + AC2  BAC = 900.. Hoạt động 4. Cñng cè - luyÖn tËp (12phót). - Phát biểu định lí Pyta go. - Phát biểu định lí Pytago đảo. So sánh - Nhận xét: Giả thiết của định lí này là hai định lí này. kết luận của định lí kia, kết luận của định lý này là giả thiết của định lý kia. - Cho HS lµm Bµi tËp 53 tr. 131 SGK. (§Ò bµi ®­a lªn b¶ng phô) Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm. Mét nöa líp lµm phÇn a vµ b. Nöa líp cßn l¹i lµm phÇn c vµ d. GV kiÓm tra bµi lµm mét sè nhãm. - GV nªu bµi tËp:. Bµi 53 HS hoạt động theo nhóm. a) x2 = 52 + 122 (®/l Pytago) x2 = 169 x2 = 132 x = 13. b) KÕt qu¶ x = 5 109. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Cho tam giác có độ dài ba cạnh là: a) 6cm, 8cm , 10cm. Tam gi¸c nµo lµ tam gi¸c vu«ng? V× sao? - Bµi tËp 54 tr.131 SGK. c) KÕt qu¶ x = 20 d) KÕt qu¶ x = 4. §¹i diÖn hai nhãm tr×nh bµy bµi lµm, HS líp nhËn xÐt bµi lµm cña c¸c nhãm. Bµi 54 a) Cã 62 + 82 = 36 + 64 = 102 VËy  cã ba c¹nh lµ 6cm, 8cm, 10cm lµ tam gi¸c vu«ng. Hoạt động 5. Hướng dẫn về nhà (2phút). - Học thuộc định lí Pytago (thuận và đảo). - Lµm bµi tËp sè 55, 56, 57, 58 tr. 131, 132 SGK - Bµi 82, 83,86 tr. 108 SBT. - §äc môc "Cã thÓ em ch­a biÕt" tr. 132 SGK. - Có thể tìm hiểu cách kiểm tra góc vuông của người thợ xây đựng (thợ nề, thợ méc).. So¹n :………………….. Gi¶ng : …………………. TiÕt 38 :. luyÖn tËp. A. môc tiªu:. - Kiến thức : Củng cố định lí Pytago và định lí Pytago đảo. - Kỹ năng : Vận dụng định lí Pitago để tính độ dài một cạnh của tam giác vuông và vận dụng định lí Pytago đảo để nhận biết một tam giác là tam giác vuông. - Thái độ : Hiểu và biết vận dụng kiến thức học trong bài vào thực tế. B. ChuÈn bÞ cña GV vµ HS:. - GV: Thước thẳng, com pa, ê ke, bảng phụ. - HS : Thước thẳng, com pa, ê ke, máy tính bỏ túi. C. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1- Tæ chøc :7A : ...................................... 7B : ................................................ 2.KiÓm tra : - KiÓm tra viÖc lµm bµi tËp ë nhµ vµ viÖc chuÈn bÞ bµi míi cña HS. 110 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Hoạt động I kiÓm tra (10ph) Trî gióp cña GV. Hoạt động của HS. HS1: Phát biểu định lí Pitago. Vẽ hình vµ viÕt biÓu thøc minh ho¹.. B. A. C. Hai HS lªn b¶ng kiÓm tra. HS1: Phát biểu định lý Pytago.  ABC cã A = 90o C 2 2 2  AB + AC = BC Ch÷a bµi 55 tr. 131 SGK: AB2 + AC2 = BC2 (®/l Pytago) 12 + AC2 = 42 AC2 = 16 - 1 AC2 = 15 AC = 15 B A AC  3,9 (m). HS2: Phát biểu định lí Pytago đảo. Ch÷a bµi tËp 55tr. 131 SGK ( §Ò bµi ®­a lªn b¶ng phô). HS2: Phát biểu định lí Pytago đảo. VÏ h×nh minh ho¹ vµ viÕt hÖ thøc.. B. A C 2 2  ABC cã BC = AC + AC2  A = 900 Ch÷a bµi 56 SGK. a) Tam gi¸c cã ba c¹nh lµ: Ch÷a bµi tËp 56 (a,c) tr. 131 SGK. 15cm; 12cm. Tam gi¸c nµo lµ tam gi¸c vu«ng trong 9cm; 2 2 các tam giác có độ dài ba cạnh như sau: 9 2+ 12 = 81 + 144 = 225 15 = 225 a) 9cm; 15cm; 12cm.  92 + 122 = 152. c) 7m; 7m; 10m. VËy tam gi¸c nµy lµ tam gi¸c vu«ng theo 111 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> định lí Pytago đảo. c) Tam gi¸c cã ba c¹nh lµ: 7m; 7m; 10m. 72 + 72  102. VËy tam gi¸c nµy kh«ng ph¶i lµ tam gi¸c vu«ng. HS líp nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. GV nhËn xÐt, cho ®iÓm. Hoạt động 2 LuyÖn tËp ( 27Phót) Bµi 57 tr. 131 SGK (§Ò bµi ®­a lªn b¶ng phô). GV:  ABC cã gãc nµo vu«ng?. Bµi 55 Lêi gi¶i cña b¹n T©m lµ sai. Ta ph¶i so sánh bình phương của cạnh lớn nhất với tổng bình phương hai cạnh còn lại. 82 + 152 = 64 + 225 = 289 172 = 289  82 + 152 = 172  VËy  ABC lµ tam gi¸c vu«ng. HS: Trong ba c¹nh, c¹nh AC = 17 lµ c¹nh lín nhÊt. VËy  ABC cã B = 900.. Bµi 86 tr. 108 SBT. Bµi 86 TÝnh ®­êng chÐo cña mét mÆt bµn h×nh ch÷ nhËt cã chiÒu dµi 10dm, chiÒu réng B 5 dm.. C. A D GV yªu cÇu mét HS lªn b¶ng vÏ h×nh. - Nªu c¸ch tÝnh ®­êng chÐo cña mÆt bµn Tam gi¸c vu«ng ABC cã: h×nh ch÷ nhËt. BD2 = AB2 + AD2 (®/l Pytago) BD2 = 52 + 102 BD2 = 125  BD = 125  11,2 (dm). HS toµn líp vÏ h×nh vµo vë Mét HS lªn b¶ng vÏ h×nh, ghi GT, KL. Bµi tËp 87 tr. 108 SBT - Yªu cÇu mét HS lªn b¶ng vÏ h×nh vµ ghi GT, KL. 112 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> AC  BD t¹i O. B. OA = OC C GT OB = OD AC = 12cm BD = 16cm. A. D. KL TÝnh AB, BC CD, DA. Tam gi¸c vu«ng AOB cã: AB2 = AO2 (®/l Pytago) AC 12cm = = 6cm. 2 2 BD 16cm OB = OD = = = 8cm. 2 2. AO = OC =. - Nêu cách tính độ dài AB ?.  AB2 = 62 + 82 AB2 = 100  AB = 10(cm) Tính tương tự  BC = CD = DA = AB = 10cm. Bµi 88 tr. 108 SBT Tính độ dài các cạnh góc vuông của một tam gi¸c vu«ng c©n cã c¹nh huyÒn b»ng: a) 2cm b) 2 cm. - GV gợi ý: Gọi độ dài cạnh góc vuông của tam giác vuông cân là x (cm), độ dài c¹nh huyÒn lµ a (cm). Theo định lí Pytago ta có đẳng thức nµo? Thay a = 2, tÝnh x. Bµi 58 tr. 132 SGK. - Yêu cầu HS hoạt động nhóm.. Bµi 88 Mét HS lªn b¶ng vÏ tam gi¸c vu«ng c©n. a HS: x2 + x2 = a2 2x2 = a2 a) 2x2 = 22 x2 = 2 x = 2 (cm) b) 2x2 = ( 2 )2 2 x2 = 2 x2 = 1 x = 1 (cm) Bµi 58 Các nhóm HS hoạt động.. Hoạt động 3. Giíi thiÖu môc "cã thÓ em ch­a biÕt" (6phót). 113 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> - GV: H·y nªu c¸ch kiÓm tra gãc vu«ng cña c¸c b¸c thî nÒ, thî méc? - GV®­a c¸c h×nh 131, h×nh 132 SGK lªn b¶ng phô , dïng sîi d©y cã th¾t nót 12 ®o¹n b»ng nhau vµ ª ke gç cã tØ lÖ cạnh là 3, 4, 5 để minh hoạ cụ thể (nên thắt nút ở dây phù hợp với độ dài của ê ke). GV ®­a tiÕp H×nh 133 SGK lªn b¶ng vµ tr×nh bµy nh­ SGK. GV ®­a thªm h×nh ph¶n vÝ dô C. C. A B A GV yªu cÇu HS nªu nhËn xÐt.. HS: Cã thÓ nãi c¸c b¸c thî dïng ª ke vµ ống thăng bằng bọt nước để kiểm tra , cũng có thể các bác thợ đã dùng tam giác có độ dài ba cạnh bằng 3, 4, 5 đơn vị để kiểm tra. HS quan sát GV hướng dẫn. HS nhËn xÐt: + NÕu AB = 3 ;AC = 4 ; BC = 5 th× ¢ = 900. + NÕu AB = 3; AC = 4; BC < 5 th× ¢ > 900. + NÕu AB = 3; AC =4; BC > 5 ¢ > 900.. B Hoạt động 4. Hướng dẫn về nhà (2phút). - Ôn tập định lí Pytago (thuận, đảo). - Bµi tËp sè 59, 60, 61 tr. 133. SGK, bµi 89 tr. 108 SBT. - §äc "Cã thÓ em ch­a biÕt" gÐp hai h×nh vu«ng thµnh mét h×nh vu«ng tr. 134SGK. Theo hướng dẫn của SGK, hãy thực hiện cắt gép từ hai hình vuông thành một hình vu«ng.. 114 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span>