Giáo án Ngữ văn 7 - Tiết 7: Bố cục trong văn bản - Năm học 2006-2007

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngµy so¹n: 12/9/2006 Ngµy gi¶ng: 15/9/2006. TiÕt 7: Bè côc trong v¨n b¶n A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học hiểu rõ. - Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản. Trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi t¹o lËp v¨n b¶n. - ThÕ nµo lµ mét bè côc khi t¹o lËp v¨n b¶n. - ThÕ nµo lµ mét bè côc rµnh m¹ch, hîp lý. - TÝnh hîp lý vµ phæ biÕn cña d¹ng bè côc 3 phÇn, nhiÖm vô cña tõng phÇn trong bè côc. B/ ChuÈn bÞ: Gi¸o viªn: Nghiªn cøu SGV. Häc sinh: Tr¶ lêi c©u hái SGK. C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động. * Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ. ? Một văn bản có tính liên kết cần đảm bảo những yêu cầu gì. - Néi dung gi÷a c¸c c©u, c¸c ®o¹n ph¶i thèng nhÊt, g¾n bã chÆt chÏ víi nhau. - Phải nối kết các câu, các đoạn bằng những phương tiện ngôn ngữ (từ, câu ...) thích hợp. * Hoạt động 2: Giới thiệu bài. ? Trong bóng đá, bóng rổ hoặc bóng chuyền ... các huấn luyện viên phải sắp xếp các cầu thủ thành một đội hình, vì sao cần dàn thành một đội hình như vậy. ? Nếu không có sự sắp xếp đó thì có thể sẽ dẫn đến hậu quả gì. Trong việc tạo lập văn bản có cần phải được bố trí, sắp đặt như vậy không, để thấy rõ điều đó chúng ta đi tìm hiểu bài “Bố cục trong văn bản”. * Hoạt động 3: Bài mới. Hoạt động của thầy. Hoạt động của h/s. ? Nếu viết 1 lá đơn xin ra nhập đội Suy nghĩ, trả lời TN TP HCM, thì trong đơn cần có. Lop6.net. Néi dung I/ Bè côc vµ nh÷ng yªu cÇu vÒ bè côc trong v¨n b¶n. 1/ Bè côc cña v¨n b¶n. * Bµi tËp: - Hä vµ tªn, ngµy th¸ng n¨m sinh..

<span class='text_page_counter'>(2)</span> nh÷ng néi dung.. - N¬i häc, n¬i ë, lý do xin vµo đội. - Lời hứa tiếp tục phấn đấu sau khi vào đội.. ? Ta có thể thay đổi trật tự các ý kiÕn trªn ®­îc hay kh«ng ? v× sao? Suy nghÜ, tr¶ lêi GV: Việc sắp đặt nội dung trong v¨n b¶n theo 1 tr×nh tù hîp lý gäi lµ bè côc v¨n b¶n. ? VËy em hiÓu thÕ nµo lµ bè côc v¨n b¶n. - Tr¶ lêi - NhËn xÐt. Bè côc lµ sù bè trÝ, s¾p xÕp c¸c phÇn, c¸c ®o¹n theo mét tr×nh tù, mét hÖ thèng rµnh m¹ch vµ hîp lý.. - Gọi 1 h/s đọc ghi nhớ 1 (SGK). - §äc ghi nhí 1 - GV hướng dẫn h/s làm bài tập (SGK – Tr30). sau. ? Dùa vµo thùc tÕ, em h·y chøng minh vai trß cña bè côc trong v¨n Suy nghÜ, bản khi diễn đạt. biÓu. - Không thể thay đổi trình tự c¸c ý ë trªn ®­îc, v× nÕu thay đổi sẽ gây khó hiểu cho người đọc.. * Ghi nhí 1 (SGK – Tr29). ph¸t. - GV: gîi ý t×nh huèng. ? + Trong nhËn xÐt cña b¹n líp Ph¸t biÓu trưởng trong giờ sinh hoạt lớp cần cã c¸c ý g×. - GV: nhËn xÐt bæ sung. ? Đọc bài tập 1 (văn bản) và đối h/s đọc chiếu với văn bản “ếch ngồi đáy giÕng” trong ng÷ v¨n 6. ? H·y so s¸nh 2 b¶n kÓ vµ cho biÕt cách kể chuyện ở trên đã có bố cục - Suy nghĩ, trả lời chưa ? cách kể đó có hợp lý không. ? Bản kể trên đều có những câu văn gièng trong b¶n kÓ ng÷ v¨n 6 (vÒ c¬ b¶n) nh­ng t¹i sao ë v¨n b¶n nµy l¹i khã tiÕp nhËn.. - Th¶o luËn nhãm. - §¹i diÖn nhãm tr¶ lêi. - NhËn xÐt.. Lop6.net. - Đánh giá tình hình hoạt động cña líp trong tuÇn. - Phương hướng tuần tới. - Biện pháp hoạt động. - ý kiÕn. 2/Nh÷ng yªu cÇu vÒ bè côc trong v¨n b¶n. a/ Bµi tËp 1: (SGK – tr29). - B¶n kÓ (SGK – Tr29) ch­a cã bè côc, lµ 1 v¨n b¶n lén xén, khã tiÕp nhËn..

<span class='text_page_counter'>(3)</span> - GV: tæ chøc th¶o luËn nhãm.. - C¸c c©u trong mçi ®o¹n cua b¶n kÓ kh«ng tËp trung quanh 1 ý thèng nhÊt. - ý cña ®o¹n nµy kh«ng ph©n biÖt víi ý cña ®o¹n kia.. ? Vậy để có 1 bố cục rành mạch Phát biểu hîp lý, v¨n b¶n cÇn cã ®iÒu kiÖn g×. - Tuy vËy rµnh m¹ch ch­a ph¶i lµ yêu cầu duy nhất đối với 1 bố cục.. Néi dung c¸c phÇn, c¸c ®o¹n ph¶i thèng nhÊt chÆt chÏ víi nhau, gi÷a chóng ph¶i cã sù ph©n biÖt r¹ch rßi.. ? §äc bµi tËp 2 (SGK – Tr29) - 1 h/s đọc ? Theo em văn bản trên đã hợp lý Ph¸t biÓu. ch­a. ? C¸ch kÓ chuyÖn nh­ vËy bÊt hîp lý ë chç nµo.. * Bµi tËp 2:(SGK – tr29). ? T¹i sao b¶n kÓ nµy l¹i kh«ng cã ý nghĩa phê phán, gây cười. Ph¸t biÓu. - Bè côc kh«ng hîp lý, cã sù thay đổi so với văn bản gốc.. - C¸ch kÓ chuyÖn bÊt hîp lý khiÕn c©u chuyÖn kh«ng nªu bËt ®­îc ý nghÜa phª ph¸n, không gây cười.. ? Ngoµi yªu cÇu vÒ tÝnh rµnh m¹ch, Trình tự xếp đặt các phần bố cục của văn bản cần đảm bảo Suy nghĩa, phát các đoạn phải hợp lý gióp yªu cÇu nµo n÷a. biÓu người đọc, người viết đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra. - Gọi 1 h/s đọc ghi nhớ 2 (sgk – h/s đọc ghi nhớ tr30). b/ Ghi nhí 2 (sgk – tr30).. ? ở lớp 6, em đã được làm quen với nh÷ng kiÓu v¨n b¶n nµo ? nªu bè côc vµ nhiÖm vô cña tõng phÇn.. 3/ C¸c phÇn cña bè côc: Suy nghÜ, tr¶ lêi.. * Tù sù: - Më bµi: giíi thiÖu sù viÖc -Th©n bµi: diÔn biÕn sù viÖc. - KÕt bµi: c¶m nghÜ sù viÖc. * Miªu t¶: - Më bµi: giíi thiÖu sù viÖc. - Thân bài: miêu tả đối tượng. - Kết bài: cảm nghĩ đối tượng. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> ? Theo em, cã cÇn ph©n biÖt nhiÖm vô cña mçi phÇn kh«ng, v× sao. - Ph¸t biÓu - GV: l­u ý khi lµm bµi tËp lµm v¨n, kh«ng nªn m¾c khuyÕt ®iÓm nµy trong bµi tËp lµm v¨n. ? Cã b¹n nãi r»ng phÇn më bµi chØ lµ sù tãm t¾t, rót gän cña phÇn - Ph¸t biÓu th©n bµi, cßn phÇn kÕt bµi ch¼ng - NhËn xÐt qua chØ lµ sù lÆp l¹i 1 lÇn n÷a cña mở bài, nói như vậy đúng hay sai ? v× sao ?. - Mở bài: nêu đề tài. Giúp người đọc đi vào đối tượng 1 c¸ch tù nhiªn, høng thó. - KÕt bµi: béc lé c¶m xóc c¸ nhân về đối tượng và sự việc.. ? Cã b¹n kh¸c l¹i cho r»ng néi dông chÝnh x¸c cña viÖc miªu t¶, tù - Ph¸t biÓu sự, đơn từ được dồn cả vào thân bài, nªn më bµi, kÕt bµi kh«ng cÇn thiÕt lắm, em có đồng ý không?. - Më bµi, kÕt bµi rÊt cÇn thiÕt v× më bµi ngoµi nhiÖm vô giíi thiệu đề tài của văn bản, còn giúp người đọc đi vào đề tài đó 1 c¸ch dÔ dµng, tù nhiªn høng thó. - KÕt bµi kh«ng chØ nªu c¶m nghĩ mà còn làm văn bản để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng người đọc.. ? Qua t×m hiÓu c¸c vÝ dô, em thÊy bố cục của văn bản thường chia làm văn bản thường xây dựng mÊy phÇn. theo bè côc 3 phÇn: Më bµi, - Suy nghÜ. - Tr¶ lêi th©n bµi, kÕt bµi. ? Bè côc 3 phÇn gióp cho v¨n b¶n nh­ thÕ nµo. * Ghi nhí 3 (sgk – tr30) - Gióp v¨n b¶n rµnh m¹ch, hîp lý. - 1 h/s đọc - Gọi h/s đọc ghi nhớ 3 (sgk – - Cả lớp lắng nghe tr30) II/ LuyÖn tËp: * Bµi tËp 3 – Tr30: ? H·y ghi l¹i bè côc cña truyÖn - Suy nghÜ, ph¸t Bè côc cña v¨n b¶n “Cuéc “Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp biÓu. chia tay cña nh÷ng con bóp bª” bª” + Cuéc chia bóp bª cña hai anh em Thµnh vµ Thuû. + Cuéc chia tay cña Thuû víi líp häc. + Cuéc chia tay cña 2 anh em Thµnh vµ Thuû.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> ? Bố cục này đã rành mạch và hợp lý ch­a. Cã thÓ kÓ theo 1 bè côc kh¸c miễn là câu chuyện đó vẫn đảm b¶o rµnh m¹ch, hîp lý.. ? Theo em, cã thÓ kÓ c©u chuyÖn Ph¸t biÓu Êy theo 1 bè côc kh¸c ®­îc kh«ng. h/s đọc. * Bµi tËp 3 (sgk – tr30). Bè côc cña b¶n b¸o c¸o ch­a thËt rµnh m¹ch vµ hîp lý. V×: c¸c ®iÓm 1, 2, 3 ë th©n bµi míi chØ kÓ l¹i viÖc häc tèt chøa ch­a ph¶i lµ tr×nh bµy kinh nghiÖm häc tèt, vµ ®iÓm 4 l¹i kh«ng nãi vÒ häc tËp.. ? §äc yªu cÇu bµi tËp sgk – tr30 Ph¸t biÓu ? Em h·y nhËn xÐt xem bè côc cña bản báo cáo đó đã rành mạch và hîp lý ch­a? v× sao ? Suy nghÜ, ?§Ó bè côc rµnh m¹ch vµ hîp lý, biÓu. theo em cã thÓ bæ sung ®iÒu g× trong bản báo cáo đó.. ph¸t Sau nh÷ng thñ tôc chµo mõng héi nghÞ vµ tù giíi thiÖu vÒ mình, bản báo cáo nêu lần lượt, nªu tõng kinh nghiÖm häc tËp của bản thân, sau đó nói: nhờ rót kinh nghiÖm mµ viÖc häc tËp cña b¹n tiÕn bé nguyÖn väng muèn nghe ý kiÕn gãp ý chóc héi nghÞ thµnh c«ng.. * Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà. ? Thế nào là bố cục của văn bản? bố cục của văn bản phải đảm bảo yêu cầu gì ? ? Bè côc cña v¨n b¶n gåm mÊy phÇn ? - GV kh¸i qu¸t l¹i toµn bé bµi. - VÒ häc bµi, chuÈn bÞ bµi: M¹ch l¹c trong v¨n b¶n.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span>