Bài giảng Ngữ văn 6 - Bài 23 - Tiết 95: Ẩn dụ

<span class='text_page_counter'>(1)</span>CHÀO MỪNG QUÝ THẦY, CÔ GIÁO VỀ DỰ TIẾT DẠY MÔN NGỮ VĂN 6 Bài 23, tiết 95. ẨN DỤ Người dạy: NguyÔn Ngäc Anh Trường THCS Minh Sơn- Ngọc Lặc- Thanh Hoá §T:0973462606 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> KiÓm tra bµi cò (Hình thức: Vấn đáp và trắc nghiệm) - Thế nào là nhân hóa? - Nhân hóa có những tác dụng gì?. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Bài tập trắc nghiệm  Em hãy nối nội dung cột (A) với cột (B) sao cho phù hợp và ghi ra bảng. (VD: 1 – a) A. B. 1. Chim ơi, đừng bay a) Dùng những từ vốn nhé. gọi người để gọi vật.. 1-c. 2. Có chú chim non b) Dùng những từ vốn đang hót. chỉ hđ, tc của người để chỉ hđ, tc của vật.. 2-a. 3. Chim ra đồng cùng c) Trò chuyện, xưng hô nông dân. với vật như với người.. 3-b. Chính xác Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> MÔN NGỮ VĂN 6 Bài 23, tiết 95. ẨN DỤ. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Bài 23, tiết 95:. ẨN DỤ. I - ẨN DỤ LÀ GÌ ?. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68). Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương NgườiCha mái tóc bạc §èt löa cho anh n»m. (Minh HuÖ). Trong khổ thơ trên, cụm từ “NgườiCha” dùng để chØ ai? V× sao cã thÓ vÝ nh­vËy? Cụm từ NgườiCha dùng để chỉ Bác Hồ.  Vì Bác và NgườiCha có những phẩm chất giống nhau như: Sựthươngyêu, chăm sóc chu đáo với các con... . Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Bài 23, tiết 95:. ẨN DỤ. I - ẨN DỤ LÀ GÌ ?. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68)  Người Cha chỉ Bác Hồ.  Vì Bác và Người Cha có những phẩm chất giống nhau.. Cách nói trên gọi là ẩn dụ. Vậy, em h·y cho biết ẩn dụ là gì ?. Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Theo Từ điển tiếng Việt, Ẩn dụ là: Phép dùng từ ngữ dựa trên sự so sánh ngầm. VD: Nói “tuổi xanh” là lối nói ẩn dụ.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> CẤU TẠO CỦA PHÉP SO SÁNH. VÕ A (Sù vËt ®­îc so s¸nh) Bác Hồ Trẻ em. Phươngdiện so s¸nh. (Non). Tõ so s¸nh như như. VÕ B (Sự vật dùng để so s¸nh) Người Cha. búp trên cành.. CẤU TẠO CỦA PHÉP SO SÁNH NGẦM (Ẩn dụ). Người Cha mái tóc bạc.. Em hãy nêu sự giống nhau và khác nhau giữa so sánh và ẩn dụ (so s¸nh ngầm). Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Sự giống nhau và khác nhau giữa Ẩn dụ và So sánh: SO SÁNH. ẨN DỤ Giống:. - Đều nêu lên nét tương đồng giữa hai sự vật, sự việc (hiện tượng); - Đều làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt…. Khác: - Tính gợi hình, gởi cảm thấp hơn; - Tính gợi hình, gởi cảm cao hơn; - Có cấu trúc đầy đủ hai vế và có - Cấu trúc không đầy đủ chỉ có vế từ so sánh: là, như, giống như… B (sự vật dùng để so sánh ngầm).. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> CẤU TẠO CỦA PHÉP SO SÁNH. Em thử chuyển phép so sánh: VÕ A em (non) Phươngdiện Tõ so trên cành” VÕ B “Trẻ như búp s¸nh (Sù vËt dưới ®­îc so s¸nh đây thành phép (Sù ẩn vËt dụ.dùng để so s¸nh) Bác Hồ Trẻ em. so s¸nh) như như. (non). Người Cha. búp trên cành.. CẤU TẠO CỦA PHÉP SO SÁNH NGẦM (Ẩn dụ). Người Cha mái tóc bạc.. Những búp trên cành kia đang nhảy múa. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Mời các em nghe đoạn nhạc ! Bài: Viếng lăng Bác Nhạc: Hoàng Hiệp. Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác Đã thấy trong sương, hàng tre bát ngát, Ơi! hàng tre... xanh xanh Việt Nam... Giông tố mưa sa đứng thẳng hàng Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ Ngày dòng người... đi trong thương nhớ... Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín... mùa xuân … Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác Đã thấy trong sương, hàng tre bát ngát, Ơi! hàng tre... xanh xanh Việt Nam... Giông tố mưa sa đứng thẳng hàng. Con miềnMặt Nam ra thăm Ngàyởngày Trời đi qualăng trênBác lăng, Đã thấy hàng trerất bátđỏ. ngát, Thấy mộttrong Mặt sương, Trời trong lăng Ơi! hàng tre... xanh đi xanh Việt Nam...nhớ... Ngày dòng người... trong thương Giông tố mưa đứng Kết tràng hoa sa dâng bảythẳng mươihàng chín... mùa xuân … Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng mộtdụ Mặt Trời trong lăngmàu rất đỏ HãyThấy tìm ẩn trong hai câu đỏ trên và nêu người... nhớ... lên Ngày nét dòng tương đồngđi trong giữa thương các sự vật, hiện Kết được tràng hoa dâng bảy mươi tượng so sánh ngầm vớichín... nhau.mùa xuân … Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng, Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ.  Mặt Trời trong câu thứ hai là một ẩn dụ.  Tác giả đã dùng từ Mặt Trời để chỉ Bác Hồ - vị lãnh tụ của dân tộc - Người (như mặt trời) soi sáng, dẫn đường cho dân tộc ta thoát khỏi nô lệ tối tăm, đi tới tương lai độc lập, tự do, hạnh phúc.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Từ sự tìm hiểu trên, em hãy cho biết ẩn dụ có tác dụng gì ?. Ẩn dụ nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Ghi nhớ: SGK tr 68 Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Bài 23, tiết 95:. ẨN DỤ. I - ẨN DỤ LÀ GÌ ?. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68)  Người Cha chỉ Bác Hồ. Vì Bác và Người Cha có những phẩm chất giống nhau. 2. Kết luận: (Ghi nhớ, SGK tr 68) II - CÁC KIỂU ẨN DỤ. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68, 69) a) VD 1:. Veà thaêm nhaø Baùc laøng Sen Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng. (Nguyễn Đức Mậu). Các từ thắp và lửa hồng được dùng để chỉ những hiện tượng hoặc sự vật nào? Vì sao có thể ví như vậy ? - Thaép  - Lửa hồng . Sự “nở hoa” (cách thức thực hiện) “Màu đỏ” của hoa (hình thức tương đồng) Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Bài 23, tiết 95:. ẨN DỤ. I - ẨN DỤ LÀ GÌ ?. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68) 2. Kết luận: (Ghi nhớ, SGK tr 68) II - CÁC KIỂU ẨN DỤ. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68, 69) a) VD 1: b) VD 2:. Chao oâi, troâng con soâng, vui nhö thaáy naéng gioøn tan sau kì möa daàm, vui nhö noái lại chiêm bao đứt quãng.. (Nguyeãn Tuaân) Cách dùng “nắng giòn tan” có gì đặc biệt so với cách nói thông thường ? Naéng gioøn tan  Nắng to, rực rỡ Lop6.net. (chuyển đổi cảm giác).

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Lửa hồng. chỉ “màu đỏ”. - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ hình thức). Thắp chỉ sự “nở hoa”. - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện hành động (ẩn dụ cách thức). Người Cha chỉ Bác Hồ. - Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất). (nắng) giòn tan. chỉ (nắng) “to, rực rỡ”.. - Ẩn dụ dựa vào sự chuyển đổi về cảm giác (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác). Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Ghi nhớ: SGK tr 69 Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp là:. - Ẩn dụ hình thức ; - Ẩn dụ cách thức ; - AÅn duï phaåm chaát ; - Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác .. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Bài 23, tiết 95:. ẨN DỤ. I - ẨN DỤ LÀ GÌ ?. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68)  Người Cha chỉ Bác Hồ. Vì Bác và Người Cha có những phẩm chất giống nhau. 2. Kết luận: (Ghi nhớ, SGK tr 68) II - CÁC KIỂU ẨN DỤ. 1. XÐt vÝ dô: (SGK tr 68, 69) a) VD 1: - Thaép  Sự nở hoa (cách thức thực hiện) - Lửa hồng  Màu đỏ hoa (hình thức tương đồng) b) VD 2: - Nắng giòn tan  Nắng to, rực rỡ (chuyển đổi cảm giác) 2. Kết luận: (Ghi nhớ, SGK tr 69) Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>