Giáo án Đại số 8 - Tiết 56: Ôn tập chương III (Tiết 2) - Năm học 2007-2008 - Trần Thanh Quang

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Baøi daïy: OÂN TAÄP CHÖÔNG I (TIEÁT 2) Tuaàn 11, tieát 21 Ngày soạn: 31/10 /2009 Ngaøy daïy: 02/11 /2009 I/. MUÏC TIEÂU  Ôn tập các tính chất tỉ lệ thức và dãy tỉ số bằng nhau, khái niệm số hữu tỉ, vô tỉ, căn bậc hai.  Rèn luyện kỹ năng tìm số chưa biết trong tỉ lệ thức, trong dãy tỉ số bằng nhau, giải toán về tỉ số, chia tỉ lệ, thực hiện phép tính trong R, tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức có chứa dấu giá trị tuyệt đối. II/. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN VAØ HOÏC SINH  GV:Định nghĩa, tính chất cơ bản của tỉ lệ thức. Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau. Bài tập.  HS: - Làm 5 câu hỏi ôn tập chương (từ 610) và các bài tập GV yêu cầu. - Maùy tính boû tuùi, baûng phuï nhoùm. III/. TIEÁN TRÌNH DAÏY HOÏC Hoạt động của GV Hoạt động của HS Hoạt động 1: KIỂM TRA 7’ GV neâu caâu hoûi kieåm tra: Hai HS leân baûng kieåm tra - HS1: Viết các công thức nhân, chia hai lũy - HS1: Viết các công thức về lũy thừa, có viết thừa cùng cơ số, công thức tính lũy thừa của cả điều kiện kèm theo (5 công thức) một tích, một thương một lũy thừa. - HS2: Chữa bài 99 trang 49 SGK. - HS2: Chữa bài tập 99 SGK. Tính giá trị biểu thức.  2  4 Q=   1,008  : :  25  7  1 5 2  :  3  6 .2  9  17   4  2 126  4  : : =   25 125   7  13 59  36  :   . 9  17   4 116 7   119 36  = . :  .  125 4  36 17 .  29.7 : (7) 125  29.7  1  29 .    125  7  125. GV nhaän xeùt baøi laøm cuûa HS. Cho ñieåm HS 2, HS Nhaän xeùt baøi laøm cuûa baïn kieåm tra tieáp HS1 roài cho ñieåm sau Hoạt động 2: 2) ÔN TẬP VỀ TỈ LỆ THỨC DAÕY TÆ SOÁ BAÈNG NHAU 15’ - GV: Thế nào là tỉ số của hai số hữu tỉ a và b HS: Tỉ số của hai số hữu tỉ a và b (b  0) là (b  0). thöông cuûa pheùp chia a cho b Ví duï: HS tự cho ví dụ:. 73 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - Tỉ lệ thức là gì: Phát biểu tính chất cơ bản - Hai tỉ số bằng nhau lập thành một tỉ lệ thức Tính chất cơ bàn của tỉ lệ thức: của tỉ lệ thức.. a c   ad  bc b d. Trong bảng tỉ lệ thức, các tích ngoại tỉ bằng các tích trung tæ. - Viết công thức thể hiện tính chất cơ bản của HS lên bảng viết: a c e ace daõy tæ soá baèng nhau. b. . d. . f. . bd  f. . ace bd  f. - GV chiếu: Định nghĩa, tính chất cơ bản của (giả thiết các tỉ số đều có nghĩa) tỉ lệ thức, tính chất của dãy tỉ số bằng nhau lên màn hình để nhấn mạnh lại kiến thức. Baøi 133 tr 22 SBT Hai HS lên bảng chữa bài Tìm x trong các tỉ lệ thức (2,14).(3,12) a) x: (-2,14) = (-3,12): 1,2 a) x =. 1,2. b) 2. 2 1 : x  2 : (0,06) 3 12. GV nên gọi HS1 lên bảng kiểm tra tiếp để cho ñieåm. Baøi 81 trang 14 SBT Tìm caùc soá a, b, c bieát raèng. a b b c  ;  vaø a – b + c = -49 2 3 5 4. x =5,564 8   3  25 : b) x = . 3  50  12  4 12 . x=. 25 25  48 x= 625. Baøi giaûi. a b a b  ;  2 3 10 15 b c b c    5 4 15 12 a b c a bc     10 15 12 10  15  2  49 =  7 7  a = 10.(-7) = -70. b = 15.(-7) = -105 c = 12.(-7) = -84 Hoạt động 3: 4) ÔN TẬP VỀ CĂN BẬC HAI, SỐ VÔ TỈ, SỐ THỰC 10’ - Ñònh nghóa caên baäc hai cuûa moät soá khoâng - HS neâu ñònh nghóa trang 4 SGK aâm a? Baøi taäp soá 105 trang 50 SGK Tính giá trị của các biểu thức Hau HS leân baûng laøm a) = 0,1 – 0,5 = -0,4 a) 0,01  0,25 b) 0,5.. 100 . 1 4. b) = 0,5.10 -. 1 = 5 – 0,5 = 4,5 2. 74 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> - Theá naøo laø soá voâ tæ? Cho ví duï. - HS: Số vô tỉ là số được viết dưới dạng số thập phân vô hạn không tuần hoàn. HS tự lấy ví dụ. -Số hữu tỉ viết đợc dưới dạng số thập phân - Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng số thâïp nhö theá naøo? Cho ví duï phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn. Học sinh tự lấy ví dụ. - Số hữu tỉ và số vô tỉ được gọi chung là số thực. - Số thực là gì? GV nhấn mạnh: Tất cả các số đã học số tự nhiên, số nguyên, số hữu tỉ, số vô tỉ đều là số thực. Tập hợp số thực mới lắp đầy trục số nên trục số được gọi tên là trục số thực. Hoạt động 4: LUYỆN TẬP 12’ Bài 1: Tính giá trị của biểu thức (chính xác đến hai chữ số thập phân) A=. 5,196  2,43 9,718 7,626  9,718  0,7847...  0,78 B  (2,236  0,666).(64  0,571)  2,902.5,829  16,9157  16,92. 27  2,43 8,6.1,13. A= . 2 4  B   5  . 6,4   3 7  Baøi 100 trang 49 SGK. HS leân baûng giaûi baøi taäp Baøi giaûi Soá tieàn laõi haøng thaùng laø: (2062400 – 2000000): 6 = 10400 (ñ) laõi suaát haøng thaùng laø:. 10400.100%  0,52% 2000000. Baøi 102 (a) trang 50 SGK Tỉ lệ thức. a c  (a, b, c, d  0; a  b; c  d ) suy ra b d. các tỉ lệ thức sau a). ab cd  b d. Baøi giaûi. a c  b d a b   c d a b ab Từ   c d cd cd ab   d b. GV hướng dẫn HS phân tích. ab cd  b d . ab b  cd d . 75 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> a b ab   c d cd. Vậy phải hoán vụ b và c. Baøi 103 trang 50 SGK. Hay. ab cd  b d. HS hoạt động nhóm Baøi laøm Gọi số lãi hai tổ chia được chia lần lượt là x và y (đồng) Ta coù:. x y  vaø x + y = 12 800 000 (ñ) 3 5 x y x  y 12 800 000     3 5 35 8. = 1 600 000  x = 3.1 600 000 = 4 800 000 (ñ)  x = 5.1 600 000 = 8 000 000 (ñ) Baøi taäp pt tö duy: Bieát: x  y  x  y daáu Baøi giaûi “=” xaûy ra  xy  0. A  x  2001  x  1. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:.  x  2001  1  x  A  x  2001  1  x A   2000 -> A  2000. A  x  2001  x  1. Vaäy giaù trò nhoû nhaát cuûa A laø 2000  (x-2001) vaø (1-x) cuøng daáu  1  x  2001 Hoạt động 5: HƯỚNG DẪN VỀ NHAØ 1’ Ôn tập các câu hỏi lý thuyết và các dạng bài tập đã làm để tiết sau kiểm tra 1 tiết. Noäi dung kieåm tra goàm caâu hoûi yù thuyeát, aùp duïng vaø caùc daïng baøi taäp.. 76 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Bài dạy: CHƯƠNG II: HAØM SỐ VAØ ĐỒ THỊ -§1 ĐẠI LƯỢNG TỶ LỆ THUẬN Tuaàn 12, tieát 23 Ngày soạn: 06/11 /2009 Ngaøy daïy: 09/11 /2009 I/. MUÏC TIEÂU Hoïc xong baøi naøy HS caàn phaûi: -Biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ thuận. -Nhận biết được hai đại lượng có tỉ lệ thuận hay không. -Hiểu được các tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận. -Biết cách tìm hệ số tỉ lệ khi biết một cặp giá trị tương ứng của hai đại lượng tỉ lệ thuận, tìm giá trị của một đại lượng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tương ứng của đại lượng kia. II/. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN VAØ HOÏC SINH  Chuaån bò cuûa GV: + Bảng phụ có ghi định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận, bài tập ?3 , tính chất của hai đại lượng tæ leä thuaän. + Hai bảng phụ để làm bài tập 2 và bài tập 3.  Hoïc sinh: Baûng nhoùm. III/. TIEÁN TRÌNH DAÏY HOÏC Hoạt động của GV Hoạt động của HS Hoạt động 1: MỞ ĐẦU 2’ Giáo viên giới thiệu sơ lược về chương “Hàm HS: Nhắc lại thế nào là hai đại lượng tỉ lệ số và đồ thị”. Trước khi vào bài có thể cho thuận? Ví dụ. HS ôn lại phần “Đại lượng tỉ lệ thuận” đã học ở tiểu học. Hoạt động 2: 1) ĐỊNH NGHĨA 15’ - GV cho HS laøm ?1 HS laøm ?1 a) Quãng đường đi được s(km) theo thời gian a) S = 15.t t(h) của một vật chuyển động đều với vận tốc 15 (km/h) tính theo công thức nào? b) Khối lượng m(kg) theo thể tích Vinto(m3) m = D.V của thanh kim loại đồng chất có khối lượng m = 7800V rieâng D(kg/m3) (Chuù yù: D laø haèng soá khaùc 0) tính theo công thức nào? Ví dụDsắt = 7800 kg/m3. - GV: Em hãy rút ra nhận xét về sự giống - HS nhận xét: Các công thức trên đều có nhau giữa các công thức trên? điểm giống nhau là đại lượng này bằng đại lượng kia nhân với một hằng số khác 0. - GV: Giới thiệu định nghĩa trong khung - HS đọc định nghĩa trang 52 SGK - Công thức y = kx, y tỉ lệ thuận với x theo - HS nhắc lại định nghĩa heä soá tæ leä k. - GV lưu ý HS: khái niệm hai đại lượng tỉ lệ thuận học ở tiểu học (k>0) là một trường hợp rieâng cuûa k  0 - Cho HS laøm ?2. 77 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> 3 x (Vì y tỉ lệ thuận với x) 3 5 . Hỏi x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ k 5 5 x y 3 leä naøo? Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ. y=. Vậy x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ     1 5 1  a =   3 k 3    5  . - GV giới thiệu phần chú ý và yêu cầu HS 1 nhận xét về hệ số tỉ lệ: y tỉ lệ thuận với x theo k hệ số tỉ lệ k (  0) thì x tỉ lệ thuận với y theo heä soá tæ leä naøo? - GV gọi HS đọc lại phần chú ý trên bảng phụ Học sinh đọc chú ý trong SGK GV cho HS laøm ?3 HS laøm ?3 Coät a b c d Chieàu cao (mm) 10 8 50 30 Khối lượng (tấn) 10 8 50 30 Hoạt động 3: 2) TÍNH CHẤT 15’ - HS nghiên cứu đề bài -GV cho HS laøm ?4 Cho biết hai đại lượng y và x tỉ lệ thuận với nhau. x x1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6 y y1 = 6 y2 = ? y3 = ? Y4 = ? a) Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y đối với x? a)Vì y và x là hai đại lượng tỉ lệ thuận  y1 = kx1 hay 6 = k.3  k = 2. Vaäy heä soá tæ leä laø 2. b) Thay moãi daáu “?” trong baûng treân baèng b) y2 = kx2 = 2.4 = 8; y3 = 2.5 = 10 y4 = 2.6 = 12 một số thích hợp. c) Có nhận xét gì về tỉ số giữa hai giá trị y1 y 2 y 3 y 4     2 (chính laø heä soá tæ leä) tương ứng x1 x 2 x3 x 4 - GV: giải thích thêm về sự tương ứng của x1 vaø y1 ; x2 vaø y2… Giả sử y và x tỉ lệ thuận với nhau: y=kx. Khi đó, với mỗi giá trị của x1, x2, x3… khác 0 của x ta có một giá trị tương ứng y1 = kx1, y2 = kx2, y3 = kx3… của y và do đó:. y1 y 2 y 3   .......  k x1 x 2 x3 y y * Có 1  2 hoán vị hai trung tỉ của tỉ lệ x1 x 2 *. thức. y y x x  1  1 hay 1  1 y 2 x2 x2 y 2. Tương tự:. x1. x3. . y1 y3. 78 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> GV giới thiệu hai tính chất của hai đại HS đọc hai tính chất lượng tỉ lệ thuận (trang 53 SGK) - GV có thể hỏi lại để khắc sâu hai tính chất: + Em hãy cho biết tỉ số hai giá trị tương ứng + Chính là lệ số tỉ lệ của chúng luôn không đổi chính là số nào? + Hãy lấy ví dụ cụ thể ở ?4 để minh hoạ cho x1 3 y1 6 3  ;   x2 4 y 2 8 4 tính chất 2 của đại lượng tỉ lệ thuận. x1 y1  x2 y 2 x y 3 6 1 hoặc 1  1     x 4 y 4  6 12 2  . Hoạt động 4: LUYỆN TẬP 12’ Baøi 1 (SGK trang 53) HS đọc kĩ đề bài và làm bài Cho biết hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận với nhau vaø khi x = 6 thì y = 4. a) Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x a) Vì hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận nên y = kx thay x = 6 ; y = 4 vào công thức ta có: 4 = k.6  k =. 2 x 3. 4 2  6 3. b) Haõy bieåu dieãn y theo x. b) y . c) Tính giaù trò cuûa y khi x = 9 ; x = 15. c) * x = 9  y . 2 .9 = 6 3 2 * x = 15  y  .15 = 10 3. Baøi 2 (th 54 SGK) Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận. Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau: x -3 -1 1 2 5 y -4 GV gọi lần lượt hai em lên điền vào ô trống. Ta có x4 = 2; y4 = -4 Vì x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên Yeâu caàu: y4 = k.x4  k = y4: x4 = -4:2 = -2 HS1: - Tính k, ñieàn y1 x -3 -1 1 2 5 HS2: Ñieàn caùc oâ coøn laïi y -4 6 2 -2 -10 Baøi taäp 3 (trang 54 SGK) HS đọc và nghiên cứu bài tập 3 Các giá trị tương ứng của V và m được cho trong baûng sau V 1 2 3 4 5 m 7,8 15,6 23,4 31,2 39. m V. a) Điền số thích hợp vào các ô trống trong baûng treân. b) Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau hay khoâng? Vì sao?. 79 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> - GV gọi HS lên bảng làm từng câu một. - GV coù theå hoûi theâm. Em haõy tìm heä soá tæ leä. a) Các ô trống đều điền số 7, 8. b) m và V là hai đại lượng tỉ lệ thuận vì. m = V. 7,8  m = 7,8V m tỉ lệ thuận với V theo hệ số tỉ lệ là 7,8. Nhưng Vtỉ lệ thuận với m theo heä soá tæ leä laø Baøi taäp 4 (trang 54 SGK) Cho biết z tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ k và y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ h. Hãy chứng tỏ rằng z tỉ lệ thuận với x và tìm hệ số tæ leä. 1 10  7,8 78. Vì z tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ k nên z = ky (1) Vì y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ h nên y = hx (2) Từ (1) và (2)  z = k.(h.x) z = (k.h).x Vậy z tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ là k.h. GV. Điền nội dung thích hợp vào chỗ trống: 1) Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức y = kx (k:hằng số khác 0) thì ta noùi… y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k. 2) m tỉ lệ thuận với n theo hệ số tỉ lệ h= . 1 thì n tỉ lệ thuận với m theo… 2. heä soá tæ leä –2. 3) Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau thì: a) Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi b) Tỉ số hai giá trị………của đại lượng này bất kỳ tỉ số hai giá trị tương ứng. bằng……..của đại lượng kia Hoạt động 5: HƯỚNG DẪN VỀ NHAØ 1’ - Hoïc baøi. - Laøm baøi taäp trong SBT 1, 2, 4, 5, 6, 7 (trang 42, 43) - Nghiên cứu § 2: Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận.. 80 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Bài dạy: §2. MỘT SỐ BAØI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ THUẬN Tuaàn 12, tieát 24 Ngày soạn: 06/11 /2009 Ngaøy daïy: 10/11 /2009 I. MUÏC TIEÂU Học xong bài này HS cần phải biết cách làm các bài toán cơ bản về đại lượng tỉ lệ thuận vaø chia tæ leä. II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN VAØ HOÏC SINH  Chuaån bò cuûaGV: + Baûng phuï.  Chuaån bò cuûa hoïc sinh: Baûng nhoùm, buùt vieát baûng nhoùm. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY HOÏC Hoạt động của GV Hoạt động của HS Hoạt động 1: KIỂM TRA 5’ HS 1: a) Định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận? Hs1 lên bảng định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ b) Phát biểu tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận như SGK trang 52 BT4 (trang 43 SBT) thuaän ? c) Chữa BT4 (SBT trang 43) Cho biết x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ 0,8 Vì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ 0,8  x = và y tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ 5. Hãy 0,8y (1) chứng tỏ rằng x tỉ lệ thuận với z và tìm hệ số Và y tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ 5  y = tæ leä. 5z (2) Từ (1) và (2)  x = 0,8 . 5z = 4z  x tỉ lệ thuận với z theo hệ số tỉ lệ 4. Hoạt động 2: 1) BAØI TOÁN 17’ GV yêu cầu HS đọc đề toán HS đọc đề bài. GV hỏi: - Đề bài này cho chúng ta biết những HS: đề bài cho ta biết hai thanh chì có thể tích gì? hoûi ta ñieàu gì? 12cm3 và 17cm3, thanh thứ hai nặng hơn thanh thứ nhất 56,5g. Hoûi moãi thanh naëng bao nhieâu gam? Khối lượng và thể tích của chì là hai đại lượng Khối lượng và thể tích của chì là hai đại lượng nhö theá naøo? tæ leä thuaän. m m Nếu gọi khối lượng của hai thanh chì lần lượt 1  2 vaø m2 –m1 = 56,5(g) HS: là m1(g) và m2(g) thì ta có tỉ lệ thức nào? 12 17 m1 vaø m2 coøn coù quan heä gì? m m m m 1 Vậy làm thế nào để tìm được m1, m2? HS: 1  2  2. 17 17  12 56,5 =  11,3 5. 12. m 1  11,3 12. GV gợi ý để HS tìm ra kết quả Gọi HS đọc lời giải của SGK.  m1 = 11,3.12 = 135,6. m. 2  11,3 17.  m2 = 11,3.17 = 192,1 Trả lời bài toán SGK. 81 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> GV có thể giới thiệu cách giải khác: Dựa vào bài toán 1, ta có bảng sau, hãy điền số thích hợp vào các ô trống trong bảng. V(cm3) 12 17 1 m(g) 56,5 - GV có thể gợi ý: 56,5g là hiệu hai khối lượng tương ứng với hiệu hai thể tích là 17 – 12 = 5(cm3). Vậy ta điền được cột 3 là: 17 – 12 = 5. - GV: Do 56,5 ứng với 5 nên số nào ứng với 1? Em hãy điền nốt các số thích hợp vào ô trống. Sau đó trả lời bài toán. - GV: cho HS laøm ?1 roài kieåm tra treân maùy chieáu. Trước khi làm bài cá nhân, GV cùng HS phân tích đề để có:. m m 1  2 vaø m + m = 222,5 (g) 1 2 10 15. V(cm3) 12 m(g) 135,6. 17 192,1. 5 56,5. 1 11,3. ?1 HS làm: Giả sử khối lượng của mỗi thanh kim loại tương ứng là m1g và m2g. Do khối lượng và thể tích của vật thể là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên ta có:. m m m m 1 2  1 2  222,5  8,9 10 15 10  15 25 m vaäy 1 =8,9 10  m1 = 8,9.10 = 89(g). m. 2 = 8,9  m = 8,9.15 = 133,5(g) 2 15. Trả lời: Hai thanh kim loại nặng 89g và 133,5g. Caùch 2: Caùch laøm baèng baûng. V(cm3) 10 m(g) 89. 15 133,5. 10+15 222,5. 1 8,9. - GV + Để giải hai bài toán trên em phải nắm được m và V là hai đại lượng tỉ lệ thuận và sử dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau để giải. - GV ñöa ra chuù yù trong SGK Bài toán ?1 còn được phát biểu dưới dạng chia số 222,5 thành 2 phần tỉ lệ với 10 và 15. Hoạt động 3: 2) BAØI TOÁN 12’ - GV yc hs đọc đề HS đọc kĩ đề bài và hoạt động nhĩm - GV yêu cầu HS hoạt động nhóm làm ?2 Baøi giaûi ?2 Goïi soá ño caùc goùc cuûa ABC laø A, B, C thì theo điều kiện đề bài ta có: A B C A  B  C 180 0      30 0 1 2 3 1 2  3 6 0 0 Vaäy A = 1.30 = 30 B = 2.300 = 600 C = 3.300 = 900 GV nhận xét kết quả hoạt động của nhóm và Vậy số đo các góc của ABC là 300, 600, 900 . cho ñieåm.. 82 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Hoạt động 4: LUYỆN TẬP CỦNG CỐ 10’ Baøi taäp 5 (trang 55 SGK) HS laøm baøi taäp 5 (SGK trang 55) GV ñöa hai baûng phuï: Hai đại lượng x và y có tỉ lệ thuận với nhau hay khoâng neáu: a) x vaø y tæ leä thuaän vì: y1 y 2 y   ...  5  9 x1 x 2 x5 x 1 2 3 4 5 y 9 18 27 36 45 b) b) x vaø y khoâng tæ leä thuaän vì:. 12 24 60 72 90     1 2 5 6 9. x 1 2 5 6 9 y 12 24 60 72 90 Baøi taäp (6 trang 55 SGK) Thay cho vieäc ño chieàu daøi caùc cuoän daây theùp người ta thường cân chúng. Cho biết mỗi mét daây naëng 25gam. a) Giả sử x mét dây nặng y gam. Hãy biểu dieãn y theo x. b) Cuoäc daây daøi bao nhieâu meùt bieát raèng noù naëng 4,5kg?. Baøi taäp (6 trang 55 SGK) Vì khối lượng của cuộn dây thép tỉ lệ thuận với chieàu daøi neân: a) y = kx  y = 25.x (vì moãi meùt naëng 25 gam) b) Vì y = 25x Neân khi y = 4,5kg = 4500 g thì x = 4500: 25 = 180. Vaäy cuoän daây daøi 180 meùt.. GV có thể hướng dẫn HS cách giải khác. a) 1m daây theùp naëng 25g xm daây theùp naëng yg Vì khối lượng của cuộn dây tỉ lệ thuận với HS ghi bài giải vào vở. chieàu daøi neân ta coù:. 1 1   y = 25x x y. b) 1m daây theùp naëng 25g xm daây theùp naëng 4500g Coù:. 1 25 4500  x  180(m) x 4500 25 Hoạt động 5: HƯỚNG DẪN VỀ NHAØ 1’ -. OÂn laïi baøi. Laøm baøi taäp trong SGK: baøi 7, 8, 11 (trang 56) Laøm baøi taäp trong SBT: baøi 8, 10, 11, 12 (trang 44).. 83 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Baøi daïy: LUYEÄN TAÄP Tuaàn 13, tieát 25 Ngày soạn: 12/11 /2009 Ngaøy daïy: 16/11 /2009 I. MUÏC TIEÂU * Học sinh làm thành thạo các bài toán cơ bản về đại lượng tỉ lệ thuận và chia tỉ lệ. * Có kĩ năng sử dụng thành thạo các tính chất của dãy tỉ số bằng nhau để giải toán. * Thông qua giờ luyện tập học sinh được biết thêm về nhiều bài toán liên quan đến thực teá. II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN VAØ HOÏC SINH Giaùo vieân: Baûng phuï veõ hình 10 phoùng to. Baøi 8 (Tr44 SBT), Baøi 16 (Tr44 SBT) Hoïc sinh: Baûng nhoùm , buùt vieát baûng nhoùm. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY HOÏC Hoạt động của GV. Hoạt động của HS. Hoạt động 1: KIỂM TRA 10’ GV gọi HS chữa bài tập Hai em HS đồng thời lên bảng. HS1: Chữa BT 8( trang 44 SBT) HS1: Chữa bài tập 8 (trang 44 SBT) Hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận với nhau khoâng neáu: a) a) x và y tỉ lệ thuận với nhau vì y1 y 2 y x -2 -1 1 2 3   .....  5  4 y -8 -4 4 8 12 x1 x 2 x5 b) b) x và y không tỉ lệ thuận với nhau vì y1 y5 x 1 2 3 4 5  y 22 44 66 88 100 x1 x5 22 100  1 5 GV: Để x và y không tỉ lệ thuận với nhau em chæ caàn chæ ra hai tæ soá khaùc nhau ( ví duï y y 1 5) x x 1 5 HS2: Chữa BT8 ( tr 56 SGK). HS2 lên bảng chữa BT8 ( Tr56 SGK) Gọi số cây trồng của các lớp 7A ,7B ,7C lần lượt là x,y,z. Theo đề bài ta có: x + y + z = 24 và. y x yz x z 24 1      32 28 36 32  28  36 96 4. 84 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Vaäy. x 1 1   x  32.  8 32 4 4 y 1 1   y  28.  7 28 4 4 z 1 1   z  36.  9 36 4 4. GV: Nhaän xeùt vaø cho ñieåm HS. Trả lời: Số cây trồng của các lớp 7A, 7B, 7C GV nhắc nhở HS việc chăm sóc và bảo vệ cây theo thứ tự là 8, 7, 9 cây. trồng là góp phần bảo vệ môi trường trong saïch. Hoạt động 2:LUYỆN TẬP 25’ Baøi 7 trang 56 SGK GV: Tóm tắt đề bài? HS đọc đề bài HS: 2 kg dâu cần 3kg đường 2,5 kg dâu cần x kg đường? - Khi làm mức thì khối lượng dâu và khối Khối lượng dâu và đường là hai đại lượng tỉ lệ lượng đường là hai đại lượng quan hệ như thế thuận . naøo ? Ta coù: 2 3 2,5.3 - Hãy lập tỉ lệ thức rồi tìm x?  x  3,75 2.5 x 2 - Vậy bạn nào nói đúng? Trả lời: Bạn Hạnh nói đúng. Baøi 9 trang 56 SGK Bài toán này có thể phát biểu đơn giản thế Học sinh đọc và phân tích đề bài Bài toán này nói gọn lại là chia 150 thành ba naøo? phần tỉ lệ với 3,4 và 13. Em hãy áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng Giải: gọi khối lượng(kg) của niken, kẽm và nhau và các điều kiện đã biết ở đề bài để giải đồng lần lượt là x, y, z. Theo đề bài ta có: x y z baøi taäp naøy? x  y  z  150 vaø   3 4 13 Theo tính chaát cuûa daõy tæ soá baèng nhau ta coù: x  y  z 150 x y z      7,5 3 4 13 3  4  13 20 x  7,5  x  7,5.3  22,5 Vaäy 3 y  7,5  y  7,5.4  30 4 z  7,5  z  7,5.13  97,5 13 Trả lời khối lượng của niken, kẽm, đồng theo thứ tự là 22,5kg; 30kg và 97,5kg. Baøi 10 (tr56 SGK) Biết các cạnh của một tam giác tỉ lệ với 2, 3, 4 - Học sinh hoạt động nhóm Kết quả: độ dài ba cạnh của tam giác lần lượt vaø chu vi cuûa noù laø 45cm . Tính caùc caïnh cuûa tam giác đó? laø: 10cm, 15cm, 20cm. - Đại diện nhóm lên trình bày bài giải. GV: Kieåm tra baøi cuûa moät vaøi nhoùm. HS: Nhaän xeùt baøi laøm cuûa nhoùm.. 85 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> GV ñöa baøi giaûi cuûa moät nhoùm coù vieát nhö sau:. x y z   2 3 4 x  y  z 45  5  23 4 9. HS sửa lại:. x y z x  y  z 45     5 2 3 4 23 4 9. Từ đó mới tìm được x, y, z.  x = 2.5 = 10 (cm) y = 3.5 = 15 (cm) x = 4.5 = 20 (cm) Yêu cầu HS sửa lại cho chính xác. Hoạt động 3: TỔ CHỨC “THI LAØM TOÁN NHANH” Đề bài: (Ghi trên bảng phụ, có chỗ trống để hai đội điền câu trả lời) Gọi x, y, z theo thứ tự là số vòng quay của kim giờ, kim phút, kim giây trong cùng một thời gian. Bài làm của các đội a) Điền số thích hợp vào ô trống a) x 1 2 3 4 X 1 2 3 y Y 12 24 36. 4 48. b) Bieåu dieãn y theo x c) Điền số thích hợp vào ô trống y 1 6 12 8 z. 8 1080. b) y = 12x c) Y 1 Z 60. 6 360. 12 720. d) Bieåu dieãn z theo y d) z = 60y e) Bieåu dieãn z theo x e) z = 720x Luật chơi: Mỗi đội có 5 người, chỉ có 1 bút (hoặc 1 phấn ) Mỗi người làm 1 câu, người làm xong chuyền bút cho người tiếp theo. Người sau có thể sửa bài của người trước HS cả lớp làm bài ra nháp, theo dõi và cổ vũ Đội nào làm đúng và nhanh là thắng. GV công bố “Trò chơi bắt đầu”. Và kết hai đội tham gia trò chơi thuùc troø chôi Tuyên bố đội thắng. Hoạt động 4: HƯỚNG DẪN VỀ NHAØ - Ôn lại các dạng toán đã làm về đại lượng tỉ lệ thuận. - Baøi taäp veà nhaø soá 13, 14, 15, 17 trang 44, 45 SBT. - Ôn tập đại lượng tỉ lệ nghịch (Tiểu học) - Đọc trước § 3.. 86 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Bài dạy: §3 ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Tuaàn 13, tieát 26 Ngày soạn: 12/11 /2009 Ngaøy daïy: 17/11 /2009 I. MUÏC TIEÂU Hoïc xong baøi naøy HS caàn phaûi: - Biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ nghịch. - Nhận biết hai đại lượng có tỉ lệ nghịch hay không. - Hiểu được các tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch. - Biết cách tìm hệ số tỉ lệ nghịch, tìm giá trị của một đại lượng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tương ứng của đại lượng kia. II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN VAØ HOÏC SINH  Giaùo Vieân: +Bảng phụ ghi định nghĩa hai đại lượng tỉ lệ nghịch, tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch và baøi taäp. + Hai bảng phụ để làm bài tập ?3 và BT13.  Hoïc sinh: + Baûng nhoùm vaø buùt vieát baûng nhoùm. III. TIEÁN TRÌNH DAÏY HOÏC Hoạt động của GV. Hoạt động của HS. Hoạt động 1: KIỂM TRA 7’ - Nêu định nghĩa và tính chất của hai đại lượng HS lên bảng kiểm tra - Trả lời câu hỏi tæ leä thuaän? - Chữa bài tập 13 trang 44 SBT Chữa bài tập Gọi số tiền lãi của 3 đơn vị lần lượt là a, b, c (triệu đồng) Ta coù:. a b c a  b  c 150      10 3 5 7 3  5  7 15.  a = 3.10 = 30 (triệu đồng) b = 5.10 = 50 (triệu đồng) c = 7.10 = 70 (triệu đồng) GV nhaän xeùt, cho ñieåm HS Trả lời: Tiền lãi của các đơn vị lần lượt là 30 triệu đồng, 50 triệu đồng, 70 triệu đồng. Hoạt động 2: 1) ĐỊNH NGHĨA 14’ -GV: Cho HS ôn lại kiến thức về “Đại lượng tỉ - HS ôn lại kiến thức cũ Hai đại lượng tỉ lệ nghịch là hai đại lượng liên lệ nghịch đã học ở tiểu học” hệ với nhau sao cho khi đại lượng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì đại lượng kia giảm (hoặc tăng bấy nhiêu lần) - GV: cho HS làm ?1 (GV gợi ý cho HS). Hãy - HS làm ?1 viết công thức tính a) Cạnh y(cm) theo cạnh x(cm) của hình chữ a) Diện tích hình chữ nhật. 87 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> nhật có kích thước thay đổi nhưng luôn có diện S = xy = 12cm2 12 tích baèng 12cm2.  y. x. b) Lượng gạo y(kg) trong mỗi bao theo x khi b) Lượng gạo trong tất cả các bao là xy = 500kg chia đều 500kg vào x bao  y. 500 x. c) Vận tốc v(km/h) theo thời gian t (h) của một c) Quãng đường đi được của vật chuyển động vật chuyển động đều trên quảng đường 16km đều là: v . t = 16(km)  v . 16 t. GV: Em hãy rút ra nhận xét về sự giống nhau - HS: Nhận xét: Các công thức trên đều có điểm giữa các công thức trên? giống nhau là đại lượng này bằng một hằng số chia đại lượng kia GV:Giới thiệu định nghĩa hai đại lượng tỉ - Học sinh đọc lại định nghĩa leä nghòch trang 57 treân baûng phuï GV nhấn mạnh công thức:. y. a hay x.y = a x. GV lưu ý: khái niệm tỉ lệ nghịch học ở tiểu học (a>0) chỉ là một trường hợp riêng của định nghĩa với a 0 - Cho HS laøm ?2 HS laøm ?2 Cho biết y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ – y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ  3,5  3,5 3,5. Hỏi x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ -3,5  y   x naøo? y x Vậy nếu y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ –3,5 thì x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ –3,5. a a - Em hãy xem trong trường hợp tổng quát: Nếu  y  x y x y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a thì x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ nào? Vậy x tỉ lệ nghịch với y cũng theo hệ số tỉ lệ a - Điều này khác với hai đại lượng tỉ lệ thuận - HS:Nếu y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ a thì 1 nhö theá naøo? x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ .. a. - GV yêu cầu HS đọc “Chú ý” trang 57 SGK HS đọc “Chú ý” SGK Hoạt động 3: 2) TÍNH CHẤT 10’ - GV cho HS làm ?3 (GV gợi ý cho HS). Cho biết hai đại lượng y và x tỉ lệ nghịch với nhau x x1=2 x2=3 x3=4 x4=5 HS trả lời các câu hỏi của GV để hoàn thành bài y y1=30 y2=? y3=? y4=? giaûi. a) Tìm heä soá tæ leä a) x1y1 = a  a = 60 b) Thay moãi daáu “?” trong baûng treân baèng moät b) y2 = 20; y3 = 15 ; y4 = 12 số thích hợp. 88 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> c) Có nhận xét gì về hai giá trị tương ứng x1y1, c) x1y1 = x2y2 = x3y3 = x4y4 = 60 (baèng heä soá tæ leä) x2y2, x3y3, x4y4 cuûa x vaø y - GV: Giả sử x và y tỉ lệ nghịch với nhau:. a y  . Khi đó với mỗi giá trị x1, x2, x3… khác 0 x. cuûa. x. ta. coù. moät. giaù. trò. töông. ứng. a a a y  ,y  , y  ... của y do đó 1 x 2 x 3 x3 1 2 x1y1 = x2y2 = x3y3 = x4y4=……=a. x y 1  Coù x1y1 = x2y2   2 x y 2 1 y x 1 Tương tự: x1y1 = x3y3   3 x y 3 1. - HS đọc hai tính chất - GV giới thiệu hai tính chất trong khung - So sánh với hai tính chất của hai đại lượng tỉ leä thuaän. Hoạt động 4: LUYỆN TẬP CỦNG CỐ: 10’ Baøi 12 (tr58 SGK) HS laøm Baøi taäp 12 (tr58 SGK) Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với a) Vì x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch  a nhau vaø khi x = 8 thì y = 15 y  . Thay x = 8 vaø y = 15 ta coù. x. a) Tìm heä soá tæ leä b) Haõy bieåu dieãn y theo x. a = x.y = 8.15 = 120. c) Tính giaù trò cuûa y khi x = 6 , x = 10. c) Khi x = 6  y . y. 120 x. 120  20 6 120 Khi x = 10  y   12 10. Baøi 13 (Tr58 SGK) Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch. Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau: x 0,5 -1,2 4 6 y 3 -2 1,5 - GV: Dựa vào cột nào để tính hệ số a? Dựa vào cột thứ sáu ta có: a = 1,5.4 = 6 GV: Nếu có bảng từ và hộp số thì cho HS sử HS lên điền vào các ô còn lại duïng. x 0,5 -1,2 2 -3 y 3 -2 12 -5 Baøi 14 trang 58 SGK Caùch 1: Để xây một ngôi nhà: GV yêu cầu HS tóm tắt đề bài? 35 coâng nhaân heát 168 ngaøy 28 coâng nhaân heát x ngaøy?. 4 1,5. 6. 89 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Cùng một công việc, giữa số công nhân và số Số công nhân và số ngày làm là hai đại lượng tỉ ngày làm là hai đại lượng quan hệ thế nào? leä nghòch. Ta coù: x 35.168 Theo tính chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch , 35  x  210 ta có tỉ lệ thức nào? Tính x? 28 168 28 GV nhấn mạnh với HS: Trả lời: 28 công nhân xây nhà đó hết 210 ngày. Khi hai đại lượng tỉ lệ thuận. x1 ứng với y1  x1  y1 x2 y 2 x2 ứng với y2. Khi hai đại lượng tỉ lệ nghịch. x y x1 ứng với y1  1  2 x2 ứng với y2 x 2 y1 GV coù theå ñöa caùch 2. Caùch 2: Goïi soá coâng nhaân laø x vaø soá ngaøy laø y Vì naêng suaát laøm vieäc cuûa moãi ngaøy laø nhö nhau nên số công nhân tỉ lệ nghịch với số ngày. Do đó: y . a  a = x.y x. Thay x = 35; y = 168 vaøo ta coù: a = 35.168 Do đó, x = 28 thì. y -. a 35.168   210 28 28. Hoạt động 5: HƯỚNG DẪN VỀ NHAØ 1’ Nắm vững định nghĩa và tính chất của chất của hai đại lượng tỉ lệ nghịch (so sánh với tỉ lệ thuaän). Baøi taäp soá 15 SGK baøi 18, 19, 20. 21, 22 trang 45, 46 SBT. Xem trước §4 một số bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch.. 90 Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span>