Giáo án Sinh học 9 - Trường THCS Uy Nỗ

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. Ngµy so¹n: 25-7-2008. TIẾT 1. MENDEN VÀ DI TRUYỀN HỌC I. Mục tiêu: 1. KiÕn thøc: - Học sinh nêu được néi dung c¬ b¶n , nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học trong s¶n xuất và đời sống. Học sinh n¾m được néi dung c¬ b¶n cña phương pháp phân tích các thế hệ lai của Men §en. Trình bày được một số thuật ngữ, kí hiệu cña di truyền học. 2. KÜ n¨ng: Rèn kỹ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức Rèn kĩ năng hoạt động hợp tác nhóm, giải thích, liên hệ. 3. Thái độ: - Có thái độ yêu thích môn học và bài học. II. Phương tiện: Tranh phóng to hình 1.1,1.2( sgk) ¶nh vµ tiÓu sö cña Men§en ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót. III. Phương pháp gi¶ng d¹y:: A. ổn định tổ chức lớp B. Các hoạt động dạy- học: N«i dung: Hoạt động của Gv-Hs: I. Di truyền học Gv: yờu cầu hs đọc sgk để trả lời cõu hỏi: ?Thế nào là hiện tượng biến dị và di truyền? Cho ví -Khái niệm: +Di truyÒn:SGK dô minh ho¹? Hs đọc sgk, th¶o luËn theo nhóm và cử đại diện trình +BiÕn dÞ: SGK bày lÖnh trang 7. ? H·y liªn hÖ b¶n th©n xem m×nh giống và khác bố mẹ ở những đặc điểm nào? Tại sao? Các nhóm tr¶ lêi, nhãm khác nhận xét, bổ sung. -NhiÖm vô cña di truyền học: nghiên cứu hướng GV tæng kÕt kiÕn thøc. bản chất và tính quy luật của hiện tượng di GV lưu ý mqh gi÷a biÕn truyền và biến dị. GV có thể cho hs t×m thªm 1 vµi vÝ dô vÒ hiÖn truyền, biến dị - Néi dung cña di truyền học: cơ sở vật tượng biến dị và di truyền ở động vật, thực vật. chất, cơ chế và tính quy luật của hiện Mở rộng một số đặc sản của Việt Nam ?Qua các ví dụ trên hãy cho biết những đặc điểm tượng di truyền, biến dị mà thế hệ trước truyền cho thế hệ sau thuộc - ý nghĩa của di truyền học cung cấp cơ sở những đặc điểm nào? khoa học cho chọn giống, có vai trò quan (CÊu t¹o, h th¸i, slÝ, sho¸..cña 1 C) trọng trong y học, đặc biệt là trong công §äc ,nªu nhiÖm vô, nội dung và ý nghĩa của di nghệ sinh học truyền học ? GV gi¶i thÝch ph¹m vi nghiªn cøu cña di truyÒn häc tõ vi m« tíi vÜ m« Gv: treo ¶nh phóng to hình 1.1 sgk, giíi thiÖu s¬ II. Menđen- người đặt nền móng cho di lược về tiểu sử của MenĐen. Đọc trang 6 yêu truyền học. TrÇn ThÞ Kim Anh. 1 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. cầu cỏc em hs nghiờn cứu sgk, nhận xét và thảo -Đối tượng nghiên cứu : Đậu Hà Lan -Phương pháp nghiên cứu :P2 phân tích luËn: ?Tại sao MenĐen lại chọn cây đậu Hà Lan làm đối các thế hệ lai: tượng nghiên cứu? cc nhĩm tr¶ li, nhm khc nhận xét, bổ sung. HS quan s¸t H1.1, H1.2 hướng gv tỉng kt kin thc. gv lưu ý mqh gi÷a bin truyền v biến dị. gv cĩ thể cho hs t×m thªm 1 vµi vÝ dơ vị hiưn t-ỵng bin dÞ vµ di truyịn ®ng vt, thc vt. m rng mt s ®ỉc s¶n cđa viưt nam ?qua c¸c vÝ dơ trªn h·y cho bit nh÷ng ®ỉc ®iĩm mµ th hư tr-íc truyịn cho th hư sau thuc nh÷ng ®ỉc ®iĩm nµo? (cu t¹o, h th¸i, slÝ, sho¸..cđa 1 c) ?Trước MenĐen có nhiều nhà khoa học đã thực hiÖn phÐp lai trªn ®Ëu Hµ Lan nh­ng kh«ng thµnh c«ng. VËy phÐp lai cña M§ cã ­u ®iÓm g×?(NhËn xét đối tượng đem lai, cách tạo giống tc, Dựa vào kết quả của đời sau có thể khẳng định sự tc về tính tr¹ng h¹t tr¬n cña gièng ®Ëu ntn? ViÖc dïng to¸n thống kê để phân tích các kết quả lai thu được có lîi g× so víi viÖc kh«ng dïng to¸n thèng kª?Rót ra được những NX mang tính định lượng về tính di truyÒn còng nh­ c¸c c«ng thøcto¸n häc vÒ sù di truyền các tính trạng, điều mà trước MĐ, các nhà khoa häc kh«ng lµm ®­îc ) GV TK cách làm để có được giống đậu tc, nội dung cơ bản của phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen. Nhờ có P2 nghiên cứu khoa học đúng đắn, MĐ tìm ra 3 QLDT- đặt nền móng cho di truyÒn häc. Gv: yêu cầu hs đọc sgk ? Nªu kn vµ cho thªm c¸c vÝ dô vÒ : +TÝnh tr¹ng +Cặp tính trạng tương phản +Nh©n tè di truyÒn +Gièng thuÇn chñng. Giải thích các kí hiệu trên sơ đồ lai Gv lưu ý hs cách viết công thức lai,gi¶i thÝch c¸c kÝ hiệu chỉ giao tử đực, cái.. + các cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về một Lai hoặc một số cặp tính trạng rồi theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó ở con cháu +Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu thập được để rút ra các quy luật di truyền -KÕt qu¶: T×m ra 3 qui luËt di truyÒn tõ thùc nghiÖm. cc nhĩm tr¶ li, nhm khc nhận xét, bổ sung. hướng gv tỉng kt kin thc. gv lưu ý mqh gi÷a bin truyền v biến dị. gv cĩ thể cho hs t×m thªm 1 vµi vÝ dơ vị hiưn t-ỵng bin dÞ vµ di truyịn ®ng vt, thc vt. m rng mt s ®ỉc s¶n cđa viưt nam ?qua c¸c vÝ dơ trªn h·y cho bit nh÷ng ®ỉc ®iĩm mµ th hư tr-íc truyịn cho th hư sau thuc nh÷ng ®ỉc ®iĩm nµo? (cu t¹o, h th¸i, slÝ, sho¸..cđa 1 c). III. Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền học - Tính trạng: là những đặc điểm cụ thể về hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể - Cặp tính trạng tương phản: là hai tính. TrÇn ThÞ Kim Anh. 2 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008 trạng khác nhau của cùng một loại tính trạng biểu hiện trái ngược nhau. - Gen: là nhân tố di truyền quy định một hoặc một số tính trạng của sinh vật.. - Dòng (giống) thuần chủng là giống có đặc tính di truyền đồng nhất, các thế hệ sau giống thế hệ trước - Các kí hiệu: P là cặp bố mẹ xuất phát (thuần chủng) G là giao tử F là thế hệ con x lµ lai C-Kiểm tra- đánh giá: Hs đọc lại phần tóm tắt cuối bài C©u hái tr¾c nghiÖm: Chọn câu trả lời đúng trong c¸c c©u sau: C©u 1: Tại sao Menđen lại chọn các cặp tính trạng tương phản để thực hiện các phép lai: A. Để thuận tiện cho việc tác động vào các tính trạng B. Để dễ theo dõi những biểu hiện của tính trạng* C. Để dễ thực hiện phép lai D. Cả B và C đúng C©u 2:Trong c¸c cÆp tÝnh tr¹ng sau, cÆp tÝnh tr¹ng nµo kh«ng ph¶i lµ cÆp tÝnh tr¹ng tương phản: A. H¹t tr¬n- h¹t nh¨n B. Th©n cao – th©n thÊp C. Hoa đỏ- lá xanh* D. H¹t vµng- h¹t lôc - C©u hái tù luËn:. TrÇn ThÞ Kim Anh. 3 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. Câu 1: Khi cho lai đậu hoa đỏ với nhau, F1thu được100% hoa đỏ. Khi cho các cây hoa đỏ F1tự thụ phấn, F2 có cả hoa đỏ và hoa trắng.Cây đậu hoa đỏ ban đầu (P) có thuộc gièng tc hay kh«ng? V× ssao?(P kh«ng tcv× cã sù ph©n li TT) C©u 2: V× sao gäi PP nghiªn cøu DT cña M§ lµ PP ph©n tÝch c¸c thÕ hÖ lai? (Gåm 2 kh©u:Lai vµ ph©n tÝch sù DT c¸c TT cña P ë c¸c thÕ hÖ lai.). - Mét sè ®iÓm cÇn l­u ý khi häc m«n DTH:. 1. Di truyền học hiện đại gắn liền với các môn học §Ó häc tèt m«n häc nµy cÇn ph¶i häc tèt c¸c m«n to¸n, lÝ, ho¸… 2. DTH gắn liền với nhiều thí nghiệm, sản xuất và đời sống §Ó häc tèt m«n häc nµy cÇn ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c kÜ n¨ng thùc hµnh, thÝ nghiÖm còng nh­ liªn hÖ c¸c bµi häc với thực tế sản xuất và đời sống. 3. VÒ phÇn bµi tËp, hiÓu râ néi dung kiÕn thøc lÝ thuyÕt cña DTH míi cã thÓ dÔ dµng gi¶i c¸c bµi tËp trong SGK.. D- Hướng dẫn học ở nhà: +BTVN: Trả lời câu 1, 2, 3, 4 sgkvµ s¸ch BT + Giải thích rõ vì sao MĐ được suy tôn là người đặt nền móng cho DTH. + ChuÈn bÞ mÉu c©y ®Ëu Hµ Lan.. Ngµy so¹n: 26-7-2008. TIẾT 2. LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG. I. Mục tiêu: 1.KiÕn thøc: Hs n¾m ®ược: - Các kn đồng tính, phân li tính trạng, tính trạng trội, tính trạng lặn, KG, KH, KG đồng hîp tö, KG dÞ hîp tö Phân biệt được kiểu gen với kiểu hình, thể đồng hợp vơi thể dị hợp - C¸ch lµm thÝ nghiệm của Men§en víi c©y ®Ëu Hµ Lan - Phát biểu được nội dung qui luật phân li cña M§ - Giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan niÖm của Men§en 2.KÜ n¨ng: Rèn kỹ năng: - Quan sát, ph©n tÝch kªnh hình, kªnh ch÷. TrÇn ThÞ Kim Anh. 4 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. - Hoạt động nhóm - Gi¶i thÝch, ph¸t triÓn kÜ n¨ng t­ duy. 3. Thái độ: - Giáo dục thái độ yêu thích, say mê tìm hiểu bài học. II. Phương tiện - Tranh phóng to hình 2.1  2.3 sgk - KÐo, chæi l«ng. - Méu vËt c©y ®Ëu HL cã hoa.( C©y hä ®Ëu) - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót III. Tiến trình tæ chøc bài giảng A. ổn định tổ chức + kiểm tra bài cũ:: B. Các hoạt động dạy học: Gv- Hs Gv treo tranh phóng to hình 2.1 sgk Yªu cÇu hs quan sát, nghiên cứu sgk để tr¶ lêi c©u hái: ? ThÕ nµo lµ c©y cha, c©y mÑ? GV giíi thiÖu vÒ sù thô phÊn nh©n t¹o trªn c©y ®Ëu Hµ Lan. HS nghiªn cøu b¶ng 2: ? Qua c¸c thÝ nghiÖm cña M§, em cã nhËn thÊy F1 và F2 cã kÕt qu¶ ntn? ? ThÕ nµo lµ KH? Cho vÝ dô? ? TÝnh tr¹ng tréi kh¸c TT lÆn ntn? Cho VD minh ho¹? HS quan s¸t H2.2, th¶o luËn nhãm lÖnh trang 9 §iÒn tõ hay côm tõ vµo chç trèng( Néi dung QL ph©n li) Các nhóm cử đại diện trả lời, nhận xÐt vµ bæ sung. Hs quan sát tranh H2.3 và thảo luận theo nhóm lÖnh trang 9: ? Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 và tỉ lệ các loại hîp tö là bao nhiêu? ? Tại sao F2 lại có tỉ lệ 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng? Các nhóm cử đại diện báo cáo, nhận xÐt vµ bæ sung GV kh¾c s©u kiÕn thøc: ? Do đâu tất cả các cây F1 đều cho hoa đỏ?( Do ở F1 nhân tố DT A lấn ¸t hoµn toµn NTDTa) ?NTDT lÆn a bÞ NTDT tréi A lÊn ¸t hay đã trộn lẫn với NTDT trội? Hãy gi¶i thÝch râ?( ý 1+nÕu trén lÉn th×. TrÇn ThÞ Kim Anh. Néi dung. I. Thí nghiệm của Menđen 1.TiÕn hµnh: Ptc:MÑ x Bè F1: 100%KH tréi F2: 3 tréi- 1 lÆn 2. NhËn xÐt: -Kiểu hình F1: đồng tính (hoa đỏ, thân cao, quả lục)vÒ TT cña bè hoÆc cña mÑ, TTbiÓu hiÖn ë F1 lµ TT tréi. - Kiểu hình F2: phân li theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn, thÓ hiÖn c¶ TT cña bè vµ TT cña mÑ, TT biÓu hiÖn ë F2 lµ TT lÆn 3. KÕt qu¶ thÝ nghiÖm cña M§: Khi lai hai bố mẹ thuần chủng khác nhau về một cặp tính trạng tương phản thì ở F1 đồng tính về tính trạng (của bố hoặc mẹ), F2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn II. Men§en giải thích kết quả thí nghiệm C¸c cÆp tính trạng trên cơ thể kh«ng trén lÉn vµo nhau mµ mçi cÆp tính trạng do một cặp nhân tố di truyền quy định (gen). + Trong tế bào sinh dưỡng, các nhân tố di truyền tồn tại thành từng cặp và dùng chữ c¸i làm kí hiệu cho các nhân tố di truyền (chữ c¸i in hoa lµ NTDT tréi quy định tính trạng trội, chữ c¸i in thường lµ NTDT lÆn quy định tính trạng lặn) cÆp NTDT ph©n li vÒ mét giao tö vµ gi÷ nguyªn b¶n chÊt nh­ ë C tc cña P + Sự tổ hợp của các NTDT trong quá trình thụ tinh đã tạo ra các tỉ lệ KG và KH ở đời c+ Trong quá trình ph¸t sinh giao tö, mçi NTDT trong on.. 5 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. F2kh«ng cã ®­îc c©y hoa tr¾ng) ? Men§en giải thích kết quả thí nghiệm ntn? H·y NX tØ lÖ KG, KH ë F1 và F2? GV chèt kiÕn thøc: Theo M§, c¸c NTDT đã hoạt động ntn trong quá tr×nh ph¸t sinh giao tö vµ trong thô tinhkhiÕn cho F2 cã sù ph©n li theo tØ lÖ tb 3T: 1L? D. Kiểm tra - đánh giá: 1. Hs đọc lại phần tóm tắt khung 2. Hs phát biểu các khái niệm: kiểu gen, kiểu hình, thể đồng hợp, thể dị hợp 3. Bµi tËp tr¾c nghiÖm kh¸ch quan: Chọn câu trả lời đúng Tại sao khi lai 2 bố mẹ thuần chủng khác nhau về một cặp tính trạng tương phản thì ở F2 phân li tính trạng theo tỉ lệ 3 trội : 1 lặn A. Các giao tử được tổ hợp một cách ngẫu nhiên trong quá trình thụ tinh B. Cặp nhân tố di truyền được phân li trong quá trình phát sinh giao tử C. Các giao tử mang gen trội át các giao tử mang gen lặn D. Cả A và B đúng*. Ngµy so¹n: 27-7-2008. TIẾT 3. LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG (Tiếp) I. Mục tiêu: Hs trình bày được: 1.KiÕn thøc: - HiÓu vµ tr×nh bµy ®­îc kh¸i niÖm, mục đích và ứng dụng của phép lai phân tích. - Nờu được ý nghĩa của: qui luật phõn li trong thực tiễn sản xuất và tương quan trội lặn - Phân biệt được trội hoàn toàn với trội không hoàn toàn 2.KÜ n¨ng: Rèn kĩ năng : quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ Rốn kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục thái độ yêu thích môn học và bài học II. Phương tiện: - Tranh phóng to hình 3 sgk - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót. TrÇn ThÞ Kim Anh. 6 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. III. Tiến trình bài giảng 1. Kiểm tra bài cũ: 1. Hãy xác định kiểu gen và kiểu hình của F1 trong 2 phép lai sau: Phép lai 1:P t/c: Hoa đỏ(AA) x Hoa trắng(aa) F1: ? Phép lai 2:P t/c: Hoa đỏ(Aa) x Hoa trắng(aa) F1: ? Chữa bài tập số 4 sgk trang 10 Theo bµi ra F1 100%cá kiếm mắt đen + Mắt đen là tính trạng trội hoµn toµn so víi mắt đỏ là tính trạng lặn. P thuÇn chñng Ta quy ước gen vµ viÕt sơ đồ lai: 2. Các hoạt động dạy học: Gv: yêu cầu hs tìm hiểu sgk,th¶o luËn 4 nhãm III. Lai phân tích  Sơ đồ phép lai phân tích: trả lời câu hỏi 5 phót: 2 2 N1:? Vì sao thông thường các T trội là các T - P : X ( T2 trội cần XĐ kg) aa tèt cßn c¸c T2 lÆn lµ c¸c T2 - F1: TH 1100% T2 tréi KG cña X lµ t/c xÊu?(CLTN+CLNT) (§ång hîp tö tréi) AA N2:? Làm thế nào để xác định được tương quan TH 250% T2 tréi : 50% T2lÆn KG tréi lÆn?(PP ptÝch c¸c thÕ hÖ lai cña M§) KÕt cña X lµ kh«ng t/c (DÞ hîp tö) Aa qu¶ phÐp lai trªn ( phÇn 1- KTBC) ntn th× ta cã  Kh¸i niÖm lai phân tích: thể khẳng định là P t/c và P không t/c ? Là phép lai giữa cá thể mang tính trội cần Gv cho hs đọc sgk để thực hiện ®iÒn tõ trong xác định kiểu gen với cá thể mang tính trạng SGK lÖnh trang 11 lặn. Nếu kết quả phép lai là đồng tính thì cá Cử đại diện trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ thể mang tính trạng trội có kiểu gen đồng sung. hợp trội, còn kết quả phép lai là phân tính thì Gv: cho hs biết: Phép lai trên gọi là phép lai cá thể đó có kiểu gen dị hợp phân tích. Vậy phép lai phân tích lµ g×? ? Nªu ý nghÜa vµ øng dông cña phÐp lai ph©n tÝch ? ? Tại sao trong phép lai phân tích nếu F1 đồng tính thì C mang T2 trội có KG đồng hợp? Nếu F1 ph©n tÝnh th× C mang T2 tréi cã KG dÞ hîp?(GT QT ph¸t sinh c¸c lo¹i giao tö) N3:? Trong sản xuất v× sao kh«ng dïng c¬ thÓIIV. ý nghĩa của tương quan trội - lặn F1 để làm giống ?(thoái hoá giống) - Tính trạng trội thường có lợi. N4:? Để xác định độ thuần chủng của giống cần Trong chän gièng, cÇn ph¸t hiÖn nh÷ng tÝnh phải thực hiện phép lai nào?(phÐp lai p tÝch) trạng trội để tập trung các gen trội về cùng Các nhóm cử đại diện trả lời, nhận xét và bổ một KG nhằm tạo ra giống có ý nghĩa kinh sung. tÕ cao. Chuyển tiếp: HS quan s¸t H3(T12), th¶o luËn theo néi dung V. Trội không hoàn toàn sau: -Trội khụng hoàn toàn là: hiện tượng F1 biểu ?§iÒn côm tõ thÝch hîp vµo lÖnh (T12) hiÖn tính trạng trung gian vì gen trội A ? Người ta phải chọn các cặp P ntn để khi lai thì khụng ỏt hoàn toàn gen lặn a cho ®­îc gièng cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao? - Tính trạng trung gian kÝ hiÖu: aa – TÝnh HS cử đại diện trả lời, các nhóm khác nhận xét trạng trung gian giữa bố và mẹ. vµ bæ sung cho nhãm b¹n. ? Thế nào là trội không hoàn toàn khác nhận xét, bổ sung.. TrÇn ThÞ Kim Anh. 7 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. C. KiÓm tra - §¸nh gi¸: HS đọc TTK(T15) Test KQ: Chọn câu trả lời đúng: C©u 1: Để F1 biểu hiện một tính trạng trong cặp tương phản (hoặc của bố hoặc của mẹ) thì: A. Số lượng cá thể lai F1 phải đủ lớn B. Trong cặp tớnh trạng tương phản của bố mẹ thuần chủng đem lai phải cú hiện tượng trội hoàn toàn C. Bố mẹ đem lai phải thuần chủng* D. Cả B và C C©u 2: Trội không hoàn toàn lµ: A. Là hiện tượng con cái sinh ra chỉ mang tính trạng trung gian giữa bố và mẹ B. Là hiện tượng di truyền mà trong đó có kiểu hình ở F2 biểu hiện theo tỉ lệ: 1 trội : 2 trung gian: 1 lặn C. Là hiện tượng di truyền mà trong đó kiểu hình ở F1 biểu hiện trung gian giữa bố và mẹ D. Cả B và C * Câu 3: BT4 Khi cho cây cà chua quả đỏ t/c lai phân tích thì thu được: A. Toµn qu¶ vµng B. Toàn quả đỏ* C. Tỉ lệ 1 quả đỏ : 1 quả vàng D. Tỉ lệ 3 quả đỏ : 1 quả vàng Câu 4*: Trong sản xuất, để tránh sự phân li ngườ ta phải KT độ t/c của giống bằng cách: A. Lai ph©n tÝch C. ëvËt nu«i, cho c¸c con cïng P giao phèi víi nhau B. ë c©y trång, cho tù thô phÊn D. Cả A,B,C đều đúng.* D. Hướng dẫn học bài ở nhà: Làm các bài tập 1đến 4 trong SGKvà sách bài tập. Đọc trước bài học tiết 4. Ngµy so¹n: 25/7/2008. TIẾT 4. LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG I. Mục tiêu: Hs n¾m được: 1. KiÕn thøc: - Thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen - Phân tích được kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen - Trình bày được định luật phân li độc lập của Menđen - Nêu được khái niệm biến dị tổ hợp 2. KÜ n¨ng: -Rèn kỹ năng quan sát, phân tích thÝ nghiÖm để thu nhận kiến thức từ hình vẽ - Rèn kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: - Giáo dục thái độ yêu thích, say mê tìm hiểu bài học II. Phương tiện: - Tranh phóng to hình 4 sgk ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót. TrÇn ThÞ Kim Anh. 8 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. III. Tiến trình tæ chøc bài giảng 1.ổn định tổ chức lớp và kiểm tra bài cũ: 2. Các hoạt động dạy học: Hoạt động của Gv- Hs Gv treo tranh phóng to hình 4 sgk, yêu cầu hs quan sát, nghiên cứu sgk để m« t¶ TN vµ th¶o luËn 4 nhãm 5 phót TLc©u hái: ? N1,2TÝnh tr¹ng h¹t vµng vµ h xanh cña F2 cã ë nh÷ng c©y nµo?§iÒu nµy gióp chóng ta rót ra nhận xét gì?(HV-HX DT độc lập, không phụ thuéc vµo cÆp TT tr¬n, nh¨n) ? N3,4Hoàn thiện bảng 4 sgk Hs quan sát, đọc sgk, trao đổi theo nhóm và cử đại diện hoàn thành bảng 4. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung. B4 HS quan s¸t B4,TL bµn 2 phót: ? NX sù DT cña tõng cÆp TT khi lai 2 cÆp TT so víi lai 1 cÆp TT? ?C¸c tæ hîp KH ë F2 ®­îc h×nh thµnh ntn?(tÝch tỉ lệ của các cặp TT). Qua đó giúp ta rút ra KL g×? ? §iÒn tõ vµo lÖnh (15) ? Hãy phát biểu định luật phân li độc lập của Menđen Hs: phát biểu Gv: nhận xét, thống nhất ý kiến Chuyển tiếp: Gv: yêu cầu hs nghiên cứu sgk để xác định được: ? F2 xuÊt hiÖn nh÷ngKH nµo kh¸c P? ? Thế nào là biến dị tổ hợp?. Néi dung bảng I- ThÝ nghiÖm cña Men den 1. ThÝ nghiÖm P t/c: HV,VT x HX,VN F1 : 100% HV,VT F1 x F 1 F2 : H4 2. KÕt luËn: -TØ lÖ ph©n li KH ë F2 cña tõng cÆp TT trong lai 2 cÆp TT gièng nh­ lai 1 cÆp TT - TØ lÖ ph©n li KH ë F2 b»ng tÝch tØ lÖ ph©n li cña c¸c cÆp TT hîp thµnh víi nã. 3. Nội dung QL phân li độc lập: lệnh (15)-SGK Khi lai cặp bố mẹ thuần chủng khác nhau về 2 cặp tính trạng tương phản thì sự di truyền của 2 cặp tính trạng phân li độc lập với nhau, cho F2 có tỉ lệ mỗi kiểu hình bằng tích tỉ lệ của các tính trạng hợp thành nó. II. Biến dị tổ hợp -VD: V-N, X-T -KN: Lµ lo¹i BD ph¸t sinh trong QT sinh s¶n h÷u tÝnh do sù s¾p xÕp l¹i c¸c gen trong KG của P hoặc do sự tương tác gen gây nên.. Hs nghiên cứu sgk, thảo luận bµn, đại diện -ý nghÜa: Nguån nguyªn liÖu cho QT tiÕn trình bày ho¸ vµ chän gièng. Gv: nhận xét, bổ sung, thống nhất ý kiến C. Kiểm tra- đánh giá: 1. Hs đọc phần tóm tắt cuối bài 2. Chọn câu trả lời đúng: C©u 1:Menđen cho rằng các tính trạng màu sắc và hình dạng hạt (trong thí nghiệm lai đậu Hà Lan), di truyền độc lập là vì: A. Tỉ lệ mỗi kiểu hình ở F2 bằng tích các tỉ lệ của các tính trạng hợp thành nó B. F2 phân li kiểu hình theo tỉ lệ: 9 vàng, trơn: 3 vàng, nhăn: 3 xanh, trơn: 1 xanh, nhăn C. Tất cả F1 có kiểu hình vàng, trơn. TrÇn ThÞ Kim Anh. 9 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. D. Cả A và B* C©u 2: Thực chất của sự di truyền độc lập các tính trạng là F2 phải có: A. Tỉ lệ phân li của mỗi cặp tính trạng là 3 trội: 1 lặn B. Tỉ lệ của mỗi kiểu hình bằng tích tỉ lệ của các tính trạng hợp thành nó* C. Các biến dị tổ hợp với 4 kiểu hình khác nhau D. Hướng dẫn học bài ở nhà:  BTVN: Trả lời cỏc cõu hỏi trong sgk, sách BT. Đọc trước bài 5. Ngµy so¹n: 26/7/2008. TIẾT 5. LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG (tiếp) I. Mục tiêu: Hs n¾m ®­îc: 1. KiÕn thøc: Gi¶i thÝch ®­îc kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng theo quan niệm của Menđen Nờu được ý nghĩa của định luật phõn li độc lập đối với quá trình tiến hoá và chọn giống. 2. KÜ n¨ng: Rèn kỹ năng quan sát, phân tích kªnh h×nh Rèn kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục thái độ yêu thích, say mê tìm hiểu bài học II. Phương tiện: - Tranh phóng to hình 5 sgk . - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót III. Tiến trình tæ chøc bài giảng 1. Kiểm tra bài cũ:. TrÇn ThÞ Kim Anh. 10 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. 2. Các hoạt động dạy- học: Hoạt động của Gv-Hs Gv cho hs quan sát tranh phóng to hình 5 sgk và nghiên cứu sgk để th¶o luËn 4 nhãm N1: ? Do ®©u F1 toµn h¹t vµng, tr¬n?(Tréi HT) ?Khi c¬ thÓ F1 h×nh thµnh giao tö, 2 cÆp nh©n tè DT Aa vµ Bb ph©n li vÒ giao tö ntn? N2 ? Do ®©u mµ F2 xuÊt hiÖn 2 KH míi lµ V-N, X-T ?( Sù ph©n. Néi dung bảng III. Menđen giải thích kết quả thí nghiệm -Trong qu¸ tr×nh ph¸t sinh giao tử các cặp nhân tố DT đã phân li độc lập với nhau dẫn đến sự phân li độc lập của các cÆp tÝnh tr¹ng. li độc lập và tổ hợp tự do đã tạo ra 4 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau ) N3 ?NX c¸c lo¹i KG cña F2vµ do ®©u mµ cã nhiÒu KG nh­ -Sù tæ hîp tù do cña c¸c NTDT trong qu¸ tr×nh thô tinh vËy? đã tạo nên các KH mới ở đời N4 ? §iÒn b¶ng 5 Hs quan sát, đọc sgk, trao đổi theo nhóm và cử đại diện TL con - BD tæ hîp. các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Gv: lưu ý hs: khi cơ thể F1 (AaBb) phát sinh giao tử cho ra 4 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau Gv giải thích rõ cách viết các kiểu hình ở F2 A-B-: kiểu hình của 2 gen trội A, B A-bb: kiểu hình của gen trội A và gen lặn b aaB-: kiểu hình của gen lặn a và gen trội B aabb: kiểu hình của gen lặn a và b Gv cho hs quan sát tranh phóng to hình 5 sgk và tìm các cụm từ phù hợp điền vào ô trống để hoàn thành bảng 5: phân tích kết quả lai hai cặp tính trạng B¶ng 5 Kiểu hình F2 Tỉ lệ của mỗi kiểu gen ở F2 Tỉ lệ kiểu hình ở F2. Hạt vàng, trơn 1 AABB 2 AABb 4 AaBb 9 A-B9 hạt vàng, trơn. Hạt vàng, nhăn 1 Aabb 2 Aabb. Hạt xanh, trơn 1 aaBB 2 aaBb. Hạt xanh, nhăn 1 aabb. 3 A-bb 3 hạt vàng, nhăn. 3 aaBb 3 hạt xanh, trơn. 1 aabb 1 hạt xanh, nhăn. ? C¬ thÓ Aa, AaBb, AaBbCc cho mÊy lo¹i giao tö? IV. Ý nghĩa của quy luật n phân li độc lập ? Nªu CTTQ tÝnh sè lo¹i GT ë n cÆp gen dÞ hîp ?(2 ) Gv yêu cầu hs nghiên cứu sgk, trả lời câu hỏi: -T¹o ra c¸c biến dị tổ hợp vô ? §ịnh luật phân li độc lập cã ý nghÜa ntn? ?*T¹i sao trong c¸c loµi sinh s¶n h÷u tÝnh cã giao phèi rÊt cùng phong phú ở các loài khó tìm thấy 2 các thể giống hệt nhau hoàn toàn trừ sinh đôi sinh vật giao phối. cïng trøng? -Lµ nguồn nguyên liệu chñ yÕu cho qu¸ tr×nh tiến hoá và chọn giống C. KiÓm tra- §¸nh gi¸: 1. Hs đọc phần tóm tắt bài 2. Bµi tËp 4- SGK 3. V× sao h×nh thøc ss v« tÝnh kh«ng cho nhiÒu biÕn dÞ 4. nh­ h×nh thøc ss h÷u tÝnh cã giao phèi? (kh«ng cã sù PL§L vµ tæ hîp tù do cña c¸c gen.). TrÇn ThÞ Kim Anh. 11 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. D. Hướng dẫn học bài ở nhà: - BTVN: Trả lời câu hỏi sgk - Đọc trước bài thực hành:6. Ngµy so¹n: 27/7/2008. TIẾT 6. THỰC HÀNH: TÍNH XÁC SUẤT XUẤT HIỆN CÁC MẶT CỦA ĐåNG KIM LOẠI I. Mục tiêu: Hs n¾m ®­îc: 1. KiÕn thøc: - Tính được xác suất của một và hai sự kiện đồng thời xảy ra thông qua việc gieo các đồng kim loại - Vận dụng những hiểu biết về xác suất để giải thích được loại giao tử và tỉ lệ các kiÓu gen trong lai một cặp tính trạng 2. KÜ n¨ng: - Rèn kĩ năng thực hành và phân tích, tæng hîp khi gieo các đồng kim loại và cã kÜ n¨ng quan s¸t tính toán kết quả thu ®­îc. - II. Phương tiện: - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót - C¸c đồng tiền kim loại III. Tiến trình tæ chøc bµi häc: A. ổn định tổ chức:. TrÇn ThÞ Kim Anh. 12 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. B. Các hoạt động dạy- học: HS đọc TT, ?Nªu M§,chuÈn bÞ cña bµi thùc hµnh? ?Nêu cách tiến hành khi gieo 1 đồng KL, 2 đồng KL? Gv: yêu cầu hs gieo đồng kim loại xuống mặt bàn và ghi số lần xuất hiện của từng mặt sấp ngửa, rồi ghi kết quả vào bảng: Thống kê kết quả gieo một đồng kim loại (nội dung bảng 6 sgk) Từng nhóm hs (3-4 hs) lấy một đồng kim loại, cầm đứng cạnh và thả rơi tự do từ một độ cao nhất định. Khi rơi xuống mặt bàn thì mặt trên của đồng kim loại có thể là một trong hai mặt sấp hay ngửa Hs ghi kết quả mỗi lần rơi cho tới 25, 50, 100, 200 lần vào bảng ? Có nhận xét gì về tỉ lệ xuất hiện mặt sấp và ngửa trong các lần gieo đồng kim loại ? Hãy liên hệ kết quả này với tỉ lệ các giao tử được sinh ra từ con lai F1 (Aa) Hs độc lập suy nghĩ, trao đổi nhóm, đại diện trả lời: Khi cơ thể lai F1 có kiểu gen Aa giảm phân cho hai loại giao tử mang gen A và gen a với xác suất ngang nhau (như khi gieo đồng kim loại mặt sấp và mặt ngửa xuất hiện với xác suất ngang nhau) Gv gợi ý theo công thức tính xác suất thì: P(A) = P(a) = ½ hay 1A : 1a Gv cho từng nhóm hs gieo hai đồng kim loại, rồi thống kê kết quả các lần vào bảng 6.2 sgk. Từ đó rút ra tỉ lệ % số lần gặp các mặt sấp, ngửa, cả sấp và ngửa Từng nhóm hs (3-4 hs) lấy hai đồng kim loại, cầm đứng cạnh và thả rơi tự do từ một độ cao nhất định. Khi rơi xuống mặt bàn thì mặt trên của hai đồng kim loại có thể là một trong ba trường hợp: hai đồng sấp, một đồng sấp và một đồng ngửa, hai đồng ngửa Hs ghi kết quả mỗi lần rơi cho tới 25, 50, 75, 100 lần vào bảng. 1. Gieo một đồng kim loại - §ång KL cã 2 mÆt sÊp, ngöa. Mçi mÆt tượng trưng cho 1 giao tử. - Tỉ lệ xuất hiện mặt sấp: mặt ngửa khi gieo đồng kim loại xấp xỉ 1: 1 Sè lượng 2 loại GT A và a có tỉ lệ ngang nhau lµ: 1A: 1a - Khi số lần gieo đồng kim loại càng tăng tỉ lệ đó càng dần tới 1:1. 2. Gieo 2 đồng kim loại - Hai đồng KL tượng trưng cho 2 gen trong 1 KG(SS - AA , NN- aa. SN-Aa) - Trên số lượng lớn lần gieo ta có tỉ lệ1SS:2 SN:1NN tương ứng với tỉ lệ các KG ë F2 là xấp xỉ 1AA: 2Aa: 1aa. - Khi số lần gieo đồng kim loại càng tăng thì tỉ lệ đó càng dần tới 1: 2: 1 hay ¼: ½: ¼. ? Hãy liên hệ tỉ lệ này với tỉ lệ kiểu gen ở F2 trong lai hai cặp tính trạng, giải thích hiện tượng đó? Gv: Gợi ý theo công thức tính xác suất: P(AA) = ½ x 1/2=1/4 P(Aa) = ½ x 1/2=1/4 P(aA) = ½ x 1/2=1/4. TrÇn ThÞ Kim Anh. 13 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. P(aa) = ½ x 1/2=1/4  ¼ AA : ½ Aa: ¼ aa. Tương tự trên, ta có tỉ lệ các loại giao tử F1 có kiểu gen AaBb là: GP(AB) = P(A).P(B) = ½ x 1/2=1/4 GP(Ab) = P(A).P(b) = ½ x 1/2=1/4 GP(aB) = P(a).P(B) = ½ x 1/2=1/4 GP(ab) = P(a).P(b) = ½ x 1/2=1/4. C. KiÓm tra- §¸nh gi¸: -NhËn xÐt buæi TH cña c¸c nhãm: Khen, gãp ý, rót kinh nghiÖm c¸c nhãm thùc hµnh tèt, ch­a tèt. -Hs hoàn thành bảng 6.1 – 6.2 vào bµi thu ho¹ch. D. Hướng dẫn học bài ở nhà: 1. Lµm thu ho¹ch tiÕt sau nép. 2. Làm các bài tập chương I- tiết 7. Ngµy so¹n: 28/7/2008.. TIẾT 7. BÀI TẬP CHươNG 1. I. Mục tiêu: Học xong bài này, HS sÏ ®­îc: 1. KiÕn thøc: - Củng cố, khắc sâu kiến thức về các QLDT, luyện tập vận dụng kiến thức để giải được một sè bµi tËp DT tù luËn , tr¾c nghiÖm cña M§. - Mở rộng và nâng cao kiến thức về các quy luật di truyền 2. KÜ n¨ng: Rèn luyện c¸c kĩ năng, kĩ xảo gi¶i c¸c bµi tËp DT cña M§. 3. Thái độ: Giáo dục thái độ yêu thích bài học và môn học. II. Phương tiện: - - Hs có thể sử dụng máy tính cầm tay, phiÕu häc tËp c¸ nh©n. - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót III. Tiến trình tæ chøc bµi häc:. TrÇn ThÞ Kim Anh. 14 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. A. ổn định tổ chức: B. Các hoạt động dạy- học: Hoạt động của GV và HS HS ph¸t biÓu néi dung 2 QLDT cña M§? ? Nªu KN biÕn dÞ tæ hîp, phÐp lai ph©n tÝch, hiÖn tượng trội không hoàn toµn? * ThÕ nµo lµ lai một cặp tính trạng, lai 2 cÆp TT? Gv cho hs nghiên cứu SGK để trả lời các câu hỏi sau: ? Làm thế nào để xác định tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình của F1 hoặc F2 ? GV chốt các bước giải BTDT cña M§ vµ nh÷ng chó ý khi lµm BTDT ë c¸c d¹ng BT thuËn vµ BT nghÞch.. ? Làm thế nào để xác định kiểu gen kiểu hình cña P khi biÕt KG hoÆc KH ë Fx? Gv chèt c¸ch gi¶i vµ nh­ng chó ý.. TrÇn ThÞ Kim Anh. Néi dung bµi häc:. I. LÝ thuyÕt: 1. Nội dung 2 QLDT của MĐ(QL phân tính và QL phân li độc lËp) 2. BiÕn dÞ tæ hîp 3. PhÐp lai ph©n tÝch 4. Hiện tượng trội không hoàn toàn II. Phương pháp giải bài tập di truyền của MĐ: 1. Phương pháp giải BTDT(thuận) của MĐ về lai 1 cặp TT: 4 bước giải: - B1: Tãm t¾t S§L - B2: CM T2 tréi, lÆn. - B3: Qui ­íc gen tréi, lÆn. - B4:KiÓm chøng S§L vµ NX tØ lÖ KG, KH ë Fx Chó ý: CÇn X§ xem P cã t/c hay kh«ng vÒ TT tréi? - Nếu P t/c thì TT trội do 1 KG( thể đồng hợp tử) qui định-AA - Nếu P không t/c thì TT trội do 2 KG qui định : AA- Aa. Cách xác định nhanh về KH của F1 và F2 trong 1 số trường hợp: TH1: P t/c, khác nhau về 1 cặp TT tương phản và trội hoàn toàn thì suy ra F1 đồng tính về TT trội còn F2 phân li TT theo tỉ lệ 3T: 1L TH2:P t/c khác nhau bởi 1 cặp TT tương phản và trội không hoàn toµn th× F1mang TT TG, F2 ph©n li TT theo tØ lÖ 1: 2:1 TH3:P có 1 bên bố hoặc mẹ có KG dị hợp, bên kia có KG đồng hîp lÆn th× F1cã tØ lÖ 1:1 2. Phương pháp giải BTDT nghịch về lai 1 cặp TT của MĐ: Biết KQ lai ở đời Fx, xác định KG,KH của P. Cách giải tương tự như BT thuận chỉ khác sau khi qui ước gen trội, lặn để tìm KG, KH của P thì phải biện luận từ Fx. Chó ý: - F1đồng tính mà 1 bên P mang TT trội, bên kia mang TT lặn thì Pt/c cã KG:AA X aa - F1đồng tính mà P đều mang TT trội thì 1 bên P đồng hợp tréi(AA)cßn bªn kia cã thÓ lµ:AA hay Aa - F1có hiện tượng phân li tính trạng: *3:1 cã 4 tæ hîp KH nªn mçi bªn P ph¶i cho 2 lo¹i giao tö suy ra P cã KG dÞ hîp lµ:Aa x Aa. *1:2:1 suy ra đây là KQ của hiện tượng trội không hoàn toàn, P dÞ hîp tö vÒ 1 cÆp gen, KG cña P lµ: Aa x Aa *1:1 cã 2 tæ hîp KH nªn 1 bªn P cho ra 2 lo¹i giao tö cßn bªn kia cho 1 lo¹i giao tö, KG cña P lµ:Aa x aa hoÆc Aa x AA( Tréi kh«ng hoµn toµn) Nếu F1 có hiện tượng phân li nhưng đề bài không cho tỉ lệ phân li thì dựa vào KH lặn để suy ra KG của P Nếu đề bài không cho số lượng các loại KH ở F1 thì phải giản ước. 15 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. Yêu cầu HS đọc và tóm tắt BT 1,2,3,4 –Lai 1 cÆp TT. BT 5 - Lai 2 cÆp TT Nêu hướng giải BT và KQ cña tõng BT. Cho HS ®iÓm TL tèt. GV cho HS lµm thªm 1 sè BT kh¸c. C. Kiểm tra- đánh giá:. N¨m häc : 2007- 2008. để đưa về tỉ lệ phân li KH cơ bản 3. Phương pháp giải BTDT về lai 2 cặp TT của MĐ: Tương tự như lai 1 cặp TT xong khi làm phải CM các TT di ttruyÒn riªng rÏ kh«ng phô thuéc vµo nhau. Chó ý: 1. §Ó X§ nhanh KQ cña lai nhiÒu cÆp TT ta lai c¸c KQ lai cña tõng cÆp TT víi nhau( trong TH kh«ng cã HVG) 2. BT nghịch: Xét sự phân li KH của từng cặp TT để XĐ KG qui định từng cặp TT rồi tổ hợp lại ta thu được KG qui định của 2 hay nhiÒu cÆp TT. III. LuyÖn tËp: 1. Lai 1 cÆp TT:1a,2d,3d,4b vµ c 2. Lai 2 cÆp TT:5d. Mét sè bµi tËp di truyÒn cña men ®en. Bài tập 1: Ở chó lông ngắn trội hoàn toàn so với lông dài P : Lông ngắn  Lông dài F1ntn trong các trường hợp sau: Đáp án đúng: a và c ) A. Toàn lông ngắn C. 1 lông ngắn : 1lông dài B. Toàn lông dài D. 3 lông ngắn : 1 lông dài ? Làm thế nào để xác định câu trả lời đúng trong 4 câu trên Căn cứ vào đề bài cho: tính trạng lông ngắn là trội hoàn toàn, P cã thÓ t/c hoÆc kh«ng t/c nªn đáp án là Avµ C Bài tập 2: Màu sắc hoa mõm chó do 1 gen quy định. Theo dõi sự di truyền màu sắc hoa mõm chó người ta thu được kết quả sau: (đáp án đúng: B và D ) P: Hoa hồng  Hoa hồng F1 : 25,1% hoa đỏ : 49,9% hoa hồng ;25% hoa trắng. Điều giải thích đúng cho phép lai trên là: A. Hoa đỏ trội hoàn toàn so với hoa trắng . B. Hoa đỏ trội không hoàn toàn so với hoa trắng . C. Hoa trắng trội hoàn toàn so với hoa đỏ. D. Hoa hồng là tính trạng trung gian giữa hoa trắng và đỏ ? Làm thế nào để xác định câu trả lời đúng trong 4 câu trên Căn cứ tỉ lệ kiểu hình ở F1 là 1 : 2 : 1 ta suy ra đây là hiện tượng trội không hoàn toàn. Vậy đáp án là B và D Bài tập 3: Khi lai hai giống cà chua thuần chủng thân đỏ thẫm, lá nguyên và thân màu lục. lá trẻ được F1 . Tiếp tục cho F1 giao phấn tạo ra F2 có tỉ lệ ph©n li KH lµ: 9 thân đỏ thẫm, lá trẻ : 3 thân đỏ thẫm, lá nguyên: 3 thân màu lục, lá chẻ : 1 thân màu lục lá nguyên.. TrÇn ThÞ Kim Anh. 16 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. Hãy chän câu trả lời đúng trong c¸c c©u sau: Sở dĩ F2 có tỉ lệ kìểu hình như trên là vì : A. Tỉ lệ phân ly từng cặp tính trạng đều là 3 :1. B. Có 4 kiểu hình khác nhau. C. Vì thân đỏ thẫm, lá chẻ trội hoàn toàn so với thân màu lục, lá nguyên. D. Vì 2 cặp TT di truyền độc lập với nhau* ? Làm thế nào để xác định câu trả lời đúng trong 4 câu trên? F2 có kiểu hình 9: 3: 3:1bằng tích tỉ lệ các kiểu hình (3:1)(3:1)Đây là hiện tượng trội hoàn toàn và các tính trạng di truyền độc lập với nhau. Vậy câu trả lời đúng là D D.Hướng dẫn học bài ở nhà:  Häc vµ lµm l¹i tÊt c¶ c¸c BT.  Ôn lại kiến thức bài 2 đến bài 5  Đọc trước bài 8. CHƯƠNG II- NHIỄM SẮC THỂ TIẾT 8. NHIỄM SẮC THỂ I. Mục tiêu: Hs n¾m ®­îc: 1. KiÕn thøc: - Nắm được các KN: Cặp NST tương đồng, bộ NST lưỡng bội, bộ NST đơn bội - Mô tả được sự biến đổi hình thái NST trong chu kì tế bào - Mô tả được cấu trúc hiển vi điển hình của NST ở kì giữa của nguyên phân - Nắm được tính đặc trưng của bộ NST ở mỗi loài SV. - Xác định được chức năng của NST đối với sự di truyền các tính trạng 2. KÜ n¨ng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích kªnh hình 3. Thái độ: Ngµy so¹n 1/8/2008. TrÇn ThÞ Kim Anh. 17 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. Có thái độ yêu thích môn học. II. Phương tiện: - Tranh phóng to hình 8.1  8.5 sgk - HS ôn lại các kiến thức bài 2 đến bài 5 về các QLDT của MĐ - ChuÈn bÞ PHT, m¸y chiÕu ®a n¨ng, bót - Cácc tiêu bản NST và KHV có độ phóng đại lớn(500 lần trở lên) III. Tiến trình tæ chøc bµi học: A. ổn định tổ chức: B. Các hoạt động dạy- học: Hoạt động của Gv-Hs Néi dung bảng Gv treo tranh phóng to hình 8.1, 8.2 I. Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể -KN: NST lµ cÊu tróc mang TTDT, n»m trong nh©n TB, yêu cầu hs quan sát, trả lời câu hỏi: ? NST là gì? Trong TB sinh dưỡng và nhuộm màu đặc trưng bằng thuốc nhuộm kiềm tính. -§Æc ®iÓm: giao tö NST tån t¹i ntn? GV giải thích KN bộ NST lưỡng bội và bộ NST đơn bội. (Cách kí hiệu: + Trong TB sinh dưỡng: NST tồn tại thành từng cặp 2n, n) tương đồng(NST giống nhau về hình thái, kích thước, Th¶o luËn4 nhãm 5 phót lÖnh (T24) trong đó một có nguồn gốc từ mẹ, một có nguồn gốc từ N1: ?Nghiên cứu bảng 8 và cho biết bố) nên số lượng NST luôn là bội số của 2và được gọi là số lượng NST trong bộ lưỡng bội có bộ NST lưỡng bội (2n). phản ánh trình độ tiến hoá của loài kh«ng? +Trong giao tö: NST tån t¹i thµnh tõng chiÕc( do chØ N2: ? Quan s¸t H8.2 vµ m« t¶ bé chøa mét NST cña mçi cÆp NST), bộ NST trong giao tử NST của ruồi giấm về số lượng và gäi là bộ đơn bội (n) h×nh d¹ng? - Mỗi loài sinh vật, có bộ NST đặc trưng về số lượng và N3,4: ? Tính đặc trưng của bộ NST hình dạng ®­îc thÓ hiÖn ë ®iÓm nµo? Cho VD - Số lượng NST trong bộ NST lưỡng bội không phản qua bé NST cña ruåi giÊm? ánh được trình độ tiến hoá của các loài sinh vật Hs quan sát, đọc sgk, trao đổi theo nhóm và cử đại diện trình bày Chuyển tiếp: Gv: treo tranh phóng to hình 8.4, 8.5, yêu cầu hs quan sát, nghiên cứu sgk trao đổi theo bµn lÖnh (T25) ? Sè 1, 2 chØ nh÷ng thµnh phÇn cÊu tróc nµo cña NST? C¸c nhãm cö đại diện trình bày câu hỏi. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV chốt đặc điểm cấu tạo của NST Chuyển tiếp: Gv cho hs đọc sgk ? Ngoài tính đặc trưng về số lượng h×nh d¹ng NST cßn cã t/c nµo nữa?(NST có KN tự nhân đôi) ?Vì sao những biến đổi về cấu trúc và. TrÇn ThÞ Kim Anh. II. Cấu trúc của nhiễm sắc thể - NST có dạng đặc trưng ở kì giữa: mỗi NST gồm 2 nhiễm sắc tử chị em (crômatit) gắn với nhau ở tâm động( eo s¬ cÊp) - NST (cr«matit)=AND+Pr histon - Tâm động là nơi dính NST vào sợi tơ vô sắc - Một số NST, ngoài tâm động còn có eo thứ hai (eo thø cÊp) III.Chức năng của NST - NSTlµ cÊu tróc mang gen cã b¶n chÊt lµ AND,(lµ CSVC cña sù DT), quy định các tính trạng của sinh vật - NST cã kh¶ n¨ng tự nhân đôi nªn các gen quy định tính trạng được DT qua các thế hệ tế bào và cơ thể.. 18 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. số lượng NST lại gây ra biến đổi các TTDT?(NST là cấu trúc mang gen cã bản chất là AND- Qui định các TT cña C SV. Những biến đổi về cấu trúc hoặc số lượng NST đều dẫn đến biến đổi tính trạng ở sinh vật Nhờ kn tự nhân đôi của AND dẫn đến sự tự nhân đôi của NST mà thông qua đó cỏc gen quy định các tính trạng được DT qua các thế hệ tế bào và cơ thể ? VËy NST cã chøc n¨ng g×? C. Kiểm tra- đánh giá: 1. Nờu hỡnh thỏi, cấu trỳc và chức năng của NST.Phân biệt bộ NST lưỡng bội và đơn bội. 2. Chọn câu trả lời đúng: NST là cơ sở vật chất DT ở cấp độ TB vì: A. NST là cấu trúc mang gen và mỗi loài có bộ NST đặc trưng về số lượng , hình dạng và cấu tróc. B. NST có kn tự nhân đôi và có thể bị biến đổi. C. NST không thể bị biến đổi D. * Câu A,B đúng. D.Hướng dẫn học bài ở nhà:BTVN: Trả lời cõu hỏi trong sgk+ đọc trước bài 9. Ngµy so¹n 4/8/2008. TIẾT 9. NGUYªN PHÂN. I. Mục tiêu: Hs n¾m ®­îc : 1. KiÕn thøc: - Trình bày được sự biến đổi hình thái của NST trong chu kì tế bào. - Trình bày được những diễn biến cơ bản của NST qua các kì nguyên phân - Nêu được ý nghĩa của nguyên phân đối với sự sinh trưởng và phát triển của c¬ thÓ sinh vật 2. KÜ n¨ng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ 3. Thái độ: Gi¸o dôc ý thøc tù gi¸c häc tËp, yªu thÝch m«n häc. II. Phương tiện. TrÇn ThÞ Kim Anh. 19 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Gi¸o ¸n: Sinh häc 9. N¨m häc : 2007- 2008. - Tranh phóng to hình 9.1, 9.3 sgk vµ b¶ng 9.2 trªn b¶ng phô III. Tiến trình tæ chøc bµi häc: 1. ổn định tổ chức và kiểm tra bài cũ 2. TiÕn tr×nh tæ chøc bài giảng Néi dung: Hoạt động của Gv-Hs Mở bài: I. Biến đổi hình thái nhiễm sắc thể trong chu kì tế bào Hoạt động1: Tìm hiểu mức độ đóng - 1 chu kì của mỗi tế bào gồm cú kỡ trung gian ( gđ sinh duỗi xoắn và trạng thái đơn, kép trưởng) và gđ phân chia (nguyờn phõn) cú 4 kỡ: kỡ đầu, cña NST kì giữa, kì sau, kì cuối, tiếp đến là sự phân chia chất tế Häc sinh: §äc  + H9.2?V× sao bào và kết thúc sự phân bào. nói NST đóng duỗi xoắn có tính chu - Hình thái nst biến đổi qua các chu kì của chu kì TB  kì ? ý nghĩa của sự đóng & tháo đóng MAX : kì giữa  duçi MAX: k× TG xoắn đó ? - Xong cÊu tróc riªng biÖt cña mçi NST ®­îc duy tr× liªn ? Quan s¸t H9.1 th¶o luËn nhãm: -NhËn xÐt chu k× TB ( thêi gian ph©n tôc qua c¸c thÕ hÖ. II/ Nh÷ng diÔn biÕn c¬ b¶n cña NST trong qu¸ tr×nh chia c¸c k× & kÕt qu¶) nguyªn ph©n. ? §iÒn b¶ng 9.1 (sgk) Hoạt động 2: Xác định được các 1- K/n: Là sự phân chia (TBSDSK,htử,TB sinh 2TB con # nhau, #TB mÑ(2n). diễn biến cơ bản của NST qua các dưỡng)(2n)) 1lần/NP k×: ? Nguyªn ph©n lµ g×? Lo¹i TB 2- DiÔn biÕn : - KTG: + nstđơn duỗi xoắn MAX, tự tổng hợp nên 1 nµo tham gia vµo g® nguyªn ph©n? Học sinh đọc  điền nội dung thích NST mới # hệt nó và dính với nhau ở tâm động tạo thành hîp b¶ng 9.2 NST kép (tự nhân đôi của nst ) + HS th¶o luËn 4 nhãm (1k×/1nhãm) + Trung tö tù x2 + HS b¸o c¸o, nhãm kh¸c nhËn xÐt, - K× ®Çu: bæ sung. + Trung tö t¸ch ra tiÕn vÒ 2 cùc cña tÕ bµo, gi÷a + GV tæng kÕt. chóng h×nh thµnh thoi ph©n bµo. + Mµng nh©n, nh©n con dÇn biÕn mÊt. + nst kép bđầu co xoắn laị và đính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm động - Kì giữa: nst kép đóng xoắn Max và xếp thành một hµng trªn mÆt ph¼ng X§ cña TB - Kì sau: Từng nst kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 nst đơn & phân li về 2 cực của TB. - Kì cuối: +Các nst đơn duỗi xoắn dài ra ở dạng sợi m¶nh. + Mµng nh©n, nh©n con xuÊt hiÖn r·nh ph©n chia TBC xh. ? Trong qu¸ tr×nh ph©n bµo, nh©n hay  KÕt qu¶: 1tb mÑ (2n) qua 1 lÇn NP  2 tb tế bào phân chia trước? con(2n) # hÖt nhau vµ # TB mÑ ban ®Çu. III/ ý nghÜa cña nguyªn ph©n: -Là phương thức sinh sản của tế bào và lớn lên của - Duy trì ổn định bộ nst đặc trưng của loài qua các thế hÖTB. ? Mµng nh©n, nh©n con & thoi ph©n bào thay đổi ntn ở kì đầu & kì cuối trong g® nguyªn ph©n?. TrÇn ThÞ Kim Anh. 20 Lop7.net. Trường THCS Uy Nỗ.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>