Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Hệ thống câu hỏi nghị luận hiện đại Việt Nam

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. TuÇn 23 - TiÕt 89 TiÕng ViÖt c©u trÇn thuËt A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc , - §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng cña c©u trÇn thuËt . - BiÕt sö dông c©u trÇn thuËt phï hîp víi hoµn c¶nh giao tiÕp. 2. Kü n¨ng . -NhËn biÕt c©u trÇn thuËt trong c¸c v¨n b¶n . - Sö dông c©u trÇn thuËt phï hîp víi hoµn c¶nh giao tiÕp. - §äc – hiÓu v¨n b¶n viÕt theo thÓ chiÕu . - Nhận ra , thấy được đặc điểm của kiểu nghị luận trung đại ở một văn bản cụ thể . 3. Thái độ . - Học sinh hiểu rõ đặc điểm của câu trần thuật với các kiểu câu khác. B. ChuÈn bÞ: - Giáo viên: Xem lại sách Tiếng Việt cũ (trước cải cách): câu phân loại theo mục đích nói sử dụng TT và GT. - Học sinh: Xem lại kiểu câu kể đã học ở Tiểu học; trả lời (?) trong bài. C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1') Ngµy d¹y …….2-2011 líp 8a1…. II. KiÓm tra bµi cò :(5') ? §Æc ®iÓm h×nh thøc, chøc n¨ng, ph¹m vi sö dông cña c©u c¶m th¸n. ? §Æt c©u c¶m th¸n vµ chØ râ tõ ng÷ c¶m th¸n. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: Hoạt động của thày - Học sinh đọc ví dụ trong SGK. ? Nh÷ng c©u nµo trong c¸c ®o¹n trÝch không có đặc điểm hình thức của câu nghi vÊn., c©u cÇu khiÕn, c©u c¶m th¸n. * Câu trần thuật là câu không có đặc ®iÓm h×nh thøc cña c¸c kiÓu c©u kh¸c (đã học) ? Những câu này dùng để làm gì. - Gi¸o viªn tæ chøc häc sinh th¶o luËn nhãm vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ th¶o luËn. - Gäi nhãm kh¸c nhËn xÐt. - Giáo viên đánh giá. * Chức năng: kể, miêu tả, nhận định, thông báo ngoài ra còn để bộc lộ cảm Ph¹m C«ng §Ýnh Lop8.net. Hoạt động của trò I. §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng (15') 1. VÝ dô: 2. NhËn xÐt: - ¤i Tµo Khª !  c©u c¶m th¸n; cßn tÊt cả các câu khác không có đặc điểm hình thøc cña c©u nghi vÊn,c©u cÇu khiÕn, câu cảm thán  đó là những câu trần thuËt. Häc sinh th¶o luËn: - a: Các câu trần thuật dùng để trình bày suy nghĩ của người viết về truyền thống cña d©n téc ta (c©u thø nhÊt vµ c©u thø 2) vµ yªu cÇu ''chóng ta ph¶i ... anh hïng d©n téc'' (c©u thø 3) - Các câu trần thuật dùng để kể (câu 1) -1-.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. xóc, yªu cÇu... vµ th«ng b¸o (c©u 2) - c: Câu trần thuật dùng để miêu tả hình thức của một người đàn ông (Cai Tứ) - d: các câu trần thuật dùng để nhận - Kết thúc câu trần thuật có dấu như thế định (câu 2) và bộc lộ tình cảm, cảm nµo. xóc (c©u 3) * Khi viÕt c©u trÇn thuËt kÕt thóc b»ng - Thường kết thúc bằng dấu chấm, cũng (.); cã khi b»ng (!); (...), (:) ... cã khi b»ng dÊu (!) (c©u 2 - d  béc lé c¶m xóc), dÊu (...) (c©u 2 - a); (c©u 2 ? VËy em h·y kh¸i qu¸t nh÷ng tri thøc b); dấu (:) trước lời đối thoại cÇn n¾m vÒ c©u trÇn thuËt. 3. KÕt luËn - Häc sinh kh¸i qu¸t - Học sinh đọc ghi nhớ trong SGK tr46 ? Hãy xác định kiểu câu và chức năng III. LuyÖn tËp (20') 1. Bµi tËp 1 của những câu đã cho - Học sinh đọc bài tập 1 (SGK tr46) a) Cả 3 câu đều là câu trần thuật: câu 1 kể, câu 2,3 bộc lộ tình cảm, cảm xúc của DM đối với DC. b) Câu 1: câu trần thuật để kể; câu 2: câu cảm thán (được đánh dấu bằng từ ''quá'') dùng để bộc lộ tình cảm, cảm ? NhËn xÐt vÒ kiÓu c©u vµ ý nghÜa cña 2 xóc; c©u 3,4: c©u trÇn thuËt béc lé t×nh c¶m, c¶m xóc, lêi c¶m ¬n) c©u trong nguyªn t¸c vµ b¶n dÞch bµi ''Ng¾m tr¨ng'' (c©u 2) 2. Bµi tËp 2 - Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào ?  câu nghi vấn ''Đối thử lương tiêu nại nhược hà ?'' - C©u ë phÇn dÞch th¬: c©u trÇn thuËt  chung ý nghĩa: đêm trăng đẹp gây sự ? Những câu sau đây có phải là câu trần xúc động mãnh liệt cho nhà thơ, khiến thuËt kh«ng. nhà thơ muốn làm được điều gì đó. ? Những câu này dùng để làm gì. 3. Bµi tËp 3 a) C©u cÇu khiÕn b) C©u nghi vÊn c) C©u trÇn thuËt  cả 3 câu đều dùng để cầu khiến ,chøc n¨ng gièng nhau nh­ng b, c thÓ hiện ý cầu khiến (đề nghị) nhẹ nhàng, nh· nhÆn, lÞch sù h¬n a IV. Cñng cè:(3') ? Nhắc lại chức năng, đặc điểm hình thức, dấu câu của câu trần thuật; so sánh với các kiểu câu khác đã học ? V. Hướng dẫn về nhà:(1') Ph¹m C«ng §Ýnh. -2Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Làm bài tập 4: tất cả đều là câu trần thuật, (a) và câu 2 trong (b) dùng để cÇu khiÕn, c©u 1 (b): kÓ. - Bài tập 5: đặt câu trần thuật để hứa hẹn, xin lỗi, cảm ơn, chúc mừng, cam ®oan. - Bµi tËp 6 - Xem trước bài: ''Câu phủ định'' TuÇn 23 - TiÕt 90 V¨n b¶n Chiếu dời đô (Thiên đô chiếu) ( LÝ C«ng UÈn) A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc , - Chiếu : Thể văn chính luận trung đại, có chức năng ban bố mệnh lệnh của nhà vua. - Sự phát triển của quốc gia Đại Việt đang trên đà lớn mạnh. - ý nghĩa trọng đại của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra thành Thăng Long và sức thuyết phục mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết định dời đô . 2. Kü n¨ng . - §äc – hiÓu v¨n b¶n viÕt theo thÓ chiÕu . - Nhận ra , thấy được đặc điểm của kiểu nghị luận trung đại ở một văn bản cụ thể . 3. Thái độ . - Gi¸o dôc lßng yªu, tù hµo vÒ tæ tiªn, lÞch sö d©n téc. B. ChuÈn bÞ: - Gi¸o viªn: TËp ''th¬ v¨n LÝ - TrÇn'' tËp I - Häc sinh: So¹n bµi C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1') Ngµy d¹y……2-2011 líp 8a1… II. KiÓm tra bµi cò :( KiÓm tra 15') §Ò bµi . Phần I - Trắc nghiệm: chọn dấp án đúng nhất: C©u 1: Bµi th¬ ''Nhí rõng'' ®­îc s¸ng t¸c vµo kho¶ng thêi gian nµo ? * A. Trước CM tháng 8-1945 C. Trong kh¸ng chiÕn chèng §Q MÜ. B. trong kháng chiến chống TD Pháp. D. Trước năm 1930. Câu 2: Hoài Thanh cho rằng: ''Ta tưởng chừng thấy những chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thường''. Theo em, ý kiến đó chủ yếu nói về đặc điểm gì của bµi th¬ ''Nhí rõng'' ? * A. Trµn ®Çy c¶m xóc m·nh liÖt. C. Giµu h×nh ¶nh. B. Giµu nhÞp ®iÖu. D. Giµu gi¸ trÞ t¹o h×nh. C©u 3: Hai nguån thi c¶m chñ yÕu trong s¸ng t¸c cña Vò §×nh Liªn lµ g× ? A. Lòng thương người và tình yêu TN. C. Tình yêu đất nước và nỗi sầu nhân Ph¹m C«ng §Ýnh. -3Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. B. T×nh yªu cuéc sèng vµ tuæi trÎ. thÕ * D. Lòng thương người và niềm hoài cổ Câu 4: Nhận định nào nói đúng nhất ý nghĩa của nhan đề bài thơ ''Khi con tu hú'' ? A. Gợi ra sự việc được nói đến trong bài C. Gợi ra hình ảnh nhân vật trữ tình của th¬. bµi th¬. B. Gợi ra tư tưởng được nói đến trong * D. Gợi ra thời điểm được nói đến bµi th¬. trong bµi th¬. C©u 5: ''NhËt kÝ trong tï'' ®­îc s¸ng t¸c b»ng ch÷ g× ? * A. Ch÷ H¸n. C. Ch÷ quèc ng÷ B. Ch÷ N«m. D. Ch÷ Ph¸p. PhÇn II - Tù luËn: Nªu gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt cña 2 c©u th¬ cuèi bµi th¬ ''Ng¾m tr¨ng'' cña Hå ChÝ Minh. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: - Giáo viên giới tập ''Thơ văn Lí - Trần'' tập 1 trong đó có trích ''Chiếu dời đô'' Hoạt động của thày Hoạt động của trò I. T×m hiÓu chung (3') 1. T¸c gi¶ ? Em hiÓu g× vÒ t¸c gi¶ LÝ C«ng UÈn. - Học sinh đọc chú thích trong SGK - Ông là người thông minh, nhân ái, có chí lớn, sáng lập vương triều nhà Lí. 2. T¸c phÈm ? Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. - 1010, vua viết bài chiếu bày tỏ ý định dời đô từ Hoa Lư  Đại La. ? Tác phẩm được viết bằng thể văn nào. - Thể chiếu - vua dùng để ban bố mệnh lÖnh; ®­îc viÕt b»ng v¨n vÇn, v¨n biÕn ngÉu hoÆc v¨n xu«i. II. §äc - hiÓu v¨n b¶n ? Văn bản này cần đọc như thế nào. 1. §äc (2') - Giọng đọc trang trọng, có những câu cÇn nhÊn m¹nh s¾c th¸i t×nh c¶m tha thiÕt hoÆc ch©n t×nh ''TrÉm rÊt ®au xãt ... - Giáo viên kiểm tra việc đọc chú thích dời đổi'', ''Trẫm muốn ...?'' cña häc sinh. - Häc sinh tr¶ lêi, nhÊt lµ chó thÝch 8 ? Bµi chiÕu nµy thuéc kiÓu v¨n b¶n nµo. 2. Bè côc (2') ? V× sao em biÕt. - Văn nghị luận: phương pháp lập luận trình bày, thuyết phục người nghe theo ? Vấn đề này được trình bày bằng mấy luËn ®iÓm. tư tưởng dời đô của tác giả. - 2 luËn ®iÓm: + vì sao phải dời đô (từ đầu đến ''không dời đổi'') + vì sao thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất (còn lại) 3. Ph©n tÝch ? Theo suy luận của tác giả việc dời đô a) Vì sao phải dời đô của vua nhà Thương, nhà Chu nhằm - Nhà Thương 5 lần dời đô Ph¹m C«ng §Ýnh. -4Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. mục đích gì. - Nhà Chu 3 lần dời đô. * LÝ Th¸i Tæ dÉn sè liÖu cô thÓ vÒ c¸c  m­u toan nghiÖp lín, x©y dùng lần dời đô của 2 triều Thương, Chu để vương triều phồn thịnh, tính kế lâu dài chuẩn bị lí lẽ cho phần sau: trong lịch sử cho thế hệ sau. Việc đó thuận theo mệnh đã từng có chuyện dời đô và từng có kết trời (phù hợp với qui luật khách quan), quả tốt đẹp. Nên việc dời đô không có gì vừa thuận theo ý dân (nguyện vọng của khác thường, trái qui luật. nh©n d©n) ? Nhận xét về cách lập luận của tác giả. - Kết quả: đất nước bền vững, phát triển thịnh vượng ? Mục đích của cách lập luận ấy. - Häc sinh nhËn xÐt, kh¸i qu¸t. ? TiÕp theo t¸c gi¶ phª ph¸n ®iÒu g×. - Soi sö s¸ch vµo t×nh h×nh thùc tÕ, nhËn xÐt cã tÝnh chÊt phª ph¸n 2 triÒu §inh, Lê cứ đóng yên đô thành ở vùng núi ? Dùa vµo chó thÝch, cho biÕt v× sao 2 triều đại trước cứ đóng đô ở đó. Hoa L­. 2 * P 2 triều Đinh, Lê cứ đóng đô ở Hoa - 2 triều Đinh, Lê đóng đô ở Hoa Lư vì Lư khiến triều đại ngắn ngủi, đất nước thế mà lực chưa đủ mạnh để ra nơi đồng không phồn vinh, trường tồn. bằng, đất phẳng, nơi trung tâm của đất ? Em hiểu gì về thời Lí qua việc dời đô. nước mà vẫn còn phải dựa vào địa thế núi rừng hiểm trở. Thời Lí, trong đà phát triển đi lên của đất nước, việc đóng đô ở Hoa L­ kh«ng cßn phï hîp n÷a ? Theo tác giả, việc không dời đô sẽ ph¹m nh÷ng sai lÇm g×.. ? NhËn xÐt vÒ lêi v¨n. * Bªn c¹nh lÝ lµ t×nh, t¸c gi¶ béc lé kh¸t vọng xây dựng đất nước lâu bền, hùng cường ? Thành Đại La có những lợi thế gì để chọn làm kinh đô của đất nước. ? Từ đó em có nhận xét gì về thế, lực của nước ta bấy giờ * Về tất cả các mặt thành Đại La có đủ mọi điều kiện để trở thành kinh đô của đất nước  nước ta đang trên đà lớn mạnh, thể hiện ý chí tự cường dân tộc. ? NhËn xÐt vÒ lêi v¨n ë ®o¹n 2. Ph¹m C«ng §Ýnh. - Kh«ng theo mÖnh trêi, kh«ng häc người xưa  triều đại ngắn ngủi, nhân d©n khæ cùc, v¹n vËt kh«ng thÝch nghi, không thể phát triển thịnh vượng trong vùng đất chật chội. - Bªn c¹nh lÝ lµ t×nh ''TrÉm rÊt ®au xãt về việc đó'', lời văn tác động cả tới tình cảm người đọc  khát vọng xây dựng đất nước lâu bền, hùng cường b) Vì sao thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất (10') Häc sinh th¶o luËn nhãm vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ - Về vị trí địa lí: ở nơi trung tâm đất trời mở ra 4 hướng, có núi có sông, đất rộng mµ b»ng ph¼ng, cao mµ tho¸ng, tr¸nh ®­îc lôt léi, ... - VÒ chÝnh trÞ, v¨n ho¸: lµ ®Çu mèi giao lưu; ''chốn tụ hội của 4 phương'', là mảnh đất hưng thịnh ''muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi'' - Văn xuôi xen câu văn biến ngẫu: đã -5-. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. đúng ngôi: N, B, Đ, T lại tiện hướng nh×n s«ng thÕ nói. §Þa thÕ réng mµ bằng, đất đai cao mà thoáng. - Cuèi v¨n b¶n: lµ (?) chø kh«ng ph¶i mệnh lệnh  mang tính chất đối thoại, đồng cảm giữa vua và dân, thuyết phục bằng lí và tình  đó là nguyện vọng cña vua vµ d©n. 4. Tæng kÕt (3') a. NghÖ thuËt ? V¨n b¶n nµy thuéc kiÓu v¨n b¶n nµo. - V¨n b¶n nghÞ luËn, thÓ chiÕu viÕt b»ng v¨n xu«i xen c©u v¨n biÒn ngÉu. ? ThÓ v¨n. - Tr×nh bµy b»ng c¸c luËn ®iÓm, luËn cø râ rµng, m¹ch l¹c, thuyÕt phôc b»ng c¶ lÝ vµ t×nh. ? C¸ch lËp luËn. b) Néi dung ? Vì sao nói văn bản phản ánh ý chí tự - Khát vọng về một đất nước độc lập, cường và sự phát triển lớn mạnh của dân thống nhất téc - ý chí tự cường của một dân tộc đang trên đà lớn mạnh. Dời đô từ Hoa Lư ra (V¨n b¶n ph¶n ¸nh néi dung g×) vùng đồng băng chứng tỏ triều đình đủ søc chÊm døt n¹n PK c¸t cø, thÕ vµ lùc sánh ngang phương Bắc. Định đô ở Th¨ng Long lµ thùc hiÖn nguyÖn väng cña nh©n d©n thu giang s¬n vÒ mét mèi, xây dựng đất nước độc lập tự cường. III. LuyÖn tËp (5') ? Tìm hiểu khái quát bài chiếu ( đó cũng - Nêu sử sách làm tiền đề, chỗ dựa về lí lµ tr×nh tù lËp luËn cña t¸c gi¶). lÏ. - Soi sáng tiền đề vào thực tiễn 2 triều §inh, Lª, thùc tÕ Êy kh«ng cßn thÝch hợp với sự phát triển của đất nước. - §i tíi kÕt luËn: Thµnh §¹i La lµ n¬i tèt nhất để chọn làm kinh đô.  Tiªu biÓu cho kÕt cÊu v¨n NL, tr×nh tù lËp luËn rÊt chÆt chÏ. IV. Cñng cè:(3') ? Tõ v¨n b¶n nµy, em tr©n träng nh÷ng phÈm chÊt nµo cñat LÝ C«ng UÈn. - Tầm nhìn sáng suốt về vận mệnh đất nước. - Lòng tin mãnh liệt vào tương lai dân tộc. ? Sự đúng dắn về quan điểm đó đã được chứng minh như thế nào trong lich sử nước ta. - Thủ đô Hà Nội luôn là trái tim của Tổ Quốc. - Th¨ng Long - Hµ Néi lu«n v÷ng vµng trong mäi thö th¸ch lÞch sö. V. Hướng dẫn về nhà:(1') - N¾m ch¾c néi dung, nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. Ph¹m C«ng §Ýnh. -6Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Học tập cách viết văn bản nghị luận: cách lập luận. - Soạn bài : Hịch tướng sÜ. TuÇn 23 - TiÕt 91 TiÕng ViÖt câu phủ định A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc: - Đặc điểm hình thức của câu phủ định. - Chức năng của câu phủ định. 2. Kü n¨ng . - Nhận biết câu phủ định trong các văn bản . - Sử dụng câu phủ định phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp. 3. Thái độ. - Giáo dục thái độ ,ý thức học tập và vận dụng câu phủ định vào giao tiếp phù hợp B. ChuÈn bÞ: - Gi¸o viªn: giÊy trong ghi vÝ dô môc I.1; môc I.2, m¸y chiÕu - Học sinh: Xem trước bài ở nhà. C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1') Ngµy d¹y…….2-2011 líp 8a1… II. KiÓm tra bµi cò :(5') ? Thế nào là câu trần thuật , nêu đặc điểm chức năng của câu trần thuật . ? Đặt 2 câu trần thuật với mục đích chúc mừng , xin lỗi .. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: Hoạt động của thày - Gi¸o viªn chiÕu lªn m¸y vÝ dô. - Học sinh đọc ví dụ trong SGK ? Các câu b, c, d có đặc điểm hình thức g× kh¸c so víi c©u a. * §Æc ®iÓm h×nh thøc: c©u cã chøa tõ phủ định không, chưa, chẳng, đâu) là câu phủ định. - Gi¸o viªn g¹ch ch©n c¸c tõ nµy. §ã lµ các từ phủ định, những câu này gọi là câu phủ định. ? Nh÷ng c©u nµy cã chøc n¨ng g× kh¸c víi c©u a. + Phủ định sự việc: không có nhân vật, sù viÖc ... Ph¹m C«ng §Ýnh Lop8.net. Hoạt động của trò I. §Æc ®iÓm h×nh thøc vµ chøc n¨ng (15') 1. VÝ dô: 2. NhËn xÐt: - C©u a kh«ng cã c¸c tõ: kh«ng, ch­a, ch¼ng. - Nếu câu a dùng để khẳng định sự việc là có diễn ra thì câu b, c, d dùng để phủ định sự việc đó, tức là sự việc ''Nam đi HuÕ'' kh«ng diÔn ra. Học sinh đọc đoạn trích trong truyện -7-.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. ngô ng«n: ''ThÇy bãi xem voi'' ? Tron ®o¹n trÝch, nh÷ng c©u nµo cã tõ 1- Kh«ng ph¶i, nã chÇn chÉn nh­ c¸i ngữ phủ định ? So với mục 1 đòn càn - Gi¸o viªn treo b¶ng phô (c©u hái vµ 2- §©u cã ! (nã bÌ bÌ nh­ ...) đáp án) ? MÊy «ng thµy bãi xem voi dïng nh÷ng câu có TNPĐ này để làm gì. - Kh¸c víi c©u P§ ë môc 1, trong 2 c©u A. Để phản bác ý kiến, nhận định của phủ định ở mục 2 này không có phần người đối thoại. biểu thị nội dung bị phủ định. B. §Ó th«ng b¸o, x¸c nhËn kh«ng cã sù + Néi dung bÞ P§ trong c©u 1 ®­îc thÓ vật, sự việc, tính chất quan hệ đó. hiÖn ë c©u nãi cña «ng thµy bãi sê vßi (Tưởng con ... đỉa) - Gi¸o viªn gióp häc sinh ph©n biÖt, kh«ng (P§) vµ kh«ng (hái): nã cã giái + Nội dung bị phủ định trong câu 2 to¸n kh«ng? ®­îc thÓ hiÖn trong c¶ c©u nãi cña thµy + C©u NV  P§: trêi nµy mµ l¹nh µ? bãi sê vßi vµ sê ngµ. + Câu trần thuật khẳng định: có trời mà  câu nói của thầy sờ ngà PĐ ý kiến, biÕt nã ë ®©u. nhận định của một người; câu nói của thầy bói sờ tai phủ định ý kiến, nhận + Câu phủ định  khẳng định (2 lần kh«ng) định của cả 2 người (chủ yếu là ông thày bãi sê ngµ) * Phủ định phản bác một ý kiến, 1 nhận Cả 2 câu đều nhằm phản bác 1 ý kiến, định. nhận định khác  câu phủ định phản bác (đáp án A) Nã kh«ng ph¶i kh«ng biÕt = nã biÕt 3. KÕt luËn ? Vậy thế nào là câu phủ định. Ghi nhí SGK tr53 - Học sinh khái quát, đọc ghi nhớ. II. LuyÖn tËp (20') 1. Bµi tËp 1 ? Trong các câu sâu đây, câu nào là câu - Học sinh đọc bài tập 1 tr53 SGK phủ định bác bỏ. + Cụ cứ tưởng thếư đấy chứ nó chả hiểu g× ®©u. ? V× sao. + Không, chúng con không đói nữa đâu. C1: «ng gi¸o ph¶n b¸c ý kiÕn, suy nghÜ cña l·o H¹c. C2: Cái Tí muốn làm thay đổi (phản b¸c) ®iÒu mµ nã cho lµ mÑ nã ®ang nghÜ. (còng cã ý nghÜa b¸c bá nh­ng không phải là câu phủ định vì không có từ PĐ trong câu thứ 2 phần c: ''Hai đứa ¨n hÕt ngÇn kia cñ khoai th× no mßng bụng ra rồi còn đói gì nữa.'') - Câu phủ định trong (a) và C2 trong (b) ''Vả lại .. thịt'') là câu phủ định miêu tả. 2. Bµi tËp 2: Học sinh đọc bài tập 2 Ph¹m C«ng §Ýnh. -8Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Yêu cầu học sinh quan sát những đoạn - Tất cả 3 câu a, b, c đều là câu PĐ vì trích và xác định những câu có ý nghĩa đều có những từ PĐ; không, chẳng, P§. những câu phủ định này có đặc điểm đặc biệt là có 1 từ PĐ kết hợp với 1 từ P§ kh¸c hay kÕt hîp víi 1 tõ nghi vÊn hoặc 1 từ bất định (b): không ai không  ý nghĩa khẳng định. - Gi¸o viªn chó ý häc sinh ph©n biÖt vÞ - Dùng câu phủ định: 2 lần TNPĐ, 1 từ trí phối hợp từ phủ định với từ NV/ bất PĐ + bất định / nghi vấn  ý khẳng định được nhấn mạnh hơn. định như ''chẳng ai'' với ''ai chẳng'', ''ch¼ng bao giê'' víi ''bao giê ch¼ng'', Đôi khi lại do mạch văn bản qui định ví ''ch¼ng ®©u'' víi ''®©u ch¼ng'' dô: ''C©u chuyÖn Êy kh«ng cã ý nghÜa g×''.  ''c©u ... kh«ng ph¶i lµ kh«ng cã ý nghÜa!'' chø Ýt dïng c©u K§. PĐ: Chẳng ai muốn điều đó/ Ai chẳng muốn điều đó Ch¼ng bao giê thÕ/Bao giê ch¼ng thÕ. Ch¼ng ®©u lµm nh­ thÕ/ §©u ch¼ng lµm ? Hãy đặt câu với những cụm từ trên để như thế. ph©n biÖt. - Häc sinh ph©n biÖt. - gi¸o viªn chiÕu lªn m¸y c¸c cÆp c©u 3. Bµi tËp 3 để học sinh phân biệt. - Học sinh đọc bài tập 3 - Cho¾t kh«ng dËy ®­îc n÷a, n»m thoi thãp  cho¾t ch­a dËy ®­îc ? NÕu kh«ng thay b»ng ch­a th× ph¶i viÕt l¹i nh­ thÕ nµo. (bá tõ n÷a), nÕu kh«ng bá lµ c©u sai  ý nghĩa ... : chưa biểu thị ý PĐ đối với điều mà cho đến 1 thời điểm nào đó ? NghÜa cã .. kh«ng không có nhưng sau đó có thể có, còn ''kh«ng'' th× kh«ng. ? C©u nµo phï hîp víi c©u truyÖn h¬n. - DC sau đó đã chết vì thế câu văn của T« Hoµi phï hîp nhÊt. ? V× sao. IV. Cñng cè:(2') - Học sinh nhắc lại ghi nhớ của bài: khái niệm câu phủ định, 2 loại câu phủ định. V. Hướng dẫn về nhà:(2') - Lµm bµi tËp 4, 5, 6 SGK tr54 Gơi ý bài tập 4: Các câu không phải là câu phủ định vì không có TNPĐ, nhưng cũng được dùng để biểu thị ý PĐ (PĐ bác bỏ, phản bác ý kiến, nhận định trước đó) + Bµi tËp 5: Kh«ng thÓ thay quªn b»ng kh«ng, ch­a b»ng ch¼ng ®­îc v× thay đổi ý nghĩa chưa thể khác chẳng thể. - Häc thuéc ghi nhí SGK. - Xem trước bài : Hành động nói. Chuẩn bị bài chương trình địa phương phÇn tËp lµm v¨n . Ph¹m C«ng §Ýnh. -9Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. TuÇn 23 - TiÕt 92 TËp lµm v¨n chương trình địa phương A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc . - Những hiểu biết về danh lam thắng cảnh của quê hương . - Các bước chuẩn bị và trình bày văn bản thuyết minh về di tích lịch sử ( danh lam thắng cảnh ) ở quê hương mình . 2. Kü n¨ng - Quan sát , tìm hiểu , nghiên cứu , …về đối tượng thuyết minh cụ thể là danh lam thắng cảnh của quê hương . - Kết hợp các phương pháp , các yếu tố miêu tả , biểu cảm , tự sự , nghị luận để tạo một văn bản thuyết minh có độ dài 300 chữ . 3. Thái độ . . - Tự giác tìm hiểu những di tích, thắng cảnh ở quê hương mình. - Nâng cao lòng yêu quí quê hương. B. ChuÈn bÞ: - Giáo viên: phân công học sinh chuẩn bị-Đền Kiếp bạc , sông, trường cấp II. - Häc sinh: chuÈn bÞ theo sù ph©n c«ng cña gi¸o viªn. C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1') Ngµy d¹y……2-2011 líp 8a1. …. II. KiÓm tra bµi cò :(5') KiÓm tra sù chuÈn bÞ cña häc sinh. III. Bµi míi: (35') 1. Các tổ đọc bài chuẩn bị về di tích, thắng cảnh địa phương. a. §Òn KiÕp B¹c - Vị trí: nằm ở ven sông lục đầu , xung quanh có các hồ nước trong sạch. - §Æc ®iÓm cña di tÝch: + Có 3 khu nhà: ở cổng bức tường thành có lưỡng long chầu nguyệt. Bên trong là các khu nhà thờ tượng Trần Hưng Đạo , phu nhân ,con gái Trần Hưng Đạo + LÞch sö h×nh thµnh - Vai trò của ngôi đền thời kì mới hình thành, trong kháng chiến chống Pháp, trong thời đại ngày nay. - NhËn xÐt vÒ danh lam, th¾ng c¶nh. b) Trường cấp 2: - Vị trí của trường: nằm bên đường bê tông chạy từ ngã ba thôn Thạch Thuỷ đến phè sïng Yªn - Đặc điểm cấu tạo của trường: những khu phòng học, phòng chức năng, khu nhà bảo vệ, cảnh quan trong sân trường, nền nếp học tập của học sinh và làm việc của thày cô; thành tích nhà trường. - Cảm nghĩ của bản thân về ngôi trường. c) Dßng s«ng cña ThÞ TrÊn Ph¶ l¹i . - VÞ trÝ - Đặc điểm của sông: nước sông, lòng sông, bờ sông, ... Ph¹m C«ng §Ýnh - 10 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Vai trò của sông: cảnh quan, cung cấp nước, ảnh hưởng đến khí hậu, môi trường * Chú ý: có thể kết hợp miêu tả song đây chỉ là những yếu tố phục vụ cho mục đích thuyÕt minh. 2. Các tổ và cá nhân nhận xét, đánh giá bài làm của bạn chú ý xem có lạc sang văn miêu tả hay không, có số liệu đáng tin cậy. 3. Giáo viên đánh giá bài của học sinh, thu bài và lựu chọn những bài hay lưu lại làm tài liệu cho các năm sau, biểu dương khen thưởng những bài tốt. IV. Cñng cè:(3') - Nh¾c l¹i c¸ch lµm bµi v¨n thuyÕt minh; cã nh÷ng lo¹i, kiÓu bµi thuyÕt minh nµo ? V. Hướng dẫn về nhà:(1') - ¤n tËp l¹i kiÓu bµi thuyÕt minh; chuÈn bÞ bµi: ¤n tËp vÒ luËn ®iÓm. Ngµy. th¸ng 2 n¨m 2011. Ký duyÖt .. Ph¹m Minh Thoan.. Ph¹m C«ng §Ýnh. - 11 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. TuÇn 24 - TiÕt 93 V¨n b¶n hịch tướng sĩ ( TrÇn Quèc TuÊn) A. Mục tiêu cần đạt: 1, KiÕn thøc . - S¬ gi¶n vÒ thÓ hÞch . - Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ. - Tinh thần yêu nước , ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân đời Trần . - Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ . 2. Kü n¨ng : - §äc – HiÓu mét v¨n b¶n viÕt theo thÓ hÞch. - Nhận biết được không khí thời đại sục sôI thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông –Nguyên xâm lược lần thứ hai . - Ph©n tÝch ®­îc nghÖ thuËt lËp luËn , c¸ch dïng c¸c ®iÓn tÝch , ®iÓn cè trong v¨n bản nghị luận trung đại . 3. Thái độ . - Giáo dục lòng yêu nước và kính yêu tổ tiên. B. ChuÈn bÞ: - Giáo viên: đề 15' in sẵn, ảnh chân dung Trần Quốc Tuấn,bảng phụ (bố côc). - Học sinh: ôn tập để kiểm tra 15', soạn bài. C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1) Ngµy d¹y…….2-2011 líp 8a1…. II. KiÓm tra bµi cò ( 5, ): 1 .Nêu khái quát nội dung và nghệ thuật bài Chiếu dời đô ? 2. Phép lập luận tiêu biểu bài Chiếu dời đô giúp em hiểu rõ những phẩm chất gì cña Lý C«ng UÈn ? III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: - Gi¸o viªn giíi thiÖu ¶nh ch©n dung TrÇn Quèc TuÊn - vÞ anh hïng d©n téc thÕ kØ XIII Hoạt động của thày Hoạt động của trò I. T×m hiÓu chung (5') 1. T¸c gi¶ - Học sinh đọc chú thích trong SGK. ? Em hiÓu g× vÒ TrÇn Quèc TuÊn. - Trần Quốc Tuấn (1231-1300) là người có phẩm chất cao đẹp, có tài năng văn vâ song toµn, cã c«ng lao lín trong c¸c cuéc kh¸ng chiÕn chèng M«ng Nguyªn lÇn 2 vµ 3. 2. T¸c phÈm: ? ThÓ lo¹i cña v¨n b¶n. - ThÓ hÞch - v¨n nghÞ luËn ®­îc viÕt vµ trước cuộc kháng chiến để khích lệ tình * ThÓ hÞch. Ph¹m C«ng §Ýnh - 12 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. cảm, tinh thần người nghe trong cuộc đấu tranh chống giặc. Hịch thường được viết bằng văn biền ngẫu, kết cấu thường gồm 4 phần (SGKtr59) ? Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. - Được viết khoảng trước cuộc kháng chiến lần 2 để khích lệ tướng sĩ học tập * Viết khoảng trước cuộc kháng chiến lÇn 2 (1285) cuốn ''Binh thư yếu lược'' II. §äc - hiÓu v¨n b¶n 1. §äc: (7') - Giáo viên đọc mẫu phần in chữ nhỏ. - Học sinh đọc tiếp dến hết văn bản. ? Giọng đọc như thế nào thì phù hợp với - Giọng lúc tâm tình, khi sôi sục (nói về v¨n b¶n. qu©n giÆc), lóc khuyªn b¶o nhÑ nhµng; lµm næi bËt tÝnh chÊt c©n xøng, nhÞp nhµng cña c¸c c©u v¨n biÕn ngÉu. - Giáo viên kiểm tra việc đọc chú thích - T×m hiÓu chó thÝch. cña häc sinh. - Häc sinh t×m hiÓu kÜ c¸c chó thÝch 17, 18, 22, 23 2. Bè côc - §o¹n 1: tõ ®Çu  ''tiÕng tèt'' : nªu gương trung thần nghĩa sĩ để khích lệ ý ? Trªn c¬ së kÕt cÊu chung cña nh÷ng bài hịch kêu gọi đánh giặc, em hãy tìm chí xả thân vì nước. bè côc cña v¨n b¶n. - §o¹n 2: ''Huèng chi''  ''vui lßng'' : lột tả sự ngang ngược và tội ác của kẻ thï; nãi lªn lßng c¨m thï giÆc. - Giáo viên treo bảng phụ để học sinh đối chiếu với kết quả tìm được. - §o¹n 3: - Lưu ý học sinh phần in chữ to là phần + ''Các ngươi''  ''muốn vui vẻ phỏng ®­îc t×m hiÓu trªn líp, cßn l¹i vÒ nhµ cã ®­îc kh«ng ?'' : nªu mèi ©n t×nh gi÷a t×m hiÓu. chủ và tướng, phê phán những sai trái của tướng sĩ. + ''Nay ta''  ''Kh«ng muèn vui vÎ phỏng có được không'': khẳng định những hành động đúng nên làm để tướng sĩ thấy rõ điều hay, lẽ phải. - §o¹n 4: cßn l¹i: nªu nhiÖm vô cÊp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu. 3. Ph©n tÝch a) §o¹n 2: Téi ¸c cña giÆc vµ lßng c¨m thï giÆc cña vÞ chñ so¸i: (10') * Téi ¸c cña giÆc ? Thời loạn lạc và buổi gian nan mà tác - Học sinh đọc đoạn 2 - Thêi TrÇn, qu©n M«ng, Nguyªn l¨m le gi¶ nãi tíi ë ®©y lµ thêi k× lÞch sö nµo. xâm lược nước ta. ? Trong thêi buæi Êy, h×nh ¶nh kÎ thï - Sø giÆc ®i l¹i nghªnh ngang ngoµi hiÖn lªn nh­ thÕ nµo. đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt Ph¹m C«ng §Ýnh. - 13 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. tể phụ, thác mệnh HTL mà đòi ngọc lụa, giả hiệu Vân Nam vương mà thu bạc vµng ... ThËt kh¸c nµo ®em thÞt mµ nu«i ? Qua những từ ngữ ấy em thấy chúng là hổ đói...  chúng ngang ngược: đi lại nghênh kÎ nh­ thÕ nµo. ngang, b¾t n¹t tÓ phô. * Sứ giặc vô cùng ngang ngược, tham lam tµn b¹o. Chúng tham lam tàn bạo vơ vét, đòi hỏi, hạch sách hung hãn như hổ đói. ? Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghÖ thuËt g× ? T¸c dông. - NghÖ thuËt: lét t¶ b»ng nh÷ng hµnh động thực tế và hình ảnh ẩn dụ: ''lưỡi cú * NghÖ thuËt t¶ thùc kÕt hîp sö dông hình ảnh ẩn dụ. Đặt những hành động diều'', ''thân dê chó'' để chỉ sứ nhà đó trong thế tương quan  bộc lộ mối Nguyªn  nçi c¨m giËn vµ khinh bØ c¨m giËn vµ khinh bØ cña TrÇn Quèc cña TrÇn Quèc TuÊn. Đặt những hình tượng đó trong thế Tuấn, kích động mọi người thấy nỗi tương quan: ''lưỡi cú diều''  ''sỉ mắng nhục khi chủ quyền đất nước bị xâm triều đình''; ''thân dê chó''  ''bắt nạt tể ph¹m. phụ''  nỗi nhục lớn khi đất nước có - So s¸nh víi thùc tÕ lÞch sö: 1277, Sµi Xuân đi sứ buộc ta lên tận biên giới đón chủ quyền bị xâm phạm. rước; 1281 Sài Xuân lại sang sứ cưỡi ngựa đi thẳng vào cửa Dương Minh - Học sinh cảm nhận, so sánh để thấy quân sĩ ngăn lại, bị Xuân lấy roi đánh tác dụng của lời hịch như lửa đổ thêm to¹c ®Çu, vua sai TrÇn Quang Kh¶i ra dÇu. đón tiếp, Xuân nằm khểnh không dậy. IV. Cñng cè . + Gọi học sinh đọc văn bản . Nêu bố cục bài hịch . + Ph©n tÝch téi ¸c cña giÆc vµ lßng c¨m thï giÆc cña TrÇn Quèc TuÊn . V. Hướng dẫn . + Học thuộc lòng đoạn “ nay các ngươi ......ta cũng cam lòng. giờ sau học tiếp . + Tập phân tích mối quan hệ chủ tướng với tướng sỹ trong bài hịch như thế nào .. Ph¹m C«ng §Ýnh. - 14 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. TiÕt 94. V¨n b¶n .. hịch tướng sỹ. ( TrÇn Quèc TuÊn ) A. Môc tiªu bµi häc. 1. KiÕn thøc . + TiÕp tôc ph©n tÝch lßng c¨m thï giÆc cña TrÇn Quèc TuÊn, ph©n tÝch mèi quan hệ chủ , tướng và thái độ của Trần Quốc Tuấn đối với giặc. 2. Kü n¨ng . + Nắm được đặc sắc nghệ thuật của văn chính luận , từ đó vận dụng vào viết văn nghÞ luËn cho tèt. 3. Thái độ. + Giáo dục tinh thần yêu nước , ý chí căm thù giặc sâu sắc, đó là truyền thống của nhân dân ta từ ngàn đời xưa. B.ChuÈn bÞ . GV chuẩn bị tài liệu soạn bài chu đáo , tư liệu chân dung về Đền Kiếp bạc nơi thê TrÇn Quèc TuÊn . học sinh soạn bài chu đáo học thuộc những đoạn tiêu biểu . C. Hoạt động dạy học. 1. Tæ chøc . . Ngµy d¹y……2-2011 líp 8a1…. 2. KiÓm tra bµi cò . + Nêu bố cục bài hịch tướng sỹ . đọc thuộc lòng đoạn nói về tội ác của giặc. + Lßng c¨m thï giÆc cña t¸c gi¶ thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo . 3. Bµi míi . GV vµo bµi tiÕp theo . I. II . 1. 2. 3. Ph©n tÝch . a, Téi ¸c cña giÆc vµ lßng c¨m thï...... Hoạt động của thày - Đọc đoạn văn ''ta thường ... vui lòng'' ? §o¹n v¨n diÔn t¶ ®iÒu g×. ? Lßng c¨m thï Êy ®­îc biÓu hiÖn cô thÓ nh­ thÕ nµo. - Qua thái độ ? - Qua hành động? * VÞ chñ so¸i quªn ¨n, mÊt ngñ, ®au xãt đến quặn lòng trước tình cảnh đất nước. * ¤ng c¨m tøc, bÇm gan, tÝm ruét, s½n Ph¹m C«ng §Ýnh. Hoạt động của trò * Lßng c¨m thï giÆc cña TrÇn Quèc TuÊn (8') - Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa  Quên ăn, mất ngủ, đau đớn đến thắt tim, thắt ruột, đau đến quặn lòng trước tình cảnh đất nước. - ChØ c¨m tøc ch­a x¶ thÞt, lét da, nuãt gan, uèng m¸u qu©n thï.  Thái độ uất ức, căm tức đến tột cùng, đến bầm gan tím ruột mong được ăn - 15 -. Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. lòng hi sinh vì nước. sống nuốt tươi kẻ thù. - Em hiÓu g× vÒ ý chÝ cña t¸c gi¶ ë vÕ - DÉu cho tr¨m th©n nµy ... vui lßng. c©u cuèi cña c©u v¨n nµy ?  Sẵn sàng hi sinh vì nước, vì nghĩa lớn mà coi thường xương tan, thịt nát. ? Em hãy nhận xét về từ ngữ, cách dùng - Từ ngữ: sử dụng nhiều động từ chỉ dÊu c©u trong ®o¹n v¨n, giäng ®iÖu. trạng thái tâm lí và hành động mãnh liệt. Mçi ch÷ mçi lêi nh­ ch¶y trùc tiÕp tõ tr¸i tim qua ngän bót trªn trang giÊy. ? T¸c dông cña c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt - Dïng nhiÒu dÊu phÈy t¸ch c¸c vÕ c©u. Êy. - Giäng ®iÖu thèng thiÕt, t×nh c¶m. * Dùng nhiều động từ, nhiều dấu phẩy,  Khắc hoạ sinh động hình tượng giọng thống thiết khắc hoạ sinh động người anh hùng yêu nước. hình tượng người anh hùng yêu nước. ? Vị chủ tướng tự nói lên nỗi lòng mình - Tự bày tỏ, chính Trần Quốc Tuấn đã là sẽ có tác động ra sao đối với tướng sĩ. một tấm gương yêu nước bất khuất có tác dụng động viên to lớn đối với tướng sÜ. ? Nh¾c l¹i néi dung ®o¹n 3 b) Đoạn 3: Mối quan hệ giữa chủ tướng và thái độ của Trần Quốc Tuấn đối với lối sống của các tướng sĩ, khẳng định ? Trần Quốc Tuấn đã đối xử như thế nào những hành động cần làm. (14') với các tướng sĩ dưới quyền. Học sinh đọc đoạn 3. ? NghÖ thuËt ? t¸c dông cña nh÷ng nghÖ - Kh«ng cã mÆc th× cho ¸o, kh«ng cã ¨n thuËt Êy. ...c¬m; ... - Lóc trËn m¹c ... cïng sèng chÕt. - Lúc ở nhà ... cùng vui cười. * Quan hÖ gi÷a TrÇn Quèc TuÊn vµ c¸c  c©u v¨n biÕn ngÉu, ®iÖp ng÷: quan hÖ tướng sĩ là quan hệ tốt đẹp, ân tình trọn rất dẹp vẹn giữa những người cùng cảnh ngộ. - Đó là mối quan hệ trên dưới nhưng - Nêu mối ân tình giữa mình và tướng sĩ, không theo đạo thần chủ mà là quan hệ Trần Quốc Tuấn đã khích lệ ý thức trách bình đẳng ncủa những người cùng cảnh nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người đối ngé. với đạo vua tôi cũng như đối với tình cốt nhôc. ? Mối quan hệ ân tình ấy đã khích lệ điều gì ở tướng sĩ. * Trần Quốc Tuấn đã khích lệ ý thức trách nhiệm của tướng sĩ. ? Tiếp theo ông phê phán thái độ sống, - Nh×n chñ nhôc mµ kh«ng biÕt lo, thÊy hành động của họ như thế nào. nước nhục mà không biết thẹn  Họ đã đánh mất danh dự của người làm tướng thờ ơ, bàng quan trước vận mệnh đất nướbài tập - Chọi gà, đánh bạc, thích rượu ngon... * Ông đã chỉ ra những cái sai tưởng như  lao vào các thú vui hèn hạ nhá nhÆt nh­ng cã tÝnh gi¸o dôc rÊt cao: - Lo lµm giµu, ham s¨n b¾n,... phê phán họ bàng quan, thờ ơ trước vận  toan tính tầm thường Ph¹m C«ng §Ýnh. - 16 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. mệnh đất nước, trở thành kẻ vong ân bội * Trần Quốc Tuấn vừa chân tình chỉ bảo nghÜa, v« tr¸ch nhiÖm víi vËn mÖnh vừa phê phán nghiêm khắc hành động quèc gia. hưởng lạc, thái độ bàng quan trước vận ? ChØ ra cho hä thÊy nh÷ng sai lÇm Êy, mệnhcủa đất nước. Đó không chỉ là thờ ¬ n«ng c¹n mµ cßn lµ vong ©n béi nghÜa. em thấy Trần Quốc Tuấn là người như Sự ham chơi hưởng lạc không chỉ là một thÕ nµo. vấn đề nhân cách mà còn là sự táng tận lương tâm khi vận mệnh đất nước đang ngh×n c©n treo sîi tãc. - Th¸i Êp bæng l«c kh«ng cßn, gia quyÕn vî con khèn cïng, tan n¸t; x· t¾c, tæ t«ng bÞ giµy xÐo, thanh danh bÞ « nhôc... ? HËu qu¶ cña lèi sèng Êy nh­ thÕ nµo.  Hậu quả tai hại khôn lường. * Hậu quả tai hại khôn lường. - Cã khi t¸c gi¶ dïng c¸ch nãi th¼ng, ? Em h·y nhËn xÐt vÒ c¸ch nãi cña tam gÇn nh­ sØ m»ng; cã khi mØa mai, chÕ gi¸c. giễu ''cựa gà ...''  nghệ thuật đối lập ? T¸c dông cña c¸ch nãi Êy. để họ thấy được sự vô lí trong cách sống * §iÖp ng÷, c©u hái, tu tõ, liÖt kª của mình, giọng khích tướng để họ mau * c¸ch nãi ®a d¹ng khi sØ m¾ng, khi mØa chãng muèn chøng minh tµi n¨ng, phÈm mai, chÕ giÔu nghiªm kh¾c r¨n ®e lóc l¹i chÊt cña m×nh. ch©n thµnh bµy tá thiÖt h¬n. - Ông đã nói đến những tình cảm nhân b¶n th©n thiÕt, s©u xa cao quÝ, thiªng liêng nhất của mỗi người (gia quyến, vợ con, må m¶, x· t¾c ...) g¾n quyÒn lîi cña m×nh víi quyÒn lîi cña chÝnh hä  hä chiến đấu không phải chỉ vì chủ tướng - Nên nhớ câu ''đặt .. răn sợ'' biết lo xa. mµ cßn v× chÝnh m×nh. ? Cùng với việc phê phán thái độ, hành - Huấn luyện quân sĩ, tập đượt cung tên động sai của họ, ông còn chỉ cho họ  tăng cường võ nghệ. ®iÒu g×. - Cã thÓ bªu ®Çu, lµm r÷a thÞt ... * ¤ng chØ ra cho hä thÊy nh÷ng viÖc  chèng ®­îc ngo¹i x©m. đúng lên làm là tinh thần cảnh giác, - Ch¼ng nh÷ng th¸i Êp cña ta m·i m·i ch¨m lo luyÖn tËp vâ nghiÖp. vững bền ... mà tên họ các ngươi cũng ? Lợi ích của những lời khuyên đó là gì. sử sách lưu thơm  còn nước nhà. * Để thắng kẻ thù, giữ vững nước nhà. - C¸c biÖn ph¸p tu tõ: so s¸nh gi÷a 2 viễn cảnh, tương phản, điệp từ, ý tăng tiÕn. - Câu văn biến ngẫu cân đối, nhịpnhàng. ? Ngoµi nh÷ng biÖn ph¸p tu tõ kÓ trªn, 2 - LÝ lÏ s¾c s¶o kÕt hîp víi t×nh c¶m đoạn văn còn thuyết phục người đọc thèng thiÕt. b»ng nh÷ng lèi v¨n NL nh­ thÕ nµo. + Nay các ngươi ... thần chủ / nhược b»ng ... lµ kÎ nghÞch thï ? PhÇn cuèi cña bµi hÞch, «ng l¹i mét c) Đoạn 4: Kêu gọi tướng sĩ: (7') lÇn n÷a v¹ch râ ®iÒu g×.  «ng v¹ch râ ranh giíi gi÷a 2 con ? Tác dụng của cách thuyết phục đó. đường: chính và tà, sống và chết để Ph¹m C«ng §Ýnh. - 17 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. * Ông kêu gọi tướng sĩ học tập Binh thư thuyết phục tướng sĩ. Đó là thái độ rất b»ng c¸ch chØ râ 2 con ®­êng chÝnh vµ khoát hoặc là địch hoặc là ta. tà, sống và chết  động viên ý chí quyết tâm chiến đấu của mọi người một c¸ch cao nhÊt. ? Lịch sử đã chứng minh như thế nào - Quân và dân nhà Trần đã liên tiếp cho chủ trương kêu gọi tướng sĩ học tập chiến thắng các cuộc xâm lăng của giặc binh th­ cña TrÇn Quèc TuÊn. M«ng - Nguyªn (XIII) 4. Tæng kÕt (2') a. NghÖ thuËt - KÕt cÊu chÆt chÏ, kÕt hîp hµi hoµ lÝ vµ ? Em h·y kh¸i qu¸t h×nh thøc nghÖ thuËt t×nh, lËp luËn v¨n chÝnh luËn; lêi v¨n v¨n b¶n. thèng thiÕt, giµu h×nh ¶nh, nh¹c ®iÖu. b. Néi dung ? Em c¶m nhËn ®­îc nh÷ng ®iÒu g× tõ - Lêi khÝch lÖ ch©n t×nh cña TrÇn Quèc néi dung v¨n b¶n. Tuấn đối với tướng sĩ. - Lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc cña TrÇn Quèc TuÊn vµ nh©n d©n ta thêi TrÇn. * Ghi nhí: SGK - Học sinh đọc ghi nhớ. III. LuyÖn tËp (5') 1) ? Phát biểu cảm nhận về lòng yêu nước - Là người coi trọng danh dự và bổn cña TrÇn Quèc TuÊn qua v¨n b¶n nµy. phận đối với đất nước. - Khinh ghét thói cầu an, hưởng lạc. - C¨m thï giÆc, quyÕt chiÕn th¾ng kÎ thf. - Tha thiết với vận mệnh của nước nhà... ? Thö h×nh dung k/c nghÞ luËn cña v¨n 2) bản ''Hịch tướng sĩ'' bằng một sơ đồ. + KhÝch lÖ lßng c¨m thï giÆc, nçi nhục mất nước + KhÝch lÖ lßng trung qu©n ¸i quèc KhÝch lÖ lßng yªu lòng ân nghĩa thuỷ chung của người nước bất khuất, quyết cïng c¶nh ngé chiÕn, quyÕt th¾ng kÎ + KhÝch lÖ ý chÝ lËp c«ng danh, thù xâm lược th©n xả vì nước. + KhÝch lÖ long tù träng, liªm sØ ở mỗi người khi nhận rõ cái sai, điều đúng 4. . Cñng cè:(2')? Nh¾c l¹i néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n. 5.. Hướng dẫn về nhà:(1') - Häc kÜ bµi, n¾m ®­îc gi¸ trÞ vµ néi dung cña v¨n b¶n, chän häc thuéc lßng mét ®o¹n v¨n biÒn ngÉu mµ em thÝch nhÊt trong bµi. Ph¹m C«ng §Ýnh. - 18 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Làm bài tập 2 phần luyện tập trong SGK tr61.- Soạn bài ''Nước Đại Việt ta'' TuÇn 24 - TiÕt 95 TiÕng ViÖt hành động nói A. Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc . - Cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói . 2. Kü n¨ng . - Sử dụng các kiểu câu để thực hiện hành động nói phù hợp… - Có thể sử dụng nhiều kiểu câu đã học để thực hiện cùng một hành động nói. 3. Thái độ . Có ý thức sử dụng các kiểu câu đã học .. B. ChuÈn bÞ: - Gi¸o viªn: tham kh¶o ''Ng÷ v¨n n©ng cao 8''. - Học sinh: xem trước bài ở nhà. C. Các hoạt động dạy học: I. Tæ chøc líp: (1') Ngµy d¹y 2-2011 líp 8a1…. II. Kiểm tra bài cũ :(5')? Thế nào là câu phủ định , chức năng của câu phủ định. ? Gi¶i bµi tËp 4, 5, 6 SGK tr54. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng: Hoạt động của thày. Hoạt động của trò I. Hành động nói là gì ? (10') 1. VÝ dô: - Học sinh đọc ví dụ trong SGK tr62 ? LÝ Th«ng nãi víi Th¹ch Sanh nh»m 2. NhËn xÐt: mục đích chính là gì. - Lí Thông nói với Thạch Sanh để nhằm * Lí Thông nói với Thạch Sanh để nhằm đẩy Thạch Sanh đi để mình hưởng lợi. mục đích nhất định. - ''Th«i, b©y giê nh©n trêi ch­a s¸ng em ? Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy. hãy chốn ngay đi''. ? Lí Thông có đạt được mục đích của - Cã, v× nghe LÝ Th«ng nãi, Thach Sanh m×nh kh«ng. véi vµng tõ gi· mÑ con LÝ Th«ng ra ®i. ? Chi tiết nào nói lên điều đó. ? Lí Thông đã thực hiện mục đích của mình bằng phương tiện gì. - B»ng lêi nãi. ? Việc làm của Lí Thông có phải là một - Việc làm của Lí Thông là 1 hành động hành động không ? Vì sao. vì nó là một việc làm có mục đích. ? Vậy thế nào là một hành động nói. 3. KÕt luËn - Học sinh khái quát, đọc ghi nhớ SGK. ? Ngoài những câu đã phân tích, mỗi II. Một số hành động nói thường gặp c©u cßn l¹i trong lêi nãi cña LÝ Th«ng 1. VÝ dô đều nhằm một mục đích nhất định, 2. NhËn xÐt những mục đích ấy là gì. + Häc sinh quan s¸t l¹i vÝ dô môc I Ph¹m C«ng §Ýnh. - 19 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Trường THCS Phả Lại - Giáo án Ngữ Văn 8 Kỳ II. Năm học : 2010-2011. - Câu 1: dùng để trình bày - C©u 2: ®e do¹ ? Chỉ ra các hành động nói trong đoạn - C©u 3: høa hÑn. trích II.2 và cho biết mục đích của mỗi + Học sinh đọc mục II.2 - Lời cái Tí: để hỏi hành động. * Có nhiều loại hành động nói: hỏi, để bộc lộ cảm xúc. tr×nh bµy, ®iÒu khiÓn, høa hÑn, béc lé - Lêi chÞ DËu: tuyªn bè hoÆc b¸o tin. c¶m xóc. ? Liệt kê các kiểu hành động nói mà em - Học sinh liệt kê. biÕt qua nh÷ng vÝ dô trªn. 3. KÕt luËn ? Từ đó em rút ra kết luận: những kiểu - Häc sinh kÕt luËn. hành động nói thường gặp. - Học sinh đọc ghi nhớ trong SGK. III. LuyÖn tËp (15') 1. Bµi tËp 1 - Học sinh đọc bài tập 1 ? Trần Quốc Tuấn viết ''Hịch tướng sĩ'' - Trần Quốc Tuấn viết ''Hịch tướng sĩ'' nhằm mục đích gì. nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ họ tập ''Binh thư yếu lược'' do ông soạn ra và khích lệ lòng yêu nước của tướng sĩ. ? Hãy xác định mục đích của hành động 2. Bài tập 2 nãi thÓ hiÖn ë 1 c©u trong bµi hÞch vµ - Học sinh đọc bài tập 2 vai trò của câu ấy đối với việc thực hiện a) mục đích chung. - Bác trai đã khá rồi chứ ?  hành động ? Chỉ ra cách hành động nói và mục hái. đích của mỗi hành độn nói trong những - Này, bảo bác ấy ... cho hoàn hồn. đoạn trích đã cho.  hành động điều khiển, bộc lộ cảm xóc. - Giáo viên hướng dẫn làm phần b, c - V©ng, ch¸u còng ... cßn g×. tương tự phần a.  hành động hứa hẹn, trình bày IV. Cñng cè:(3') ? Nhắc lại khái niệm hành động nói, các kiểu hành động nói thường gặp. V. Hướng dẫn về nhà:(1') - Häc thuéc 2 ghi nhí. - Làm bài tập 3 (HD: không phải câu có từ hứa bao giờ cũng được dùng để thực hiện hành động hứa)- Xem trước tiết ''Hành động nói'' (tiếp). Ph¹m C«ng §Ýnh. - 20 Lop8.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>