Giáo án Ngữ văn 6 - Tuần 1 đến tuần 18 - Trường THCS Gung Ré

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6. Tuaàn 1. Ngày Soạn :08 /08 /2010 Ngaøy Daïy : 10 /08/2010. Tieát 1 Vaên Baûn :. CON ROÀNG CHAÙU TIEÂN (Truyeàn Thuyeát). A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết. - Hiểu được quan niệm của người Việt Cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết “ Con Rồng Cháu Tieân”. - Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Khái niệm thể loại truyền thuyết. - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu. - Bóng dáng lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian thời kì dựng nước. 2, Kó naêng: - Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết. - Nhận ra những sự việc chính của truyện. - Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kì ảo tiêu biểu trong truyện. 3, Thái độ: Tự hào về nguồn gốc dân tộc Việt Nam là con rồng cháu tiên C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : Kieåm tra só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa hoïc sinh . 3.Bài mới: * Lời vào bài : Từ cảm nhận của học sinh về cội nguồn dân tộc Hoạt động của giáo viên và học sinhø Noäi dung baøi daïy Giáo viên cho học sinh đọc phần chú thích (Sgk -7). Dựa I, Giới thiệu chung : vaøo phaàn chuù thích ,haõy neâu khaùi nieäm truyeän truyeàn thuyeát 1,Truyeàn thuyeát laø gì ? ( Sgk /7) ? 2, Tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết  GV đọc mẫu , hướng dẫn học sinh đọc truyện, đọc to, ro thời đại Hùng Vương giai đoạn đầu. õ ràng, mạch lạc , nhấn mạnh các chi tiết li kỳ thể hiện được II. Ñoc hieåu vaên baûn hai tuyeán nhaân vaät . GV yêu cầu HS kể tóm tắt . ? Giải thích các chú thích 1,2,3,5 1.Đọc và tìm hiểu nghĩa từ khó vaø 7 -Vaên baûn Con Roàng Chaùu Tieân laø moät truyeàn thuyeát daân 2 ,Boá cuïc: gian được liên kết bởi 3 đoạn …hãy quan sát và nêu các sự Chia ba đọan việc chính trong mỗi đoạn ?(Việc kết hôn của Lạc Long Đọan 1 : Từ đầu ……… Long Trang . Quân vàÂu cơ .Việc sinh con và chia con .Sự trưởng thành Đọan 2 : Tiếp ……… lên đường . cuûa caùc con) Đọan 3 : Còn lại . -Truyện được viết theo phương thức biểu đạt nào ? 3 .Phaân tích : Truyện đó có mấy nhân vật chính ? Đó là những nhân vật a. Nguoàn goác , hình daùng cuûa Laïc Long nào ? Được giới thiệu ở phần nào của văn bản ? Quaân vaø AÂu Cô  GV hướng dẫn hs phân tích : * Laïc Long Quaân -Tìm chi tieát theå hieän nguoàn goác ,hình daùng , nôi sinh soáng - Con thần Long Nữ , mình rồng ,ở dưới cuûa Laïc Long Quaân vaø AÂu Cô ? nước, sức khỏe vô địch ,diệt trừ các yêu Hai nhân vật này là con cháu của những bậc ntn so với quái, dạy dân trồng trọt , chăn nuôi, ăn ở . người thường ?(đều là thần) *Âu Cơ :Họ thần nông , xinh đẹp, ở núi -Từ đó em có suy nghĩ gì về nguồn gốc của Lạc Long Quân cao. vaøAÂu Cô?  -Trong trí tưởng tượng của người xưa ,Lạc Long Quân hiện (chi tieát kì aûo) GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 1.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Gung Ré Giáo án ngữ văn 6 lên với đặc điểm phi thường nào về sức mạnh? =>Nguoàn goác thieâng lieâng,cao quyù, taøi -Thần đã giúp dân và dạy dân những điều gì ? Qua những gioûi , thöông daân. việc làm đó ,ta thấy Lạc Long Quân là vị thần ntn? c. b, Nguoàn goác daân toäc Vieät Nam: -Lạc Long Quân và Âu cơ đã gặp nhau trong hoàn cảnh nào ? * Họ lấy nhau .sinh một cái bọc trăm trứng . -Qua mối tình duyên giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ,người nở 100 con trai hồng hào , đẹp đẽ , lớn như xöa muoán ta nghó gì veà noøi gioáng daân toäc ?(Daân toäc ta coù noøi thoåi vaø khoûe maïnh nhö thaàn .  gioáng cao quyù ,thieâng lieâng) (chi tiết tưởng tượng kì ảo) *GV chuyeån yù =>Giaûi thích nguoàn goác daân toäc Vieät Nam -Chuyện sinh nở của âu cơ có gì kì lạ ? đều là anh em ruột thịt . Chi tieát naøo kì laï ? coù tính chaát ra sao ? -Theo em ,chi tiết mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng nở thành * Họ chia nhau cai quản các phương, giúp đỡ lẫn nhau. trăm người con khoẽ mạnh có ý nghĩa gì?(giải thích nguồn gốc dân tộc VN đều là anh em ruột thịt .) => Phaùt trieån daân toäc, cai quaûn ,xaây GV liên hệ thực tế –giáo dục HS *Qua vaên baûn em thaáy caùc chi tieát kì aûo naøo? dựng, mở mang bờ cõi. Các chi tiết đó có vai trò gì trong truyện ? * Con trưởng  làm vua – hiệu Hùng Vương – đặt tên nước là Văn Lang . GV chốt :Tô đậm tính chất lớn lao ,dẹp đẽ của nhân vật Người Việt Nam là con cháu vua Hùng . tự .thiêng liêng hoá nguồn gốc giống nòi gợi niềm tự hào xöng laø “Con Roàng chaùu Tieân” . dân tộc .làm tăng sức hấp dẫn của truyện ) * Gia ñình Laïc Long Quaân phaùt trieån ra sao? Vì sao 2 vò thaàn  tự hào về nguồn gốc , dòng giống . laïi chia tay nhau ? -> ( lieân heä 54 daân toäc Vieät Nam ) 3, Toång keát: *HS thảo luận :Qua sự việc Lạc Long Quân đem con * Ghi nhớ : (Sgk - 8 ) xuống biển ,Âu Cơ mang con lên rừng,người xưa muốn 4, Luyeän taäp thể hiện ý nguyện gì ?(ý nguyện mở mang bờ cõi, phát Caâu 1 - 2 (sgk - 8 ) triển dân tộc ) ->GV liên hệ thực tế để giáo dục cho HS . III, Hướng dẫn tự học: Con trưởng Âu Cơ được tôn làm gì ? Và lấy hiệu là gì ? * Bài cũ: - Đọc thêm (sgk) -Truyeän keå raèng ,caùc con cuûa Laïc Long Quaân vaø AÂu Cô noái nhau làm vua ….Theo em sự việc ấy có ý nghĩa gì ? (Dân tộc - Trong truyền thuyết “ Con Rồng Cháu Tiên” chỗ nào là cốt lõi lịch sử ? ta có từ lâu đời ,trải qua các triều đại Hùng Vương, Phong - Em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng, Châu là đất tổ. ) kì ảo? Chỉ ra các chi tiết đó trong truyện? -Vậy người Việt Nam là con cháu của ai ? khi nhắc đến cội - Neâu yù nghóa cuûa truyeän ? Hoïc thuoäc nguồn ta thường tự xưng ntn? phần ghi nhớ (sgk / 8) Ta phải có thái độ ntn về tổ tiên và về cội nguồn? * Bài mới: - Soạn “ Bánh Chưng , Bánh -Học xong truyện “ Con Rồng Cháu Tiên” em rút ra được Giầy” (Hướng dẫn đọc thêm) theo hệ yùnghóa gì cuûa truyeän ? thoáng caâu hoûi trong sgk. Cho hs đọc to , rõ ràng phần ghi nhớ . Cho hs thực hiện các bài tập 1,2 (sgk - 8) E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 2.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Gung Ré Tuaàn 1 Tieát 2. Giáo án ngữ văn 6 Ngày Soạn :08 /08 /2010 Ngaøy Daïy : 10 /08/2010. Hướng dẫn đọc thêm: Vaên Baûn :. BAÙNH CHÖNG, BAÙNH GIAÀY ( Truyeàn thuyeát). A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Hiểu được nội dung, ý nghĩa và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong văn bản “ Bánh chưng, baùnh giaày” . B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết. - Cốt lõi lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc truyền thuyết thời kì Hùng Vöông. - Cách giải thích của người Việt cổ về phong tục và quan niệm đề cao lao động, đề cao nghề nông – một nét văn hóa của người Việt. 2, Kó naêng: - Đọc - hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết. - Nhận ra những sự việc chính của truyện. 3, Thái độ: Biết giữ gìn, bảo vệ những nét văn hóa người Việt,biết yêu lao động và hiểu được phong tục tập quán người Việt xưa. C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : Kieåm tra só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa hoïc sinh . 3.Bài mới: * Lời vào bài : Từ việc giới thiệu truyền thống làm bánh chưng ngày tết của dân tộc . Hoạt động của giáo viên và học sinhø * Gv đọc mẫu – hs đọc lại theo các đoạn của truyện ? Đặt tiêu đề cho các đoạn? -Cho HS giải nghĩa các từ ở phần chú thích? -GVhướng dẫn hs thảo luận, trả lời một số câu hỏi ở phần đọc hiểu văn bản : -Vua hùng chọn người nối ngôi trong hoàn cảnh nào ? Nhà vua chọn người với ý định ra sao và bằng hình thức nào ? - Theo em cuoäc thi taøi coù yù nguyeän gì?(Vua muoán một người nối ngôi có chí và trí tuệ để tiếp tục làm cho đất nước thái bình yên vui ) -Từ khi có câu đố các lang đã làm gì ?Các lang làm như vậy có vừa ý vua không ? -Vì sao trong các con vua chỉ có Lang Liêu được thần giúp đỡ? -Yeáu toá naøy mang tính chaát gì ? Yeáu toá naøy coù taùc duïng gì trong truyeän truyeán thuyeát ? (Nhằm giúp nhân vật thể hiện ước mơ của nhân dân ta đó là người nghèo , hiền lành thường gặp may maén ) -Hãy tìm câu thành ngữ nói về điều này GV liên hệ thực tế giáo dục HS -Em có suy nghĩ gì về lời mách bảo của thần? -Tại GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. Noäi dung baøi daïy I, Giới thiệu chung : * Tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết thời đại Hùng Vương dựng nước. II. Ñoc hieåu vaên baûn 1.Đọc và tìm hiểu từ khó 2. Đọc – hiểu văn bản: 2.1, Bố cục - Chia đoạn : 3 đoạn Đoạn 1:từ đầu………… chứng giám. Đoạn 2:tiếp ………. hình tròn. Đoạn 3: coøn laïi. 2.2, .Phaân tích : a, Vua Hùng chọn người nối ngôi: - Hoàn cảnh: đất nước thái bình ,dân ấm no. - Chọn người nối được chí vua, không nhất thiết phải là con trưởng. - Hình thức : làm vừa ý nhà vua. => Sự sáng suốt và tinh thần bình đẳng của Vua Huøng. b: Cuoäc thi taøi: b1.Caùc lang:ï ñua nhau laøm leã thaät haäu ,thaät ngon ñem veà leã tieân vöông. b2.Lang Lieâu: 3.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Gung Ré sao thaàn khoâng chæ daãn cuï theå cho Lang Lieâu laøm baùnh ? (Để Lang Liêu bộc lộ trí tuệ ,khả năng của mình mới xứng đáng) -Sau khi được thần mách bảo Lang Liêu đã tạo ra hai loại bánh như thế nào ?Vì sao lại nặn bánh hình tròn , hình vuoâng ? -Từ đó em có nhận xét gì về Lang Liêu ? Lang Liêu có xứng đáng nối nghiệp vua cha không ? -Vậy truyện này nhằm đề cao điều gì ?(Đề cao nghề nông .Đề cao sự thờ cúng trời đất –tổ tiên) -Vì sao Lang Liêu được chọn là người nối ngôi vua? Qua đó thể hiện mơ ước gì của nhân dân ta? Em haõy neâu yù nghóa cuûa truyeän truyeàn thuyeát “ Baùnh chöng , baùnh giaày”? *Thaûo luaän : YÙù nghóa cuûa phong tuïc ngaøy teát laøm baùnh chöng , baùnh giaày? -Hoïc xong truyeän em thích nhaát chi tieát naøo? HS đọc ghi nhớ (Sgk - 12 ) * Gv hướng dẫn học sinh tự học.. Giáo án ngữ văn 6 - Hiểu được nghề nông-cần mẩn- chăm chỉ trong việc đồng áng. - Được thần mách bảo: “Trong trời đất không gì quý bằng hạt gạo” -> ( chi tiết tưởng tượng kì ảo) => đề cao ngheà noâng. Lang Liêu ngầm nghĩ tạo ra hai loại bánh : bánh hình tròn  Trời  Bánh giầy. bánh hình vuông  Đất  Bánh chưng.  tín ngưỡng thờ cúng trời, đất và tổ tiên - Lang liêu làm vừa ý vua cha  nối ngôi => mơ ước một vị vua có “đức – tài – trí”. 3, Toång keát: * Ghi nhớ : (Sgk - 12 ) 4, Luyeän taäp Baøi 1 - 2 (sgk - 12 ) III, Hướng dẫn tự học: * Bài cũ: - Đọc thêm (sgk) - Trong truyeàn thuyeát “Baùnh Chöng , Baùnh Giaày” chỗ nào là cốt lõi lịch sử ? - Em chỉ ra chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyeän? - Neâu yù nghóa cuûa truyeän ? Hoïc thuoäc phaàn ghi nhớ (sgk -12) * Bài mới: Chuẩn bị bài “Từ và cấu tạo của từ Tieáng Vieät”.. E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 4.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6. Tuaàn 1. Ngày Soạn: 10/08/2010 Ngaøy daïy : 12/08/2010. Tieát 3. TỪ VAØ CẤU TẠO CỦA TỪ TIẾNG VIỆT A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Nắm chắc định nghĩa về từ, cấu tạo của từ . - Biết phân biệt các kiểu cấu tạo từ. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Định nghĩa về từ, từ đơn, từ phức, các loại từ phức. - Đơn vị cấu tạo từ tiếng Việt. 2, Kó naêng: - Nhận diện, phân biệt được: + Từ và tiếng. + Từ đơn và từ phức. + Từ ghép và từ láy. - Phân tích cấu tạo của từ. 3, Thái độ : yêu mến tiếng việt C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : Kieåm tra só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa hoïc sinh . 3.Bài mới: * Lời vào bài : Giáo viên cho học sinh nhắc lại cấu tạo từ đã học ở tiểu học. Hoạt động của giáo viên và học sinhø *GV treo baûng phuï leân baûng HS đọc ví dụ.Cho biết câu trên được trích từ vaên baûn naøo ? - Cho bieát trong ví duï treân coù bao nhieâu tieáng ? Có bao nhiêu từ ? -Dựa vào đâu mà em biết có 9 từ (Dấu gạch chéo giữa các từ ) *HS thaûo luaän nhoùm -Em hãy quan sát số lượng từ và tiếng có gì khaùc nhau? (có một từ chỉ có một tiếng ,có từ có hai tiếng trở lên ) -Các đơn vị được gọi là tiếng và từ có gì khác nhau?(Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ .Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu) -Vậy khi nào một tiếng được coi là một từ ?ø (Khi một tiếng trực tiếp tham gia vào đặt câu thì tiếng ấy trở thành từ ) Ví duï : “ Huy” - Huy là hoc sinh lớp 6a2 . GV cho HS xác định số từ vàsố tiếng trong ví duï sau: “Meï em laø giaùo vieân.” Dựa vào các vd trên ,hãy cho biết từ là gì ? HS đọc ghi nhớ 1(sgk-13) GV chuyeån yù. GV Döông Thò Tuù Anh. Noäi dung baøi daïy 1,Tìm hieåu chung: 1.1, Từ là gì ? Ví duï Thần/dạy/dân/cách/trồng trọt/chăn nuôi/và/cách /ăn ở .  Nhaän xeùt : Câu trên có 12 tiếng và 9 từ. * Ghi nhớ 1 :. (sgk -13). 1.2, Từ đơn và từ phức: Lop6.net. 5.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Gung Ré -Treo bảng phụ .HS đọc ví dụ Câu trên trích từ văn bản nào ? Hãy cho biết câu trên có bao nhiêu từ ? -Xaùc ñònh soá tieáng trong caâu ? GV cho hai Hs lên bảng Liệt kê các từ có một tiếng và từ có hai tiếng ? -Vậy các từ có một tiếng ta gọi là từ đơn .vậy thế nào là từ đơn? -Từ hai tiếng trở lên ta gọi là từ phức .Thế nào là từ phức ? Qua tìm hiểu ví dụ trên có mấy loại từ ?  Đó là những loại từ nào cho ví dụ ? -Quan sát hai từ “trồng trọt” và “chăn nuôi” coù gì gioáng nhau vaø khaùc nhau? (Khaùc nhau:”Chaên nuoâi” :Hai tieáng coù quan hệ với nhau về nghĩa.Còn tư “ø trồng trọt” :Hai tieáng coù quan heä laùy aâm tr-tr ) -Vậy từ phức có những loại nào ?Nêu hiểu biết của em về từ ghép và từ láy ? Gv treo baûng phuï.Hs ñieàn vaøo baûng phaân loại. * HS thaûo luaän nhoùm : Từ láy và từ ghép có cấu tạo giống nhau và khaùc nhau ntn ? cho ví duï ?. Giáo án ngữ văn 6  Ví duï : Từ/đấy,/nước /ta /chăm/nghề /trồng trọt/chăn nuôi/và /có/ tuïc/ngaøy/ teát /laøm /baùnh chöng /baùnh giaày.  Nhaän xeùt : Có hai loại từ : Từ đơn và từ phức. Lập bảng phân loại .. Kiểu cấu tạo từ. Ví duï. Từ đơn. Từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, coù, tuïc, ngaøy, teát, laøm.. Từ ghép. chaên nuoâi, baùnh chöng, baùnh giaày. Từ phức. troàng troït Từ láy Giống nhau :trong mỗi từ đều có ít nhất một tieáng coù nghóa. Khác nhau:từ ghép được tạo bằng cách ghép * Ghi nhớ (sgk- 14) các tiếng có nghĩa lại với nhau . 2, Luyeän taäp . Từ láy :Tạo ra bằng cách có sự hoà phối âm Baøi 1(sgk-14) thanh giữa các tiếng với nhau. a/ Từ ghép ( từ phức ) b/ Coäi nguoàn , goác gaùc Cho hs đọc to , rõ ghi nhớ (sgk -14) c/ Cậu mợ , cô gì , chú cháu ……….. GV hướng dẫn Hs làm bài tập Cho hs đọc câu văn . a/ Từ nguồn gốc , con cháu thuộc kiểu từ gì ? b/ Tìm từ đồng nghiõa với từ nguồn gốc ? c/ Tìm từ ghép chỉ quan hệ gia đình ? Qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ quan heä thaân thuoäc Em hãy điền từ thích hợp ?. Giải nghĩa từ láy in đậm Thi tìm nhanh các từ laùy. GV Döông Thò Tuù Anh. Baøi 4(sgk-14) Từ láy thút thít miêu tả tiếng khóc của người  nức nở , sụt sịt , rưng rức , tỉ tê …… Baøi 5(sgk-14) a/ Tả tiếng cười : Khanh khách , sằng sặc , hô hố , ha hả …. b/ Taû tieáng noùi : Khaøn khaøn , thoû theû , leùo nheùo , lanh laûnh , oàm oàm c/ Tả dáng điệu : Lả lướt , thướt tha , khệ nệ , nghênh ngang , ngoâng ngheânh . Baøi 2( sgk-14) _ Anh chị , cha mẹ, ông bà, cậu mợ , chú thím, _ Cha anh , chò em , baø chaùu , baùc chaùu … Baøi 3(sgk-14) _ Bánh rán , bánh nướng _ Baùnh neáp , baùnh teû , baùnh gai , baùnh toâm _ Baùnh deûo , baùnh xoáp Lop6.net. 6.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6 _ Baùnh goái. E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 7.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Gung Ré Tuaàn 1 Tieát 4. Giáo án ngữ văn 6 Ngày Soạn: 13/08/2009 Ngaøy daïy :. GIAO TIẾP ,VĂN BẢN VAØ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Bước đầu hiểu biết về giao tiếp, văn bản và phương pháp biểu đạt - Nắm được mục đích giao tiếp, kiểu văn bản và các phương thức biểu đạt. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Sơ giản về hoạt động truyền đạt, tiếp nhận tư tưởng, tình cảm bằng phương tiện ngôn từ : giao tiếp, văn bản, phương thức biểu đạt, kiểu văn bản. - Sự chi phối của mục đích giao tiếp trong việc lựa chọn phương thức biểu đạt để tạo lập văn bản. - Các kiểu văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, lập luận, thuyết minh và hành chính – công vụ. 2, Kó naêng: - Bước đầu nhận biết về việc lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp với mục đích giao tiếp. - Nhận ra kiểu văn bản ở một văn bản cho trước căn cứ vào phương thức biểu đạt. - Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn phương thức biểu đạt ở một đoạn văn bản cụ thể. 3, Thái độ : Đúng mực trong giao tiếp C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : Kieåm tra só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa hoïc sinh . 3.Bài mới: * Lời vào bài : Trong cuộc sống cần phải thể hiện được tư tưởng, nguyện vọng, tình cảm của mình với người khác. Sự thể hiện ấy gọi là giao tiếp, giao tiếp có thể bằng văn bản nói hoặc văn bản viết, vậy chúng ta tìm hiểu giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt là gì. Hoạt động của giáo viên và học sinhø * Trong đời sống ,khi có một tư tưởng ,tình cảm , nguyện vọng mà cần biểu đạt cho mọi người hay ai đó bieát thì chuùng ta laøm theá naøo ? (nói hoặc viết ra những điều muốn biểu đạt) -Nói , viết phải có đầu có đuôi . Cụ thể là phải rõ raøng chính xaùc vaø maïch laïc -Gv mời 1 HS trình bày một tư tưởng ,tình cảm , nguyện vọng ,suy nghĩ nào đó .Như vậy gọi là giao tieáp.Em haõy neâu hieåu bieát cuûa mình veà giao tieáp ? -HS đọc các ví dụ và trả lời các câu hỏi , b, c, ? -Lần lượt yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong SGK -Hai caâu ca dao saùng taùc nhaèm muïc ñích gì? ( Câu ca dao là lời khuyên nhủ cần phải có tư tưởng , lập trường vững vàng .  là một văn bản gồm 2 câu .) * Thaûo luaän caùc caâu d,ñ, e ? => d/ Là một văn bản ( văn bản nói ) Đó là một chuỗi lời liên kết với nhau có chủ đề. đ/ Là văn bản viết ( Thể thức có cấu trúc hoàn chỉnh coù noäi dung thoâng baùo ) e/ Tất cả đều là văn bản ( chúng có mục đích , yêu caàu thoâng tin , coù theå nhaát ñònh).  -Vaäy theá naøo laø vaên baûn ? GV löu yù :Vaên baûn coù theå ngaén ,thaäm chí coù moät caâu ,có thể dài ,có nhiều câu ,nhiều đoạn ,có thể được viết GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. Noäi dung baøi daïy I: Tìm hieåu chung veà vaên baûn vaø phöông thức biểu đạt 1. Vaên baûn vaø muïc ñích giao tieáp .. -Giao tiếp : Là hoạt động truyền đạt , tiếp nhận tư tưởng , tình cảm bằng phương tiện ngôn từ .. Văn bản :Là chuỗi lời nói hay bài viết có chủ đề thống nhất , mạch lạc . Vận dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện muïc ñích giao tieáp. 8.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Gung Ré ra hoặc nói ra .Văn bản phải thể hiện ít nhất một ý (chủ đề)nào đó .văn bản không phải là chuỗi lời nói câu viết rời rạc ,các từ ngữ phải gắn kết với nhau chặt cheõ ,maïch laïc. GV treo baûng phuï Gv cho hs lập bảng chia phương thức biểu đạt? Có tất cả mấy loại văn bản ? Hãy nêu từng loại văn bản và cho ví dụ ? a: Tự sự : Trình bày diễn biến sự việc Vd : Thaùnh gioùng , Taám Caùm. b: Miêu tả :tái hiện trạng thái sự vật , con người . Vd : Tả người , tả thiên nhiên , sự vật c: Bieåu caûm : baøy toû tình caûm , caûm xuùc Vd : Baøi thô caûnh khuya(HCM) d: nghị luận :Nêu ý kiến đánh giá , bàn bạc . Vd :” Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” đ:thuyết minh :giới thiệu đặc điểm , tính chất , phương phaùp Vd : giới thiệu về các sản phẩm sữa , thuốc …… e: haønh chính – coâng vuï : trình baøy yù muoán , quyeát định nào đó , thể hiện quyền hạn , trách nhiệm giữa người và người . Vd : các từ đơn…… GV cho HS đọc ghi nhớ(sgk-17) Hướng dẫn HS làm bài tập. Cho hs laøm caùc baøi taäp2 sgk . Xaùc ñònh kieåu vaên baûn. Truyeàn thuyeát “Con Roàng Chaùu Tieân” thuoäc kieåu vaên baûn naøo ? Vì sao em bieát ?. Giáo án ngữ văn 6. 2: Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt cuûa vaên baûn.      . Coù 6 kieåu vaên baûn : Tự sự Mieâu taû Bieåu caûm Nghò luaän Thuyeát minh Haønh chính coâng vuï. 3: Ghi nhớ :( sgk-17) II :Luyeän taäp : Baøi 1 (17/ 18 –sgk) xaùc ñònh a: Tự sự b: Mieâu taû c: Nghò luaän d:bieåu caûm ñ: thuyeát minh Baøi 2 (18 –sgk). Văn bản “CRCT” Thuộc kiểu tự sự Vì diễn biến các sự việc được trình bày theo thời gian . E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 9.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Gung Ré Tuaàn 2 Tieát 5 - 6. Giáo án ngữ văn 6 Ngày Soạn: 15/08/2009 Ngaøy daïy : :. Vaên Baûn. THAÙNH GIOÙNG. ( Truyeàn thuyeát ) A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : Nắm được những nội dung, ý nghĩa truyện và một số nét nghệ thuật tiêu biểu. Nghệ thuật sử dụng các yếu tố hoang đường, mối quan hệ giữa các yếu tố hoang đường với sự thực lịch sử. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc loại truyền thuyết về đề tài giữ nước - Những sự kiện và di tích phản ánh lich sử đấu tranh giữ nước của ông cha ta được kể trong một tác phaåm truyeàn thuyeát 2, Kó naêng: - Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng, thể loại - Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản - Nắm bắt tác phẩm thông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian 3, Thái độ : Nhớ ơn, kính yêu những người anh hùng có công với non sông đất nước, tự hào truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc. C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích,nêu vấn đề . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Keå toùm taét truyeän vaø neâu yù nghóa truyeän“ baùnh tröng, baùnh giaàøy”. 3.giới thiệu bài: Hàng năm trường hay tổ chức “ hội khỏe Phù Đổng”, em hiểu gì về hội khỏe Phù Đổng ? vào bài mới. Hoạt động của giáo viên và học sinhø. Noäi dung baøi daïy. * Gv đọc mẫu – hs đọc tiếp. I : Giới thiệu chung ( 3’) GV toùm taét maãu –HS toùm taét laïi . - Tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết GV hướng dẫn HS giải nghĩa từ khó :tráng sĩ ,lẫm liệt thời đại vua Hùng. .Thaùnh Gioùng - hình tượng nhân vật trung tâm của truyện - Vaên baûn Thaùnh Gioùng laø truyeàn thuyeát daân gian coù boá là người anh hùng giữ nước cục bốn phần .Em hãy nêu nội dung chính được kể trong II : Đọc – hiểu văn bản mỗi đoạn ? 1.Đọc và tìm hiểu nghĩa từ khó : -Truyện Thánh Gióng thuộc kiểu phương thức biểu đạt nào 2. Tìm hiểu văn bản ?Vì sao em bieát ? a.Boá cuïc : -Truyeän Thaùnh Gioùng coù maáy nhaân vaät ? Ai laø nhaân vaät * Chia đoạn : 4 đoạn chính ?Vì sao em bieát ? Đoạn 1: từ đầu …………… nằm đấy . -Gióng ra đời trong gia đình ra sao? Đoạn 2: tiếp ………… cứu nước . -Chi tiết nào liên quan đến sự ra đời của Gióng ? Đoạn 3: tiếp …………… lên trời . -Em có nhận xét gì về sự ra đời của Gióng? Đoạn 4: còn lại. -Đây là những chi tiết mang tính chất gì ? b.Phương thức biểu đạt *GV tích hợp những chi tiết hoang đường và vai trò của c.Phaân tích : những chi tiết này trong truyện truyền thuyết . a Sự ra đời của cậu bé làng Gióng. -Trong quan niệm dân gian các chi tiết kì lạ này đã nhấn maïnh ñieàu gì? - Mẹ ướm thử vết chân to– thụ thai 12 thaùng- sinh Gioùng . (Để về sau Gióng trở thành người anh hùng ,trong quan - Ba tuổi không nói – cười – đi niệm của dân gian ,đã là người anh hùng thì phi thường kì lạ trong mọi biểu hiện kể cả lúc ra đời ) =>Sự ra đời kỳ lạ . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 10.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Gung Ré Giáo án ngữ văn 6 Gv chuyeån yù . Tieát 2 -Những chi tiết nào tiếp tục nói lên sự kì lạ của cậu bé ? -Tiếng nói đầu tiên của Gióng là tiếng nói yêu cầu gì ? haõy tìm chi tieát ? b.Gióng đòi đi đánh giặc Có giặc Ân đến xâm phạm-Gióng biết nói * Thảo luận :Tiếng nói đó có ý nghĩa gì ? -> đòi đi đánh giặc . (Câu nói của Gióng toát lên một niềm tin chiến thắng Gióng yêu cầu: sắm cho ta ngựa sắt ,roi sắt ,đồng thời thể hiện sức mạnh tự cường của dân tộc ta.) ,aùo giaùp saét ,ta seõ phaù tan luõ giaëc naøy . -Khi Thánh Gióng biết nói cậu đã lớn ntn? Ai đã trợ giúp ( Chi tiết kì lạ , hoang đường .) nuoâi Gioùng ? -Các chi tiết đó có ý nghĩa gì? Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước.Thể Gv liên hệ thực tế giáo dục hs. hieän nieàm tin chieán thaéng. Chi tiết ăn nhiều đã cho thấy sự phát triển của Gióng ntn ? GV chuyeån yù c: Sự trưởng thành của Gióng . - Lúc này đất nước ta lâm vào hoàn cảnh ra sao? -Gióng lớn nhanh như thổi -Trước sự nguy kịch của đất nước và của nhân dân , gióng -Aên cơm mấy cũng không no ,áo vừa mặc đã làm gì ? xong thì căng đứt chỉ. -Em nghó gì veà caùi vöôn vai thaàn kyø cuûa Gioùng ? (Tưởng tượng ,kỳ ảo) (là cái vươn vai phi thường ,là ước mơ của nhân dân về sự -Baø con laøng xoùm goùp gaïo nuoâi Gioùng. trưởng thành của người anh hùng .) Gióng trở thành tráng sĩ đánh giặc như thế nào ? Anh hùng lớn lên trong sự yêu thương -Khi roi sắt gãy Gióng đã đánh giặc bằng gì ?Chi tiết ấy đùm bọc của nhân dân . muoán noùi leân ñieàu gì ? * Thảo luận :Hình tượng Gióng khi đánh giặc để lại d. Gióng đánh giặc trong em những ấn tượng gì? Sau khi đánh thắng giặc ,Gióng đã làm gì? Chú bé vùng dậy vươn vai bổng trở thành Tại sao Gióng lại bay về trời ? moät traùng só… (Gióng không màng đến danh vọng ,dấu tích chiến công Traùng só maëc aùo giaùp ,caàm roi saét ,nhaûy leân Gióng để lại cho quê hương .) ngựa,ngựa vun lửa phi thẳng đến nơi có Qua hình tượng Thánh Gióng cho em những suy nghĩ gì về giặc. ước mơ ,quan niệm của nhân dân?(TG là hình ảnh cao đẹp Giết giặc hết lớp này đến lớp khác. của người anh hùng đánh giặc ,TG là ước mơ của nhân dân về sức mạnh tự cường của dân tộc ) Hãy nêu ý nghĩa của hình tượng TG trong truyện ? =>Tinh thaàn ,chieán coâng maõnh lieät cuûa GV khái quát kiến thức cần nhớ cho HS người anh hùng. HS đọc ghi nhớ SGK 3.Toång keát * Ghi nhớ (SGK-23) 4..Luyeän taäp :Keå dieãn caûm truyeän Thaùnh Gioùng. III. Hướng dẫn học bài - Đọc và tóm tắt lại truyện “ thánh gióng”. - Học phần ghi nhớ - Tìm hieåu theâm veà leã hoäi laøng gioùng - Sưu tầm 1 tác phẩm nghệ thuật. ( tranh, truyện, thơ...) hoặc tranh về hình tượng thánh gióng. - chuẩn bị bài từ mượn. E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 11.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Trường THCS Gung Ré Tuaàn 2 Tieát 7. Giáo án ngữ văn 6 Ngày Soạn: 20/08/2009 Ngaøy daïy :. TỪ MƯỢN A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Hiểu được thế nào là từ mượn - Biết cách sử dụng từ mượn trong nói và viết phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Khái niệm từ mượn - Nguồn gốc của từ mượn trong Tiếng Việt - Nguyên tắc mượn từ trong Tiếng Việt - Vai trò của từ mượn trong hoạt động giao tiếp và tạo lập văn bản. 2, Kó naêng: - Nhận biết được các từ mượn trong văn bản - Xác định đúng nguồn gốc của các từ mượn - viết đúng những từ mượn - Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mượn - Sử dụng từ mượn trong nói và viết. 3, Thái độ : Học sinh có thái độ đúng với từ mượn C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : 3.Bài mới: vào bài : Trong tiếng việt có 1 số từ ta khó hiểu. Khi học phải được giải nghĩa đó là những từ mượn. Vậy, từ mượn là gì ? Hoạt động của giáo viên và học sinhø. Noäi dung baøi daïy. *GV treo baûng phuï leân baûng -HS đọc ví dụ -Cho biết câu văn trên được trích từ văn bản nào ? -Dưạ vào chú thích ở bài Thánh Gióng , hãy giải thích từ trượng và từ tráng sĩ? a/ Trượng : Đơn vị đo lường dài 10 thước TQ cổ ( 3,33 m) Tráng sĩ : Người có sức lực cường tráng , chí khí mạnh mẽ hay làm việc lớn -Khi sử dụng từ tráng sĩ ,trượng vào trong câu văn có saéc thaùi gì ? -Trong một số phim cổ của TQ,người thuyết minh có hay dùng 2 từ này không? -Theo em các từ đó có nguồn gốc từ đâu ? (Những từ đó được mượn từ tiếng TQ cổ đọc theo cách phát âm của người Việt gọi là từ Hán Việt .) Từ Tráng sĩ ,từ trượng là từ mượn ,vậy em hiểu thế nào là từ mượn ? GV choát yù . -Các từ như hoa,mơ ,mận ,nhà cây cỏ…là do ai sáng taïo ra ? Vậy các từ đó là từ thuần Việt ? GV Döông Thò Tuù Anh. I. Tìm hieåu chung 1. Từ thuần việt và từ mượn * Ví duï: (sgk-24) * nhaän xeùt: a/ Trượng Từ mượn của tiếng Hán ( TQ) Traùng só. b/ Từ mượn từ tiếng Hán : Sứ giả , giang sơn ,gan . -Từ mượn ngôn ngữ Ấn Âu: ra- đi- ô , in- tơ- net -Gốc Ấn Âu được việt hóa ở mức cao được viết nhö tieáng Vieät : tivi ,xaø phoøng ,ga, bôm … - Từ mượn được việt hóa cao viết như thuần việt : Mít tinh , ten nít ,xoâ vieát -Từ mượn chưa được việt hóa hoàn toàn khi viết phaûi gaïch ngang :Boân –seâ –vích, ra-ñi oâ, in –tô-neùt. * Ghi nhớ.(sgk-25) 2.Nguyên tắc của từ mượn 12 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Trường THCS Gung Ré *HS thaûo luaän :  hãy phân biệt từ thuần Việt và từ mượn ?  -Trong số những từ mượn SGK/24 từ nào được mượn từ tiếng hán ? từ nào mượn các ngôn ngữ khác ? -Nhận xét về cách viết từ mượn nói trên? (có từ được viết như từ thuần Việt ,có từ phải gạch nối giữa các tiếng ) -Vì sao lại có những cách viết khác nhau như vậy ? -Vậy trong kho từ vựng tiếng Việt có hai bộ phận từ thuần Việt và từ mượn .Theo em người Việt nam ta mượn từ nào là nhiều nhất ?Và ngoài ra còn mượn từ những nước nào nữa ? GV cho hs hệ thống hoá lại kiến thức trên. HS đọc ghi nhớ GV chuyeån yù HS đọc đoạn văn ở trang 25 -Em hieåu yù kieán sau cuûa Chuû tòch Hoà Chí Minh ntn? ( Mượn từ là cách làm giàu TV nhưng phải tuỳ lúc tuỳ nơi để mượn ,không nên lạm dụng từ mượn ) GV cho HS phân biệt hai loại từ dùng trên.Từ nào dể hieåu hôn?Vì sao? - Học sinh đọc lại ghi nhớ Gv chốt lại nội kiến thức trọng tâm. *Gv hướng dẫn HS làm bài tập . Ghi lại các từ mượn có trong những câu đưới đây , cho biết các từ ấy được mượn của tiếng (ngôn ngữ ) nào? Xác định của từng tiếng tạo thành các từ Hán việt ? Hãy kể một số từ mượn ? Các cặp từ dưới đây , có thể dùng chúng trong những hoøan caûnh naøo ? Cho hs viết chính tả để phân biệt âm n/l vàs. Giáo án ngữ văn 6 *Ví duï Hoả xa  Xe lửa Phi cô  maùy bay   Haùn Vieät. Thuaàn vieät. * Nhaän xeùt: - Mượn từ : Làm giàu ngôn ngữ dân tộc - Hạn chế mượn từ: làm cho ngôn ngữ dân tộc bị pha tạp nếu mượn một cách tùy tiện * Ghi nhớ 2 ( sgk-25) II.Luyeän taäp Baøi 1 (sgk-26 ) a/ Hán việt :Vô cùng , ngạc nhiên , tự nhiên ,sính leã b/ Haùn vieät: Gia nhaân c/ Anh : Poáp mai- côn –giaéc – sôn , in tô neùt Baøi 1 (sgk-26 ) a/ Khán giả : Khánxem ; giả  người - độc giả : Độc đọc ; giả người b/ Yeáu ñieåm : Ñieåm quan troïng Yeáu : quan troïng ; ñieåm  ñieåm Yếu lược : Yếu là quan trọng lược là tóm tắt Yeáu nhaân : Yeáu : quan troïng nhân là người Soá 3(sgk- 26 ) a/ Lít , ki loâ gam , ki loâ meùt , meùt b/ Ghi đông , pê đan , gác đờ bu , xích c/ Ra-ñi-oâ , vi-oâ-loâng……. Soá 4(sgk-26) * Phoân , fan ,noác ao Dùng trong hòan cảnh giao tiếp thân mật với bạn bè , người thân , có thể viết trong những tin trên baùo Öu ñieåm : ngaén goïn Nhược điểm : không trang trọng , không phù hợp trong giao tiếp chính thức III. Hướng dẫn tự học - Học phần ghi nhớ, làm bài tập còn lại, bài tập 5-6 sách bài tập trang 11 - Tra từ điển để xác định ý nghĩa của một số từ Hán Việt thông dụng. - Chuẩn bị bài : Tìm hiểu chung về văn tự sự. GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 13.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6. E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 14.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6. Tuaàn 2 Tieát 8. Ngày Soạn: Ngaøy daïy :. TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Có hiểu biết bước đầu về văn tự sự - Vận dụng kiến thức đã học để đọc – hiểu và tạo lập văn bản B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : Nắm được đặc điểm của văn bản tự sự 2, Kó naêng: - Nhận biết được văn bản tự sự - Sử dụng được một số thuật ngữ : tự sự, kể chuyện, sự việc, người kể, nhân vật. 3, Thái độ : Thích thú với thể loại tự sự C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Văn bản là gì ? nêu các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt 3.Bài mới: Giải nghĩa từ “ tự sự” để vào bài. Hoạt động của giáo viên và học sinhø *Trong cuoäc soáng coù raát nhieàu nhu caàu khaùc nhau đặc biệt nhất là nhu cầu giao tiếp giữa con người với con người .Vậy giao tiếp có tác dụng gì ?(Con người hiểu nhau hơn ,tiếp nhận được moïi thoâng tin…trong xh) -GV treo baûng phuï leân baûng -Gv mời hs đọc ví dụ 1 sgk 27 -Trường hợp(a) như thế , theo em , người nghe muốn biết điều gì và người kể phải làm gì ? -Trong những trường hợp trên khi các em yêu cầu người khác kể lại một câu chuyện nào đó cho mình nghe thì caùc em mong muoán ñieàu gì ? -Để trả lời những câu hỏi trên,người kể phải sử dụng phương thức biểu đạt nào ? -Truyện Thánh gióng thuộc phương thức biểu đạt nào ?Vì sao em biết ? -Dựa văn bản Thánh Gióng đã học , em hãy liệt kê các sự việc chính theo thứ tự trước sau của truyeän ? -GV gợi ý để hs lần lượt liệt kê các sự việc của truyeän . -Nếu thay đổi thứ tự các sự việc trong truyện naøy thì caâu truyeän seõ nhö theá naøo ? (Khoâng loâ gíc vaø khoù hieåu ) -Nếu kể truyện lộn xộn ,không theo thứ tự trước GV Döông Thò Tuù Anh. Noäi dung baøi daïy I.Tìm hieåu chung Đặc điểm chung của phương thức tự sự ( kể chuyện ) là phương thức trình bày 1 chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến 1 ý nghóa. Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự * ví du(ïsgk-27 ) a/ Người nghe muốn được nghe kể chuyện , biết lí do và hiểu rõ về con người,sự việc - Người kể phải kể lại diễn biến sự việc theo trình tự. * Tìm hieåu truyeän :Thaùnh Gioùng . -Sự ra đời kì lạ của Gióng -Gióng cất tiếng nói đầu tiên đòi đánh giặc . - Gióng đòi roi sắt , áo – ngựa sắt . -Baø con laøng xoùm vui loøng goùp gaïo nuoâi Gioùng . - Gióng lớn nhanh như thổi  Tráng sĩ -Roi sắt gãy – nhổ tre để đánh giặc -Đánh tan giặc – cởi áo bỏ lại cùng ngựa bay về trời . - Vua lập đền thờ phong danh hiệu là Phù Đổng Thieân Vöông.  Tự sự : Kể lại một chuỗi sự việc , sự việc này dẫn đến sự việc kia rồi kết thúc .Thể hiện một ý nghĩa . * Giải thích sự việc -Tìm hiểu về con người. Lop6.net. 15.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Trường THCS Gung Ré sau thì có phải là truyện nữa không ?Tại sao như vậy?(Nếu đảo trật tự các sự việc trong truyện thì truyện không thể hiện được nội dung ,ý nghĩa) -Kể truyện Thánh Gióng theo thứ tự các sự việc trước sau như ở trên thì câu truyện có thể hiện đước ý nghĩa không? -Theo em văn bản tự sự này giúp ta biết được ñieàu gì ? -Sau khi tìm hieåu caùc chi tieát cuûa truyeän , em cho biết truyện đã thể hiện ý nghĩa gì? -Vậy mục đích giao tiếp của tự sự là gì ? GV mời hs đọc ghi nhớ sgk 28 GV chốt lại kiến thức cần nhớ . 1/ Trong lớp em , bạn An hay đi học trễ . Em hãy kể lại câu chuyện để cho biết vì sao bạn lại hay ñi hoïc treã ? 2/ Kể lại diễn biến buổi lễ chào cờ đầu tuần ở trường em. Giáo án ngữ văn 6 -Bày tỏ thái độ khen , chê . * Ghi nhớ . ( sgk 28) II.Luyeän taäp .. * Baøi taäp nhanh 1. Coù nhieàu lí do ( nguyeân nhaân ) _ Nhà bạn chưa có đồng hồ _ Nhà bạn quá xa trường _ Bạn hay la cà khi đến trường 2. HS neâu caùc chi tieát chính .. III. Hướng dẫn tự học : - Học phần ghi nhớ - Đọc lại các văn bản truyện truyền thuyết đã học, xác định nhân vật, sự việc, ý nghĩa. - Chuaån bò baøi Sôn Tinh – Thuûy Tinh E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 16.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Trường THCS Gung Ré. Giáo án ngữ văn 6. Tuaàn 3. Ngày Soạn: Ngaøy daïy :. Tieát 9. Vaên baûn. SÔN TINH- THUYÛ TINH. A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết “ Sơn Tinh, Thủy Tinh” - Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : - Nắm được nhân vật, sự việc trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh - Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng bắc bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai, lũ lụt bảo vệ cuộc sống của mình. - Những nét chính về nghệ thuật của truyện : Sử dụng những chi tiết kỳ lạ, hoang đường. 2, Kó naêng: - Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại. - Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện - Xaùc ñònh yù nghóa cuûa truyeän. - Kể lại được truyện. 3, Thái độ : Có thái độ tốt với văn học dân gian và ý thức phòng chống lũ lụt yêu mến cái thiện. C. Phương pháp : vấn đáp, diễn giảng, phân tích, . . . D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : - Keå dieãn caûm truyeän Thaùnh Gioùng - Neâu yù nghóa cuûa truyeän 3.Bài mới: vào bài : hàng năm, cứ vào khoảng tháng 7 -8 ở miền Trung hay xảy ra mưa lớn gây lũ lụt. Nhân dân ta đã giải thích hiện tượng tự nhiên đó bằng 1 câu truyện truyền thuyết đó là truyện Sơn Tinh – Thuûy Tinh. Hoạt động của giáo viên và học sinhø * Haõy nhaéc laïi theá naøo laø truyeàn thuyeát ? * Gv hướng dẫn hs văn bản , gv đọc mẫu - mời hs đọc tiếp . GV nhận xét cách đọc của HS * Truyện này còn được gọi là :Sự tích Thánh Tản hoặc Tản Viên sơn thần . Hướng dẫn HS tìm hiểu nghĩa một số từ ở phần chú thích ( 1 ; 3 ; 4 ; 6 ; 8 ; 9 ) -Vaên baûn“ Sôn Tinh , Thuûy Tinh” coù 3 noäi dung được kể theo một trình tự :Vua hùng kén rể ;Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh ,Thuỷ Tinh;Sự trả thù hàng naêm. Từ đó hãy xác định ranh giới của 3 nội dung trên? -Phaàn naøo laø noäi dung chính cuûa truyeän ? -Truyện được viết theo phương thức biểu đạt nào ?Vì sao em bieát ? -Truyện được gắn với thời đại nào trong lịch sử Việt Nam ?(Vua hùng dựng nước) -Truyện kể về thời Hùng Vương thứ mấy ?(thời Hùng vương thứ 18 nghĩa là giai đoạn cuối cùng của GV Döông Thò Tuù Anh. Noäi dung baøi daïy I. Giới thiệu chung : - Truyện bắt nguồn từ thần thoại cổ được lịch sử hoùa - Sôn Tinh – Thuûy Tinh thuoäc nhoùm caùc taùc phaåm truyền thuyết thời đại Hùng Vương II : Đọc – Hiểu văn bản 1.Đọc và tìm hiểu nghĩa từ khó 2.Giải nghĩa từ : 3.Bố cục: 3 đoạn . +Đoạn 1: Từ đầu ………..mỗi thứ một đôi Vua Huøng keùn reã . +Đoạn 2: Tiếp ………….Rút quân . Sơn Tinh , Thủy Tinh cầu hôn và giao tranh với nhau +Đoạn 3: Còn lại : sự trả thù , Sơn Tinh chiến thaéng . 4.Phaân tích : a.Huøng vöông keùn reå :. -Hùng vương có một người con gái tên là Mị 17 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Trường THCS Gung Ré nước văn Lang ) -Truyeän coù maáy nhaân vaät ? Tìm nhaân vaät chính? -Vì sao em biết đó là nhân vật chính ? *Bức tranh trong SGK minh hoạ cho nội dung nào cuûa truyeän ? -GV cho HS đọc lại phần đầu của truyện . -Vì sao vua huøng baên khoaên vieäc keùn reå ? -Nhân vật Mị Nương được giới thiệu như thế nào ? -Những ai đã đến cầu hôn Mị Nương? -Cả hai nhân vật được miêu tả bằng những chi tiết nghệ thuật tưởng tượng kì ảo như thế nào ? *Hs liệt kê những chi tiết kì lạ về hai vị thần Sơn Tinh vaø Thủy tinh ? Vua hùng kén rể bằng cách nào ?(thách cưới ) -Vậy vua hùng thách cưới những gì ? -Sính lễ đó thuận lợi cho nhân vật nào ?Vì sao? (Thuận lợi cho Sơn TinhVì đó là những sản vật nơi rừng núi thuộc đất đai Sơn Tinh cai quản). -Ai đã sắmvà đem được lễ vật đến trước ? -Thuyû Tinh thì sao?Haõy tìm chi tieát? -Thuỷ Tinh mang quân đến đánh Sơn Tinh vì lí do gì ? -Em hãy kể lại cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và ThủyTinh ? -Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh nói lên cảnh tượng nào ? -Những chi tiết này mang tính chất gì ? -Trong đoạn văn này ,tác giả dân gian đã kết hợp phương thức biểu đạt nào ?(miêu tả ) -Em haõy hình dung cuoäc soáng theá gian seõ nhö theá nào Thủy Tinh đánh thắng Sơn Tinh ? (Thế gian ngập nước không còn sự sống ) Trước sự nổi giận của Thủy Tinh ,Sơn Tinh đã chống traû laïi vì lí do gì? (Bảo vệ hạnh phúc gia đình ,đất đai và cuộc sống muôn loại trên mặt đất ). -Từ đó em hãy cho biết ý nghĩa tượng trưng của hai nhaân vaät naøy ? -Qua cuộc giao tranh dữ dội đó em yêu quí vị thần naøo ? vì sao ? -Keát quaû cuoäc giao tranh ntn ? -Hai vị thần có phải là những ø người thật trong cuộc soáng khoâng ? -Vậy nhân dân ta tưởng tượng ra chuyện hai vị thần đánh nhau nhằm mục đích gì ? HS thaûo luaän nhoùm: Taïi sao Sơn Tinh luoân chieán thắng Thủy Tinh vàsự việc Sơn Tinh thắng Thủy Tinh đã thể hiện ước mơ gì của người Việt Cổ? Gv cho HS đại diện nhóm trả lời GV chốt ý .Sơn Tinh có nhiều sức mạnh hơn ,có sức GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. Giáo án ngữ văn 6 Nương,ngườiđẹp như hoa ,tính nết hiền dịu. Sôn Tinh -Ở núi Tản Viên. -Vaãy tay veà phía ñoâng…noåi coàn baõi; Vaãy tay veà phía tây…mọc lên từng dãy núi đồi.. Thuyû tinh -Ở miền biển. -Gọi gió - gió đến; Hoâ möa- möa veà..  ( Tưởng tượng , hoang đường kì ảo) =>Cả hai đều tài giỏi,ngang tài. _ Sôn Tinh – Thuûy Tinh cuøng caàu hoân Mò Nöông _ Vua Hùng đòi sính lễ : 100 ván cơm nếp , 100 neïp baùnh chöng Voi chín ngà , gà chín cựa , ngựa chín hồng mao -> Mỗi thứ một đôi . _ Sơn Tinh sắm đủ lễ vật trước -> rước Mị Nương _ Thủy Tinh tức giận đuổi theo giao tranh. b.Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh *.Dieãn bieán : - Thuỷ Tinh :dâng nước sông lên cuồn cuộn đánh ST. Nước ngập ruộng đồng ,nhà cửa… ->cảnh tượng lũ lụt hàng năm. - Sơn Tinh :Bốc từng dãy đồi ,dời từng dãy núi . Nước dâng bao nhiêu đồi núi cao lên bấy nhiêu . (tưởng tượng ) ->sức mạnh chế ngự thiên tai ,lũ lụt của nhân dân ta. * Keát quaû _ Sôn Tinh chieán thaéng _ Thuûy Tinh thaát baïi : ruùt quaân . c.Sự trả thù hàng năm. Hàng năm Thủy Tinh tạo mưa ,gió bảo lụt để đánh Sôn Tinh. – Thaát baïi . ->Giải thích nguyên nhân của hiện tượng lũ lụt. II :Toång keát . *Ghi nhớ : ( sgk -34) III: Luyeän taäp . Baøi 1 (sgk- 34) Kể trước lớp . Bài 2 (sgk- 34) _ Tìm hiểu về nạn phá , đốt rừng _ Liệt kê hiện tượng thiên tai , lũ lụt trong những naêm gaàn ñaây .  Chủ trương của nhà nước trong việc phòng và chống các hiện tượng trên . 18.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Trường THCS Gung Ré mạnh tinh thần có sức mạnh vật chất ,địa trận đồi núi cao ,vững chắc ,có tinh thần bền bĩ .Sơn Tinh đại diện cho nhân dân thực hiện ước mơ chiến thắng lũ lụt ,chế ngự thiên tai ) Truyện kể năm nào Thủy Tinh cũng dâng nước đánh Sơn Tinh.Theo em người xưa muốn mượn truyện này để giải thích hiện tượng nào của nước ta ? Theo em, cái cốt lõi lịch sử của truyện này là gì ? (sự thật lịch sử ở đây là nạn lũ lụt và cuộc chiến đấu chống lũ lụt của dân cư vùng ven sông Hồng thời các vua Huøng ) Từ đó hãy nêu lên ý nghĩa của truyện ? Hướng dẫn hs rút ra ghi nhớ HS đọc ghi nhớ (SGK-34). Haõy keå laïi caâu truyeän dieãn caûm ? Cho hs đọc yêu cầu bài tập 2 ? Haõy vieát teân moät soá truyeän keå daân gian lieân quan đến Vua Hùng mà em biết ?. Giáo án ngữ văn 6 Baøi 3 (sgk- 34) Yeâu caàu hs khaù , gioûi. III. Hướng dẫn tự học - Kể tóm tắt lại truyện, học phần ghi nhớ. - Liệt kê những chi tiết tưởng tượng kì ảo về Sơn Tinh – Thủy Tinh và cuộc giao tranh của 2 thần - Hiểu ý nghĩa tượng trưng của 2 nhân vật Sơn Tinh – Thủy Tinh - Chuẩn bị bài : Nghĩa của từ.. E, Ruùt kinh nghieäm: .................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................... . GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. 19.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Trường THCS Gung Ré Tuaàn 3 Tieát 10. Giáo án ngữ văn 6 Ngày Soạn: 22/08/2009 Ngaøy daïy : 24/08/2009. NGHĨA CỦA TỪ A.Mức độ cần đạt: * Giúp học sinh : - Hiểu thế nào là nghĩa của từ - Biết cách tìm hiểu nghĩa của từ và giải thích nghĩa của từ trong văn bản - Biết dùng từ đúng nghĩa trong nói, viết và sửa các lỗi dùng từ. B, Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ: 1, Kiến thức : Học sinh nắm được -Khái niệm nghĩa của từ - Các giải thích nghĩa của từ 2, Kó naêng: - Giải thích nghĩa của từ - Dùng từ đúng nghĩa trong nói và viết - Tra từ điển để hiểu nghĩa của từ. 3, Thái độ : Qua tieát hoïc, hoïc sinh hieåu vaø yeâu meán tieáng vieät C. Phương pháp : vấn đáp, nêu vấn đề. D, Tieán trình baøi daïy: 1.Ổn định lớp : só soá : 6A1 : 6A2 : 2.Kieåm tra baøi cuõ : Thế nào là từ mượn ? Nêu nguyên tắc mượn từ ? 3.giới thiệu bài Hoạt động của giáo viên và học sinhø *Gv ghi 1 số từ lên bảng . -Làm sao để hiểu nghĩa của các từ trên?(giải thích ) -GV mời hs đọc 3 chú thích trong bài ngữ văn đã học ? -Mỗi chú thích trên gồm có mấy phần?Đó là những phần nào ?Phần nào là từ cần được giải thích ? -Bộ phận nào trong chú thích nêu lên Nghĩa của từ ? -Gv treo baûng phuï phaàn ví duï leân baûng. +Người Việt Nam có thói quen ăn trầu . …………………………………….taäp quaùn………………. -Hs đọc ví dụ trên. -Trong hai ví trên hai từ tập quán vá từ thói quen có thay thế được cho nhau không ? -HS đọc tiếp ví dụ . +Baïn Hieàn coù thoùi quen aên quaø vaët . …………………………taäp quaùn aên quaø vaët. -Ở hai câu trên có thể dùng được hai từ không?Vì sao ? (Từ tập quán có ý rộng ,thường gắn với chủ thể là số đông .Từ thói quen có ý nghĩa hẹp thường gắn với chủ theå laø caù nhaân) -Vậy từ tập quán được giải thích nghĩa như thế nào ? -Nghĩa của từ ứng với phần nào trong mô hình dưới (SGK-35)? (noäi dung) *Vậy em cho biết nghĩa của từ là gì? - GV chốt ý .HS đọc ghi nhớ .GV chuyển ý . - GV treo baûng phuï. - Từ tập quán được giải nghĩa bằng cách nào ? GV Döông Thò Tuù Anh. Lop6.net. Noäi dung baøi daïy I. Tìm hieåu chung 1.ghĩa của từ là gì ? *Ví duï . * Nhaän xeùt: Taäp quaùn : Thói quen của một cộng đồng địa phương ,dân tộc …được hìnhtừ lâu trong đời sống được mọi ngừi làm theo.   Từ cần được giaûi thích nghóa (Noäi dung). noäi dung giaûi thích nghóa của từ . (Hình thức). 2: Ghi nhớ 1 : ( sgk 35) II: Cách giải thích nghĩa của từ . 1: Ví duï : Tập quán : Thói của một cộng đồng được hình thành từ lâu trong cuộc sống.  Trình baøy khaùi nieäm . Laãm lieät Huøng duõng, oai nghieâm.  Đưa ra từ đồng nghĩa. Náo núng: lung lay không vững lòng tin ở mình.  Đưa từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa. 2: Ghi nhớ 2. (sgk -35) 20.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>