Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 - Chủ đề 1: Một số vấn đề về truyện dân gian Việt Nam và nước ngoài

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý So¹n: 30/ 08/ 2009 chủ đề 1: Gi¶ng: / 09/ 2009 Một số vấn đề về truyện dân gian việt nam và nước ngoài I. Mục tiêu cần đạt:. - Gióp hs «n luyÖn, cñng cè kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ truyÖn d©n gian. - Hs nắm được những đặc điểm tiêu biểu của các thể loại truyện kể dân gian đã học. - Hs n¾m ch¾c ®­îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn, mét sè chi tiÕt NT tiªu biÓu vµ ý nghÜa cña tõng truyÖn. II. TiÕn tr×nh lªn líp:. 1. Tæ chøc: SÜ sè: 6B: 6E: 2. KiÓm tra: KÕt hîp trong giê 3. Néi dung: Hoạt động của Gv và Hs TruyÒn thuyÕt lµ g×?. §Æc ®iÓm tiªu biÓu cña truyÒn thuyÕt?. H·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ nd vµ nt cña mét sè truyÒn thuyÕt VN mà em đã học và đọc thêm?. Néi dung I. TruyÒn thuyÕt: 1. §Þnh nghÜa: TruyÒn thuyÕt lµ lo¹i truyÖn d©n gian kÓ vÒ c¸c nh©n vật và sự kiện có liên quan đế lich sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo. - Lµ TP NT d©n gian. - TruyÒn thuyÕt cã mèi quan hÖ ch¨t chÏ víi thÇn tho¹i. 2. §Æc ®iÓm: - Lµ truyÖn kÓ vÒ c¸c nh©n vËt vµ sù kiÖn lÞch sö trong qu¸ khø. - Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo. - Cã c¬ së lÞch sö, cèt lâi sù thËt lÞch sö. - Người kể, người nghe tin câu chuyện như là có thật, dù truyện có những chi tiết tưởng tượng, kì ảo. - Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử. 3. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña mét sè truyÒn thuyÕt ViÖt Nam: a. Con Rång, ch¸u Tiªn: * NghÖ thuËt: Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo đặc sắc thể hiện trí tưởng tượng phong phú của cha ông ta: - Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật, sù kiÖn; - ThÇn k× ho¸, linh thiªng ho¸ nguån gèc gièng nßi, d©n téc; - Lµm cho truyÖn trë nªn hÊp dÉn, huyÒn ¶o, lung linh. * Néi dung ý nghÜa: - Truyện tôn vinh nguồn gốc đẹp đẽ của dân tộc, nguồn gèc cao quÝ, thiªng liªng con Rång, ch¸u Tiªn. - Thể hiện nguyện ước đoàn kết, thống nhất cộng đồng của người Việt. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý b. B¸nh ch­ng, b¸nh giÇy: * NghÖ thuËt: - Truyện có yếu tố tưởng tượng, kì ảo; - Chi tiết đặc sắc, tiêu biểu cho truyện dân gian. * Néi dung ý nghÜa: - TruyÖn gi¶i thÝch nguån gèc cña b¸nh ch­ng, b¸nh giÇy; - Đề cao lao động, nghề nông; - Ca ngợi người anh hùng văn hoá Lang Liêu. c. Th¸nh Giãng: * NghÖ thuËt: - Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo; - Các yêú tố thần kì trong tp tô đậm vẻ đẹp phi thường đến mức thần thánh của nhân vật. * Néi dung ý nghÜa: - Hình tượng Thánh Gióng là biểu tượng rực rỡ của ý thức, sức mạnh đánh giặc, và khát vọng chiến thắng giÆc ngo¹i x©m cña d©n téc; - ThÓ hiÖn quan niÖm vµ ­íc m¬ vÒ søc m¹nh cña nh©n dân, về người anh hùng chống giặc. d. S¬n Tinh, Thuû Tinh: * NghÖ thu©t: TruyÖn cã nhiÒu chi tiÕt hoang ®­êng, k× ¶o; * Néi dung ý nghÜa: - Giải thích hiện tượng lũ lụt; - Thể hiêh sức mạnh, ước mong của người Việt cổ muèn chÕ ngù thiªn tai; - Suy tôn, ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hïng. e. Sự tích Hồ Gươm: * NghÖ thuËt: Truyện có những chi tiết tưởng tượng kì ảo, giàu ý nghÜa. * Néi dung ý nghÜa: - TruyÖn ca ngîi tÝnh chÊt chÝnh nghÜa, nh©n d©n vµ chiÕn th¾ng vÎ vang cña khëi nghÜa Lam S¬n; - Gi¶i thÝch tªn gäi hå Hoµn KiÕm; - ThÓ hiÖn kh¸t väng hoµ b×nh cña d©n téc. 4. Nh©n vËt truyÒn thuyÕt: a. L¹c Long Qu©n( Con Rång, ch¸u Tiªn): L¹c Long Qu©n lµ vÞ thÇn cã nguån gèc thÇn k×, cao quÝ. ThÇn thuéc nßi rång, con trai thÇn Long N÷, m×nh rồng, thường ở dưới nước, thỉnh thoảng mới lên sống trên cạn. Long Quân ko những sức khoẻ vô địch mà còn có nhiều phép lạ. Thần đã lập nên bao chiến công hiÓn h¸ch: diÖt trõ Ng­ Tinh, Hå Tinh, Méc Tinhnh÷ng loµi yªu qu¸i bÊy l©u lµm h¹i d©n lµnh, ®em l¹i Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý cuéc sèng yªn vui cho d©n lµnh. ThÇn cßn d¹y d©n c¸ch trång trät, ch¨n nu«i, ¨n ë,… L¹c Long Qu©n lµ vÞ phúc thần vô cùng vĩ đại. L¹c Long Qu©n t×nh cê gÆp gì vµ kÕt mèi duyªn tình đẹp đẽ với nàng Âu Cơ xinh đẹp. Chàng rất yêu thương vợ con nhưng vì tính tình tập, quán khác nhau nên vợ chồng chàng phải chia tay. Năm mươi con theo mẹ lên non, năm mươi con theo cha xuống biển. Họ giao hẹn, khi cần thì giúp đỡ lẫn nhau, không bao giờ quªn lêi hÑn. L¹c Long Qu©n lµ vÞ phóc thÇn cã nguån gèc k× l¹, công đức vĩ đại, thần kì, giàu lòng thương yêu dân được người đọc nhiều thế hệ yêu mến, khâm phục. Nh©n vËt Th¸nh Giãng hiÖn lªn b. Th¸nh Giãng( Th¸nh Giãng): nh­ thÕ nµo trong truyÒn thuyÕt Sự ra đời của Gióng thật kì lạ. Ba năm trời Gióng cïng tªn? nằm đâu nằm đấy chẳng cười nói. Vậy mà nghe lời kêu gọi của nhà vua, Gióng ngồi dậy ứng nghĩa, đáp lời kêu gäi cña nói s«ng.TiÕng nãi ®Çu tiªn cña Giãng lµ tiÕng nói yêu nước, nêu cao khí phách anh hùng, quyết tâm đánh giặc, đền ơn vua trả nợ nước. Sau khi gÆp sø gi¶, Giãng lín nhanh nh­ thæi, ¨n bao nhiêu cũng không no, áo mới may mặc vào đã chật. Nhà mẹ Gióng rất nghèo. Cả làng thương Gióng, đem cơm gạo đến để nuôi Gióng. Kh«ng phô lßng d©n lµng, ra trËn Giãng thóc ngựa xông vào lũ giặc, vung roi đánh cho giặc tơi bời, kinh hồn bạt vía. Trận đánh đang diễn ra ác liệt, bỗng roi s¾t g·y, Giãng m­u trÝ nhæ tre lµm vò khÝ quËt vµo quân giặc cường bạo. Đánh tan giặc, không màng danh lîi, Giong cïng ngùa s¾t bay vÒ trêi. §Ó l¹i trong lßng người dân yêu nước bao niềm ngưỡng mộ và biết ơn. Gióng là hình tượng tuyệt đẹp, tràn đầy tinh thần yêu nước, thể hiện sức mạnh anh hùng quật khởi của đất nước và con người Việt Nam. Chàng là người anh hùng thần thoại, cuộc đời lấp lánh chiến công. 4. Cñng cè- dÆn dß: + Cñng cè: - Định nghĩa, đặc điểm của truyền thuyết? - Đặc sắc về nd và nt của các truyền thuyết đã học. + DÆn dß: - Häc thuéc bµi. - Tiếp tục giới thiệu về các nhân vật truyền thuyết đã học.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý So¹n: 30/ 09/ 2009 Gi¶ng: / 10/ 2009 Chuyên đề 1: Tìm hiểu truyện dân gian việt nam và nước ngoài I. Mục tiêu cần đạt:. - TiÕp tôc gióp hs «n luyÖn, cñng cè kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ truyÖn d©n gian. - Hs nắm được những đặc điểm tiêu biểu của các thể loại truyện kể dân gian đã học. - Hs n¾m ch¾c ®­îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn, mét sè chi tiÕt NT tiªu biÓu vµ ý nghÜa cña tõng truyÖn. II. TiÕn tr×nh lªn líp:. 1. Tæ chøc: SÜ sè: 6B: 6E: 2. KiÓm tra: KÕt hîp trong giê. 3. Néi dung: Hoạt động của Gv và Hs Cæ tÝch lµ g×?. §Æc ®iÓm tiªu biÓu cña cæ tÝch?. TruyÖn cæ tÝch gåm mÊy lo¹i?. So s¸nh truyÒn thuyÕt vµ truyÖn cæ tÝch?. Néi dung II. TruyÖn cæ tÝch: 1. §Þnh nghÜa: TruyÖn cæ tÝch lµ lo¹i truyÖn d©n gian kÓ vÒ cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc: nh©n vËt bÊt h¹nh, nh©n vËt dòng sÜ, nh©n vËt cã tµi n¨ng k× l¹, nh©n vËt th«ng minh, nh©n vËt ngèc nghếch, nhân vật là động vật. Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường thể hiện ước mơ, niÒm tin cña nh©n d©n vÒ chiÕn th¾ng cuèi cïng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công. 2. §Æc ®iÓm: - Là truyện kể về cuộc đời, số phận của một số kiÓu nh©n vËt quen thuéc. - Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo. - Người kể, người nghe không tin câu chuyện là cã thËt. - ThÓ hiÖn ­íc m¬, niÒm tin cña nh©n d©n vÒ chiÕn th¾ng cuèi cïng cña lÏ ph¶i, cña c¸i thiÖn. 3. Ph©n lo¹i: - TruyÖn cæ tÝch vÒ loµi vËt - TruyÖn cæ tÝch thÇn k× - TruyÖn cæ tÝch sinh ho¹t. 4. So s¸nh truyÒn thuyÕt vµ truyÖn cæ tÝch: - Gièng nhau: + Đều có yếu tố tưởng tượng, kì ảo; + Có nhiều chi tiết( mô típ) giống nhau: sự ra đời thần kì, nhân vật có những tài năng phi thường… - Kh¸c nhau: + TruyÒn thuyÕt kÓ vÒ c¸c nh©n vËt, sù kiÖn lÞch Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý. H·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ nd vµ nt cña mét sè truyÖn cæ tÝch VN vµ nước ngoài mà em đã học và đọc thªm?. sử và thể hiện cách đánh giá của nhân dân… còn cổ tích kể về cuộc đời của một số loại nhân vật nhất định và thể hiện quan niệm, ước mơ của nhân d©n. + Truyền thuyết được cả người kể lẫn người nghe tin lµ nh÷ng c©u chuyÖn cã thËt; cßn truyÖn cæ tÝch Cả người kể lẫn người nghe coi là những câu chuyÖn kh«ng cã thËt. 5. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña một số truyện cổ tích Việt Nam và nước ngoài: 5.1. TruyÖn cæ tÝch ViÖt Nam: 5.1.a. Th¹ch Sanh: * NghÖ thuËt: - Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng thần kì độc đáo và giàu ý nghĩa. - KÕt cÊu, cèt truyÖn m¹ch l¹c, s¾p xÕp t×nh tiÕt khÐo lÐo, hoµn chØnh. * Néi dung ý nghÜa: - Ngîi ca nh÷ng chiÕn c«ng rùc rì vµ phÈm chÊt cao đẹp của người anh hùng- dũng sĩ dân gian b¸ch chiÕn b¸ch th¾ng Th¹ch Sanh. - Thể hiện ước mơ, niềm tin về đạo đức, công lí xã hội và lí tưởng nhân đạo, yêu hòa bình của nhân d©n ta. 5.1.b. Em bÐ th«ng minh: * NghÖ thuËt: - Hình thức câu đố hay, bát ngờ, lí thú. - T¹o t×nh huèng bÊt ngê vµ x©u chuçi sù kiÖn. * Néi dung ý nghÜa: - Truyện đề cao sự thông minh và trí khôn dân gian. - Tạo nên tiếng cười vui vẻ, hồn nhiên. 5.2. Truyện cổ tích nước ngoài: 5.2.a. C©y bót thÇn: * NghÖ thuËt: - Chi tiết tưởng tượng thần kì, đặc sắc. - Cèt truyÖn li k×. - Giọng kể khi trang nghiêm,khi hài hước, dí dỏm. * Néi dung ý nghÜa: - ThÓ hiÖn quan niÖm cña nh©n d©n ta vÒ c«ng lÝ x· héi. - Khẳng định tài năng phải phục vụ nhân dân, phôc vô chÝnh nghÜa, chèng l¹i c¸i ¸c; nghÖ thuËt ch©n chÝnh thuéc vÒ nh©n d©n. - ThÓ hiÖn ­íc m¬, niÒm tin cña nh©n d©n vÒ kh¶ năng kì diệu của con người. 5.2.b. Ông lão đánh cá và con cá vàng: Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý * NghÖ thuËt: - Tương phản, đối lập; trùng lặp, tăng cấp - Sử dụng yếu tố tưởng tượng, kì ảo. * Néi dung ý nghÜa: Ca ngợi lòng biết ơn người nhân hậu và nêu ra bài học đích đáng cho kẻ tham lam, bội bạc. 6. Nh©n vËt cæ tÝch: Nh©n vËt Th¹ch Sanh hiÖn lªn nh­ a. Th¹ch Sanh: thÕ nµo trong truyÖn cæ cïng tªn? - KiÓu nh©n vËt dòng sÜ cã tµi n¨ng k× l¹. Chàng có những phẩm chất đáng - Ra đời và lớn lên rất kì lạ. quÝ nµo? - Tr¶i qua nhiÒu thö th¸ch, khã kh¨n: + Sù hung b¹o cña thiªn nhiªn + Sự thâm độc của kẻ xấu + Sự xâm lược của kẻ thù. - Cã nhiÒu phÈm chÊt quÝ b¸u: + ThËt thµ, chÊt ph¸c. + Vô tư, hết lòng giúp đỡ người khác. + Dũng cảm, tài năng, có sức khỏe phi thường. + Yªu chuéng hßa b×nh, c«ng lÝ. - Lµ chµng dòng sÜ d©n gian b¸ch chiÕn b¸ch thắng, đại diện cho cái thiện. - Là nhân vật lí tưởng mà nhân dân ước ao và ngưỡng mộ. Em bÐ th«ng minh lµ nh©n vËt nh­ thÕ nµo? b. Em bÐ th«ng minh: - KiÓu nh©n vËt th«ng minh, tµi giái. - Con người thợ cày nhưng thông minh, mưu trí. - Giải đố hay, độc đáo, bất ngờ. - Nhanh nhÑn, cøng cái. - §øa trÎ ®Çy b¶n lÜnh, øng xö nhanh, khÐo lÐo, hån nhiªn vµ ng©y th¬. Nhân vật Mã Lương hiện lên như c. Mã Lương: thÕ nµo trong truyÖn cæ C©y bót - KiÓu nh©n vËt cã tµi n¨ng k× l¹. thÇn? Em häc tËp ®­îc ë nh©n vËt - CËu bÐ må c«i, th«ng minh, say mª häc vÏ. ®iÒu g×? - Khæ luyÖn thµnh tµi. - Được thần linh giúp đỡ. - Nhân hậu, yêu thương người nghèo. - Dũng cảm, mưu trí, thông minh, căm ghét cường quyÒn vµ b¹o lùc. - Là người nghệ sĩ chân chính được nhân dân yêu mến và ngưỡng mộ. 4. Cñng cè- dÆn dß: + Cñng cè: - Định nghĩa, đặc điểm của truyện cổ tích? - Đặc sắc về nd và nt của các truyện cổ đã học. + DÆn dß: - Häc thuéc bµi. - Tiếp tục giới thiệu về các nhân vật cổ tích đã học. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý So¹n: 30/ 10/ 2009 Gi¶ng: 02/ 12/ 2009 Chuyên đề 1: Tìm hiểu truyện dân gian việt nam và nước ngoài I. Mục tiêu cần đạt:. - TiÕp tôc gióp hs «n luyÖn, cñng cè kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ truyÖn d©n gian. - Hs nắm được những đặc điểm tiêu biểu của các thể loại truyện kể dân gian đã học. - Hs n¾m ch¾c ®­îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn, mét sè chi tiÕt NT tiªu biÓu vµ ý nghÜa cña tõng truyÖn. II. TiÕn tr×nh lªn líp:. 1. Tổ chức: Sĩ số: 6B: đủ 6E: đủ 2. KiÓm tra: KÕt hîp trong giê. 3. Néi dung: Hoạt động của Gv và Hs Theá naøo laø truyeän nguï ngoân?. Ñaëc ñieåm tieâu bieåu cuûa nguï ngoân?. H·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ nd vµ nt cña mét sè truyÖn ngô ngôn mà em đã học và đọc thªm?. Néi dung III. TruyÖn ngô ng«n: 1. §Þnh nghÜa: Là loại truyện kể, bằng văn xuôi hay văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người, nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống. 2. §Æc ®iÓm: - Là truyện kể mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con người để nói bóng gió chuyện con người. - Coù yù nghóa aån duï, nguï yù. - Nêu bài học để khuyên răn người ta trong cuộc soáng. 3. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña mét sè truyÖn ngô ng«n: a. Truyện “Êch ngồi đáy giêng”: * NghÖ thuËt: - KÓ ng¾n gän, c.tiÕt cã ý nghÜa. - Sö dông nt Èn dô- nh©n hãa. * Néi dung ý nghÜa: - Phª ph¸n nh÷ng kÎ hiÓu biÕt h¹n hÑp nh­ng huyªnh hoang. - Khuyên nhủ người ta phải biết mở rộng tầm hiểu biÕt, kh«ng ®­îc chñ quan, kiªu ng¹o. b. TruyÖn “ ThÇy bãi xem voi”: * NghÖ thuËt: - Lèi vÝ von quen thuéc. - Từ láy đặc tả. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý - Kiểu câu phủ định triệt để. * Néi dung ý nghÜa: - Chế giễu những người làm nghề bói toán. - Khuyªn: Muèn hiÓu biÕt sù vËt, sù viÖc ph¶i xem xÐt chóng mét c¸ch toµn diÖn. * NÐt chung vµ nÐt kh¸c biÖt gi÷a hai truyÖn “ £ch ngồi đáy giêng” và “Thầy bói xem voi”: Cho biÕt nh÷ng nÐt chung vµ kh¸c biÖt gi÷a hai truyÖn “£ch - NÐt chung: + §Òu nªu lªn bµi häc vÒ nhËn thøc, nh¾c nhë mäi ngồi đáy giêng” và “Thầy bói người phải chú ý tìm hiểu xung quanh một cách xem voi”? toµn diÖn, ko ®­îc chñ quan, kiªu ng¹o. + G¾n víi hai truyÖn lµ hai thµnh ng÷ “£ch ngåi đáy giêng” và “Thầy bói xem voi”. - NÐt riªng: + Truyện “Êch ngồi đáy giêng” nhắc nhở mọi người phải ko ngừng học hỏi để mở rộng thêm tầm hiÓu biÕt, ko ®­îc chñ quan, kiªu ng¹o v× sím muén c¨n bÖnh nµy còng lµm h¹i hä. + TruyÖn “ ThÇy bãi xem voi” chñ yÕu nãi vÒ phương pháp nhận thức: muốn nhận thức đúng sự vật, hiện tượng, phải xem xét kĩ lưỡng và toàn diện đối tượng đó rồi mới đưa ra nhận xét của mình. c. TruyÖn “ Ch©n, Tay, Tai, M¾t, MiÖng”: * NghÖ thuËt: - Dùng biện pháp ẩn dụ- nhân hoá. - Cách miệu tả đúng, phù hợp với các bộ phận. * Néi dung ý nghÜa: Trong một tập thể, mỗi thành viên không thể sống tách biệt mà phải biết nương tựa, gắn bó với nhau để cùng tồn tại; do đó phải biêt hợp tác với nhau và tôn trọng công sức của nhau. * Mượn các hình ảnh ẩn dụ có tính chất truyện, các t¸c gi¶ d©n gian chuyÓn t¶i mét bµi häc nh©n sinh “ §oµn kÕt th× sèng, chia rÏ th× chÕt”. 4. Cñng cè- dÆn dß: + Cñng cè: - Định nghĩa, đặc điểm của truyện ngụ ngôn? - Đặc sắc về nd và nt của các truyện ngụ ngôn đã học. - KÓ chuyÖn ngô ng«n! + DÆn dß: - Häc thuéc bµi. - S­a tÇm truyÖn ngô ng«n? So¹n: 30/ 10/ 2009 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý Gi¶ng: 05/ 12/ 2009 Chuyên đề 1: Tìm hiểu truyện dân gian việt nam và nước ngoài I. Mục tiêu cần đạt:. - TiÕp tôc gióp hs «n luyÖn, cñng cè kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ truyÖn d©n gian. - Hs nắm được những đặc điểm tiêu biểu của các thể loại truyện kể dân gian đã học. - Hs n¾m ch¾c ®­îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn, mét sè chi tiÕt NT tiªu biÓu vµ ý nghÜa cña tõng truyÖn. II. TiÕn tr×nh lªn líp:. 1. Tæ chøc: SÜ sè: 6B: v¾ng: Trang( P) 6E: đủ 2. KiÓm tra: KÕt hîp trong giê. 3. Néi dung: Hoạt động của Gv và Hs Thế nào là truyện cười?. Ñaëc ñieåm tieâu bieåu cuûa truyeän cười?. So saùnh truyeän nguï ngoân vaø truyện cười ?. Néi dung IV. Truyện cười : 1. §Þnh nghÜa: - Làloại truyện kểvề nhữngÕhiện tượng đáng cười trong cuộc sống nhằm tạo ra tiếng cười mua vui hoặc phê phán những thói hư, tật xấu trong xaõ hoäi. - Những chuyện cười thiên về ý nghĩa mua vui được gọi là truyện hài hước. - Những chuyện cười thiên về ý nghĩa Pheâ phaùn goïi laø truyeän chaâm bieám. 2. §Æc ®iÓm: - Là loại truyện kể về những hiện tượng đáng cười trong cuộc sống để những hiện tượng này phơi bày cho người đọc (nghe) phát hiện thấy. - Có yếu tố gây cười. - Nhằm gây cười hoặc mua vui, phê phán, châm biếm những thói hư, tật xấu trong xã hội .Từ đó hướng người ta vươn tới cái tốt đẹp. 3. So sánh truyện ngụ ngôn và truyện cười: - Gièng nhau: Thường chế giễu, gây cười. - Khaùc nhau: Muïc ñích: Mục đích của truyện cười là gây cười để mua vui hoặc phê phán, châm biếm, còn mục ñích cuûa truyeän nguï ngoân laø khuyeân nhuû, raên dạy người ta.. H·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ nd vµ 3. Nh÷ng nÐt chÝnh vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý nt của một số truyện cửụứi mà em của một số truyện cười: a. TruyÖn “Treo biÓn”: đã học? * NghÖ thuËt: - Keát caáu goïn, chaët. - Kết thúc bất ngờ. - Mâu thuẫn gây cười. * Néi dung ý nghÜa: - Tạo tiếng cười vui vẻ, phê phán nhẹ nhàng những người thiếu chủ kiến, ko suy xét. Nhà hàng quả là người “ quan tám cùng ừ, quan tö cuõng gaät”. - Baøi hoïc: + Được góp ý ko nên vội vàng hành động theo ngay khi chöa suy xeùt. + Làm việc gì cũng phải có ý thức, có chủ kieán, bieát tieáp thu coù choïn loïc. - Từ dùng phải có nghĩa, có lượng thông tin cần thiết, ko dùng từ thừa. b. Truyện “ Lợn cưới, áo mới”: * NghÖ thuËt: - Keát caáu goïn, chaët. - Kết thúc bất ngờ. - Sử dụng thành công nghệ thuật đối xứng và phóng đại( Anh lợn cưới và anh áo mới xứng đáng là đối thủ của nhau “kẻ tám lạng người nửa cân”). * Néi dung ý nghÜa: - Truyện chế giễu, phê phán những người có tính hay khoe- khoe cuûa. - Nhắc nhở mọi người: Những ai thích khoe một cách thái quá sẽ trở thành lố bịch trước mắt mọi người. 4. Cñng cè- dÆn dß: + Cñng cè: - Định nghĩa, đặc điểm của truyện cười? - Đặc sắc về nd và nt của các truyện cười đã học. - Kiểm tra 30’: Kể lại một chuyện dân gian em đã học và cho biết cảm nghÜ cña em vÒ truyÖn? + DÆn dß: - Häc thuéc bµi. - Sưa tầm truyện cười? Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Hương Canh – Giáo án chuyên đề Ngữ văn 6 – Giáo viên Hà Thị Minh Thuý. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span>