Bài soạn Ngữ Văn 8 - Tiết 45, 46, 47 - Trường THCS Cao Nhân

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. Ngµy so¹n: 08th¸ng 11 n¨m 2010 Ngµy d¹y líp 8D: 11 th¸ng 11 n¨m 2010. TiÕt 45. «n dÞch, thu«c l¸ A. Mục tiêu cần đạt. 1. KiÕn thøc. - Mối nguy hại ghê gớm toàn diện cuả tệ hút thuốc lá đối với sức khoẻ của con người và đạo đức xã hội. - Tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận thuyết minh trong văn bản 2. KÜ n¨ng: - Đọc hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết. - Tích hợp với phần tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề về đời sống xã hội 3. Thái độ: Có ý thức tốt không hút thuốc lá hoặc vận động tuyên truyền nguời thân bạn bè thÊy ®­îc t¸c h¹i cña thuèc l¸. B. ChuÈn bÞ:. 1. ThÇy: Dự kiến khả năng tích hợp : phần văn qua bài “ Thông tin về trái đất năm 2000” ; Phaàn Tieáng vieät qua baøi “ caâu gheùp” ; phaàn taäp laøm vaên qua baøi” Thuyeát minh” - Một số tranh minh hoạ 2. Trß: Đọc tìm hiểu, soạn bài. C. Tæ chøc d¹y vµ häc. Bước I: ổn định tổ chức lớp. - KiÓm tra sÜ sè, trËt tù, néi vô cña líp ... Bước II: Kiểm tra bài cũ Tr¶ lêi c¸c c©u hái sau : - Trong vb “Thông tin về ngày trái đất năm 2000”, chúng ta đã được kêu gọi về vấn đề gì ? Vấn đề ấy có tầm quan trọng ntn? Từ khi học bài đó đến nay , em đã thực hiện lời kêu gọi ấy ntn? - Bố cục ba phần của vb nhật dụng – thuyết minh khoa học có tác dụng gì đối với người đọc? chứng minh Bước III : Bài mới Hoạt động của thầy Hoạt động của HS Néi dung - Hoạt động 1: Tạo tâm thế  Hs nghe và ghi tựa bài . Thuốc lá là một chủ đề thường xuyên được đề cập trên các phương tiện thông tin đại chuùng. Ngaøy nay coù nhieàu công trình nghiên cứu phân tích tác hại ghê gớm, toàn diện cuûa teä nghieän thuoác laù vaø khoùi thuốc lá đối với đờn sống con người.. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 82.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. Hoạt động 2 : Tri giác . 1. - GV cho đọc Hs văn bản và tìm hieåu chuù thích ( cho 2 HS đọc văn bản một lần mỗi Hs đọc 2 phần): Rõ ràng, mạch lạc, - Hs đọc văn bản – nhận chú ý dòng chữ in nghiêng cần xeùt. Tìm hieåu chuù thích. đọc chậm , những câu cần đọc giọng phù hợp : “Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi! Tội nghiệp thay những cái thai còn nằm trong bụng mẹ.” - GV hướng dẫn HS tìm hiểu ý nghóa teân goïi vaên baûn ? Tại sao nhan đề lại viết Ôn dịch, thuốc lá ? Dấu phẩy đặt ở đây có ý nghĩa gì ?  GV chốt : + So sánh ôn dịch, thuốc lá với ôn dịch, đại dịch khác . + Gây sự chú ý cho người đọc. + Dấu phẩy ở giữa là cách nhấn mạnh và mở rộng nghĩa: Lên án, nguyền rủa, … - GV hướng dẫn Hs chia bố cuïc. - Boá cuïc chia laøm maáy phaàn ? Nội dung chính của từng phần? GV nhận xét và sửa chữa cách chia và nêu nội dung của từng phần .. I/. Tìm hiểu văn bản: 1.Xuất xứ: “Ôn dịch, thuốc lá” thuộc kiểu văn bản nhật dụng đề cập đến vấn đề xã hội có nhiều tác hại .. 2.Ý nghĩa nhan đề : - HS thaûo luaän theo nhoùm Nhan đề văn bản thể hiện tìm hieåu yù nghóa teân goïi vaên quan điểm, thái độ đánh giá đối với tệ nạn thuốc baûn. “OÂn dòch, thuoác laù”. lá . - HS nghe  ghi nhận .. - HS xaùc ñònh boá cuïc vaên baûn (3 phaàn) a/ Từ đầu … “nặng hơn cả AIDS”: Giới thiệu sự nguy hiểm của ôn dịch thuốc lá một cách khái quát . b/ “Ngày trước. . .vào con đường phạm pháp”: Bàn luận và chứng minh những tác hại của thuốc lá và hút thuốc lá đối với cá nhân và cộng đồng.. d/ Còn lại: Cảm nghĩ và lời Hoạt động 3 : Phân tích . - GV hướng dẫn HS phân tích kêu gọi thế giới đứng lên II. Phân tích : choáng laïi oân dòch thuoác laù . vaên baûn.. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 83.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. - HS đọc đoạn 1.. - Hs phaân tích vaên baûn (HS a/ Đoạn 1 nêu nhận định về đọc) thuốc lá: đe dọa sức khỏe và - HS nêu nhận định về thuốc tín mạng con người. Không cần lá. bàn luận chứng minh gì thêm. - GV cho Hs đọc thầm đoạn 2 vaø neâu caâu hoûi: vì sao taùc giaû dẫn lời Trần Hưng Đạo bàn về - Hs đọc thầm việc đánh giặc trước khi phân - Trả lời; so sánh việc tích taùc haïi cuûa thuoác laù? Ñieàu phòng chống thuốc lá với đó tác dụng gì trong lập luận ? việc chống giặc ngoại xâm. - GV nêu ví dụ bổ sung về tác Tác giả mượn lối so sánh haïi cuûa khoùi thuoác laù. này để thuyết minh 1 vấn đề - GV chốt : Thuốc lá đe dọa sức y học. khỏe và tính mạng lồi người, gây ảnh hưởng xấu về đạo đức . - GV neâu caâu hoûi: vì sao taùc giaû ñaët giaû ñònh “Toâi huùt, toâi bò bệnh, mặc tôi” trước khi nêu lên những tác hại về phương dieän XH cuûa thuoác laù. - GV toùm noäi dung.. - HS suy nghó, thaûo luaän.. - GV neâu caâu hoûi: Vì sao taùc giả đưa ra những số liệu để so sánh tình hình hút thuốc lá ở VN với nước Aâu – Mỹ trước khi đưa ra kiến nghị: đã đến lúc mọi người. . .ôn dịch này”. - HS thảo luận – phát biểu. Hỏi : Văn bản có kết hợp và dẫn chứng như thế nào ? Hỏi : trong văn ản sử dụng thủ pháp nghệ thuật tu từ gì để thuyết minh ? * GV chốt : Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động với thuyết minh cụ thể, phân tích trên cơ sở khoa học .Sử - HS trả lời để tìm các yếu tố dụng thủ pháp so sánh để thuyết nghệ thuật của văn bản . minh một cách thuyết phục một. 1/ Taùc haïi cuûa thuoác laù : - Đối với người hút thuốc : Bệnh đường hoïng, gaây ung thö, nhoài maùu cô tim . - Đối với người không huùt : Ñau tim, vieâm pheá quaûn, öng thö …. - Thieät haïi veà kinh teá, xaõ hoäi . => Thuốc lá đe dọa sức khoûe và tính maïng loài người, gây ảnh hưởng xấu về đạo đức .. 2/ Giaûi phaùp haïn cheá huùt thuoác laù : - Tuyeân truyeàn, ñöa ra khaåu hieäu . - Caám quaûng caùo thuoác laù …. 3/ Nghệ thuật : -Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động với thuyết minh cụ thể,. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 84.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8 vấn đề y học liên quan đến tệ nạn xã hội . - Làm gì để chống hút thuốc laù? (Tích hợp bảo vệ môi trường trực tiếp : Hạn chế và bỏ thuốc lá : Tính chất nguy hiểm của thuốc lá (liên hệ các dịch : dịch tả, dịch hạch, đại dịch HIV  ôn dịch thuốc lá còn tệ hơn) ; phê phán lời chống chế (tác giả bác bỏ luận điểm sai lầm, hút là quyền của anh nhưng anh không có quyền đầu độc người khác). Trường THCS Cao Nhân.. - HS nghe .. phân tích trên cơ sở khoa học . -Sử dụng thủ pháp so sánh để thuyết minh một cách thuyết phục một vấn đề y học liên quan đến tệ nạn xã hội .. -HS tìm và nêu các tác hại của thuốc lá đến môi trường 4/ ý nghĩa: (Ghi nhớ sống và tìm cách hạn chế SGK, Tr: 122) cuối cùng đi đến bỏthuốc lá .. - Gv toùm laïi noäi dung - Yêu cầu Hs đọc phần ghi nhớ (SGK tr 122). - HS đọc ghi nhớ SGK tr 122. Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút thuốc lá đối với đời sống con người giống như ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho sức khỏe và tín mạng con người. Song nạn nghiện thuốc lá còn nguy hiểm nhiều hơn cả ôn dịch. Nó gặm nhấm sức khỏe con người nên không dễ kịp thời nhận biết, nó gây tác hại nhiều mặt đối với cuộc sống gia đình và XH. Bởi vậy muốn chống lại nó, cần phải có quyết tâm cao hơn và biện pháp triệt để hơn là phòng chống ôn dịch. Từ phê phán và kêu gọi mọi người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá . Hoạt động 4 : luyện tập :. IV. Luyeän taäp :. Gv cho Hs đọc BT1  Nêu yêu cầu của bài tập và hướng - Hs đọc và nêu yêu cầu dẫn Hs về nhà thực hiện .(dựa - Về nhà thực hiện  tiến theo sách báo và tài liệu trên tới sẽ kiểm tra . internet). Hs thực hiện ở nhà .. - BT2 Gv cũng thực hiện như baøi taäp 1 . (dựa vào đọc thêm SGK/122,123) Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dò. -HS trả lời theo câu hỏi của  Củng cố : -Thuốc lá lây lan và ảnh hưởng GV . gì đến con người ? -Với tệ nạn hút thuốc lá của Việt Nam, ta phải làm gì để hạn chế và bò thuốc lá ?. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 85.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8  Dặn dò : -Bài vừa học : + Học thuộc ghi nhớ . + biện pháp hạn chế và bỏ thuốc lá . -Chuẩn bị bài mới : “Câu ghép (tt)” , cần chú ý : + Tìm hiểu các ví dụ để trả lời câu hỏi trong SGK . + Ghi nhớ . + Vẽ sơ đồ câu . -Bài sẽ trả bài : Câu ghép : Ghi nhớ, các ví dụ, bài tập và vẽ sơ đồ câu ghép .  Hướng dẫn tự học : Về nhà sưu tầm tranh ảnh , tài liệu của tệ nghiện hút thuốc lá và khói thuốc lá đối với sức khỏe cà con người và cộng đồng. Trường THCS Cao Nhân.. -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV .. -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV .. -HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của GV .. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 86.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. Ngµy so¹n: 11 th¸ng 11 n¨m 2010 Ngµy d¹y líp 8D: 13 th¸ng 11 n¨m 2010. TiÕt 46. CAÂU GHEÙP (Tieáp theo) A. Mục tiêu cần đạt. 1. KiÕn thøc. - Mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép . - Cách thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép . 2. KÜ n¨ng: - Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế của câu ghép dựa vào văn cảnh hoặc hoàn cảnh giao tiếp . - Tạo lập tương đối thành thạo câu ghép phù hợp với nhu cầu giao tiếp . 3. Thái độ: Yeõu thớch boọ moõn, coự yự thửực hoùc taọp vaứ sửù duùng caõu B. ChuÈn bÞ:. 1. ThÇy: Dự kiến khả năng tích hợp : Phần văn quan vb “ ôn dịch , thuốc lá” , với Tập làm vaên qua baøi “ Phöông phaùp thuyeát minh” - Bảng phụ, phiếu học tập, ngữ liệu. 2. Trß: Đọc tìm hiểu, soạn bài . C. Tæ chøc d¹y vµ häc. Bước I: ổn định tổ chức lớp. - KiÓm tra sÜ sè, trËt tù, néi vô cña líp ... Bước II: Kiểm tra bài cũ Tr¶ lêi c¸c c©u hái sau : 1. Thế nào là câu ghép ? Đặt 2 câu ghép có sử dụng cặp quan hệ từ ? 2. Trình baøy caùch noái caùc veá trong caâu gheùp. Phụ : Đặt 1 câu ghép có sử dụng quan hệ từ “Không những. . . mà. . .” sau đó chuyển thành câu ghép mới bằng cách đảo lại trật tự các vế câu hoặc bỏ bớt 1 quan hệ từ. Bước III : Bài mới Kiến thức cần đạt ThÇy Trß Hoạt động1 : Tạo tâm thế. + Thêi gian : phót + Phương pháp : thuyết trình. Tiết trước các em đã tìm hiểu về đặc ñieåm, vaø caùch noái caùc veá cuûa caâu gheùp , tieát naøy, chuùng ta ñi tìm hieåu tieáp veà - Ghi tªn bµi quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu . Ho¹t §éng 2, 3, 4. + Thêi gian : phót + Phương pháp-kĩ thuật : Vấn đáp ; Nêu. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 87.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. vấn đề, thuyết trình, Phiêú học tập, .. - Gv cho Hs tìm hieåu quan heä yù nghóa - Hs đọc b.tập giữa các vế câu trong phần I mục 1. - Trả lời câu hỏi: - GV cho HS đọc bài tập và trả lời câu hỏi: chỉ ra kiểu quan hệ ý nghĩa giữa các Quan hệ ý nghĩa: Quan heä nguyeân nhaân – keát veá caâu. quaû. - GV yeâu caàu HS nhaän xeùt – Gv nhaán maïnh : +Veá A: Coù leû tieáng Vieät cuûa chuùng ta // - HS nhaän xeùt đẹp (kết quả). . Quan heä yù nghóa giữa các vế câu: 1. Tìm hieåu ví duï: a. Quan hệ ý nghĩa của các vế trong câu ghép . +Veá A: Coù leû tieáng Vieät cuûa chuùng ta // đẹp (kết quả). Vế B: (bởi vì) tâm Vế B: (bởi vì) tâm hồn của người Việt - HS đọc bt2 – Đặt câu hồn của người Việt Nam ta//rất đẹp …(nguyên nhân) Nam ta//rất đẹp +Quan heä veà yù nghóa: Nguyeân nhaân-keát minh hoïa Neâu yù nghóa quan heä …(nguyeân nhaân) quaû. - Gv yêu cầu HS đọc bt2 (I) Dựa vào (Dựa vào phần luyện tập những kiến thức đã học, nêu thêm những 2,3,4 của tiết trước để đặt mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu có câu) ví duï minh hoïa. - Câu có cặp quan hệ từ: Gv nhaán maïnh : + Veá a: bieåu thò yù nghóa khaúng ñònh . + Veá B: bieåu thò yù nghóa giaûi thích .. +Quan heä veà yù nghóa: Nguyeân nhaân-keát quaû.. + Veá A: bieåu thò yù nghóa khaúng ñònh .. + …vì. . . neân. . (nguyeân + Veá B: bieåu thò yù nghóa giaûi thích . nhaân). - GV dựa vào các bài tập 2,3,4 ở tiết - Câu có cặp quan hệ từ: + Neáu. . .thì. . (ñieàu kieän) trước phần luyện tập. + Tuy. . . nhöng. . (töông Gv ñöa ra ví duï: baûng phuï - GV hướng dẫn HS làm bt2: Đặt câu phản).. + không những … mà … + Các em //phải cố gắng học (để) thầy (tăng tiến) b. Quan hệ ý nghĩa mẹ//được vui lòng (và) để thầy dạy các khác của câu em // được sung sướng .(quan hệ mục ghép. ñích) . + Caùc em //phaûi coá + (Neáu) ai // buoàn phieàn cau coù (thì) gắng học (để) thầy göông // cuõng buoàn phieàn cao coù theo mẹ//được vui lòng ...(quan heä ñieàu kieän-keát quaû) - HS làm phần luyện tập. (và) để thầy dạy +(Mặc dù) nó // vẽ bằng những nét to Bài tập 1,2,3 các em//được sung tướng, (như) ngay cả cái bát múc cám sướng.(quan heä - HS đọc bt1 lợn // sứt một miếng cũng trở nên ngộ muïc ñích) . - laøm baøi taäp. nghónh. (quan heä töông phan . + (Neáu) ai // buoàn phaân tích quan heä yù nghóa .. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 91.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. *GV lấy bài tập ở phần luyện tập và bổ sung thêm (mở rộng) để tìm các câu ghép -Hs quan saùt  phaân tích có quan hệ ý nghĩa khác . caâu  xaùc ñònh quan heä GV gợi ý : giữa các vế câu .. phieàn cau coù (thì) göông // cuõng buoàn phieàn cao coù theo ...(quan heä ñieàu kieän-keát quaû). Bài tập 1.c-luyện tập) (quan heä tăng tiến) Như vậy, chẳng những … mà … chẳng những +(Maëc duø) noù // veõ - HS tìm và phân tích câu … mà …, …. ghép (quan hệ tăng tiến) .. bằng những nét to. Bài tập 1.e- luyện tập) (quan heä nối tiếp) tướng, (như) ngay Hai người/giằng co ..., rồi ai nấy//đều ...nhau - HS tìm và phân tích câu caû caùi baùt muùc caùm [...]. lợn // sứt một miếng cũng trở nên - HS tìm và phân tích câu ngoä nghónh. (quan heä töông phản) ghép (quan hệ lựa chọn) . ghép (quan hệ nối tiếp) .. VÝ dô: (quan heä lựa chọn) + Mình đọc hay tôi đọc. (Nam Cao) + T«i ch­a lµm kÞp hay anh lµm gióp t«i vËy? VÝ dô: (quan heä bổ sung). - HS tìm và phân tích câu -Dượng Hương Thư // như một pho đồng ghép (quan hệ bổ sung) . đúc, các bắp thịt // cuồn cuộn, hai hàm // răng cắn chặt, quai hàm // bạnh ra … - HS tìm và phân tích câu VÝ dô: (quan heä đồng thời) ghép (quan hệ đồng thời, bổ sung) . -MÑ t«i mÊt, vµ chÞ t«i ®i lÊy chång xa. + Sử dụng quan hệ từ "và" chỉ quan hệ đồng thời. - GV keát luaän : + Các vế của câu ghép có quan hệ ý nghĩa với nhau khá chặt chẽ. Những quan hệ thường gặp là : quan hệ nhân quả, quan hệ điều kiện (giả thuyết), quan hệ tương phản, quan hệ tăng tiến, quan hệ lựa chọn, quan hệ bổ sung, quan hệ tiếp nối, quan hệ đồng thời, quan hệ giải thích . - GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK Hoạt động 5 : luyện tập. +Thêi gian: phót +Phương pháp- Kĩ thuật: Vấn đáp, giải thích Phương pháp : Vấn đáp, giải thích, Baøi taäp 1: Xaùc ñònh quan heä yù nghóa caùc - Hs phaân tích  nhaän vế câu trong những câu ghép dưới đây xeùt vaø cho bieát moãi veá caâu bieåu thò yù nghóa Nghe giáo viên hướng gì trong moái quan heä aáy. dẫn để phân tích câu  Gv choát : nêu quan hệ giữa các câu a/(1)Caûnh vaät chung quanh toâi // …. ,(2) .. II. Luyeän taäp: Baøi taäp 1: Quan heä , biểu thị ý nghĩa giữa caùc veá caâu. a/ - quan hệ giữa các veá caâu (1) vaø (2) laø quan heä nguyeân nhaân – keát quaû. - Quan hệ giữa vế (2) vaø (3) laø quan heä. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 92.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. vì chính lóng tôi // dang ….lớn : (3)… tôi // ñi hoïc. giaûi thích, veá (3) giaûi thích cho veá (2). +quan heä (1)-(2): Nhaân –Quaû. b/ Quan heä ñieàu kieän – keát quaû. +quan heä (2)-(3): Giaûi thích=veá (3) giaûi thích cho veá(2).. - Hs phaân tích  nhaän b/ (1)(Nếu) …loài người // … lưu lại xét (thì)(2) … nghèo nàn // sẽ đến bực nào ! Nghe giáo viên hướng  Quan heä ñieàu kieän (ñieàu kieän-keát dẫn để phân tích câu  quaû) . nêu quan hệ giữa các câu c/…chẳng những … mà , chẳng những … và nêu ý kiến về tách câu mà , chẳng những … mà , ….. (5 câu) . +caùc caâu coù quan heä taêng tieán . d/(tuy) rét // vẫn kéo dài , mùa xuân // đã đến bên bờ sông lương . +Quan heä töông phaûn . e/(1) hai người // giằng co nhau….(rồi) (2) ai nấy // đều buông ….. + câu (1) dùng quan hệ từ “rồi” nối hai vế chỉ quan hệ thời gian nối tiếp.. + Caâu (2) coù quan heä nguyeân nhaân-keát - Hs phaân tích  nhaän xeùt quả (vì yếu nên bị lẳng ra ngoài) . - GV cho HS làm tiếp bài tập 2: Gv Nghe giáo viên hướng hướng dẫn cho học sinh đọc và nêu yêu dẫn để phân tích câu  nêu quan hệ giữa các câu caàu baøi taäp  laøm baøi taäp . vaø neâu yù kieán veà taùch Gv choát : thaønh caâu ñôn rieâng bieät Biển // …..mây trời. Trời // xanh thẳm , . biển // … . Trời //… , biển //…. + Tất cả các vế câu ghép đều có nguyên heä nguyeân nhaân – keát quaû . + Khoâng neân taùch caùc veá caâu treân thaønh những câu riêng, vì : các vế câu có quan heä yù nghóa chaët cheõ vaø tinh teá . - Gv cho Hs đọc bài tập 3 , Gv hướng dẫn cho học sinh đọc và nêu yêu cầu bài taäp  laøm baøi taäp  Hs nhaän xeùt . Gv choát : …. (1)Việc thứ nhất : ……. Nó …(2) Việc. c/ Quan heä taêng tieán (đã thực hiện ở bài học) . d/ Quan heä töông phaûn e/ Coù 2 caâu gheùp – câu đầu quan hệ từ “roài” noái 2 veá -> quan heä noái tieáp.(thực hiện ở bài học) Caâu 2 coù quan heä nguyeân nhaân-keát quaû . Baøi taäp 2: Xaùc ñònh quan heä yù nghóa giữa các vế câu. Biển // …..mây trời. Trời // xanh thẳm , biển // … . Trời //… , bieån //…. + Taát caû caùc veá caâu ghép đều có quan hệ nguyeân nhaân – keát quaû . + Khoâng neân taùch caùc veá caâu treân thành những câu rieâng, vì : caùc veá caâu coù quan heä yù nghóa chaët cheõ vaø tinh teá . Baøi taäp 3: YÙ kieán veà vieäc taùch caâu : …. (1)Việc thứ nhất : ……. Noù …(2) Vieäc thứ hai : ……. Xóm cả. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 93.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. thứ hai : ……. Xóm cả …. …. + Một câu trình bày một sự việc mà Lão Hạc nhờ ông giáo. + Moät caâu trình baøy một sự việc mà lão Hạc nhờ ông giáo. + Laäp luaän, caùch dieãn giaûi cuûa nhaân vaät Loã Hạc .. + Laäp luaän, caùch dieãn giaûi cuûa nhaân + Quan heä yù nghóa : Taâm traïng – nguyeän - Hs phaân tích  nhaän vaät lão Haïc . vọng nhờ ông giáo giúp đỡ . + Quan heä yù nghóa : xeùt + Nếu tách thành những câu riêng biệt Nghe giáo viên hướng Tâm trạng – nguyện thì caùc quan heä vọng nhờ ông giáo dẫn để phân tích câu  giúp đỡ . trên bị phá vỡ  không tách thành câu. nêu quan hệ giữa các câu vaø neâu yù kieán veà taùch Baøi taäp 4: GV hướng dẫn học sinh thực thaønh caâu ñôn rieâng bieät hiện ở nhà . . (1) Thôi …..u. (2) Nếu …. Sống được. (3) Thoâi … xoùm caû ... -Hs trao đổi, thảo luận và + Quan hệ giữa các vế câu của câu ghép trả lời . thứ hai là quan hệ điều kiện-kết quả , giữa các vế có sự ràng buộc chặt chẽ  khoâng taùch thaønh caâu ñôn , vì : hình dung ra sự kể lễ, van vỉ tha thiết của nhân vật. ñôn rieâng bieät .. + Neáu taùch thaønh những câu riêng biệt thì caùc quan heä treân bị phá vỡ  không taùch thaønh caâu ñôn rieâng bieät .. -Hs trao đổi, thảo luận và trả lời .. 3. Cuûng coá – luyeän taäp - Neâu caùc veá cuûa caâu gheùp. - Các vế của câu ghép được nối với nhau bởi những quan hệ nào? - Đặt câu với những các vế đã cho VI. Hướng dẫn về nhà - OÂn laïi noäi dung baøi hoïc. - Học phần ghi nhớ - Hoàn thành bài tập còn lại - Soạn bài tiếp theo “ Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm”. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 94.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. Ngµy so¹n: 12 th¸ng 11 n¨m 2010 Ngµy d¹y líp 8D: 14 th¸ng 11 n¨m 2010. TiÕt 47. Phương pháp thuyết minh A. Mục tiêu cần đạt. 1. KiÕn thøc. - Kiến thức về văn bản thuyết minh (trong cụm bài học về văn bản thuyết minh đã học và sẽ học) . - Đặc điểm , tác dụng của các phương pháp thuyết minh . 2. KÜ n¨ng: - Nhận biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh thông dụng . - Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt được bản chất của sự việc . - Tích lũy và nâng cao tri thức đời sống . - Phối hợp sử dụng các phương pháp thuyết minh để tạo lập văn bản thuyết minh theo yêu cầu - Lựa chọn các phương pháp phù hợp như : định nghĩa, so sánh, phân tích, liệt kê để thuyết minh về nguốn gốc, đặc điểm, công dụng của đối tượng . 3. Thái độ: yeõu thớch vaờn hoùc vaứ caựch vieỏt vaờn. B. ChuÈn bÞ:. 1. ThÇy: Dự kiến khả năng tích hợp : Phần Văn qua vb thuyết minh đã học ; Phần Tiếng Vieät qua baøi “ Caâu gheùp” ; Phaàn taäp laøm vaên qua baøi “ Tìm hieåu chung veà vb thuyeát minh” - Bảng phụ, phiếu học, các ngữ liệu 2. Trß: Đọc tìm hiểu, soạn bài C. Tæ chøc d¹y vµ häc. Bước I: ổn định tổ chức lớp. - KiÓm tra sÜ sè, trËt tù, néi vô cña líp ... Bước II: Kiểm tra bài cũ Tr¶ lêi c¸c c©u hái sau : - Theá naøo laø vb thuyeát minh ? - Neâu ñaëc ñieåm chung cuûa vaên baûn thuyeát minh ? Bước III : Bài mới ThÇy Hoạt động1 : Tạo tâm thế + Thêi gian : phót + Phương pháp : thuyết trình. Yêu câu đối với một bài văn thuyết minh là phải có tri thức về đối tượng cần thuyết minh. Tri thức bắt nguồn từ việc học tập,. Trß. Kiến thức cần đạt. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 95.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. tích lũy hằng ngày từ sách báo đặt biệt là từ - Ghi tªn bµi quan sát, tìm hiểu của HS. Ở tiết này, điều quan troïng laø caùc em muoán laøm vaên baûn thuyết minh thì phải có kiến thức. Ho¹t §éng 2, 3, 4. + Thêi gian : phót + Phương pháp-kĩ thuật : Vấn đáp ; Nêu vấn đề, thuyết trình, Phiêú học tập, .. GV nêu câu hỏi để HS trả lời ôn lại các loại tri thức của văn bản thuyết minh ở tiết 1 . Lớp báo cáo . - GV neâu caâu hoûi : HS trả bài . 1a/Các văn bản đã tìm hiểu ở tiết 1 đã sử dụng loại tri thức gì ? - GV nêu câu hỏi 1b/ Làm thế nào để có các tri thức ấy ? - Gv hoûi theâm: Quan saùt, phaân tích laø nhö - HS nghe và nghi tựa theá naøo ? Vai troø cuûa quan saùt, hoïc taäp, tích luỹ ở đây như thế nào ? Gv choát : -Quan sát: Tìm hiểu đối tượng về màu sắc, hình dáng, kích thước đặc điểm, tính chất … -Học tập : Tìm hiểu đối tượng qua sách báo, tài liệu và từ điển …(vd: vì sao lá có màu - HS trả lời xanh, KN Noâng Vaên Vaân) Câu 1a/ Sử dụng các loại tri -Tham quan: Tìm hiểu đối tượng bằng cách thức về sự vật, khoa học, trực tiếp…(vd: Cây dừa …, Huế ) lịch sử, văn hóa. -Quan sát đối tượng về hình dáng, kích thước, đặc điểm. 1b/ - Quan saùt. -Tìm hiểu mối quan hệ giữa đối tượng với - Hoïc taäp các đối tượng khác xung quanh .Tìm hiểu - Tham quan quaù trình phaùt sinh, phaùt trieån, toàn taïi vaø - HS trả lời. maát ñi .. I. TÌM HIEÅU CAÙC PHÖÔNG PHAÙP THUYEÁT MINH: 1. Quan saùt, hoïc tập tích lũy tri thức để làm bài văn thuyeát minh . - Các tri thức về : Sự vật (cây dừa), khoa hoïc (laù caây, con giun đất), lịch sử (khởi nghóa Noâng Vaên Vân), văn hoá (Huế) … - Để có tri thức cần : Quan saùt, hoïc taäp tích luyõ, tham quan, tìm hiểu sự vật, hiện tượng cần thuyết minh, nhất là phải nắm bắt được bản chất, đặc trưng của chúng.. -Ghi cheùp soá lieäu cho thaät chính xaùc . ==> Neâu khaúng ñònh yeâu caàu: Muoán laøm vaên baûn thuyeát minh phaûi quan saùt, tìm - HS trả lời hiểu, tích lũy tri thức. - GV nêu câu hỏi 1c/ Bằng tưởng tượng, suy luận có thể có tri thức để làm bài văn thuyết minh được hay không ? 1b/ - Khoâng theå laøm vaên -Gv chốt : Muốn có tri thức để làm tốt văn bản thuyết minh, vì : không có tri thức . Văn bản thuyết baûn thuyeát minh thì ta phaûi laøm sao ?. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 96.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. - Gv gọi Hs đọc ghi nhớ (phần 1 SGK.Tr : 128). minh không thể tưởng tưởng tượng, suy luận ra .. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một soá phöông phaùp thuyeát minh:. 2. Phöông minh.. - GV yeâu caàu Hs tìm hieåu muïc I. 2 (SGK) và trao đổi thảo luận về từng phöông phaùp. - Hs đọc trao đổi – thảo 1. Phương pháp nêu định nghĩa, giải luận về từng phương pháp. thích.. phaùp. thuyeát. Coù 6 phöông phaùp nhöng coù theå gheùp thaønh 5 nhö sau : a) Phöông phaùp neâu ñònh nghóa, giaûi thích .. - GV hoûi. Trong caùc caâu vaên treân ta thường gặp từ gì?. Sau từ ấy người ta cung cấp kiến thức như thế nào?. - Gặp từ ‘là” - Hãy nêu vai trò, đặc điểm của loại caâu vaên giaûi thích trong vaên baûn - Tri thức về đối tượng thuyeát minh. - Giới thiệu giúp người đọc 2. Phöông phaùp lieät keâ, neâu ví duï : b) Phöông phaùp lieät keâ, neâu hiểu về đối tượng. yêu cầu Hs đọc nêu ví dụ và số liệu ví duï . “Thông tin về trái đất. . . nêu câu - HS đọc, trả lời. - Taùc duïng: Phöông phaùp hỏi để HS trả lời. - GV gợi ý để HS hiểu thêm phương liệt kê có ví dụ, số liệu cụ phaùp lieät keâ coù taùc duïng nhö theá theå coù taùc duïng thuyeát phuïc nào đối với việc trình bày tính chất người đọc. của sự vật. - GV cho Hs thấy được tác dụng của VD là làm cho vấn đề trừu tượng trởnên gần gũi hơn và có sức thuyết phục phải có cơ sở thực tế, đáng tin caäy baøi “oân dòch thuoác laù” 3. Phöông phaùp duøng soá lieäu (con soá): - Gv cho học sinh đọc đoạn văn d/  Hỏi : Đoạn văn đã cung cấp những số liệu nào ? Nếu không có số liệu, có thể làm sáng tỏ được vai troø cuûa cỏ trong thaønh phoá khoâng ?. c) Phöông phaùp duøng soá lieäu (con soá) .. Gv choát : VD: Thoâng tin veà ngaøy. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 83.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. trái đất năm 2000 ….. -Hs neâu ra caùc con soá trong  Tin caäy, thuyeát phuïc … đoạn văn  Nhận xét  và neâu vai troø cuûa caùc con soá 4. Phöông phaùp so saùnh . - Gv neâu caâu hoûi veà caùc so saùnh trong vieäc neâu vai troø cuûa trong baøi “oân dòch, thuoác laù” vaø cho coû . bieát taùc duïng cuûa phöông phaùp so saùnh. - GV phaân tích, khaúng ñònh yù kieán đúng. 5. Phương pháp phân tích, phân loại .. d) Phöông phaùp so saùnh .. Dựa vào câu hỏi SGK - GV cho Hs trả lời.. - Hs trả lời: nêu các ví dụ - GV chốt ý: Trong thực tế, người tác dụng: tăng sức thuyết viết thường kết hợp cả 5 phương phục và độ tin cậy cho nội pháp 1 cách hợp lí có hiệu quả dung được thuyết minh. -HS: chia đối tượng ra từng => GV cho HS đọc ghi nhớ2 SGK mặt, từng khía cạnh từng vấn đề để lần lượt thuyết trang 128 . minh. -HS đđọc ghi nhớ .. e) Phöông phaùp phaân tích, phân loại . . Kết hợp 5 phương pháp hợp lý  có hieäu quaû  vaên baûn seõ toát hôn .. Ghi nhớ 2 : (phần ° 2 -SGK. Tr : 128 ) Hoạt động 3 : Luyện tập .. II . Luyeän taäp.. Baøi taäp 1 :. Bài tập 1 .Phạm vi vấn đề:. -Gv gọi Hs đọc mục 1. II. -Gv goïi Hs neâu yeâu caàu . -Gv cho Hs neâu yù kieán . -Gv cho Hs nhaän xeùt . GV choát :. - Kiến thức về khoa học (một baùc só) : Taùc haïi cuûa khoùi thuoác -Hs đọc -Hs nêu yêu cầu  nhận xét lá đối với sức khoẻ và cơ chế di truyền giống loài của con  nghe người …. - Kiến thức về xã hội (nhà tâm lyù); Taâm lyù leäch laïc cuûa moät soá người coi hút thuốc là lịch sự ….. + Kiến thức khoa học của một bác sĩ . + Kiến thức tâm lý xã hội trong một xã hội hiện đại … . Cần kiến thức chính xác .. Baøi taäp 2 : -Gv gọi Hs đọc mục 2. II.. Baøi taäp 2 . Caùc phöông phaùp:. -Gv goïi Hs neâu yeâu caàu .. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 83.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Bµi so¹n Ng÷ V¨n 8. Trường THCS Cao Nhân.. -Gv cho Hs neâu yù kieán . -Gv cho Hs nhaän xeùt .. - So sánh đối chiếu . -Hs đọc. - Phân tích từng tác hại .. GV choát : -. -Hs neâu yeâu caàu  nhaän xeùt - Neâu soá lieäu . Phương pháp so sánh đối chiếu :  nghe So sánh với AIDS, với giặc ngoại xâm .. -. Phöông phaùp phaân tích: Taùc haïi cuûa ni-coâ-tin, cuûa khí caùc-bon. -. Phöông phaùp neâu soá lieäu: soá tieàn mua moät bao 555, soá tieàn phạt ở Bỉ ….. Baøi taäp 3 : GV hướng dẫn học sinh thực hiện ở nhà .. Baøi taäp 3 : Thuyết minh cần có :. -Gv gọi Hs đọc mục 3. II. -Gv goïi Hs neâu yeâu caàu . -Gv cho Hs neâu yù kieán . -Gv cho Hs nhaän xeùt . GV choát :. -Hs đọc. + Kiến thức:. -Hs nêu yêu cầu  nghe và về - Về lịch sử, về cuộc kháng nhà thực hiện chiến chống Mỹ cứu nước - Về quân sự.. - Về lịch sử, về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. - Về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mỹ cứu nước …. - Về quân sự. - Về cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời chống Mỹ cứu nước …. + Phöông phaùp : duøng soá lieäu và các sự kiện .. + Phương pháp : dùng số liệu và các sự kieän . Baøi taäp 4 : GV hướng dẫn học sinh thực hiện ở nhà . GV gợi ý : -Hs đọc + Phân loại các đối tượng HS có hợp ý -Hs neâu yeâu caàu  nghe và về không ? (thuyết phục không?) nhà thực hiện + Hợp lý ở chỗ nào ? ….. Baøi taäp 4 : Nhận xét phân loại . - Phân loại có sức thuyết phục . - Chỉ ra được nguyên nhân của HS học yếu kém của từng đối tượng . - Từ đó có biện pháp khác nhau .. D.Hướng dẫn về nhà và chuẩn bị bài học sau. + Học thuộc ghi nhớ . + Xem lại các ví vụ và bài tập . - Chuẩn bị bài mới : Chuẩn bị tiết sau nghe trả bài kiểm tra văn và TLV số 2 . - Bài sẽ trả bài : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh .  Hướng dẫn tự học : - Sưu tầm, đọc thêm cácvăn bản thuyết minh sử dụng phong phú các phương pháp để học tập : Thư viện, internet … - Đọc kỹ một ố đoạn văn thuyết minh hay : Thư viện, internet …. Người soạn: Nguyễn Thế Quyên - Năm học 2010 - 2011 Lop8.net. 83.

<span class='text_page_counter'>(16)</span>