Giáo án Sinh học 7 kì 2 - Trường THCS Trưng Vương

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 20 Ngµy so¹n: 03/01/2009 Ngµy d¹y: Lớp lưỡng cư Tiết 39 - Bµi 35 ếch đồng I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nắm vững các đặc điểm đời sống của ếch đồng. - Mô tả được đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh vµ mÉu vËt. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích. II. §å dïng d¹y vµ häc. - B¶ng phô ghi néi dung b¶ng SGK trang 114. - Tranh cấu tạo ngoài của ếch đồng. - MÉu: Õch nu«i trong lång nu«i. - HS: chuÈn bÞ theo nhãm. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Cho những VD nêu ảnh hưởng của điều kiện sống khác nhau đến cấu tạo cơ thể vµ tËp tÝnh cña c¸? - Vai trò của cá đối với đời sống con người? 3. Bµi míi Hoạt động 1: Đời sống Môc tiªu: - HS nắm được đặc điểm đời sống của ếch đồng. - Giải thích được một số tập tính của ếch đồng. - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong - HS tự thu nhận thông tin trong SGK SGK vµ th¶o luËn: trang 113 vµ rót ra nhËn xÐt. - Th«ng tin trªn cho em biÕt ®iÒu g× vÒ - 1 HS tr×nh bµy, c¸c HS kh¸c nhËn Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. xÐt bæ sung. đời sống của ếch đồng? - GV cho HS gi¶i thÝch mét sè hiÖn tượng: - Vì sao ếch thường kiếm mồi vào ban - HS trình bày ý kiến. đêm? - Thøc ¨n cña Õch lµ s©u bä, giun, èc nãi lªn ®iÒu g×? (con mồi ở cạn và ở nước nên ếch có đời sống vừa cạn vừa nước). KÕt luËn: - ếch có đời sống vừa ở nước vừa ở cạn (nửa nước, nửa cạn). - Kiếm ăn vào ban đêm. - Có hiện tượng trú đông. - Là động vật biến nhiệt. Hoạt động 2: Cấu tạo ngoài và di chuyển Mục tiêu: HS giải thích được những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước. - HS nêu được cách di chuyển của ếch khi ở nước và khi ở cạn. a. Di chuyÓn - GV yªu cÇu HS quan s¸t c¸ch di - HS quan s¸t, m« t¶ ®­îc: chuyÓn cña Õch trong lång nu«i vµ h×nh + Trªn c¹n: khi ngåi chi sau gÊp ch÷ Z, 35.2 SGK, mô tả động tác di chuyển lúc nhảy chi sau bật thẳng  nhảy cóc. trªn c¹n. + Quan sát cách di chuyển trong nước + Dưới nước: Chi sau đẩy nước, chi của ếch và hình 35.3 SGK, mô tả động trước bẻ lái. tác di chuyển trong nước. KÕt luËn: - Õch cã 2 c¸ch di chuyÓn; + Nh¶y cãc (trªn c¹n) + Bơi (dưới nước). b. CÊu t¹o ngoµi - GV yªu cÇu HS quan s¸t kÜ h×nh 35.1, - HS dùa vµo kÕt qu¶ quan s¸t vµ tù 2, 3 vµ hoµn chØnh b¶ng trang 114. hoµn thµnh b¶ng 1. - Th¶o luËn vµ tr¶ lêi c©u hái: - HS th¶o luËn trong nhãm, thèng nhÊt - Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài ý kiến. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. của ếch thích nghi với đời sống ở cạn?- Những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở nước? - GV treo b¶ng phô ghi néi dung c¸c đặc điểm thích nghi, yêu cầu HS giải thích ý nghĩa thích nghi của từng đặc ®iÓm. - GV chèt l¹i b¶ng chuÈn.. + §Æc ®iÓm ë c¹n: 2, 4, 5 + Đặc điểm ở nước: 1, 3, 6 - HS gi¶i thÝch ý nghÜa thÝch nghi, líp nhËn xÐt, bæ sung.. KÕt luËn: - ếch đồng có các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống vừa cạn vừa nước (các đặc điểm như bảng trang 114). Các đặc điểm thích nghi đời sống của ếch §Æc ®iÓm h×nh d¹ng vµ cÊu t¹o ý nghÜa thÝch nghi - §Çu dÑp nhän, khíp víi th©n thµnh 1 khối thuôn nhọn về trước. - M¾t vµ lç mòi ë vÞ trÝ cao trªn ®Çu (mòi th«ng víi khoang miÖng vµ phæi võa ngöi, võa thë). - Da trÇn phñ chÊt nhÇy vµ Èm dÔ thÊm khÝ. - Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiÕt ra, tai cã mµng nhÜ. - Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt - C¸c chi sau cã mµng b¬i c¨ng gi÷a c¸c ngãn..  Giảm sức cản của nước khi bơi.  Khi b¬i võa thë võa quan s¸t..  Giúp hô hấp trong nước.  B¶o vÖ m¾t, gi÷ m¾t khái bÞ kh«, nhËn biÕt ©m thµnh trªn c¹n.  ThuËn lîi cho viÖc di chuyÓn.  Tạo thành chân bơi để đẩy nước.. Hoạt động 3: Sinh sản và phát triển của ếch Môc tiªu: HS tr×nh bµy ®­îc sù sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch. - GV cho HS th¶o luËn vµ tr¶ lêi c©u hái: - Trình bày đặc điểm sinh sản của ếch? - Trứng ếch có đặc điểm gì? - V× sao cïng lµ thô tinh ngoµi mµ sè lượng trứng ếch lại ít hơn cá? Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. - HS tù thu nhËn th«ng tin trong SGk trang 114 và nêu được các đặc điểm sinh s¶n: + Thô tinh ngoµi + Có tập tính ếch đực ôm lưng ếch cái..

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - GV treo tranh h×nh 35.4 SGK vµ yªu - HS gi¶i thÝch. cÇu HS tr×nh bµy sù ph¸t triÓn cña Õch? - So s¸nh sù sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch víi c¸? - GV më réng: trong qu¸ tr×nh ph¸t triển, nòng nọc có nhiều đặc điểm - HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức. gièng c¸ chøng tá vÒ nguån gèc cña Õch. KÕt luËn: - Sinh s¶n: + Sinh s¶n vµo cuãi mïa xu©n + Tập tính: ếch đực ôm lưng ếch cái, đẻ ở các bờ nước. + Thụ tinh ngoài, để trứng. - Ph¸t triÓn: Trøng  nßng näc  Õch (ph¸t triÓn cã biÕn th¸i). 4. Cñng cè Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái sau: - Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở nước của ếch? - Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài chứng tỏ ếch thích nghi với đời sống ở cạn? - Tr×nh bµy sù sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch? 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK. - Chuẩn bị theo nhóm: ếch đồng. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 20 Ngµy so¹n: 03/01/2009 Ngµy d¹y: Tiết 40 - Bµi 36 Thùc hµnh. Quan sát cấu tạo trong của ếch đồng trên mẫu mổ I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nhËn d¹ng c¸c c¬ quan cña Õch trªn mÉu mæ. - Tìm những cơ quan, hệ cơ quan thích nghi với đời sống mới chuyển lên cạn. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh vµ mÉu vËt. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Có thái độ nghiêm túc trong học tập. II. §å dïng d¹y vµ häc. - Mẫu mổ ếch đủ cho các nhóm. - MÉu mæ sä hoÆc m« h×nh n·o Õch. - Bộ xương ếch. - Tranh cÊu t¹o trong cña Õch. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước và ở cạn? 3. Bµi míi Hoạt động 1: Quan sát bộ xương ếch - GV hướng dẫn HS quan sát hình 36.1 SGK và nhận biết các xương trong bộ xương ếch. - GV yªu cÇu HS quan s¸t mÉu bé xương ếch, đối chiếu hình 36.1 xác định các xương trên mẫu. - GV gäi HS lªn chØ trªn mÉu tªn xương. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. - HS tù thu nhËn th«ng tin vµ ghi nhí vị trí, tên xương: xương đầu, xương cột sống, xương đai và xương chi.. - 1 HS lªn b¶ng chØ. - §¹i diÖn nhãm ph¸t biÓu, c¸c nhãm.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - GV yªu cÇu HS th¶o luËn: kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - Bộ xương ếch có chức năng gì? - GV chèt l¹i kiÕn thøc. KÕt luËn: - Bộ xương: xương đầu, xương cột sống, xương đai (đai vai và đai hông), xương chi (chi trước và chi sau). - Chøc n¨ng: + Tạo bộ khung nâng đỡ cơ thể. + Lµ n¬i b¸m cña c¬  di chuyÓn. + To¹ thµnh khoang b¶o vÖ n·o, tuû sèng vµ néi quan. Hoạt động 2: Quan sát da và các nội quan trên mẫu mổ a. Quan s¸t da - GV hướng dẫn HS: + Sê tay lªn bÒ mÆt da, quan s¸t mÆt bªn trong da vµ nhËn xÐt. - GV cho HS th¶o luËn vµ nªu vai trß cña da.. - HS thực hiện theo hướng dẫn: + NhËn xÐt: da Õch Èm ­ít, mÆt bªn trong có hệ mạch máu dưới da. - 1 HS tr¶ lêi, c¸c HS kh¸c nhËn xÐt bæ sung.. KÕt luËn: - ếch có da trần (trơn, ẩm ướt) mặt trong có nhiều mạch máu giúp trao đổi khÝ. b. Quan s¸t néi quan - GV yêu cầu HS quan sát hình 36.3 - HS quan sát hình, đối chiếu với mẫu đối chiếu với mẫu mổ và xác định các mổ và xác định vị trí các hệ cơ quan. - §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy, c¸c nhãm c¬ quan cña Õch (SGK). - GV đến từng nhóm yêu cầu HS chỉ khác nhận xét. GV và cả lớp bổ sung, tõng c¬ quan trªn mÉu mæ. uèn n¾n sai sãt. - GV yêu cầu HS nghiên cứu bảng đặc - HS thảo luận, thống nhất câu trả lời. ®iÓm cÊu t¹o trong cña Õch trang 118, - Yªu cÇu nªu ®­îc: th¶o luËn vµ tr¶ lêi c©u hái: - Hệ tiêu hoá của ếch có đặc điểm gì + Hệ tiêu hoá: lưỡi phóng ra bắt mồi, d¹ dµy, gan mËt lín, cã tuyÕn tuþ. kh¸c so víi c¸? - Vì sao ở ếch đã xuất hiện phổi mà + Phổi cấu tạo đơn giản, hô hấp qua da lµ chñ yÕu. vẫn trao đổi khí qua da? - Tim cña Õch kh¸c c¸ ë ®iÓm nµo? + Tim 3 ng¨n, 2 vßng tuÇn hoµn. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. Tr×nh bµy sù tuÇn hoµn m¸u cña Õch? - Yªu cÇu HS quan s¸t m« h×nh bé n·o ếch, xác định các bộ phận của não. - GV chèt l¹i kiÕn thøc. - GV cho HS th¶o luËn: - Trình bày những đặc điểm thích nghi - HS thảo luận xác định được các hệ cơ với đời sống trên cạn thể hiện ở cấu tiêu hoá, hô hấp, tuần hoàn thể hiện sự thích nghi với đời sống chuyển lên trên t¹o trong cña Õch? c¹n. KÕt luËn: - Cấu tạo trong của ếch: Bảng đặc điểm cấu tạo trong trang 118 SGK. 4. Cñng cè - GV nhận xét tinh thần, thái độ của HS trong giờ thực hành. - NhËn xÐt kÕt qu¶ quan s¸t cña c¸c nhãm. - Cho HS thu dän vÖ sinh. 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Häc bµi vµ hoµn thµnh thu ho¹ch theo mÉu SGK trang 119.. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 21 Ngµy so¹n: 10/01/2009 Ngµy d¹y: Tiết 41 - Bµi 37 Đa dạng và đặc điểm chung của lớp lưỡng cư I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nắm được sự đa dạng của lưỡng cư về thành phần loài, môi trường sống và tËp tÝnh. - Hiểu rõ được vai trò của lưỡng cư với đời sống và tự nhiên. - Trình bày được đặc điểm chung của lưỡng cư. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh h×nh nhËn biÕt kiÕn thøc. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích. II. §å dïng d¹y vµ häc. - Tranh ảnh 1 số loài lưỡng cư. - B¶ng phô ghi néi dung: Tên bộ lưỡng cư. H×nh d¹ng. §Æc ®iÓm ph©n biÖt §u«i Kích thước chi sau. Cã ®u«i Kh«ng ®u«i Kh«ng ch©n - C¸c m¶nh giÊy rêi ghi c©u tr¶ lêi lùa chän. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Yêu cầu HS nộp bản thu hoạch giờ trước. 3. Bµi míi Hoạt động 1: Đa dạng về thành phần loài Môc tiªu: - HS nêu được các đặc điểm đặc trưng nhất để phân biệt 3 bộ lưỡng cư. Từ đó thấy được môi trường sống ảnh hưởng đến cấu tạo ngoài của từng bộ. - GV yªu cÇu HS quan s¸t h×nh 37.1 - C¸ nh©n tù thu nhËn th«ng tin vÒ Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. SGK, đọc thông tin và làm bài tập bảng sau: Tên bộ lưỡng cư Đặc điểm phân biệt H×nh d¹ng §u«i Kích thước chi sau Cã ®u«i Kh«ng ®u«i Kh«ng ch©n - Th«ng qua b¶ng, GV ph©n tÝch møc độ gắn bó với môi trường nước khác nhau  ảnh hưởng đến cấu tạo ngoài tõng bé. - HS tù rót ra kÕt luËn.. đặc điểm 3 bộ lưỡng cư, thảo luận nhãm vµ hoµn thµnh b¶ng. - §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy, c¸c nhãm kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - Yêu cầu nêu được: các đặc điểm đặc trưng nhất phân biệt 3 bộ: căn cứ vµo ®u«i vµ ch©n.. - HS tr×nh bµy ý kiÕn.. KÕt luËn: - Lưỡng cư có 4000 loài chia làm 3 bộ: + Bộ lưỡng cư có đuôi + Bộ lưỡng cư không đuôi + Bộ lưỡng cư không chân. Hoạt động 2: Đa dạng về môi trường và tập tính Mục tiêu: HS nắm được sự ảnh hưởng của môi trường tới tập tính và hoạt động của lưỡng cư. - GV yêu cầu HS quan sát hình 37 (15) đọc chú thích và lựa chọn câu trả lời ®iÒn vµo b¶ng trang 121 GSK. - GV treo b¶ng phô, HS c¸c nhãm ch÷a bµi b»ng c¸ch d¸n c¸c m¶nh giÊy ghi c©u tr¶ lêi. - GV thông báo kết quả đúng để HS theo dâi.. - C¸ nh©n HS tù thu nhËn th«ng tin qua h×nh vÏ, th¶o luËn nhãm vµ hoµn thµnh b¶ng. - §¹i diÖn c¸c nhãm lªn chän c©u tr¶ lêi d¸n vµo b¶ng phô. - Nhãm kh¸c theo dâi, nhËn xÐt, bæ sung nÕu cÇn.. KÕt luËn: Một số đặc điểm sinh học của lưỡng cư Tªn loµi §Æc ®iÓm n¬i sèng Hoạt động C¸ cãc Tam §¶o - Sèng chñ yÕu trong - Ban ngµy Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. TËp tÝnh tù vÖ - Trèn ch¹y Èn.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. nước - Ưa sống ở nước hơn. Ônh ­¬ng lín Cãc nhµ. - Ban đêm. - ¦a sèng trªn c¹n h¬n - Ban đêm - Sống chủ yếu trên cây, - Ban đêm bôi c©y, vÉn lÖ thuéc vµo môi trường nước. - Sèng chñ yÕu trªn c¹n - Chui luån trong hang đất. Õch c©y Õch giun. nÊp - Do¹ n¹t - Tiết nhựa độc - Trèn ch¹y Èn nÊp Trèn, Èn nÊp. Hoạt động 3: Đặc điểm chung của lưỡng cư - GV yêu cầu các nhóm trao đổi và trả lêi c©u hái: - Nêu đặc điểm chung của lưỡng cư về môi trường sống, cơ quan di chuyển, đặc điểm các hệ cơ quan?. - C¸ nh©n HS thu thËp th«ng tin SGK và hiểu biết của bản thân, trao đổi nhóm và rút ra đặc điểm chung của lưỡng cư.. KÕt luËn: Lưỡng cư là động vật có xương sống thích nghi với đời sống vừa cạn vừa nước. + Da trÇn vµ Èm + Di chuyÓn b»ng 4 chi + H« hÊp b»ng phæi vµ da + Tim 3 ng¨n, 2 vßng tuÇn hoµn, m¸u pha nu«i c¬ thÓ. + Thô tinh ngoµi, nßng näc ph¸t triÓn qua biÕn th¸i. + Là động vật biến nhiệt. Hoạt động 4: Vai trò của lưỡng cư Mục tiêu: HS nắm được vai trò của lưỡng cư trong tự nhiên và trong đời sống. - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK vµ tr¶ lêi c©u hái: - Lưỡng cư có vai trò gì đối với con người? Cho VD minh hoạ? - V× sao nãi vai trß tiªu diÖt s©u bä cña lưỡng cư bổ sung cho hoạt động của chim? Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. - C¸ nh©n HS nghiªn th«ng tin SGK trang 122 vµ tr¶ lêi c©u hái: - Yªu cÇu nªu ®­îc: + Cung cÊp thùc phÈm + Gióp viÖc tiªu diÖt s©u bä g©y thiÖt h¹i cho c©y. + CÊm s¨n b¾t..

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - Muốn bảo vệ những loài lưỡng cư có - 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung. Ých ta cÇn lµm g×? - GV cho HS rót ra kÕt luËn. - Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường: GD cho học sinh ý thức bảo vệ động vật có ích. KÕt luËn: - Làm thức ăn cho con người. - 1 số lưỡng cư làm thuốc. - Diệt sâu bọ và là động vật trung gian gây bệnh. 4. Cñng cè Yªu cÇu HS lµm bµi tËp sau: Đánh dấu X vào câu trả lời đúng trong các câu sau về đặc điểm chung của lưỡng cư: 1- Là động vật biến nhiệt 2- Thích nghi với đời sống ở cạn 3- Tim 3 ng¨n, 2 vßng tuÇn hoµn, m¸u pha ®i nu«i c¬ thÓ 4- Thích nghi với đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn. 5- Máu trong tim là máu đỏ tươi 6- Di chuyÓn b»ng 4 chi 7- Di chuyÓn b»ng c¸ch nh¶y cãc 8- Da trÇn Èm ­ít 9- Õch ph¸t triÓn cã biÕn th¸i. 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK. - §äc môc “Em cã biÕt”. - KÎ b¶ng trang 125 SGK vµo vë.. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 21 Ngµy so¹n: 10/01/2009 Ngµy d¹y: Líp bß s¸t Tiết 42 - Bµi 38 Th»n l»n bãng ®u«i dµi I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nắm được các đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng. - Giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống ë c¹n. - M« t¶ ®­îc c¸ch di chuyÓn cña th»n l»n. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Gi¸o dôc niÒm yªu thÝch m«n häc. II. §å dïng d¹y vµ häc. - GV:Tranh cÊu t¹o ngoµi th»n l»n bãng. B¶ng phô ghi néi dung b¶ng trang 125 SGK. Phiếu học tập ghi nội dung so sánh đặc điểm đời sống thằn lằn bóng và ếch đồng. - HS: chuẩn bị theo nội dung đã dặn. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Nêu đặc điểm chung của lưỡng cư? - Vai trò của lưỡng cư đối với đời sống con người? 3. Bµi míi. Môc tiªu:. Hoạt động 1: Đời sống - HS nắm được các đặc điểm đời sống của thằn lằn. - Trình bày được đặc điểm sinh sản của thằn lằn.. - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK, - HS tự thu nhận thông tin, kết hợp làm bài tập so sánh đặc điểm đời sống với kiến thức đã học để hoàn thành Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. của thằn lằn và ếch đồng. phiÕu häc tËp. - GV kÎ nhanh phiÕu häc tËp lªn b¶ng, - 1 HS lªn b¶ng tr×nh bµy, c¸c HS gäi 1 HS lªn hoµn thµnh b¶ng. kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - GV chèt l¹i kiÕn thøc. Đặc điểm đời sống 1- N¬i sèng vµ ho¹t động. Th»n l»n - Sèng vµ b¾t måi ë n¬i kh« r¸o - B¾t måi vÒ ban 2- Thêi gian kiÕm måi ngµy - ThÝch ph¬i n¾ng - Trú đông trong các 3- TËp tÝnh hốc đất khô ráo.. ếch đồng - Sèng vµ b¾t måi ë n¬i Èm ­ít cạnh các khu vực nước. - Bắt mồi vào chập tối hay đêm - ThÝch ë n¬i tèi hoÆc bãng r©m - Trú đông trong các hốc đất ẩm bên vực nước hoặc trong bùn.. - Qua bµi tËp trªn GV yªu cÇu HS rót ra kÕt luËn. - GV cho HS th¶o luËn: - Nêu đặc điểm sinh sản của thằn lằn? - Vì sao số lượng trứng của thằn lằn lại Ýt?. - HS ph¶i nªu ®­îc: th»n l»n thÝch nghi hoàn toàn với môi trường trên cạn. - HS th¶o luËn trong nhãm. - Yªu cÇu nªu ®­îc: + Th»n l»n thô tinh trong  tØ lÖ trøng gặp tinh trùng cao nên số lượng trứng Ýt. - Trøng th»n l»n cã vá cã ý nghÜa g× + Trøng cã vá  b¶o vÖ - §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy, c¸c nhãm đối với đời sống ở cạn? kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - GV chèt l¹i kiÕn thøc. - Yêu cầu 1 HS nhắc lại đặc điểm đời sống của thằn lằn, đặc điểm sinh sản cña th»n l»n. KÕt luËn: - Môi trường sống trên cạn - §êi sèng: + Sèng ë n¬i kh« r¸o, thÝch ph¬i n¾ng + ¡n s©u bä + Có tập tính trú đông - Sinh s¶n: + Thô tinh trong + Trøng cã vá dai, nhiÒu no·n hoµng, ph¸t triÓn trùc tiÕp. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. Hoạt động 2: Cấu tạo ngoài và di chuyển Mục tiêu: HS giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống trên cạn. Mô tả được cách di chuyển của thằn lằn. a. CÊu t¹o ngoµi - GV yêu cầu HS đọc bảng trang 125 - HS tự thu nhận kiến thức bằng cách SGK, đối chiếu với hình cấu tạo ngoài đọc cột đặc điểm cấu tạo ngoài. và ghi nhớ các đặc điểm cấu tạo. - GV yêu cầu HS đọc câu trả lời chọn - Các thành viên trong nhóm thảo luận lùa, hoµn thµnh b¶ng trang 125 SGK. lựa chọn câu cần điền để hoàn thành b¶ng. - GV treo b¶ng phô gäi 1 HS lªn g¾n - §¹i diÖn nhãm lªn b¶ng ®iÒn, c¸c m¶nh giÊy. nhãm kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. - GV chốt lạiđáp án đúng: 1G; 2E; 3D; - HS dựa vào đặc điểm cấu tạo ngoài 4C; 5B vµ 6A. của 2 đại diện để so sánh. - GV cho HS th¶o luËn: so s¸nh cÊu t¹o ngoài của thằn lằn với ếch để thấy được thằn lằn thích nghi hoàn toàn với đời sèng trªn c¹n. b. Di chuyÓn - GV yªu cÇu HS quan s¸t h×nh 38.2 - HS quan s¸t h×nh 38.2 SGK, nªu thø đọc thông tin trong SGK trang 125 và tự các cử động: nêu thứ tự cử động của thân và đuôi khi + Thân uốn sang phải  đuôi uốn sang th»n l»n di chuyÓn. trái, chi trước phải và chi sau trái chuyển lên phía trước. + Thân uốn sang trái, động tác ngược - GV chèt l¹i kiÕn thøc. l¹i. - 1 HS ph¸t biÓu, líp bæ sung. KÕt luËn: Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn thân phối hợp các chi để tiến lên phía trước. 4. Cñng cè Yªu cÇu HS lµm bµi tËp sau: Hãy chọn những mục tương ứng ở cột A với cột B trong bảng: Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. Cét A 1- Da kh«, cã v¶y sõng bao bäc 2- §Çu cã cæ dµi 3- Mắt có mí cử động 4- Mµng nhÜ n»m ë hèc nhá trªn ®Çu 5- Bµn ch©n 5 ngãn cã vuèt.. Cét B a- Tham gia sù di chuyÓn trªn c¹n b- Bảo vệ mắt, có nước mắt để màng m¾t kh«ng bÞ kh« c- Ngăn cản sự thoát hơi nước d- Ph¸t huy ®­îc c¸c gi¸c quan, t¹o ®iÒu kiÖn b¾t måi dÔ dµng. e- Bảo vệ màng nhĩ, hướng âm thanh vµo mµng nhÜ.. 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK. - Xem lại cấu tạo trong của ếch đồng.. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 22 Ngµy so¹n: 17/01/2009 Ngµy d¹y: Tiết 43 - Bµi 39 CÊu t¹o trong cña th»n l»n I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nắm được các đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn phù hợp với đời sống hoµn toµn ë c¹n. - So sánh với lưỡng cư để thấy được sự hoàn thiện của các cơ quan. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh. - KÜ n¨ng so s¸nh. 3. Thái độ - Gi¸o dôc niÒm yªu thÝch m«n häc. II. §å dïng d¹y vµ häc. - Tranh cÊu t¹o trong cña th»n l»n. - Bộ xương ếch, bộ xương thằn lằn. - M« h×nh bé n·o th»n l»n. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Nêu đời sống thằn lằn? - Cấu tạo ngoài phù hợp với đời sống ở cạn? 3. Bµi míi Hoạt động 1: Bộ xương Mục tiêu: HS giải thích được sự khác nhau cơ bản giữa bộ xương thằn lằn và bộ xương ếch. - GV yêu cầu HS quan sát bộ xương - HS quan sát hình 39.1 SGK, đọc kĩ thằn lằn, đối chiếu với hình 39.1 SGK chú thích  ghi nhớ tên các xương xác định vị trí các xương. cña th»n l»n. - GV gäi HS lªn chØ trªn m« h×nh. + Đối chiếu mô hình xương  xác - GV phân tích: xuất hiện xương sườn định xương đầu, cột sống, xương cùng với xương mỏ ác  lồng ngực có sườn, các xương đai và các xương tÇm quan träng lín trong sù h« hÊp ë chi. c¹n. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - GV yêu cầu HS đối chiếu bộ xương - HS so sánh 2 bộ xương  nêu được thằn lằn với bộ xương ếch  nêu rõ sai đặc điểm sai khác cơ bản. kh¸c næi bËt. + Thằn lằn xuất hiện xương sườn  tham gia qu¸ tr×nh h« hÊp. + Đốt sống cổ: 8 đốt  cử động linh ho¹t. + Cét sèng dµi.  Tất cả các đặc điểm đó thích nghi + Đai vai khớp với cột sống  chi hơn với đời sống ở cạn. trước linh hoạt. KÕt luËn: Bộ xương gồm: - Xương đầu - Cột sống có các xương sườn - Xương chi: xương đai, các xương chi. Hoạt động 2: Các cơ quan dinh dưỡng Môc tiªu: -HS xác định được vị trí, nêu được cấu tạo 1 số cơ quan dinh dưỡng của thằn lằn. - So sánh các cơ quan dinh dưỡng của thằn lằn với ếch để thấy sự hoàn thiện. - GV yªu cÇu HS quan s¸t h×nh 39.2 - HS tù thu nhËn kiÕn thøc b»ng c¸ch SGK, đọc chú thích, xác định vị trí các đọc cột đặc điểm cấu tạo ngoài. hÖ c¬ quan: tuÇn hoµn, h« hÊp, tiªu ho¸, bµi tiÕt, sinh s¶n. - C¸c thµnh viªn trong nhãm th¶o luËn - Hệ tiêu hoá của thằn lằn gồm những lựa chọn câu cần điền để hoàn thành bé phËn nµo? Nh÷ng ®iÓm nµo kh¸c hÖ b¶ng. - §¹i diÖn nhãm lªn b¶ng ®iÒn, c¸c tiªu ho¸ cña Õch? - Khả năng hấp thụ lại nước có ý nghĩa nhóm khác nhận xét, bổ sung. - HS dựa vào đặc điểm cấu tạo ngoài g× víi th»n l»n khi sèng trªn c¹n? - Quan sát hình 39.3 SGK, thảo luận và của 2 đại diện để so sánh. tr¶ lêi c©u hái: - HÖ tuÇn hoµn cña th»n l»n cã g× gièng vµ kh¸c Õch? - Hª h« hÊp cña th»n l»n kh¸c Õch ë ®iÓm nµo? ý nghÜa?  TuÇn hoµn vµ h« hÊp phï hîp h¬n với đời sống ở cạn. - GV gi¶i thÝch kh¸i niÖm thËn  chèt lại các đặc điểm bài tiết. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - Nước tiểu đặc của thằn lằn liên quan gì đến đời sống ở cạn? b. Di chuyÓn - GV yªu cÇu HS quan s¸t h×nh 38.2 - HS quan s¸t h×nh 38.2 SGK, nªu thø đọc thông tin trong SGK trang 125 và tự các cử động: nêu thứ tự cử động của thân và đuôi khi + Thân uốn sang phải  đuôi uốn sang th»n l»n di chuyÓn. trái, chi trước phải và chi sau trái chuyển lên phía trước. + Thân uốn sang trái, động tác ngược - GV chèt l¹i kiÕn thøc. l¹i. - 1 HS ph¸t biÓu, líp bæ sung. KÕt luËn: Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn thân phối hợp các chi để tiến lên phía trước. 4. Cñng cè Yªu cÇu HS lµm bµi tËp sau: Hãy điền vào bảng sau ý nghĩa của từng đặc điểm cấu tạo của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn. §Æc ®iÓm 1- Xuất hiện xương sườn cùng xương má ¸c t¹o thµnh lång ngùc. 2- Ruét giµ cã kh¶ n¨ng hÊp thô l¹i nước. 3- Phæi cã nhiÒu v¸ch ng¨n. 4- T©m thÊt xuÊt hiÖn v¸ch hôt. 5- Xoang huyÖt cã kh¶ n¨ng hÊp thô nước. 6- Não trước và tiểu não phát triển. 5. Hướng dẫn học bài ở nhà - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK. - KÎ phiÕu häc tËp vµo vë: §Æc ®iÓm cÊu t¹o Mai vµ yÕm Tªn bé Cã v¶y C¸ sÊu Rïa Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. ý nghÜa thÝch nghi. Hµm vµ r¨ng. Vá trøng.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. TuÇn 22 Ngµy so¹n: 17/01/2009 Ngµy d¹y: Tiết 44 - Bµi 40 Sự đa dạng và đặc điểm chung của lớp bò sát I. Môc tiªu. 1. KiÕn thøc - HS nắm được sự đa dạng của bò sát thể hiện ở số loài, môi trường sống và lối sèng. - Trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt 3 bộ thường gặp trong líp bß s¸t. - Gi¶i thÝch ®­îc lÝ do sù phån thÞnh vµ diÖt vong cña khñng long. - Nêu được vai trò của bò sát trong tự nhiên và đời sống. 2. KÜ n¨ng - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t tranh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục thái độ yêu thích, tìm hiểu tự nhiên. II. §å dïng d¹y vµ häc. - Tranh mét sè loµi khñng long. - B¶ng phô ghi néi dung phiÕu häc tËp. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng. 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra bµi cò - Trình bày những đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sèng ë c¹n? 3. Bµi míi Hoạt động 1: Sự đa dạng của bò sát Môc tiªu: - HS gi¶i thÝch ®­îc bß s¸t rÊt ®a d¹ng. - Trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài phân biệt bộ có vảy, bộ cá sấu, bộ rùa. - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK trang 130, quan s¸t h×nh 40.1, hoµn thµnh phiÕu häc tËp. - GV treo b¶ng phô gäi HS lªn ®iÒn. Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net. - Các nhóm đọc thông tin trong hình, th¶o luËn hoµn thµnh phiÕu häc tËp. - §¹i diÖn nhãm lªn lµm bµi tËp, c¸c nhãm kh¸c nhËn xÐt, bæ sung..

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Trường THCS Trưng Vương. Giáo án sinh học 7. - GV chèt l¹i b»ng b¶ng chuÈn.. §Æc ®iÓm cÊu t¹o Tªn bé Cã v¶y. - C¸c nhãm tù söa ch÷a.. Mai vµ yÕm. Hµm vµ r¨ng. Vá trøng. Kh«ng cã. Hµm ng¾n, r¨ng nhá mäc trªn hµm Hµm dµi, r¨ng lín mäc trong lç ch©n r¨ng Hµm kh«ng cã r¨ng. Trøng cã mµng dai Có vỏ đá vôi. C¸ sÊu. Kh«ng cã. Rïa. Cã. - Tõ th«ng tin trong SGK trang 130 vµ phiÕu häc tËp GV cho HS th¶o luËn: - Sù ®a d¹ng cña bß s¸t thÓ hiÖn ë nh÷ng ®iÓm nµo? - LÊy VD minh ho¹? - GV chèt l¹i kiÕn thøc.. Vỏ đá vôi. - C¸c nhãm nghiªn cøu kÜ th«ng tin vµ h×nh 40.1 SGK  th¶o luËn c©u tr¶ lêi. - Sù ®a d¹ng thÓ hiÖn ë: Sè loµi nhiÒu, cấu tạo cơ thể và môi trường sống phong phó. - §¹i diÖn nhãm ph¸t biÓu, c¸c nhãm kh¸c bæ sung.. KÕt luËn: - Líp bß s¸t rÊt ®a d¹ng, sè loµi lín, chia lµm 4 bé - Có lối sống và môi trường sống phong phú. Hoạt động 2: Các loài khủng long Môc tiªu: - HS hiểu được tổ tiên của bò sát là lưỡng cư cổ. - LÝ do phån thÞnh vµ sù diÖt vong cña khñng long. a. Sự ra đời - GV gi¶ng gi¶i cho HS: - HS l¾ng nghe vµ tiÕp thu kiÕn thøc. - Sự ra đời của bò sát. + Nguyên nhân: do khí hậu thay đổi. - 1 HS tr¶ lêi, c¸c HS kh¸c nhËn xÐt, bæ + Tổ tiên bò sát là lưỡng cư cổ. sung. KÕt luËn: - Bß s¸t cæ h×nh thµnh c¸ch ®©y kho¶ng 280 – 230 triÖu n¨m. b. Thời đại phồn thịnh và diệt vong củ khủng long Nguyễn Thị Minh Tâm. Lop7.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>