Giáo án môn Ngữ văn lớp 6 - Tiết số 103, 104

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TuÇn Gi¶ng:. TiÕt 103. C« t« NguyÔn Tu©n A. Môc tiªu bµi gi¶ng: - Giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của bức tranh thiên nhiên và đời sống con người ở Cô Tô. - Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ, nhận biết nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dông ng«n ng÷ ®iªu luyÖn cña t¸c gi¶ T« Hoµi. RÌn luyÖn t­ duy ng«n ngữ, tư duy hình tượng. - Giáo dục tư tưởng yêu mến vẻ đẹp thiên nhiên và con ng]ời lao động. B. Phương tiện thực hiện: GV: Gi¸o ¸n, Sgk, TLTK. HS: Vë, sgk, vë bµi tËp. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh: Thảo luận, vấn đáp, qui nạp,… D. TiÕn tr×nh giê d¹y: 1. Tæ chøc: 6A: 6D: 2. KiÓm tra: ? §äc thuéc lßng bµi “M­a”. ? C¶nh vËt thiªn nhiªn hiÖn lªn nh­ thÕ nµo trong bµi “M­a” 3. Bµi míi: Đất nước Việt Nam ta có nhiều cảnh thiên nhiên tươi đẹp, kì vĩ. Hôm nay chúng ta sẽ cùng đến tham quan một cảnh đẹp ở Bái Tử Long (Qu¶ng Ninh) qua bµi C« T« cña nhµ v¨n NguyÔn Tu©n. I.T×m hiÓu chung vÒ v¨n ? Nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t¸c gi¶? b¶n: GVBS: - Bót danh: NhÊt Lang, thanh Hµ, 1. T¸c gi¶: NguyÔn Tu©n TuÊn Thõa S¾c… (1910 - 1987) ,quª Hµ Néi. - Là nhà vă có phong cách tài hoa, độc đáo. Là nhà văn sở trường về tuỳ - Sở trường là tùy bút và kí. bót, kÝ. - Tõ n¨m 1948-1954 gi÷ chøc Tæng th­ kÝ Héi V¨n nghÖ ViÖt Nam. - 1996, được nhà nước truy tặng GiảI thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. NT luôn nhìn đối tượng bằng cáI nhìn thiên vÒ v¨n hãa vµ thÈm mÜ. Víi c¸I nh×n nh­ thế, NtT luôn mang đến cho người đọc. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> nh÷ng kho¸I c¶m bÊt ngê. ? KÓ tªn nh÷ng t¸c phÈm tiªu biÓu cña NT mµ em biÕt? ( Vang bóng một thời-1940; Chiếc lư đồng m¾t cua-1941; TuyÓn tËp NT- 1982…) ? Em biÕt g× vÒ bµi v¨n C« T« cña NT? GV: T¸c phÈm ®­îc in trong NguyÔn Tu©n toµn tËp. ? HS xác định vị trí đảo Cô Tô trên bản đồ. ? Nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ vïng quÇn đảo Cô Tô? ( Cô Tô là 1 quần đảo gồm nhiều đảo lớn nhá n»m trong vÞnh B¸I Tö Long thuéc vÞnh B¾c Bé, c¸ch bê biÓn QN kho¶ng 100 km. C« T« næi tiÕng vÒ c¸ mùc, t«m, bµo ng­… BS: Ngày 23/3/1994 chính phủ ra nghị định 28/cp đổi tên huyện Cẩm Phả thành huyện Vân Đồn, đồng thời tách quần đảo Cô Tô gåm 2 x· Thanh Lu©n vµ C« T« thµnh lËp huyÖn C« T«. Sau mét thêi gian dµi chuÈn bị, ngày 24/12/1994, trên đảo Cô Tô lớn, lễ đón nhận nghị định được cử hành trọng thể và huyện Cô Tô chính thức ra đời.Mặc dù n»m ngoµi biÓn kh¬I nh­ng ë n¬I ®©y không thiếu nước ngọt. Lượng nước sạch ở đây đủ cung cấp cho người dân của đảo vì lượng mưa hàng năm ở đây rÊt lín. - Hướng dẫn học sinh cách đọc - đọc mẫu. - Giọng vui tươi, hồ hởi. Chú ý các từ ngữ đặc sắc, có sự tìm tòi của tác giả, nhất là các động từ, tính từ, các so sánh, ẩn dụ….Câu văn của NT thường dài bởi có các mệnh đề phụ bổ sng nên khi đọc cần chú ý ngừng nghỉ đúng chỗ và đảm bảo sự liền m¹ch cña tõng c©u, tõng ®o¹n.. 2. T¸c phẩm. Bµi v¨n lµ phÇn cuèi cña bµi kÝ C« T«. ViÕt vµo th¸ng 4 n¨m 1976 nh©n chuyÕn nhµ v¨n ra th¨m đảo Cô Tô.. a. §äc,chó thÝch:. - Chó thÝch: + §¸ ®Çu s­: §¸ cã ®Çu trßn, nhẵn như đầu ông sư, thường quÇn tô thµnh b·i.. ? §¸ dÇu s­? ? NgÊn bÓ cã nghÜa lµ g×?. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> + NgÊn bÓ: §­êng tiÕp gi¸p gi÷a mÆt bÓ vµ ch©n trêi theo tÇm nh×n cña m¾t. ? Em hãy xác định thể loại cho văn bản 3.ThÓ lo¹i, kiÓu v¨n b¶n nµy? vµ PTB§: ? PTB§ ®­îc sö dông trong v¨n b¶n nµy lµ - ThÓ lo¹i : ThÓ kÝ. PT nµo? - PTB§: Miªu t¶+ BiÓu c¶m. 4. Bè côc: ? Theo em ®o¹n trÝch cã thÓ chia lµm mÊy - §Çu -> theo mïa sãng ë ®©y: phÇn? Néi dung cña tõng phÇn lµ g×? §¶o C« T« sau c¬n b·o. - …lµ lµ nhÞp c¸nh: C¶nh mÆt trêi mäc trªn ®Èo C« T«. - Cßn l¹i: C¶nh sinh ho¹t vµ ? NX vÒ tr×nh tù miªu t¶? lao động của người dân trên ( Từ bao quát đến cụ thể, từ tả cảnh thiên đảo. nhiên đến hoạt động của con người) II. Ph©n tÝch: a. Cảnh đảo Cô Tô sau cơn ? Em h·y cho biÕt vÞ trÝ quan s¸t cña t¸c b·o: gi¶? C¶nh miªu t¶ kh¸i qu¸t hay cô thÓ? (- Vị trí quan sát: trên nóc đồn biên phòng) ? NX vÒ vÞ trÝ Êy? ( điểm cao nhìn ra bốn hướng. Tác giả đã - Vị trí quan sát: nóc đồn. miêu tả khái quát khung cảnh bao la tươi sáng của đảo sau trận bão.) - Quan s¸t ®o¹n v¨n 1. ? Tác giả đã miêu tả kháI quát cảnh vật ở đảo qua câu văn nào? ? Câu văn đầu tiên đóng vai trò ntn trong toàn bộ đoạn văn?( Chủ đề) ? T×m tõ ng÷ miªu t¶ kh¸I qu¸t c¶nh vËt ë đảo Cô Tô? ? Tác giả đã nhận định về bầu trời Cô Tô sau mçi lÇn d«ng b·o ntn? + C¶nh vËt trong trÎo, s¸ng ? Từ một buổi sáng cụ thể trên đảo, tg sủa. nh¾c l¹i nh÷ng buæi s¸ng sau c¬n d«ng bão ở đảo Cô Tô. Điều này có ý nghĩa gì? ( Câu văn mang nhận định kháI quát thể - Bầu trời: trong sáng. hiện cảm nhận sâu xa của tg về vẻ đẹp trường tồn, bền vững của Cô Tô dù mưa d«ng b·o tè còng kh«ng thÓ xãa lÊp. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> ®­îc=> thÓ hiÖn quy luËt cña thiªn nhiªn vÜnh h»ng) ? §Ó miªu t¶, t¸c gi¶ tËp trung miªu t¶ nh÷ng sù vËt nµo? ( Cây , nước, cát, cá…) ? Em cã NX g× vÒ c¸ch lùa chän nh÷ng sù vật để miêu tả ấy của tg? ( những SV tiêu biểu, đó là những nét đặc trưng của vùng biển đảo) ? Vậy những sự vật đặc trưng ấy được miêu t¶ cô thÓ ntn?. ? Tác giả đã sd những bpnt nào? ( C¸ch lùa chän h×nh ¶nh, miªu t¶ b»ng nh÷ng tõ lo¹i nµo, tr×nh tù miªu t¶ ra sao? ? Trong c¸c tÝnh tõ trªn, TT nµo cã søc gîi t¶ h¬n c¶? V× sao? ( TT vàng giòn tả đúng sắc vàng khô của cát biÓn. §ã lµ s¾c vµng riªng cña c¸t C« T« trong c¶m nhËn cña tg) GV b×nh: Cã thÓ nãi NT lµ mét bËc thÇy vÒ ng«n ng÷, mét nghÖ sÜ tinh tÕ vµ tµi hoa trong viêc phất hiện, sáng tạo cáI đẹp. Ông cã mét kho tõ vùng phong phó vµ kh¶ n¨ng tæ høc nh÷ng c©u v¨n xu«I ®Çy gi¸ trÞ t¹o h×nh, l¹i cã nh¹c ®iÖu trÇm bæng vµ nh­ «ng thường nói: biết co duỗi nhịp nhàng. NT yêu biển, say biển, ông đãkhám phá ra bao vẻ đẹp của nước biển Cô Tô .Và với óc tưởng tượng đầy mĩ cảm, ông đã tung ra hµng lo¹t c¸c Èn dô, so s¸nh nãi vÒ s¾c nước, sắc biển. Nhìn biển, nhà văn thốt lên: Sao chiều nay nó xanh quá quắt đến như vËy. ¤ng thÇm hái m×nh: Xanh nh­ l¸ chuèi non, xanh nh­ l¸ chuèi giµ, xanh nh­ cèm vßng mïa thu, xanh nh­ mµu ¸o Kim Trọng, xanh như vạt áo nước mắt của ông. Lop6.net. - Cây trên núi đảo lai thêm xanh mượt. - Nước biển: lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi. - C¸t: l¹i vµng gißn h¬n. - Cá: lưới nặng thêm.  C¸c h×nh ¶nh chän läc tiêu biểu, đặc sắc; dùng hµng lo¹t c¸c tÝnh tõ gợi tả (tươi sáng, trong trÎo, s¸ng sña, xanh mượt…) ..

<span class='text_page_counter'>(5)</span> quan Tư Mã nghe đàn tì bà trên con sóng Giang Ch©u? Xanh nh­ mét niÒm hi väng trên cửa bể? Qua đó ta thấy được NT là nhà v¨n uyªn b¸c, tµi hoa. Cã bao nhiªu so s¸nh là bấy nhiêu phát hiện và yêu thương, yêu sự sống giàu đẹp của biển) ? Em hình dung cảnh biển đảo như thế nào? Khung cảnh đảo Cô Tô là một bức tranh đẹp, trong sáng, tinh kh«I, ®Çy søc sèng. ? Tác giả có cảm nghĩ gì khi ngắm toàn “Càng thấy yêu mến hòn đảo cảnh trên đảo Cô Tô? như bất cứ người chài nào đã từng đẻ ra và lớn lên theo mùa sãng ë ®©y”. ? ? Em NX g× vÒ c©u v¨n trªn? => biÓu c¶m trùc tiÕp, so s¸nh. ? Em hiểu gì về tác giả qua cảm xúc đó ở Tác giả thấy Cô Tô tươi đẹp, ®©y? gần gũi như quê hương của ( thÓ hiÖn sù g¾n bã m¸u thÞt víi C« T« nh­ chÝnh m×nh. quê hương của chính mình.) ? Tg phảI là người ntn mới có thể có được những t/c, cxúc đẹp đến như thế? - Là người yêu mến, gắn bó với thiên nhiên đất nước. 4. Cñng cè: - §¶o C« T« sau c¬n b·o ®­îc miªu t¶ ntn? - C¸ch sö dông tõ ng÷ miªu t¶ trong ®o¹n 1? 5. Hướng dẫn về nhà: - Häc bµi. - ChuÈn bÞ phÇn cßn l¹i. - ViÕt ®o¹n v¨n miªu t¶ c¶nh C« T« sau trËn b·o. TuÇn Gi¶ng:. TiÕt 104. C« t« NguyÔn Tu©n A. Môc tiªu bµi gi¶ng: - Giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp sinh động, trong sáng của bức tranh thiên nhiên và đời sống con người ở Cô Tô.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> - Rèn kĩ năng đọc, cảm thụ, nhận biết nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dông ng«n ng÷ ®iªu luyÖn cña t¸c gi¶ T« Hoµi. RÌn luyÖn t­ duy ng«n ngữ, tư duy hình tượng. - Giáo dục tư tưởng yêu mến vẻ đẹp thiên nhiên và con ng]ời lao động. B. Phương tiện thực hiện: GV: Gi¸o ¸n, Sgk, TLTK. HS: Vë, sgk, vë bµi tËp. C. C¸ch thøc tiÕn hµnh: Thảo luận, vấn đáp, qui nạp,… D. TiÕn tr×nh giê d¹y: 1. Tæ chøc: 6 : 6 2. Kiểm tra: ? Tóm tắt đoạn 1. Cho biết vẻ đẹp của Cô Tô sau cơn bão? 3. Bµi míi:. ? Tác giả chọn điểm nhìn để miêu tả ë ®©u? ? C¶nh mÆt trêi mäc trªn biÓn ®­îc quan s¸t vµ miªu t¶ theo tr×nh tù nh­ thÕ nµo?. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt miªu t¶ cña t¸c gi¶?. ? Em thÊy c¶nh mÆt trêi mäc nh­ thÕ. II. Ph©n tÝch: b. Cảnh mặt trời mọc trên đảo Cô T«: - Từ trên những hòn đá đầu sư, sát mép nước. - Trước khi mặt trời mọc: chân trời ngÊn bÓ s¹ch nh­ tÊm kÝnh. - Lóc mÆt trêi mäc: “trßn trÜnh, phóc hậu như lòng đỏ quả trứng thiên nhiên đầy đặn… thọ” - Sau khi mÆt trêi mäc: “vµi chiÕc nh¹n chao ®i chao l¹i… lµ lµ nhÞp c¸nh” - H×nh ¶nh so s¸nh, Èn dô, nh©n ho¸, độc đáo mới lạ. + H×nh ¶nh so s¸nh, Èn dô, nh©n ho¸ đặc sắc. “tròn trĩnh phúc hậu… đầy đặn” + Hình ảnh ẩn dụ đẹp hùng vĩ, lộng lÉy, tinh kh«i “qu¶ trøng hång hµo… öng hång”. + H×nh ¶nh so s¸nh “ y nh­ mét m©m lÔ… biÓn §«ng”. + Hai nÐt vÒ c¶nh cã tÝnh chÊt lµm nÒn. “vµi chiÕc nh¹n… nhÞp c¸nh”. -> B»ng sù so s¸nh Èn dô, mµu s¾c. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> nµo?. ? Cách đón nhận mặt trời mọc của t¸c gi¶ diÔn ra nh­ thÕ nµo? Cã g× độc đáo trong cách đón nhận ấy? ? Vì sao nhà văn có cách đón nhận mÆt trêi mäc c«ng phu tr©n träng nh­ vËy? ? Để miêu tả cảnh sinh hoạt trên đảo nhà văn đã chọn điểm không gian nµo? ? T¹i sao t¸c gi¶ l¹i chän c¸i giống nước ngọt để miêu tả?. ? Sự sống nơi đảo Cô Tô diễn ra như thế nào quanh cái giếng nước ngọt?. ? Theo em trong khi quan s¸t miªu t¶ sự sống nơi đảo Cô Tô nhà văn đã mang vào đó tình cảm nào của mình?. thËt thÝch hîp, giäng v¨n thËt trang träng vµ say mª, nhµ v¨n chuyªn viÕt tuỳ bút rất tài hoa và tinh tế đã tái hiện lại môt cách xứng đáng cảnh mặt trời mọc đẹp rực rỡ, huy hoàng, tr¸ng lÖ kh«ng gièng bÊt cø c¶nh bình minh nào trên núi, ở đồng bằng hay cao nguyªn. - Dậy từ canh tư, ra tận đầu mũi đảo ngåi r×nh mÆt trêi lªn theo dâi kÜ lưỡng chăm chú, say mê hình ảnh mÆt trêi lªn chÇm chËm, tõ tõ tõng Ýt mét -> c«ng phu tr©n träng. -> Nhà văn là người yêu mến thiên nhiên say đắm và khát vọng khám phá cái đẹp. c. Cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô: - Cái giống nước ngọt. - Vì đó là sự sống sau một ngày lao động ở đảo. Mọi người quây quần bên giếng nước là thói quen và thú vui của người dân vùng đảo. (là linh hồn của hòn đảo - là cả một xã hội thu nhỏ trên đảo). - Rất đông người - Tắm - Gánh nước ngọt tÝch tr÷ cho c¸c chuyÕn ®i xa t¹o nªn nhÞp sèng n¬i ®©y. - C¶nh chÞ vî anh hïng ch©u Hoµ Mãn địu con chồng quẩy nước… -> Gîi lªn c¶nh sinh ho¹t khÈn trương, tấp nập, đầm ấm, thanh bình, dân dã của những người dân trên đảo “nó mát nhẹ, đậm đà hơn các chợ trong đất liền”. - T×nh c¶m ch©n thµnh vµ th©n thiÖn với con người và cuộc sống nơi đây.. 4. Tæng kÕt: ? Nªu nÐt næi bËt vÒ nghÖ thuËt trong - NT: miªu t¶ tinh tÕ, ng«n ng÷ ®iªu. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> bµi?. luyÖn, c¸ch so s¸nh bÊt ngê giµu trÝ tưởng tượng. ? Cảnh vật con người thể hiện như - ND: Cảnh thiên nhiên, sinh hoạt, thÕ nµo? con người trên đảo Cô Tô trong sáng, tươi đẹp ? HS đọc ghi nhớ (SGK). * Ghi nhí (SGK) II. LuyÖn tËp. BT1: ViÕt ®o¹n v¨n t¶ c¶nh mÆt trêi mäc. HS lµm ë nhµ chó ý miªu t¶: BT2: Häc thuéc ®o¹n: MÆt trêi mäc. h×nh d¸ng, mµu s¾c, c¶nh vËt. 4. Cñng cè: - ChÊt th¬ tr¸ng lÖ cña c¶nh m¾t trêi mäc trªn biÓn C« T« ®­îc thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo? - T¹i sao nãi ngßi bót t¶ c¶nh, t¶ sinh ho¹t cña nhµ v¨n rÊt tinh tÕ vµ linh ho¹t 5. Hướng dẫn về nhà: - Häc bµi - So¹n bµi “C©y tre ViÕt Nam”. - Sưu tầm những đồ dùng bằng tre, nứa (quạt, diều, s¸o…) - Chuẩn bị giờ sau kiểm tra viết bài văn tả người.. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span>