<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

Ngày soạn: Ngày ôn thi:

Đàn ghi ta của Lor-ca ( Thanh Thảo )

* Mục đích chuyên đề giúp các em củng cố những nội dung cơ bản xung quanh tác phẩm
“Đàn ghi ta của Lor-ca” của Thanh Thảo

- Những nét chính về nhà thơ Thanh Thảo, đặc điểm của thơ Thanh Thảo
- Sự bất tử của Lor-ca với tiếng đàn huyền thoại.

- Niềm ngưỡng mộ và xót thương của tác giả đối với Lor-ca.
<b>I. Khái quát:</b>

<b>1. Tác giả: (1946 ).</b>

+ Tên khai sinh: Hồ Thành Cơng
<i><b>+ Q: Mộ Đức, Quảng Ngãi.</b></i>

+ Đóng góp quan trọng nhất vẫn là thơ ca.

+ Sáng tác hay và độc đáo về chiến tranh và thời hậu chiến.
<i><b>- Đặc điểm thơ:</b></i>

+ Đậm chất triết lí, ít nhiều nhuốm màu sắc tượng trưng và siêu thực.
+ Suy tư trăn trở về các vấn đề xã hội và thời đại.

+ Cách tân thơ Việt , sáng tạo lối biểu đạt mới.Ln tìm tịi ,khám phá, sáng tạo cách biểu đạt
mới qua hình thức câu thơ tự do, đem đến một mĩ cảm hiện đại cho thơ bằng thi ảnh và ngôn
từ mới mẻ)

<b>2. Lor-ca : </b>

+ Bậc thầy của thi ca hiện đại thế giới

+ Tinh thần công dân và ý thức cách tân nghệ thuật

+ Lor-ca là nghệ sĩ trình tấu rất xuất sắc ghi ta và dương cầm.
<b>3.Tác phẩm: </b>

<b>a. Xuất xứ:</b>

+ Rút trong tập “ Khối vng Ru- bích”
<b>b. Bố cục: Bốn phần</b>

- Phần 1( Sáu dòng đầu): Lor-ca - con người tự do, nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính
trị và nghệ thuật TBN

- Phần 2 (12 dòng tiếp) : Lor-ca và cái chết oan khuất .

- Phần 3 ( 4 dòng tiếp) : Niềm xót thương Lor-ca và sự bất tử của Lor-ca.
- Phần 4 ( Còn lại): Suy tư về cuộc giải thốt và giã từ của Lor-ca.

<b>c. Hình tượng “tiếng đàn”</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<b>II. Nội dung : </b>

<b>1. Ý nghĩa nhan đề và lời đề từ</b>

<b>- Sự gắn bó của Lor-ca với nghệ thuật, với quê hương TBN</b>
- Khát vọng cách tân nghệ thuật của Lor-ca

<b>2. Lor-ca - con người tự do, nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính trị và nghệ thuật </b>
<b>TBN:</b>

<b>* Khơng gian văn hóa TBN:</b>
<b>- Tiếng đàn :</b>

+ nhạc cụ của TBN

+ Tài năng nghệ thuật Lor-ca
<i>- Áo choàng đỏ gắt </i>

+ bản sắc văn hoá TBN.

+ khát vọng dân chủ, cách tân nghệ thuật.

- Hệ thống h/a:…
+ Miền đơn độc

+ Vầng trăng chếnh chống
+ n ngựa mỏi mịn

+ li-la li-la li-la

<b>* Nghệ sĩ dân gian tự do …. Đơn độc trên hành trình đấu tranh địi cơng lí. </b>

=> Hình tượng Lor- ca : con người tự do, ca sĩ dân gian với khát vọng dân chủ, khát vọng
cách tân nghệ thuật và sự đơn độc trên hành trình đấu tranh địi cơng lí.

<i>- Cây đàn cất lên tiếng lòng của Lor-ca trước cuộc sống, trước thời đại. Nó là tinh thần thơ</i>

<i>Lor-ca, là linh hồn, và cao hơn cả là số phận của nhà thơ vĩ đại này.</i>

Bởi thế,chỉ bằng vài nét chấm phá Thanh thảo muốn làm sống dậy hình tượng người con của
<i>một đất nước, một dân tộc yêu nghệ thuật, ưa chuộng cuộc sống tự do, phóng khống. </i>

<b>3. Lor-ca và cái chết oan khuất:</b>

<i>Thanh Thảo còn muốn tái hiện lại đời sống chính trị Tây Ban Nha , mùa thu 1936 - sự bạo </i>
<i>ngược của bọn phát xít khi chúng bắt đầu ra tay tàn phá nền văn minh nhân loại và nhẫn tâm </i>
<i>cắt đứt cuộc đời đang ở độ thanh xuân của nhà thơ được cả châu Âu yêu quý </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<i>Lor-ca bị điệu về bãi bắn</i>
<i>chàng đi như người mộng du</i>

<i>...</i>

<i>tiếng ghi ta rịng rịng</i>
<i>máu chảy</i>

* Hình ảnh:

- Áo chồng bê bết đỏ => cảnh tượng khủng khiếp về cái chết
- Tiếng ghi ta…

+ Nâu
+ Lá xanh

+ tròn bọt nước vỡ tan
+ ròng ròng máu chảy

Câu thơ những tiếng đàn bọt nước ở đầu bài nếu được nối kết với các câu thơ khác là tiếng ghi
<i>ta tròn bọt nước vỡ tan và tiếng ghi ta ròng ròng - máu chảy, sẽ bộc lộ một tiềm năng ý nghĩa :</i>
Tiếng đàn giống như tiếng kêu cứu của con người, của cái đẹp trong thời khắc bị đẩy tới chỗ
tuyệt diệt.

Khơng có gì khó hiểu khi dưới ngòi bút Thanh Thảo, tiếng đàn :
+ có màu (nâu, xanh)

+ có hình thù (trịn)

+ có sinh mệnh (rịng rịng máu chảy)

=> tiếng đàn khơng cịn là tiếng đàn cụ thể nữa, nó đã hoá thành thân phận, linh hồn, sinh thể
của Lor-ca

* Biện pháp nghệ thuật: khắc hoạ ấn tượng về cái chết đầy bi phẫn của người nghệ sĩ Lor-ca.
- Đối lập:

<i>+ Tự do của người nghệ sĩ >< Thế lực tàn bạo của phát xít.</i>

<i>+ Tiếng hát yêu đời, vô tư >< Hiện thực phũ phàng đến kinh hồng (áo chồng bê bết máu).</i>
<i>+ Tình u, cái đẹp >< Hành động tàn ác, dã man</i>

- Nhân hoá: (Tiếng ghi ta… máu chảy)
- Hoán dụ:

+ Tiếng hát để chỉ Lor- ca.

<i> + Tấm áo choàng bê bết đỏ để chỉ cái chết </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<i>Chàng đi như người mộng du”</i>
=> Vượt lên trên cái chết là t/y quê hương ,t/y dành cho cô gái ấy..
Cái chết trở thành trữ tình và bi tráng

4. Nỗi xót thương và sự bất tử của Lor-ca

Tác giả suy tưởng về sức sống kì diệu của thơ Lor-ca nói riêng và về sự trường tồn của
nghệ thuật chân chính nói chung, vốn được sáng tạo bằng chính trái tim nặng trĩu tình u cuộc
sống của các nghệ sĩ :

<i>khơng ai chôn cất tiếng đàn</i>
<i>tiếng đàn như cỏ mọc hoang</i>

<i>giọt nước mắt vầng trăng</i>
<i>long lanh đáy giếng</i>

<i> Câu thơ không ai chôn cất tiếng đàn và dù muốn chôn cũng không được ! Đây là tiếng</i>
<i>đàn, một giá trị tinh thần, chứ không phải là một cây đàn vật thể. Tiếng đàn ấy trường cửu cùng</i>
tự nhiên và hơn thế, bản thân nó chính là tự nhiên. Nó vẫn khơng ngừng vươn lên, lan toả, ngay
khi người nghệ sĩ sáng tạo ra nó đã chết.

Không chỉ con người mà cả thiên nhiên cũng cảm thương trước cái chết của Lor-ca .
Tinh thần của Lor-ca vẫn sống trong chiều rộng của không gian ( như cỏ mọc hoang), chiều
sâu của mặt đất (trong đáy giếng), chiều cao của vũ trụ ( vầng trăng).

- Niềm xót thương Lor- ca - chuyển hóa thành niềm tin về sự bất tử của Lor- ca

<b>- Tiếng đàn (tượng trưng) : Nghệ thuật của Lor-ca (cái Đẹp): có sức sống và lưu truyền mãi </b>
mãi như “cỏ mọc hoang”

<b>5. Suy tư về cuộc giải thoát và giã từ của Lor- ca:</b>

<i>đến cuối bài, nhịp điệu, tiết tấu của thi phẩm khơng cịn gấp gáp và dồn bức nữa. Nó chậm rãi</i>
<i>và lắng sâu</i>

- Đường chỉ tay: ẩn dụ về định mệnh nghiệt ngã.
- Lor-ca: đi vào huyền thoại...

- Các hành động: ném lá bùa, ném trái tim: có ý nghĩa tượng trưng cho một sự giã từ, một sự
lựa chọn chủ động ………Lor-ca đã đoạt lấy thế chủ động trước cái chết của mình. Chàng đã
thắng khơng chỉ lũ ác nhân mà cịn thắng cả chính định mệnh và hư vơ nữa.

Từ điểm này nhìn lại, ta bỗng thấy câu thơ <i>chàng đi như người mộng du ở phần</i>
trên có thêm tầng nghĩa mới. Bị lơi đến chỗ hành hình, Lor-ca vẫn sống như người trong cõi
khác. Chàng đang bận tâm đuổi theo những ý nghĩ xa vời. Chàng đâu thèm chú ý tới máu lửa
quanh mình lúc đó. ...

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

Để nói về nỗi cô đơn, cái chết, sự lặng yên, "lời" vẫn thường gây vướng víu, gây nhiễu.
Chỉ có nhạc với khả năng thoát khỏi dấu ấn vật chất của sự vật khi phản ánh nó, trong trường
hợp này, là phương tiện thích hợp.

Thanh Thảo muốn thể hiện mối đồng cảm sâu sắc đối với Lor-ca -. cây đàn thơ lạ lùng trong
nền thi ca nhân loại ở nửa đầu của thế kỉ XX đầy bi kịch .

<b>6. Nghệ thuật:</b>

- Thể thơ tự do, không dấu câu, không dấu hiệu mở đầu, kết thúc.
- Sử dụng h/ả, biểu tượng - siêu thực có sức chứa lớn về nội dung.
- Kết cấu trùng điệp

- Ngôn ngữ cô đọng, kiệm lời tối đa
- Kết hợp hài hoà hai yếu tố thơ và nhạc.

- Kết hợp giữa sử thi và thế sự,tráng ca và bi ca
<b>7. Chủ đề: </b>

Qua bài thơ, tác giả thể hiện nỗi đau và sự xúc động sâu sắc trước cái chết bi thảm của
Lor-ca - một nghệ sĩ khao khát tự do, dân chủ , luôn mong muốn sự cách tân nghệ thuật và
nghệ thuật phải luôn đi tới không ngừng.

Tình yêu con người, tình yêu nghệ thuật và khát vọng tự do mà Lor- ca hằng ôm ấp là cái
đẹp mà sự tàn ác không thể nào hủy diệt được.

* Đề tham khảo: Nêu cảm nhận về 1 trong 4 đoạn thơ trong bài ” Đàn ghi ta của Lor- ca ”

<b> Câu đề từ Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn:</b>
- Đàn ghi ta:

Là sự nghiệp nghệ thuật mà Lorca theo đuổi.
Là biểu tượng cho đất nước TBN.

> Cách hiểu 1: Lời trăng trối không chỉ thể hiện sự gắn bó máu thịt, suốt đời của Lor-ca với
âm nhạc, mà còn là sự thể hiện lòng yêu nước, yêu nhân dân của nhà thơ.

> Cách hiểu 2: Lorca cho rằng cần phải biết chôn nghệ thuật của ông để nó không trở thành
vật án ngữ, cản trở sự sáng tạo nghệ thuật, giúp nghệ thuật đi tới, vươn cao hơn. Câu nói thể
hiện ước nguyện của nhà thơ: sẽ có những tài năng nghệ thuật mới thay thế Lor-ca, vượt qua
Lor-ca để tiếp tục công cuộc cách tân.

<b>3. Đoạn 1: Hình ảnh Lor-ca trong bối cảnh chính trị Tây Ban Nha. </b>Đoạn thơ tập trung

nhiều hình ảnh tượng trưng:

- Mở đầu bài thơ là âm thanh tiếng đàn được diễn đạt bằng hình ảnh lạ : những tiếng đàn bọt
<i><b>nước - đó là thứ âm thanh có hình khối, dường như trịn trịa, trẻ trung, nhảy nhót; mỏng manh</b></i>
nhưng không thể bị tiêu diệt, (lúc hiện, lúc tan nhưng tan rồi lại hiện); đó là cảm nhận rất
riêng của nhà thơ về tiếng đàn của Lor-ca.

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

 Nhưng đặt trong bối cảnh chính trị đương thời thì hình ảnh ấy cịn gợi hình dung về một
<i><b>đấu trường đặc biệt với cuộc đấu tranh giữa khát vọng dân chủ của Lor-ca với nền chính</b></i>
trị độc tài, của khát vọng cách tân nghệ thuật của Lor-ca với nền nghệ thuật già nua. Có
thể hiểu TBN đang trở thành một đấu trường giữa người với người, giữa dân chủ và độc
tài, giữa tự do bị bóp nghẹt và thể chế chính trị hà khắc.

- Đi lang thang về miền đơn độc: chính là miền lí tưởng - lí tưởng chính trị, lí tưởng nghệ
thuật của Lor-ca, là miền không mấy kẻ dấn thân và cũng không dễ tìm người đồng điệu.
Trên con đường ấy có vầng trăng chuếnh choáng, như tâm trạng của nhà thơ, ngây ngất say
đời, say nghệ thuật, say thơ, say lí tưởng. Lor-ca khơng chỉ cơ đơn trong sáng tạo mà cịn cơ
đơn trong cả mục đích đấu tranh chân chính. Chưa thấu hiểu cho nên TBN vẫn hát nghêu
<i>ngao, vẫn cất lên những âm thanh không cùng mục đích với Lor-ca.</i>

<i><b>Tóm lại: Tác giả đã gợi lên được hình ảnh của Lor-ca, người nghệ sĩ tự do, tài hoa, sống giữa </b></i>
thời đại bạo tàn của chế độ độc tài Frăng-cô và nền nghệ thuật già nua, vẫn ôm ấp khát vọng
<i>cách tân sáng tạo nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ, nhưng lại rất cơ đơn trên hành </i>
trình lý tưởng ấy. Đoạn thơ cũng thể hiện rõ đồng cảm, thấu hiểu của Thanh Thảo với con
người Lor-ca.

<b>4. Đoạn 2: Cái chết của Lor-ca:</b>

- Bỗng kinh hoàng: 3 tiếng ngắn ngủi đặc tả trạng thái bất ngờ, sửng sốt. Cái chết gây chấn
động Tây Ban Nha vẫn còn chưa tỉnh hát nghêu ngao.

- Hỡnh ảnh gợi ấn tượng mạnh: ỏo choàng bờ bết đỏ, tiếng ghi-ta rũng rũng mỏu chảy gợi cái
chết đột ngột, bi thảm của nhà thơ thiên tài. Lor-ca như một đấu sĩ đang bị hành hỡnh trờn đấu
trường chớnh trị Tõy Ban Nha.

- Tiếng ghi ta: lặp đi lặp lại (4 lần) nhưng biến hoá, thay màu chuyển gam, thay phông chuyển
cảnh:

 <i>ghi ta nâu: màu nâu của chất liệu làm nên cây đàn, màu của đồng đất, màu của nước da,</i>
màu của nỗi buồn từ nay sẽ phủ kín cuộc đời cơ gái…)

 <i>ghi ta lá xanh: màu của sự sống. Từ biết mấy thốt lên như sự nuối tiếc ngậm ngùi cho</i>
một vẻ đẹp đang bị phá huỷ.

 <i>tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan: Từ vỡ tan là hiện thực hoá cái chết; là cảm nhận về số</i>
phận mong manh của tiếng đàn – thân phận bi thảm của người nghệ sĩ Lor-ca.

 <i>tiếng ghi ta ròng ròng/ máu chảy: thị giác, cảm giác mạnh. Âm thanh như một cơ thể, có</i>
sinh mệnh, có trái tim, biết quặn đau, biết chảy máu. Hình ảnh thơ có sức ám ảnh: đó
<i>khơng chỉ là cái chết của một con người, hơn thế là cái chết của nghệ thuật, của sự</i>
<i><b>tiến bộ. Cái chết gợi nhiều đau xót.</b></i>

<i><b>Tóm lại: Cụm từ tiếng ghi-ta lặp lại tạo nhịp thơ dồn dập, nghẹn ngào, như từng tiếng nấc,</b></i>
như nỗi đau xót, đồng cảm của Thanh Thảo với thân phận của Lor-ca; hình ảnh tượng trưng
gợi nhiều liên tưởng về cái chết, về cuộc đời, về nghệ thuật,...

<b>5. Đoạn 3: Niềm xót thương.</b>

- Khơng ai chơn cất tiếng đàn/ tiếng đàn như cỏ mọc hoang gợi nhiều liên tưởng:

 Khơng có ai tiếp nối sự nghiệp cách tân mà Lor-ca để lại > xót thương cho hành trình
nghệ thuật chưa hồn tất, khát vọng nghệ thuật cịn dang dở. Nghệ thuật Lor-ca thành cỏ
<i>mọc hoang, không người chăm bón > Lor-ca mãi là người nghệ sĩ độc hành trên miền</i>
sáng tạo.

 Cỏ mọc hoang: có sức sống hoang dại, mãnh liệt, lan toả > nghệ thuật Lor-ca bất tử.
- Hai dòng thơ giọt nước mắt…đáy giếng là những hình ảnh đẹp và buồn gợi nỗi xót đau
trước cái chết của Lor-ca và trước sự dang dở của một khát vọng cách tân.

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

- Cái chết được diễn đạt qua: đường chỉ tay đã đứt; bơi sang ngang, (con sông trở ngăn trở
hai cõi: âm – dương), lặng yên bất chợt (cõi vĩnh hằng)

- ném > hành động kiên quyết thể hiện tâm thế, tư thế của người chiến sĩ: sẵn sàng đón nhận
cái chết. Nhưng đó khơng phải là cái chết về với cát bụi mà là cái chết hồi sinh, gieo mầm sự
sống.

- li-la-li-la: âm thanh là linh hồn của cây đàn, giai điệu li-la-li-la ngọt ngào xuất hiện 3 lần và
khép lại bài thơ mở ra những liên tưởng vô tận. Âm thanh tha thiết luyến láy như linh hồn của
tiếng đàn cịn vương mãi. Đó là sức sống nghệ thuật Lor-ca, tinh thần Lor-ca.

<i><b>7. Kết luận:</b></i>

- Thanh Thảo thật sự có những khoảnh khắc hóa thân, đồng điệu đến tận cùng để cảm nhận
được tiếng lòng của người nghệ sĩ Lor-ca trong khoảnh khắc bi thương: niềm yêu tha thiết
quê hương, cuộc sống; mang trong mình một tình yêu thủy chung; và nỗi đau đớn khi phải
chịu cái chết oan khuất

- Tấm lòng Thanh Thảo: đau xót, tiếc thương, trân trọng, ngưỡng mộ mãnh liệt một tài năng,
một nhân cách nghệ sĩ lớn.

- Bài thơ có sự kết hợp hài hồ giữa hai yếu tố thơ và nhạc, cấu tứ tự sự và trữ tình. Bài thơ
toát lên vẻ đẹp thơ Thanh Thảo: hiện đại theo phong cách tượng trưng, siêu thực.

<b>Ý nghĩa tựa đề và lời đề từ</b>

<b>a. Tựa đề “Đàn ghi ta của Lor-ca”</b>

- Đàn ghi ta là niềm tự hào, là một phần hồn của đất nước Tây Ban Nha (nên còn được gọi là
Tây Ban cầm).

- Đàn ghi ta gắn bó thân thiết với Lor-ca trên những nẻo đường ca hát và sáng tạo.

<b>→ Đàn ghi ta là biểu tượng cho tình yêu của Lor-ca đối với đất nước Tây Ban Nha, cho con</b>
đường nghệ thuật của tác giả, cho khát vọng cao cả mà Lor-ca nguyện phấn đấu suốt đời.
<b>b. Lời đề từ:</b>

Đây là di chúc của nhà thơ, khi tiên cảm về cái chết:

- Hãy chôn tôi với cây đàn - phần hồn của đất nước Tây Ban Nha → tình u Tổ quốc nồng
nàn.

- Hãy chơn tơi với cây đàn – biểu trưng cho sự nghiệp của Lor-ca → ước nguyện suốt đời
theo đuổi sự nghiệp sáng tạo nghệ thuật, mong muốn xóa bỏ ảnh hưởng của bản thân để dọn
đường cho thế hệ sau vươn tới.

Để hiểu được ý thơ, cần đọc kĩ lời đề từ dưới nhan đề bài thơ. Sau đó, tìm câu trả lời cho câu
hỏi: Vì sao tác giả lại viết: “Khơng ai chôn cất tiếng đàn - tiếng đàn như cỏ mọc hoang”.
Ý thơ trên mở ra nhiều hướng diễn dịch:

+ Là nỗi xót thương cái chết của một thiên tài;

+ Là nỗi xót tiếc hành trình cách tân dang dở khơng chỉ với bản thân Lor-ca mà còn với
nền văn chương Tây Ban Nha. Bởi lẽ, nhà cách tân Lor-ca đã chết, nghệ thuật vắng thiếu
người dẫn đường. Nghệ thuật thành thứ cỏ mọc hoang?

+ Tiếng đàn của Lorca – khát vọng cách tân nghệ thuật của Lorca là bất tử không thể
nào tiêu diệt giống như những thứ cỏ mọc hoang.

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

của cấu trúc gián đoạn: giọt nước mắt vầng trăng-long lanh trong đáy giếng,... do đó, tạo lập
một hệ hình ảnh trùng phức, giao thoa, ánh xạ vào nhau gợi những suy tư đa chiều...

<b> - Đoạn l</b>

+ Hình ảnh Lor-ca được giới thiệu bằng những nét chấm phá, phần nào chịu ảnh hưởng của
trường phái ấn tượng: nh÷ng tiếng đàn bọt nước - Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt - li-la li-la
<i>li-la - đi lang thang về ven biển đơn độc - với vầng trăng chếnh choáng - trên n ngựa mỏi</i>
<i>mịn.</i>

+ Những hình ảnh tương phản vừa giúp ta hình dung về Lor-ca, vừa gợi ta liên tưởng đến
khung cảnh của một đấu trường. Nhưng ở đấy không phải đấu trường với cuộc đấu giữa võ sĩ
với bị tót mà là một đấu trường đặc biệt với cuộc đấu giữa khát vọng dân chủ của cơng dân
Lor-ca với nền chính trị độc tài, của khát vọng cách tân nghệ thuật trong chàng nghệ sĩ Lor-ca
với nền nghệ thuật già nua. Ở đó, nhìn theo góc độ nào cũng vẫn chỉ thấy con người tự do và
nhà cách tân nghệ thuật thật mong manh và đơn độc.

- Đoạn 2

+ Cái chết bất ngờ đến với Lor-ca. Con người trong sạch và vô tội ấy dù luôn bị ám ảnh về
cái chết của chính mình, vẫn khơng thể nghĩ là nó lại đến sớm thế và đến vào lúc chàng
không ngờ nhất.

+ Cảnh Lor-ca bị hành hình với những diễn biến phũ phàng lúc đầu được diễn tả bằng hình
ảnh thực: “áo chồng bê bết đỏ”, sau đó, sự kiện thảm khốc ấy tạo những cú xốc dây chuyền
được diễn tả theo lối tượng trưng, liên tục chuyển đổi cảm giác, qua hệ thống những âm thanh
vỡ ra thành màu sắc, thành hình khối, thành dịng máu chảy: “tiếng ghi ta nâu”, “tiếng ghi ta
<i>lá xanh biết mấy”, “tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan”, “tiếng ghi ta ròng ròng - máu chảy”.</i>
- Đoạn 3

+ Niềm xót thương Ga-xi-a Lor-ca và nỗi xót tiếc những cách tân nghệ thuật của Lor-ca
khơng ai tiếp tục:

<i>Không ai chôn cất tiếng đàn</i>
<i>tiếng đàn như cỏ mọc hoang</i>
<i>giọt nước mắt vầng trăng</i>
<i>long lanh trong đáy giếng</i>

Di chúc “Khi tôi chết, hãy chôn tôi vời cây đàn” của Lor-ca được lấy làm đề từ của bài thơ
như một thứ chìa khố ngầm hướng người đọc hiểu thông điệp thực sự của bài thơ. Di chúc
này, trong nhận thức của một người đọc bình thường, hiển nhiên bộc lộ tình yêu say đắm của
Lor-ca với nghệ thuật? Khơng chỉ có vậy, nó cịn là tình yêu tha thiết với xứ sở tây-ban-cầm?
Nhưng Lor-ca không phải là một nghệ sĩ sinh ra để nói những điều đơn giản. Do đó, di chúc
của Lor-ca cịn những ý nghĩa sâu xa khác. Nhà thơ cách tân là Lor-cạ biết thi ca mình một
ngày nào đó sẽ án ngữ, ngăn cản những người đến sau trong sáng tạo nghệ thuật nên đã dặn
lại cần phải biết chôn nghệ thuật của ơng để đi tới. Nhưng vì q ngưỡng mộ Lor-ca, người ta
đã không biết vượt qua Lor-ca

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

ở đó. Dường như cịn có cả nỗi bn của người nghệ sĩ ham tìm tịi cách tân, rốt cuộc không
ai thực sự hiểu di chúc của Lor-ca. Nỗi xót đau trước cái chết của Lor-ca và trước sự dang dở
của một khát vọng cách tân đọng lại thành những hình ảnh đẹp và buồn được viết theo lối sắp
<i>đặt, dựa trên nguyên lí cốt lõi của cấu trúc gián đoạn: giọt nước mắt vầng trăng - long lanh</i>

trong đáy giếng,... do đó, tạo lập một hệ hình ảnh trùng phức giao thoa, ánh xạ vào nhau, gợi
những suy tư đa chiều...

<b> - Đoạn 4</b>

+ Cái chết thực sự của một nhà cách tân là khi những khát vọng của anh ta khơng có ai
tiếp tục. Nhưng cái chết đau đớn hơn của một nhà cách tân còn là khi tên tuổi và sáng tạo của
anh ta được đem lên bệ thờ và trở thành một bức tường kiên cố cản trở sự cách tân văn
chương của những người đến sau.

+ Vậy, nhân danh lòng kính trọng Lor-ca, hãy để cho Lor-ca có được một sự giải thốt
thực sự. Thơi đành chấp nhận định mệnh phũ phàng. Đường chỉ tay bé nhỏ, dịng sơng rộng
mênh mang, hay là phận người thì ngắn ngủi mà thế giới thì vơ cùng. Lor-ca đi vào cõi khác
với hình ảnh: “Lor-ca bơi sang ngang - trên chiếc ghi ta màu bạc”.

+ Các hành động ném lá bùa, ném trái tim vào xoáy nước, vào cõi lặng yên đều mang
nghĩa tượng trưng cho sự giã từ và giải thoát, chia tay thực sự vời những ràng buộc và hệ luỵ
trần gian...

<b>• Yếu tố âm nhạc trong bài thơ</b>

Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca ngồi cấu trúc tự sự cịn được chồng thêm một cấu trúc khác:
cấu trúc nhạc giao hưởng, gợi liên tưởng một <i>bè trâm (basso osunato) có phần nhạc đệm của</i>
ghi-ta. Các chuỗi âm li-la li-la li-la luyến láy sau hai câu thơ đầu, gợi liên tưởng tiếng vang
của chùm hợp âm sau tấu khúc hoặc ca khúc mở đầu. Chuỗi âm “li-la li-la li-la” kết thúc bài
thơ gợi lên tiếng vang của chùm hợp âm vĩ thanh, sau khi phần chính của bản nhạc đã được
diễn tấu xong, hoặc khi ca khúc đã dừng lời. Việc cấy nhạc vào một bài thơ trong trường hợp
tưởng mộ Lor-ca - nhà thơ, nhạc sĩ, hoạ sĩ, nhà cách tân sân khấu - sẽ mang ý nghĩa của một
sự kính trọng

<i> Người kiểm tra</i>

</div>

<!--links-->