Giáo án môn Ngữ văn lớp 6 - Tiết 1 đến tiết 73 - Trường THCS Mộ Đạo

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Trường THCS Mộ Đạo TUÇn 1: Ngµy so¹n: 14/ 08 TiÕt: 1. NguyÔn ThÞ T×nh. V¨n b¶n. Con Rång ch¸u Tiªn (TruyÒn thuyÕt). A- Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc - Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết. - HiÓu néi dung, ý nghÜa cña truyÒn thuyÕt Con Rång Ch¸u Tiªn. 2. Kü n¨ng - Chỉ ra và hiểu được nghĩa của những chi tiết tưởng tượng kì ảo của truyện. - KÓ ®­îc truyÖn. 3. Thái độ - Có thái độ yêu quý nguồn gốc dân tộc, yêu mến và sưu tầm truyền thuyết. B- Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý: * Nắm được các ý chính của định nghĩa truyền thuyết chú thích SGK - TruyÒn thuyÕt cã c¬ së lÞch sö , cèt lâi sù thËt lÝch sö. Lµ t¸c phÈm nghÖ thuËt d©n gian. Nó thường có yếu tố lí tưởng hoá và tưởng tượng kì ảo. Được người kể người nghe tin nh­ cã thËt. * Những truyền thuyết về thời đại các vua Hùng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. * Tµi liÖu: Tranh C- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: I/ ổn định tổ chức: Ts: V¾ng: II/ KiÓm tra bµi cò: KiÓm tra viÖc chuÈn bÞ s¸ch, vë cña häc sinh. III/ Bµi míi: Giới thiệu bài: Mỗi con người chúng ta dều thuộc về một dân tộc. Mỗi dân tộc lại có nguån gèc riªng cña m×nh göi g¾m trong nh÷ng thÇn tho¹i,truyÒn thuyÕt k× diÖu. D©n téc Mường chúng ta ra đời sinh sống trên dải đất hẹp và dài hình chữ S bên bờ biển Đông bắt ®©ï tõ mét truyÒn thuyÕt xa x¨m, huyÒn ¶o: "Con Rång Ch¸u Tiªn". Hoạt động của thầy và trò. Néi dung kiÕn thøc. Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích dấu I/ Giới thiệu chung: *:SGK-17. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 1 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> Trường THCS Mộ Đạo - Học sinh đọc chú thích dấu * ? Em h·y cho biÕt thÕ nµo lµ truyÒn thuyÕt? - GV thuyết giảng để học sinh nắm chắc định nghÜa truyÒn thuyÕt. H: gi¶i thÝch mét sè tõ khã trong SGK Chú ý các từ: ngư tinh, tập quán, nòi, vô địch. Gv : §Ó hiÓu râ c¸ch gi¶i thÝch nghÜa cña tõ ta häc tiÕt sau. Hoạt Động 2:Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiÓu v¨n b¶n. G: yêu cầu đọc kể: Râ rµng , m¹ch l¹c, nhÊn m¹nh c¸c chi tiÕt li kỳ, thuần tưởng tượng. Cố gắng thể hiện hai lời đối thoại của Lạc Long Quân và Âu Cơ. giọng. NguyÔn ThÞ T×nh * ThÓ lo¹i truyÒn thuyÕt. * Gi¶i thÝch tõ khã. II/ §äc - T×m hiÓu v¨n b¶n * §äc:. ©u c¬ lo l¾ng than thë; giäng Long Qu©n t×ng c¶m, ©n cÇn, chËm r·i. - GV và học sinh đọc một lượt. ? Em h·y cho biÕt truyÒn thuyÕt nµy chia lµm mÊy phÇn? - GV: V¨n b¶n Con Rång Ch¸u Tiªn lµ mét truyÒn thuyÕt d©n gian ®­îc liªn kÕt bëi 3 ®o¹n. Đ1: Từ đầu đến " Long Trang" Đ2: Tiếp đến "Lên đường" §3: PhÇn cßn l¹i ?: Em hãy quan sát các đoạn đó trong văn b¶n vµ nªu sù viÖc chÝnh ®­îc kÓ trong mçi ®o¹n? §1: ViÖc kÕt h«n cña L¹c Long -Hs :Th¶o luËn-suy nghÜ tr¶ lêi. Qu©n vµ ¢u C¬ §2:ViÖc sinh con vµ chia con cña L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬. Đ3: Sự trưởng thành của các con Lạc Long Qu©n vµ ¢u C¬. ? : Các văn bản truyền thuyết thường chứa đựng nhiều yếu tố kì ảo: Em hiểu gì về các yếu Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 5 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Trường THCS Mộ Đạo tố đó? Hs :Là các chi tiết tưởng tượng,không có thật, phi thường, hoang đường. ? : C¸c chi tiÕt chÝnh trong truyÖn ®­îc tr×nh bµy theo tr×nh tù naß? Hs-Suy nghÜ tr¶ lêi:Tr×nh tù thêi gian ®©y lµ đặc điểm của văn tự sự sẽ học ở các tiết sau. ? : Theo em c©u chuyÖn g¾n víi thêi gian nµo cña lÞch sö? Hs :TruyÒn thuyÕt thêi c¸c Vua Hïng. Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản. ? : Trong trí tưởng tượng của người xưa Lạc Long Quân hiện lên với những đặc điểm phi thường nào về nòi giống và sức mạnh? ? : Theo em sự phi thường ấy là biểu hiện của một vẻ đẹp như thế nào? Hs : Vẻ đẹp cao quí của bậc anh hùng. ? : Âu Cơ hiện lên với những đặc điểm đáng quÝ nµo?. NguyÔn ThÞ T×nh. * T×m hiÓu v¨n b¶n: 1- H×nh ¶nh L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬: * L¹c Long Qu©n : Lµ con thÇn biÓn có nhiều phép lạ, sức mạnh vô địch, diÖt yªu qu¸i gióp d©n. * ¢u C¬ : Lµ con ThÇn N«ng xinh đẹp tuyệt trần,yêu thiên nhiên.. ? : Cảm nhận của em về vẻ đẹp của Âu Cơ? Hs : Vẻ đẹp cao qúi của người phụ nữ Gv:Vua cha chọn đẻ tế trời Lạc Long Quân kết duyên cùng Âu Cơ là những vẻ đẹp cao qúi cña thÇn tiªn ®­îc hoµ hîp ? : Theo em qua mối duyên tình này người x­a muèn ta nghÜ g× vÒ nßi gièng d©n téc? Hs suy nghÜ tr¶ lêi. - D©n téc ta cã nßi gièng cao qóy thiªng liªng. -T«n kÝnh tù hµo vÒ nßi gièng Con Rång Ch¸u Tiªn. ? : ChuyÖn sinh con cña ¢u C¬ cã g× l¹? 2/ViÖc sinh con vµ chia con cña L¹c Hs : Người đẻ ra trứng nở thành con Long Qu©n vµ ¢u C¬ ? : Theo em chi tiÕt mÑ ¢u C¬ sinh ra tr¨m trứng nở thành trăm người con khoẻ đẹp có ý Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 6 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Trường THCS Mộ Đạo nghÜa g×? Hs - th¶o luËn - tr¶ lêi. -Gv : Từ "đồng bào" Bác Hồ nói có nghĩa là cùng bào thai mọi người trên đất nước ta đều cã chung mét nguån gèc. ? : Lạc Long Quân và Âu Cơ đã chia con như thÕ nµo?T¹i sao l¹i chia nh­ vËy? -Gv: Rõng nói lµ quª mÑ,biÓn lµ quª cha,c¸c con ở hai bên nội ngoại cân bằng,đặc điểm địa lí nước ta nhiều rừng và biển. ? : Người xưa muốn thể hiện ý nguyện gì qua chi tiÕt nµy? -Hs - suy nghi - tr¶ lêi. -Gv gi¶ng. §ã lµ ý nguyÖn ph¸t triÓn d©n téc, lµm ¨n më rộng đất đai. -§oµn kÕt thèng nhÊt d©n téc. ? : TruyÖn cßn kÓ r»ng c¸c con cña L¹c Long Quân và Âu Cơ nối nhau làm Vua ở đất Phong Châu đặt tên nước là Văn Lang mười mấy đời. NguyÔn ThÞ T×nh - Giải thích mọi người chúng ta đều lµ anh em ruét thÞt do cïng mét cha mÑ sinh ra.. - 50 con theo mÑ lªn nói - 50 con theo cha xuèng biÓn. 3 - Sự trưởng thành của các con Lạc. Long Qu©n vµ ¢u C¬: - Dân tộc ta có từ lâu đời, trải qua các triều đại Hùng Vương, Phong thay đổi.Theo em sự việc đó có ý nghĩa gì Châu là đất tổ. trong viÖc c¾t nghÜa nßi gièng ,truyÒn thèng - D©n téc ta cã nguån gèc thiªng liªng cao qói. Lµ mét khèi ®oµn kÕt d©n téc? Hs suy nghÜ tr¶ lêi. thèng nhÊt bÒn v÷ng. ? : Truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên đã bồi đắp cho em những tình cảm nào? Hs : Tù hµo d©n téc,yªu qói truyÒn thèng... ? : TruyÒn thuyÕt Con Rång Ch¸u Tiªn cho đến nay còn gắn với di tích lịch sử nào? Phong tôc nµo? Hs th¶o luËn - tr¶ lêi. §Òn thê c¸c vua Hïng ë Phong Ch©u - Phó Thọ, giỗ tổ Hùng Vương vào 10-3 âm lịch hµng n¨m . ? : Nhân dân ta đã sử dụng yếu tố nghệ thuật Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 7 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> Trường THCS Mộ Đạo nào để xây dựng truyền thuyết? Gv : Kh¸i qu¸t l¹i toÇn bé néi dung Hs đọc ghi nhớ Hs đọc hai bài ca dao và đoạn thơ. - Chia ba nhãm , mçi nhãm th¶o luËn mét phần, gọi đại diện lên phát biểu(theo 3 câu hỏi) B1: Bµi ca dao nh¨c nhë cho ta ®iÒu g×? B2: ý nghÜa cña bµi ca dao B3: Đoạn thơ khẳng định điều gì?. Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập -Gäi hai häc sinh kÓ l¹i tãm t¾t truyÖn Con Rång Ch¸u Tiªn. -Yêu cầu,kể đúng cốt truyện,chi tiết cơ bản + Dùng lời văn nói để kể + KÓ diÔn c¶m. NguyÔn ThÞ T×nh - Sử dụng yếu tố tưởng tượng,kì ảo. * Ghi nhí : SGK (trang 8) * §äc thªm 1 - Nh¾c nhë ta nhí ¬n tæ tiªn, nhí ngµy giç tæ. 2 - Phải yêu thương,đùm bọc,giúp đỡ lẫn nhau vì cúng sống chung một đát nước, một cội nguồn . 3 - ca ngợi đất nước,nhắc nhở mọi người về nòi giống dân tộc nhớ ơn tổ tiªn. * LuyÖn tËp. D- Hướng dẫn học ở nhà Y/c : - Sưu tầm những truyện của các dân tộc khác cũng giải thích nguồn gốc tương tự Con Rång Ch¸u Tiªn. -§äc - chuÈn bÞ bµi B¸nh Tr­ng b¸nh Dµy E- Rót kinh nghiÖm sau bµi d¹y:. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 8 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> Trường THCS Mộ Đạo Ngµy so¹n:14/ 08 TiÕt: 2. NguyÔn ThÞ T×nh V¨n b¶n B¸nh ch­ng , b¸nh giÇy TruyÒn thuyÕt ( Tự học có hướng dẫn ). A - Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc - HiÓu néi dung ý nghÜa cña truyÒn thuyÕt bµnh ch­ng,b¸nh giÇy 2. Kü n¨ng - Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng huyền ảo của truyện. - KÓ ®­îc truyÖn 3. Thái độ - Yêu mến người lao đông, yêu mến các nhân vật trong truyện cổ tích. B - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý: - Trước đây xếp truyện này vào thể loại cổ tích là căn cứ vào tiêu chí nhân vật (kiểu người em út và người mồ côi) - Nh÷ng truyÖn cßn gi¶i thich nguån gèc b¸nh ch­ng b¸nh giÇy vµ phong tôc lµm hai lo¹i b¸nh nµy vµo ngµy TÕt cña d©n téc ta. - Truyện còn găn với thời đại các Vua Hùng. - V× vËy cã thÓ coi b¸nh ch­ng b¸nh giµy nh­ mét truyÒn thuyÕt. C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học I/ ổn định tổ chức: II/ KiÓm tra bµi cò: ? : Kể tên những truyện của các dân tộc,giải thích nguồn gốc con người? TL: Người Mường : quả trứng to đẻ ra con người; người Khơ Mú : quả bầu mẹ ? : - Sự giống nhau cả những truyện đó khẳng định điều gì? - TL: Sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưu văn hoá giữa các tộc người. III/ Bµi míi: Hoạt động 1: Giới thiệu bài: Hàng năm,mỗi khi xuân về Tết đến,nhân dân ta con cháu các Vua Hùng từ miễn xuôi đến miền ngược... lại nô nức hồ hởi trở lá dong, xay đỗ, gi· g¹o gãi b¸nh. Quang c¶nh Êy lµm cho ta thªm yªu qói, tù hµo vÒ nÒn v¨n ho¸ cæ truyền độc đáo của dân tộc và như làm sống lại truyền thuyết bánh chưng bánh giầy.. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 9 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> Trường THCS Mộ Đạo Hoạt động của thầy và trò Hoạt Động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung. Gv giíi thiÖu:. Hoạt Động 3: Hướng dẫn học sinh đọc - và t×m hiÓu v¨n b¶n. GV: Yêu cầu giọng đọc chậm rãi, tình cảm, chó ý lêi nãi cña thÇn trong giÊc méng cña Lang Liêu giọng âm vang, lắng đọng. Giọng. NguyÔn ThÞ T×nh Néi dung kiÕn thøc I- Giíi thiÖu chung: - §©y lµ truyÒn thuyÕt gi¶i thÝch phong tôc lµm b¸nh ch­ng b¸nh giÇy trong ngµy TÕt. - Truyện gắn với thời đại các Vua Hïng II- §äc - t×m hiÓu v¨n b¶n: * §äc. vua Hùng đĩnh đạc chắc khoẻ. Gv đọc mẫu - hướng dẫn học sinh đọc. ? : TruyÖn cã thÓ chia lµm mÊy ®o¹n, vµ ý * Bè côc: 3 ®o¹n : chÝnh cña tõng ®o¹n ? Đ1: Đi từ đầu đến chứng giám: Vua Hùng chọn người nối ngôi. Đ2: Tiếp đến hình tròn: Cuộc đua tài dâng lễ vËt. §3: Cßn l¹i: KÕt qu¶ cuéc thi tµi. GV: Bè côc ba phÇn nµy còng lµ bè côc cho thÓ lo¹i v¨n tù sù. C¸c em sÏ ®­îc t×m hiÓu kÜ h¬n ë c¸c tiÕt TLV sau. ? : Nªu ý nghÜa cña tõ : tæ tiªn, phóc Êm, tiªn * Gi¶i thÝch tõ khã vương. -Hs tham kh¶o chó thÝch- tr¶ lêi ? : Nh÷ng tõ nµy cã mÊy tiÕng? -Hs : 2 tiÕng -Gv : Tõ vµ tiÕng cã g× kh¸c nhau? Tõ cã 2 tiÕng ®­îc xÕp vµo lo¹i tõ nµo, sÏ häc ë bµi sau. * T×m hiÓu v¨n b¶n: ? : C©u chuyÖn b¾t ®Çu tõ nh÷ng chi tiÕt nµo? Hs : Có 20 người con mà chỉ có 1 người nối 1- Vua Hùng chọn người nối ngôi: Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 10 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Trường THCS Mộ Đạo ng«i. ? : Ai lµ nh©n vËt chÝnh cña truyÖn? - Lang Liªu ? : Sù viÖc nµo lµ chÝnh ( lµm b¸nh) ? : Nh©n vËt chÝnh ®­îc giíi thiÖu nh­ thÕ nµo?. ? : Vua Hùng chọn người nối ngôi trong hoµn c¶nh nµo? ? : Vua đề ra tiêu chuẩn của người nối ngôi nh­ thÕ nµo? ? : Vua đã dùng hình thức nào để chọn người nèi ng«i? Hs: Thö tµi. ? Sau khi nhà vua ra câu đố các Lang đã làm g×? ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ viÖc lµmcña c¸c Lang? (suy nghÜ cã s¸ng t¹o kh«ng?) H: đọc từ: “ Người buồn nhất…hình tròn ”. ? : V× sao trong c¸c con Vua,chØ cã Lang. NguyÔn ThÞ T×nh. - Nh©n vËt chÝnh lµ con thø 18, mÑ bÞ vua ghÎ l¹nh èm råi chÕt - thiÖt thßi nhất.Từ khi lớn lên chăm lo đồng ¸ng, tr«ng lóa khoai . - Giặc ngoài đã yên, tập trung lo cho dân, vua đã già muốn truyền ngôi. - Người nối ngôi phải nối chí Vua, không nhất thiết phải là con trưởng. 2 – Cuéc thi tµi d©ng lÔ vËt a, C¸c lang - Thi nhau lµm cç thËt hËu, thËt ngon.. b. Lang Liªu. Liêu được thần giúp đỡ? -Hs suy nghÜ tr¶ lêi . - Gv : Là người thiệt thòi nhất, chỉ quen làm việc đồng áng trồng lúa khoai.gần gũi với dân thường. ? : Em hãy tìm đoạn văn thể hiện sự giúp đỡ cña thÇn víi Lang Liªu. - Hs suy nghÜ- tr¶ lêi - Gv : Kh¸i qu¸t l¹i b»ng c¸ch ®­a ra b¶ng phô đoạn văn:"Trong trời....lễ tiên vương". - Gv : Điều quan trọng ở đây là Lang Liêu đã hiÓu ®­îc ý thÇn. ? : Theo em thần ở đây đại diện cho ai? Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 11 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> Trường THCS Mộ Đạo - Hs suy nghÜ tr¶ lêi - Gv : Thần đại diện cho nhân dân,chỉ có nhân d©n míi quÝ träng kÕt qu¶ må h«i c«ng søc,nh÷ng c¸i nuéi sèng m×nh,m×nh lµm ra ®­îc. ? Sau khi được thần mách bảo Lang Liêu đã lµm g×? ? Quan s¸t bøc tranh, em h·y cho biÕt bøc tranh miªu t¶ c¶nh g×? H: đọc đoạn cuối và cho biết tại sao Vua Hùng chÊm Lang nµo ®­îc nhÊt? ? : V× sao hai thø b¸nh cña Lang Liªu ®­îc vua cha chọn đẻ tế trời? - Qói träng nghÒ n«ng,h¹t g¹o,lµ s¶n phÈm do chính con người làm ra. - Tượng trời tượng đất,tượng muôn loài. Nªn hîp ý vua ,®em c¸i qói träng nhÊt cña trêi đát,do mình làm ra để cúng tiên vương,dâng cha. ? Em nhËn xÐt g× vÒ Lang Liªu?. ? H·y nªu ý nghÜa cña truyÖn? ? Truyện giải thích nguồn gốc cái gì? qua đó muốn đề cao nghề gì?. ? : Nh©n d©n ta x©y dùng truyÖn nh»m môc đích gì? - Hs th¶o luËn - tr¶ lêi - Gv:Gi¶i thÝch nguån gèc 2 lo¹i b¸nh ( nh÷ng truyện tương tự sự tích quả dưa hấu) gắn với ý nghÜa s©u s¾c cña 2 lo¹i b¸nh thÓ hiÖn ë lêi Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. NguyÔn ThÞ T×nh. - Chän g¹o nÕp ngon nhÊt lµm hai loại bánh dâng lễ Tiên Vương.. 3. KÕt qu¶ cuéc thi tµi - Vua hài lòng trước lễ vật của Lang Liªu.. - Lang Liªu tµi n¨ng, th«ng minh, hiếu thảo, trân trọng tổ tiên và người sinh thµnh. 4. ý nghÜa - Gi¶i thÝch nguån gèc 2 lo¹i b¸nh. + Đề cao lao động,nghề nông. + Bªnh vùc kÎ yÕu. + §Ò cao sù thê kÝnh tæ tiªn.. * Ghi nhí:SGK-12. 12 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Trường THCS Mộ Đạo m¸ch b¶o cña thÇn. => chúng ta tự hào thời các vua Hùng đã có nÒn v¨n minh n«ng nghiÖp.Hµng n¨m nh©n d©n ta vẫn thường làm hai loại bánh vào dịp Tết để cóng tæ tiªn. - TruyÖn cã nhiÒu chi tiÕt tiªu biÓu cho VHDG vµ tiªu biÓu cho v¨n tù sù. - Hs đọc ghi nhớ SGK Hoạt Động 4 : Hướng dẫn học sinh luyện tËp . - Chia 2 nhãm -> th¶o luËn-> tr¶ lêi-> nhËn xÐt-> gi¸o viªn chèt - C©u 1:(nhãm 1) : ý nghÜa cña phong tôc ngµy TÕt... - C©u 2 :(nhãm 2) : §äc truyÖn nµy em thÝch nhÊt ë chi tiÕt nµo? V× sao?. NguyÔn ThÞ T×nh. * LuyÖn tËp. D- Hướng dẫn học ở nhà: - ChuÈn bÞ bµi : Tõ vµ cÊu t¹o tõ TiÕng ViÖt E- Rót kinh nghiÖm:. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 13 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> Trường THCS Mộ Đạo Ngµy so¹n: 15/ 08 TiÕt: 3. NguyÔn ThÞ T×nh TiÕng ViÖt Tõ vµ cÊu t¹o tõ tiÕng viÖt. *** A - Môc tiªu bµi häc : 1. KiÕn thøc - Giúp học sinh hiểu được thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt cụ thể là: + Kh¸i niÖm vÒ tõ. + §¬n vÞ cÊu t¹o tõ ( tiÕng ). + Các kiểu cấu tạo từ đơn, từ phức,từ ghép từ láy + Ôn lại các kiểu cấu tạo từ TV đã học ở bậc tiểu học. 2. Kü n¨ng - Sử dụng đúng từ Tiếng việt trong giao tiếp. 3. Thái độ - Yêu thích, rèn luyện sử dụng đúng các loại từ Tiếng Việt. B - Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý: 1 - Chú ý 2 đặc điểm của từ - khái niệm từ. 2 - N¾m c¸ch cÊu t¹o tõ TV 3 - Ph©n biÖt tõ ghÐp víi cô tõ (Gv đọc kĩ những điều cần lưu ý trong SGV) C- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học. I/ ổn định tổ chức: II/ KiÓm tra bµi cò: III/B×a míi: Giới thiệu bài : ở tiểu học các em đã được tìm hiểu kiến thức về từ và tiếng nhưng ở mức đơn giản.Vào lớp 6 các em vẫn tìm hiểu về từ và tiếng nhưng ở mức cao hơn. Hoạt động của thầy và trò. Néi dung kiÕn thøc. Hoạt Động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ lµ g×? GV: (b¶ng phô) ? : H·y lËp danh s¸ch c¸c tõ vµ tiÕng trong c©u trªn? - Hs : Suy nghÜ lªn b¶ng lµm. I - Tõ lµ g× ? 1. VÝ dô ThÇn/ d¹y/ d©n / c¸ch/ trång trät/ ch¨n nu«i/ vµ/ c¸ch/ ¨n ë. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 14 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> Trường THCS Mộ Đạo Chia 2 nhãm :N1:LËp danh s¸ch c¸c tiÕng N2:-----------------------tõ - Danh s¸ch c¸c tiÕng: ThÇn, d¹y, d©n, c¸ch, trång, trät, ch¨n, nu«i, vµ c¸ch, ¨n, ë. - Danh s¸ch c¸c tõ: ThÇn / d¹y / d©n/ c¸ch/ trång trät/ ch¨n nu«i/ vµ/ c¸ch/ ¨n ë. ?: Các đơn vị gọi là tiếng và từ có gì khác nhau? - Mỗi loại đơn vị được dùng làm gì? - Khi nµo mét tiÕng ®­îc coi la mét tõ? Gv : vd : Cha/ mÑ / s¸ch / vë / ... -> Từ là đơn vị ngôn ngữ có nghĩa. ?: Vậy theo em từ là gì? Dùng để làm gì? - Hs suy nghÜ tr¶ lêi. Hs đọc ghi nhớ. Hoạt Động 2 : Hướng dẫn học sinh phân loại tõ. ? : Dựa vào những kiến thức đã học hãy điền các từ trong câu dưới đây vào bảng phân loại? - Gv treo b¶ng phô kÎ s½n b¶ng ph©n lo¹i häc sinh tù ®iÒn. ? Tìm từ một tiếng và hai tiếng sau đó điền vào bảng? - Gv : Như vậy tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ. ? : Tõ chØ gåm mét tiÕng lµ tõ g×? Hai tiÕng lµ tõ g×? ? Hai tõ trång trät vµ ch¨n nu«i cã g× gièng vµ kh¸c nhau? - Giống nhau đều gồm hai tiếng. - Kh¸c: ch¨n nu«i: hai tiÕng cã quan hÖ vÒ nghÜa: tõ ghÐp. Trång trät: hai tiÕng cã quan hÖ l¸y ©m: tõ l¸y. ? : Nh÷ng tõ phøc ®­îc ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ víi nhau vÒ nghÜa ®­îc gäi lµ tõ g×? Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. NguyÔn ThÞ T×nh. 2 – NhËn xÐt: - Tiếng dùng để tạo từ. - Từ dùng để tạo câu. => Khi một tiếng có thể dùng để t¹o c©u, tiÕng Êy trë thµnh tõ. => Tõ lµ ng«n ng÷ nhá nhÊt dïng để đặt câu. * Ghi nhí 1: Sgk - 13 II - Từ đơn và từ phức: 1. VÝ dô: Từ / đấy,/ nước / ta /chăm /nghề trång trät,/ ch¨n nu«i /vµ/ cã/ tôc /ngµy/ tÕt /lµm/ b¸nh ch­ng,/ b¸nh giÇy.. 2. NhËn xÐt - Từ chỉ gồm một tiếng là từ đơn - Tõ gåm hai hay nhiÒu tiÕng lµ tõ ghÐp.. => Tõ phøc ®­îc t¹o ra b»ng c¸ch ghÐp c¸c tiÕng cã quan hÖ víi 15. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> Trường THCS Mộ Đạo. Học sinh đọc ghi nhớ. - Gv : Tõ l¸y : lµ tõ phøc ( 2 tiÕng chØ cã 1 tiÕng cã nghÜa ) Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập - Học sinh đọc bài tập a,b -> suy nghĩ -> trả lêi ? : C¸c tõ nguån gèc , con ch¸u thuéc kiÓu cÊu t¹o tõ nµo? Nguån gèc = nguån + gèc Con ch¸u = con + ch¸u ? : Tìm từ đồng nghĩa với nguồn gốc trong câu trªn ? : Học sinh đọc bài tập c - Chia hai tæ th¶o luËn - chia b¶ng lªn ®iÒn. NguyÔn ThÞ T×nh nhau vÒ nghÜa gäi lµ tõ ghÐp. - Tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng gäi lµ tõ l¸y. * Ghi nhí ( sgk -14 ). III- LuyÖn tËp : * Bµi tËp 1 a) Nguồn gốc, Con cháu đều là từ ghÐp. b) Céi nguån, gèc g¸c, tæ tiªn, nßi gièng, cha «ng, gèc rÔ… c) CËu, mî, c«, g× , chó, b¸c, anh , chÞ,…... * Bµi tËp 2. - Hs đọc bài tập 2 - y/c hãy nêu qui tắc sắp xếp c¸c tiÕng? Suy nghÜ - VD : «ng bµ,cha mÑ,anh chÞ - Gv gîi ý: cã thÓ s¾p xÕp theo giíi tÝnh hoÆc Qui t¾c : Nam trø¬c n÷ sau theo bậc ( trên,dưới) VD : Ch¸u ch¾t,con ch¸u, cha con, - Gäi h/s lªn b¶ng lµm «ng cha, chó ch¸u ... Qui tắc : trên dưới trước sau - Học sinh đọc bài tập. * Bµi tËp 3 - Gv treo b¶ng phô ( BT 3 sgk - 15 ) - C¸ch chÕ biÕn. - Chia häc sinh thµnh ba nhãm - th¶o luËn - lªn - ChÊt liÖu. b¶ng ®iÒn ( mçi nhãm mét « ) - TÝnh chÊt. - H×nh d¸ng. - Hương vị. * Bµi tËp 5 ? : Học sinh đọc bài tập - suy nghĩ trao đổi a) Tả tiếng cười Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 16 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> Trường THCS Mộ Đạo - Gäi 3 häc sinhlªn b¶ng thi ai t×m ®­îc nhiÒu tõ b) T¶ tiÕng nãi đúng hơn - cho điểm. c) T¶ d¸ng ®iÖu. NguyÔn ThÞ T×nh. D- Hướng dẫn học ở nhà : - Häc thuéc lßng ghi nhí. - Lµm bµi tËp 4 E - Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: 15 / 08 TiÕt: 4 TËp lµm v¨n Giao tiếp văn bản và phương thức diễn đạt A- Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc - Huy động kiến thức của học sinh về các loại văn bản mà học sinh đã biết. 2. Kü n¨ng - Hình thành sơ bộ khái niệm : văn bản mục đích giao tiếp phương thức biểu đạt. 3. Thái độ - Cã ý thøc rÌn luyÖn viÖc giao tÕp b»ng v¨n b¶n B- Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý: - Gv cần nắm chắc chương trình TLV - NV 6 học kì I bao gồm 24 tiết - Chương trình này đặt trọng tâm ở lí thuyết thực hành,chú trọng hai khâu : kích thích hoạt động tích cực của học sinh.Tích hợp với phần văn học và tiếng việt - Nội dung làm văn tự sự - lhái niệm tự sẹ bao gồm các kiểu bài TLV , trần thuật , tường thuật,kể chuyện trước đây. C- Tiến hành tổ chức các hoạt động dạy học: I - ổn định tổ chức : II - KiÓm tra bµi cò : III - Bµi míi : Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 17 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> Trường THCS Mộ Đạo NguyÔn ThÞ T×nh Giới thiệu bài : Trong thực tế các em đã tiếp xúc và sử dụng các văn bản vào các mục đích khác nhau : đọc báo,đọc truyện,viết thư,viết đơn nhưng có thể chưa gọichúng là văn bản,và cũng chưa gọi các mục đích cụ thể thành một tên gọi khái quát là giao tiếp. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài giao tiếp văn bản và phương thức biểu đạt để biết gọi tên và mục đích sử dụng của văn bản. Hoạt động của thầy và trò. Néi dung kiÕn thøc. Hoạt Động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu: Văn bản và mục đích giao tiếp. ? : Trong cuộc sống khi muốn đề đạt một nguyện vọng với ai, hoặc cơ quan đơn vị nào đó hay muốn khuyên nhủ một người khác,muốn tham gia vào tổ. I - T×m hiÓu chung vÒ v¨n b¶n vµ phương thức biểu đạt : 1 - Văn bản và mục đích giao tiếp :. chức nào đó em phải làm gì? - Hs suy nghĩ trả lời:Em nói hoặc viết cho người ta biÕt. - Gv : Cã thÓ nãi mét tiÕng,mét c©u hay nhiÒu c©u.Vd : T«i thÝch cËu hoÆc chao «i! buån. ? : Khi muốn biểu đạt tư tưởng của mình hay nói cách khác là muốn nói cho rõ nghĩa đầy đủ trọn vÑn em ph¶i lµm nh­ thÕ nµo? - Hs tr¶ lêi : t¹o tËp v¨n b¶n. - Gv : Nh­ vËy b»ng c¸c lêi nãi c¸c em cã thÓ biÓu đạt được ý của mình.Nhưng thường thì ngôn ngữ ch­a ®­îc gät ròa,hoÆc cã thÓ kh«ng nãi ®­îc ®Çy đủ rõ nghĩa nên ta phải tạo lập văn bản => tạo lập v¨n b¶n nghÜa lµ nãi cã ®Çu cã ®u«i cã m¹ch l¹c lÝ lÏ. ? : Như vậy người nó dóng vai trò gì ? - Truyền đạt ? : Người nghe đóng vai trò gì? - Hs :TiÕp nhËn. - Gv : Hoạt động qua lại của người truyền đạt và tiÕp nhËn tõ t×nh c¶m th«ng qua ng«n tõ chÝnh lµ giao tiÕp. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 18 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> Trường THCS Mộ Đạo ? : VËy em hiÓu giao tiÕp lµ g×? - Hs suy nghÜ tr¶ lêi. - Gv kh¸i qu¸t. - Hs đọc ghi nhớ 1 sgk. - Hs đọc câu ca dao: “ Ai ¬i gi÷ chÝ cho bÒn Dù ai xoay hướng đổi chiều mặc ai” ? : Câu ca dao này được sáng tác ra để làm gì? - Hs : nªu ra mét lêi khuyªn nhñ ? : Hai c©u liªn kÕt víi nhau nh­ thÕ nµo? - Gv : Ch÷ thø s¸u c©u s¸u vÇn víi ch÷ thø s¸u c©u t¸m : VÇn b»ng. - VÒ ý : c©u mét: Gi÷ chÝ cho bÒn ; c©u hai nãi râ thªm gi÷ chÝ cho bÒn nghÜa lµ g× ? Gi¶i thÝch cho câu một ( Là không giao động khi người khác thay. NguyÔn ThÞ T×nh - Giao tiếp là hoạt độngtruyền đạt tiếp nhận tư tưởng tình cảm bằng phương tiện ngôn từ. *Ghi nhí 1 .. đổi chí hướng ). ? : Em hiÓu g× vÒ nghÜa cña tõ " chÝ ". - Hs: Chí là chí hướng ,hoài bão,lý tưởng. ? : Như thế đã biểu đạt trọn vẹn một ý chưa,câu ca dao này đã có thể coi là một văn bản chưa? - Học sinh đã biểu đạt trọn vẹn,có thể là một văn b¶n. ? : VËy v¨n b¶n lµ g×? - V¨n b¶n lµ chuçi lêi nãi miÖng - Hs dựa vào những điều đã tìm hiểu - suy nghĩ trả hay bài viết. lêi. + Có chủ đề thống nhất. + Cã liªn kÕt m¹nh l¹c + Phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiên mục đích giao tiếp ? : Khi muốn đề nghị bố mẹ một vấn đề nào đó mà * Ghi nhớ 2 sgk ở gần thì em biểu đạt băng phương thức nào? -Hs nãi : - Gv : Như vậy em đã chọn phương thức biểu đạt phï hîp. - Cho häc sinh th¶o luËn nhãm c¸c c©u hái d,®,esgk Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 19 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(17)</span> Trường THCS Mộ Đạo - Chia ba nhãm mçi nhãm mét c©u ghi ra giÊy, mỗi nhóm cử đại diện trình bày - gv bổ xung. * Nhãm 1: c©u d - Gv : Là văn bản vì là chuỗi lời có chủ đề là lời ph¸t biÓu nªu thµnh tÝch n¨m qua nhiÖm vô n¨m häc m¬Ý kªu gäi cæ vò gv, hs hoµn thµnh tèt nhiÖm. NguyÔn ThÞ T×nh. vô v¨n häc. - Là văn bản nói vấn đề xuyên suốt về GD và hoàn thµnh nhiÖm vô GD n¨m häc míi t¹o thµnh m¹ch l¹c cña v¨n b¶n. * Nhãm 2 : c©u ® - Là văn bản viết vì có chủ đề xuyên suốt là thông báo tình hình và quan tâm tới người nhận thư. * Nhãm 3 : c©u e - Đều là văn bản vì chúng có mục đích yêu cầu thông tin và có thể thức nhất định. - Gv: Tóm lại tuỳ theo mục đích cụ thể mà người ta sử dụng các kiểu văn bản với các phương thưc biểu đạt phù hợp.Có thể chia ra các phương thức 2 - Kiểu văn bản và phương thức sau: - Gv treo bảng phụ, để trống ví dụ học sinh tự lên biểu đạt của văn bản: ®iÒn. - Tù sù - Hs : Th¶o luËn nhãm. - Miªu t¶ Chia 6 nhãm mçi nhãm t×m vÝ dô cho mét kiÓu - BiÓu c¶m v¨n b¶n. - NghÞ luËn - ThuyÕt minh - Hµnh chÝnh c«ng vô - Gv: Chóng ta chØ cÇn n¾m trong giao tiÕp cÇn sö * Ghi nhí 3 sgk -17. dụng 6 kiểu văn bản này. Chương trình lớp 6 sẽ häc 2 lo¹i v¨n b¶n tù sù, v¨n b¶n miªu t¶ cßn c¸c kiÓu kia sÏ häc ë líp trªn. ? : Từ đầu năm chúng ta đã tìm hiểu hai văn bản : Con rång ch¸u tiªn vµ b¸nh tr­ng b¸nh giÇy.Hai văn bản này thuộc kiểu văn bản và phương thức biểu đạt nào? Vì sao em khẳng định như vậy? Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 20 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(18)</span> Trường THCS Mộ Đạo - TL : V¨n b¶n tù sù v× tr×nh bµy diÔn biÕn sù viÖc cã nh©n vËt. * Ghi nhớ ( học sinh đọc lại toàn bộ ghi nhớ sgk 17 ) Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập - Hs đọc bài tập 1 thảo luận - Chia 5 nhóm thảo luận -> đại diện các nhóm phát biÓu. - Gv kh¸i qu¸t ghi b¶ng hs nhËn xÐt - gv söa. -Nhãm 1 : c©u a - Nhãm 2 : c©u b -Nhãm 3 : c©u c -Nhãm 4 : c©u d -Nhãm 5: c©u ®. NguyÔn ThÞ T×nh. II- LuyÖn tËp Bµi tËp 1 : a) Tù sù : KÓ truyÖn v× cã nh©n vËt cã sù viÖc vµ diÔn biÕn cña viÖc. b) Miªu t¶ : V× t¶ c¶nh thiªn nhiªn. c) V¨n b¶n nghÞ luËn v× bµn lu©n ý kiến về vấn đề làm cho đất nước giµu m¹nh. d) V¨n b¶n biÓu c¶m : v× thÓ hiÖn t×nh c¶m tù tin tù hµo. ®) V¨n b¶n thuyÕt minh : v× gi¶i thích hướng quay của địa cầu. Bµi tËp : ? TruyÒn thuyÕt “ Con Rång ch¸u Tiªn” thuéc - Con Rång ch¸u Tiªn: v¨n b¶n tù kiÓu v¨n b¶n nµo? sù.. D- Hướng dẫn học ở nhà : - N¾m ch¾c ghi nhí - ChuÈn bÞ bµi 2 ( v¨n b¶n Th¸nh Giãng ). E- Rót kinh nghiÖm:. Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. 21 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> Trường THCS Mộ Đạo TuÇn 2 Ngµy so¹n : 22/ 08 TiÕt : 5. NguyÔn ThÞ T×nh. V¨n b¶n Th¸nh Giãng ( TruyÒn thuyÕt ) A- Mục tiêu cần đạt: 1. KiÕn thøc - N¾m ®­îc néi dung ý nghÜa vµ mét sè nÐt nghÖ thuËt tiªu biÓu cña truyÖn Th¸nh Giãng. 2. Kü n¨ng - N¾m v÷ng cèt truyÖn, kÓ l¹i ®­îc truyÖn. 3. Thái độ - Yªu thÝch truyÒn thuyÕt, vµ c¸c nh©n vËt trong truyÒn thuyÕt. B- Nh÷ng ®iÒu cÇn l­u ý : - Cao Huy Đỉnh đã dùng D để viết tên Dóng -Trong văn bản Gióng đã dùng Gi có nghĩa liên quan -> Gióng : gióng tre; gióng: đánh m¹nh vµ liªn tôc thµnh tõng håi ; Giãng : thóc ngùa ®i. * §å dïng : tranh ¶nh vÒ Th¸nh Giãng , phiÕu häc tËp , b¶ng phô C- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học : I - ổn định tổ chức : II - KiÓm tra bµi cò: - KÓ l¹i truyÖn B¸nh ch­ng b¸nh giÇy - Nªu ý nghÜa cña truyÖn. III - Bµi míi : Giới thiệu bài : Chủ đề đánh giặc cứu nước thắng lợi là chủ đề lớn, cơ bản xuyên suèt lÞc sö VHVN nãi chung,VHDG nãi riªng.Th¸nh Giãng lµ truyÖn d©n gian thÓ hiÖn độc đáo chủ đề này.Truyện kể vế ý thức và sức mạnh đánh giặc có từ rất sớm của người ViÖt cæ h«m nay. Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu chung Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- tìm hiểu chú Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. Néi dung kiÕn thøc I - Giíi thiÖu chung: - ThÕ lo¹i truyÒn thuyÕt. II - §äc - T×m hiÓu chó thÝch. 22. Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(20)</span> Trường THCS Mộ Đạo thÝch GV: yêu cầu đọc: đọc với giọng ngạc nhiên hồi hộp ở đoạn Gióng ra đời, Lời Gióng trả lời Xứ gi¶ dâng d¹c, trang nghiªm. §o¹n c¶ lµng nu«i. NguyÔn ThÞ T×nh * §äc:. Giãng h¸o høc phÊn khëi. - Gv đọc mẫu - hướng dẫn hs đọc ? : T×m bè côc cña truyÖn. * Bè côc - 4 ®o¹n ; - Hs : + Đ1 : Từ đầu đến " Nằm đấy " Sự ra đời k× l¹ cña Th¸nh Giãng. + Đ2 : Tiếp đến cứu nước : Tiếng nói ®Çu tiªn vµ sù lín lªn cña Th¸nh Giãng. + Đ3 : Tiếp đến bay lên trời : chiến công cña Th¸nh Giãng vµ sù ra ®i l× l¹. + Đ4 : Tấm lòng của nhân dân đối với Th¸nh Giãng. ? : Nªu ý nghÜa cña tõ Th¸nh Giãng, lµng Giãng. * Chó thÝch: ? : Nêu nghĩa của từ phù đổng Thiên Vương. ? : C©u truyÖn g¾n víi thêi gian nµo cña lÞch sö - Thời Hùng Vương thứ 6 ? : H·y kÓ l¹i c©u truyÖn. - Hs kÓ l¹i truyÖn theo ý hiÓu cña m×nh. ? : Chú bé Gióng ra đời trong hoàn cảnh nào? ? Tìm những chi tiết nói về sự ra đời của Thánh Giãng? - Hs : Suy nghÜ tr¶ lêi. => Ướm thử bước chân -> thụ thai -> 12 tháng sinh ra mét cËu bÐ kh«i ng« -> lªn 3 vÉn kh«ng biết nói biết cười -> chẳng biết đi. ? : Những chi tiết này có bình thường không? ? : Giãng lµ ai? - Hs : VÞ thÇn. ? : Trong truyÖn Th¸nh Giãng cã nh÷ng nh©n vËt nµo? - Hs : Hai vî chång «ng l·o,Th¸nh Giãng,Vua,sõ Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6. III- T×m hiÓu v¨n b¶n 1. Nh©n vËt Th¸nh Giãng. => sự ra đời kì lạ khác thường.. 24 Lop6.net.

<span class='text_page_counter'>(21)</span>