ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA LÂM
TRƯỜNG MẦM NON QUANG TRUNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: 
MỘT SỐ BIỆN PHÁP THIẾT KẾ MÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC 
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO TRẺ NHÀ TRẺ
 

Tác giả

: Dương Thị Lan

Lĩnh vực

: Giáo dục nhà trẻ

Cấp học

: Mầm non


Một số biện pháp thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

NĂM HỌC: 2018 ­ 2019

2/20

Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

MỤC LỤC
Nội dung đề mục
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Thuận lợi
2.2. Khó khăn
3. Các biện pháp thực hiện
3.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch
3.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng chn mơn nghiệp vụ

Trang số
1
3
3
4
4
5
5
5
7

3.3. Biện pháp 3: Phối hợp với phụ huynh
3.4. BiƯn ph¸p 4:  Tạo mơi trường giáo dục


7
8

3.5. Biện pháp 5: Hướng dẫn trẻ hoạt động
4. Hiệu quả của SKKN

14
16

4.1. Đối với trẻ

16

4.2. Đối với lớp

17

4.3. Đối với cơ

17

4.3. Đối với phụ huynh

18

III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

19

1. Kết luận


19

2. Bài học kinh nghiệm

19

3. Kiến nghị ­ Đề xuất

20

IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ  em hơm nay – Thế  giới ngày mai, trẻ  em là nguồn hạnh phúc của 
mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế  tục sự  nghiệp của  
cha anh, gánh vác mọi cơng việc xây dựng và bảo vệ  tổ  quốc – xã hội chủ 
nghĩa. Mọi trẻ  em sinh ra đều có quyền được chăm sóc, ni dưỡng, tồn tại  
và phát triển. Khi xã hội ngày càng phát triển thì giá trị  con người ngày càng 
được nhận thức đúng đắn và được đánh giá tồn diện. Vì một tương lai tươi  
sáng, trẻ em sẽ trở thành chủ nhân hữu ích của tương lai, thì ngay từ tuổi ấu 
thơ trẻ phải được hưởng nền giáo dục phù hợp, hiện đại và tồn diện về mọi  
mặt.
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về  thể  chất, tình 

cảm, xã hội, trí tuệ, hồn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý. Do đó, mỗi trẻ em  
có hứng thú, cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành 
cơng. Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở  rộng những 
gì chúng đang  hứng thú và đang thực hiện. Vì vậy đổi mới mơi trường giáo 
dục, tạo cơ hội cho trẻ chủ động học tập rèn luyện kỹ năng theo trình độ khả 
năng của mỗi cá nhân trẻ là một trong những tiêu trí của đổi mới chương trình 
giáo dục hiện nay. 
Tạo mơi trường giáo dục lấy trẻ  làm trung tâm là  nhằm mục đích giúp 
trẻ có một mơi trường học tập, vui chơi thoải mái, an tồn, lành mạnh để phát  
triển mọi mặt: Đức – trí – thể ­ mỹ. Qua đó, hình thành cho trẻ thói quen, nề 
nếp,  những hiểu biết ban đầu về  mơi trường sống xung quanh, có kỹ  năng, 
hành vi, thái độ  tốt với mơi trường, phát triển nhân cách trẻ  và hơn nữa giúp  
trẻ  hứng thú tham gia vào giờ  học đạt kết quả  cao. Góp phần nâng cao chất 
lượng, chăm sóc, ni dưỡng, giáo dục cho trẻ giai đoạn nhà trẻ. Hơn thế nữa  
tạo điều kiện cho giáo viên trong trường học tập cách tạo mơi trường học tập  
cho trẻ  học tập, vui chơi tại lớp, tận dụng ngun vật liệu sẵn có của địa 
phương, tạo sự hấp dẫn, lơi cuốn trẻ tích cực tới trường, tới lớp, tạo cơ hội  
cho trẻ được học tập, trải nghiệm, sáng tạo và cùng cơ giáo tạo ra những sản  
phẩm nhằm cải thiện mơi trường lớp học mọi lúc, mọi nơi góp phần xây  
dựng mơi trường học tập trong nhà trường trở  nên khang trang, thân thiện  
hơn.

1/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

Trẻ mầm non khơng thể tiếp thu các kiến thức một cách bài bản, có hệ 
thống như  trẻ   ở  Phổ  thơng. Vì thế  cần tạo cho trẻ  mơi trường để  trẻ  được 

hoạt động, trải nghiệm vui chơi, từ đó trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách  
nhẹ nhàng tự  nhiên hơn. Bởi  ở các trường phổ  thơng, mơi trường lớp học là 
bàn, ghế, phấn, bảng, dụng cụ  học tập, thầy cơ, bè bạn với khơng khí lớp  
học trang nghiêm. Riêng mơi trường lớp học ở trường mầm non với các mảng  
tường, các góc chơi, đồ chơi được sắp xếp, trang trí nổi bật nhằm thu hút sự 
chú ý của trẻ cùng với khơng khí lớp học vui tươi, chan hịa, gần gũi giữa cơ 
và trẻ. Đơn giản là thế  nhưng việc thực hiện khơng hồn tồn dễ  dàng. Bởi 
mơi trường giáo dục trong trường mầm non phải tạo cơ hội cho trẻ tìm tịi,  
khám phá, phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, trẻ được tự 
lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực. Mơi trường đó  
phải đảm bảo an tồn về  thể  chất, tâm lý cho trẻ  vừa có tác dụng giáo dục, 
có   tính   thẩm   mỹ   và   phải   được   xây   dựng   trong   suốt   quá   trình   thực   hiện  
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Đặc biệt, từ khi Bộ Giáo dục và  Đào tạo  
triển khai Chương trình Giáo dục mầm non mới, thì vấn đề  xây dựng mơi  
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm  được đặt ra ngày càng cấp thiết hơn.  
Bởi mơi trường giáo dục được ví như  người giáo viên thứ  hai tổ  chức và 
hướng dẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động để nhận thức và phát triển.
Xuất phát từ trong chương trình chăm sóc, ni dưỡng, giáo dục lứa tuổi 
nhà trẻ  thực nghiệm  ở  đơn vị  trường mầm non mà bản thân tơi đang dạy và 
các buổi tham dự  chun đề, tiết mẫu, tham quan cảnh quan sư  phạm, mơi 
trường dạy học cho trẻ   ở  trường, bản thân tơi nhận thấy trong những năm 
gần đây phần lớn các giáo viên cịn hạn chế  về  việc xây dựng mơi trường  
học tập cho trẻ, giáo viên cịn thụ  động chưa tích cực, chưa biết tận dụng  
nguồn ngun vật liệu sẵn có từ địa phương, cách trang trí cịn vụn vặt, chưa 
làm nổi bật được chun đề  trọng tâm, cách sắp xếp mơi trường học tập  
trong và ngồi lớp cịn theo cảm tính chưa khoa học dẫn đến mơi trường chưa 
gọn gàng, ngăn nắp, chưa tạo cơ hội cho trẻ được học tập, trải nghiệm, sáng  
tạo và cùng cơ giáo tạo ra những sản phẩm nhằm cải thiện mơi trường lớp 
học mọi lúc, mọi nơi, chưa kích thích được sự hứng thú của trẻ tham gia vào  
các hoạt động, trẻ trở nên nhàm chán khi chơi và học. Xuất phát từ  tình hình 

thực tế trên, bản thân tơi ln băn khoăn trăn trở làm thế nào để xây dựng mơi  
trường học tập phong phú và gây hứng thú cho trẻ hoạt động tích cực, vì vậy 
2/20


Một số biện pháp thiết kế môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề  tài “Một số  biện pháp thiết kế  môi trường  
giáo dục lấy trẻ  làm trung tâm cho  trẻ  nhà trẻ   ”. Để  cho trẻ  có một mơi 
trường an tồn, thân thiện, phát huy được phương pháp dạy học: “Lấy trẻ làm  
trung tâm” và phát huy được tính sáng tạo của cơ và trẻ  tạo ra nhiều sản  
phẩm làm phong phú thêm mơi trường lớp học đáp  ứng được u cầu của 
giáo dục mầm non hiện nay. 
 

II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận
Căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ tuổi nhà trẻ đây là lứa  
tuổi kỳ diệu, trẻ rất hiếu động tị mị, muốn giao lưu xúc cảm, hoạt động với 
đồ  vật và vui chơi, muốn học hỏi, tìm hiểu thế  giới tự  nhiên và xã hội. Vì  
vậy cần xây dựng cho trẻ một mơi trường hoạt động tốt nhất đó là xây dựng 
một mơi trường an tồn, thân thiện, ấm cúng gần gũi với khung cảnh gia đình,  
trình bày đẹp mắt, thu hút, giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động, có  
cơ  hội trải nghiệm và giao tiếp một cách tích cực. Mơi trường  giáo dục  đó 
gồm hai bộ phận: mơi trường vật chất và mơi trường xã hội.  
+ Mơi trường vật chất: Mơi trường vật chất bao gồm mơi trường trong 
và ngồi lớp học. 
+ Mơi trường xã hội chính là bầu khơng khí giao tiếp giữa cơ và trẻ,  
giữa trẻ với trẻ, nó được tạo ra trong q trình tương tác. 

Mơi trường giáo dục là người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ 
chơi, trẻ hoạt động để nhận thức và phát triển. Mơi trường hoạt động đó vừa 
thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt  động cùng 
nhau của trẻ, vừa tạo cơ  hội cho trẻ  bộc lộ khả năng của mình, qua đó các  
kiến thức, kỹ năng của trẻ được hình thành, củng cố và bổ sung, đây là những  
nhân tố góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non. Khi trẻ 
được hoạt động trong mơi trường giáo dục phù hợp sẽ  hình thành và phát 
triển các giác quan ở trẻ và các chức năng tâm, sinh lý, năng lực và phẩm chất 
mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp lứa tuổi, khơi dậy  

3/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn đặt nền tảng cho việc học ở các 
cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời.
Mơi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ  kích thích tính tích cực chủ 
động của trẻ từ việc tự lựa chọn góc chơi, đồ chơi đến việc tự quyết định và 
tìm cách giải quyết nhiệm vụ. Các nhà giáo dục đều phải thừa nhận một điều 
rằng cách tiếp cận tốt nhất để  giáo dục trẻ  mầm non đó là xây dựng mơi  
trường giáo dục lấy trẻ  làm trung tâm để  thúc đẩy sự  phát triển tính chủ 
động, khả  năng tư  duy cho trẻ. Các cách tiếp cận tốt thường thể  hiện tính  
tích hợp cao và kết nối việc học với thực tế đời sống của trẻ.
Trên cơ sở đó và cũng căn cứ vào điều kiện thực tế của nhà trường vào 
khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng được u cầu  
của GDMN. Từ  đó tơi lên kế  hoạch, và thực hiện xây dựng mơi trường lấy 
trẻ làm trung tâm của lớp tơi phụ trách để trẻ hoạt động tích cực. 
2. Cơ sở thực tiễn:

Trường mầm non mà tơi đang cơng tác được xây dựng với diện tích 1.780 
m2. Với tổng số  phịng 11 phịng học. Trường đạt trường tiên tiến vào năm  
2018. Trường được cơng nhận kiểm định chất lượng giáo dục được PGD cơng 
nhận.
        Ban giám hiệu nhà trường có trình độ chun mơn cao và có nhiều kinh 
nghiệm quản lý, làm việc có khoa học. Thường xun tổ chức các hoạt động 
cho giáo viên dự giờ rút kinh nghiệm lẫn nhau trong đó có lưu ý đến việc tổ 
chức hoạt động góc ở các độ tuổi. Lớp được BGH nhà trường tiếp tục đầu tư 
cơ  sở  vật chất, đồ  dùng dạy học, đồ  chơi... Trẻ  trong lớp bước đầu có sự 
phát triển ngơn ngữ khá tốt và thích hoạt động . BGH đã bổ sung rất nhiều đồ 
dùng đồ  chơi phong phú ở các góc cho từng lớp . Nhiều phụ huynh trong lớp  
quan tâm  ủng hộ  học liệu và ngun vật liệu làm đồ  dùng đồ  chơi trang trí  
lớp.
Với tổng số giáo viên và nhân viên là 40 CBGVNV
­ Biên chế: 24 đ/c            
­ Trình độ chun mơn: 
+ BGH: Trên chuẩn 100%.
+ Giáo viên: 20 đồng chí. Đạt chuẩn 100% trên chuẩn 80%
+ Nhân viên: 13 đồng chí. Đạt chuẩn: 100%; trên chuẩn: 46% 
+ Nhân viên bảo vệ: 3 đồng chí.
4/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

2.1. Thuận lợi:
­ Nhà trường nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo  
đặc biệt là phịng GD & ĐT huyện Gia Lâm
­ Được ban giám hiệu nhà trường hỗ  trợ  mua sắm trang thiết bị,đồ  dùng 

phục vụ cho hoạt động đầy đủ.
­ Nhà trường bổ xung nhiều tài liệu phong phú để tham khảo
­ Ban giám hiệu đã tạo điều kiện cho giáo viên kiến tập các chun đề  về “ 
Xây dựng mơi trường giáo dục lấy trẻ  làm trung tâm”  do Phịng giáo dục và 
đào tạo tổ  chức, khuyến khích động viên tập thể  giáo viên học tập, học hỏi  
kinh nghiệm lẫn nhau, nhà trường tổ chức thăm lớp, dự giờ của các giáo viên 
trong trường để góp ý, đúc rút kinh nghiệm.
­  Bản thân tơi cũng cố  gắng trong q trình tự  học, sáng tạo thiết kế  các 
góc các mảng tường mở để sử  dụng bàn tay trẻ  làm nhiều hơn kích thích sự 
sáng tạo của trẻ. Tơi ln chú ý ,tìm tịi tích lũy thêm kiến thức để tận dụng  
những phế  liệu làm ra các  đồ  chơi mới thu hút trẻ   đồng thời tơi cũng học  
hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạt động và tìm hiểu qua các loại 
sách báo để  có   kế  hoạch sắp xếp hoạt động góc theo từng chủ  đề  với sự 
hứng thú của trẻ.
Các giáo viên trong lớp đều có kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ. Các cơ 
đều nhiệt tình, u nghề, mến trẻ, có khả  năng sáng tạo, có năng khiếu hội 
họa tạo điều kiện thuận lợi  trong việc xây dựng mơi trường học tập cho trẻ.
­ Trẻ  lớp tơi đa số  đang trong độ  tuổi 24­36 tháng tuổi trẻ  năng động, đi 
học chun cần có nề nếp.
­ Đa số  phụ  huynh nhiệt tình, sẵn sàng hỗ  trợ  và tìm kiếm về  ngun vật 
liệu cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú đa dạng giúp tạo mơi trường 
giáo dục kích thích sự hứng thú, tị mị, sáng tạo của trẻ.
2.2. Khó khăn.  
­ Phịng học hẹp, bố trí, sắp đặt các góc chưa hợp lý như: các giá góc đặt  
cố định ở chân tường, các góc động và tĩnh gần nhau.
­ Trường mới thành lập cơ sở vật chất cịn cũ, chưa đồng bộ, chưa đầy đủ 
nên chưa đáp  ứng được nhu cầu khám phá, sáng tạo…của trẻ, mà trẻ  ln  
thích mới, lạ, đẹp, hấp dẫn…
­ Các mảng trang trí đã theo chủ  đề   đẹp nhưng dán chết trên tường, chủ 
yếu chú trọng khu vực trong lớp, khu vực hiên hành lang lớp, phịng vệ  sinh 

chưa quan tâm tất cả bàn tay cơ thực hiện chưa có sự tham gia của trẻ.
5/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

­ Trẻ  được tổ  chức hoạt động thường xun nhưng máy móc. Dập khn 
chưa tích cực, chưa sáng tạo.
­ Phụ  huynh đã  ủng hộ  về  ngun vật liệu cho lớp, song khơng quan tâm  
đến hoạt động của lớp, chưa tham gia các hoạt động cùng cơ và trẻ.
3. Các biện pháp thực hiện:
Muốn tạo mơi trường học tập cho trẻ hoạt động một cách tích cực phải  
đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ 
phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời 
phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an tồn cho trẻ.
Muốn làm được điều này bản thân tơi đã tìm ra những biện pháp mang lại tính 
khả thi như sau:
3.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch.
Mơi trường cho trẻ  hoạt động nơi có các nguồn thơng tin phong phú, 
khuyến khính tính độc lập và hoạt động tích cực của trẻ. Muốn thực hiện các  
hoạt động một cách có khoa học và có hiệu quả bản thân tơi trược hết lập ra 
kế hoạch cho mình gồm có: kế hoạch năm, kế hoạch tháng, kế hoạch tuần và 
kế  hoạch ngày. Những cơng việc nào chưa thực hiện được bản thân tơi rút  
kinh nghiệm cho tháng sau thực hiện tốt hơn. 
VD: Trước khi thực hiện kế hoạch hoạt động tháng 11. Dựa vào dự kiến 
chủ  đề, sự  kiện khối , kế hoạch nội dung của tháng, dựa vào khả  năng của  
trẻ mà giáo viên lên kế hoạch trang trí cho chủ đề theo từng tuần.
Tuần


Chủ 

Nội dung

đề­ Sự 
kiện
­ Trang trí các góc bằng các hình  ảnh cơ vẽ, trẻ  di màu 
chân dung người thân, chơi với đất nặn, xem  ảnh gọi tên 
Người  những người thân trong gia đình trẻ
Tuần  thân của  ­ Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho trẻ : 
1
bé
+ Chơi với búp bê: Cho em ăn, ru em ngủ
+ Chơi xếp nhà, xếp hàng rào, xâu vịng…
­ Chuẩn bị mơi trường lớp học đảm bảo sạch sẽ, an tồn 
cho trẻ.
­ Trang trí các góc bằng sản phẩm của trẻ di màu, dán về 
trang phục của bé. Cơ sưu tầm một số  tranh,  ảnh về  các 
Trang  mẫu trang phục làm album thời trang. 
6/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

phục 
của bé

­ Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi
Tuần 

+ Trang phục quần ,áo, giầy, mũ để trẻ thay cho búp bê. 
2
+ Đồ  dùng cho cho luyện tập kỹ  năng: cài cởi cúc, kéo 
khóa, tập xâu, luồn dây….
+ Chồng, xếp tháp, xâu vịng, xâu hoa lá….
­ Vệ  sinh lớp học sạch sẽ, các góc chơi trưng bày sản  
phẩm của trẻ ngăn nắp, gọn gàng khoa học.
­ Trang trí các góc bằng chính sản phẩm của trẻ làm ra và 
ảnh sưu tầm của cơ về các hình ảnh, hoạt động sinh hoạt 
Mừng  của bé hàng ngày ở trường lớp 
ngày  ­ Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các ngun vật liệu phù hợp 
Tuần  20/11
với chủ đề trong tuần cho trẻ hoạt động, tạo ra sản phẩm 
3
cho riêng mình: Cho trẻ làm thiệp tặng cơ nhân ngày 20­11 
bằng hoạt động tơ màu, dán, in màu ngón tay…
­ Vệ sinh lớp học sạch sẽ gọn gàng, cọ rửa đồ dùng đồ chơi 
để  đảm bảo an tồn cho trẻ  khi tiếp xúc trực tiếp với đồ 
dùng đó.
­ Trang trí các hình  ảnh về  các đồ  dùng quen thuộc, gần 
gũi có trong gia đình của bé.
Tuần  Đồ  dùng  ­ Chuẩn bị các đồ  dùng đồ  chơi về các đồ  dùng, trong gia  
4
trong  gia  đình bé. Chuẩn bị  các ngun vật liệu có hình dáng phù 
đình bé. hợp cho trẻ tạo thành các đồ chơi về đồ dùng gia đình một 
cách sáng tạo.+ Chơi với các khối gỗ màu xếp bàn , ghế
­ Cơ và trẻ  cùng tham gia vệ  sinh, sắp xếp lớp học gọn  
gàng ngăn nắp.
3.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng chun mơn nghiệp vụ
­ Phải nói rằng việc tự  học hỏi, nâng cao trình độ  chun mơn nghiệp vụ 

cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên. Muốn thực hiện  
được điều đó mỗi giáo viên phải tự  tìm tịi sách báo, các thơng tin đại chúng 
để trau rồi bản thân
­ Ln nắm vững tâm sinh lý của trẻ  để  có các phương pháp tổ  chức các 
hoạt động cho trẻ khơng để trẻ nhàm chán, im lặng, phải giúp trẻ hoạt động 
tích cực và các hoạt động gây hứng thú và sự chú ý của trẻ. 
­ Thực hiện đầy đủ  các đợt chun đề  do Phịng GD & ĐT tổ  chức, các 
buổi họp chun mơn, bồi dưỡng của nhà trường.
7/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

­ Ngồi ra tơi cịn tranh thủ  nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loại tranh 
ảnh, ngun vật liệu mở, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để  thực 
hành làm một số đồ dùng, đồ chơi tự tạo, tranh ảnh sáng tạo để  có vốn kiến  
thức phong phú, có đồ dùng để phục vụ cho việc dạy của cơ, việc học và vui 
chơi của trẻ được đầy đủ và phong phú hơn.
­ Ln có ý thức học hỏi những người đi trước, dự giờ, tham quan các lớp, 
trường bạn nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay, điều mới lạ  để 
thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất.
­ Tham gia vào các hội thi do Phịng GD & ĐT, nhà trường tổ chức.
­ Tham gia học Đại học để nâng cao trình độ chun mơn cho bản thân, đáp
ứng u cầu đổi mới hiện nay.
3.3. Biện pháp 3: Phối hợp với phụ huynh
 Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả, 
tơi đã thơng qua chương trình giảng dạy đổi mới cho phụ huynh nắm bắt về 
mục đích u cầu của phương pháp dạy mới, về chương trình ứng dụng cơng 
nghệ thơng tin, sức khỏe của trẻ, cách chăm sóc trẻ khoa học, phịng tránh các 

bệnh thường gặp theo mùa…..qua   bảng tun truyền của lớp, của trường,  
qua các cuộc họp phụ huynh định kỳ, để phụ  huynh hiểu được tác dụng của  
việc dạy đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ nhà trẻ như thế nào. Và đặc 
biệt tơi nhấn mạnh tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa, u cầu của cơng tác  
xây dựng mơi trường học tập trong lớp đối với trẻ mầm non, thực trạng mơi 
trường của lớp để  phụ  huynh có ý kiến đóng góp về  ý tưởng cơng sức. Vì 
vậy phụ  huynh đã rất đồng thuận, nhất trí và đã  ủng hộ  rất nhiều các loại  
xốp, bìa màu, lơ tơ, thảm dạ, Decan…để  trang trí tạo mơi trường trong lớp  
học hấp dẫn trẻ.
  Ở  bảng tun truyền của lớp tơi thơng báo rõ thời gian biểu, kế  hoach 
giảng dạy, trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong các giờ đón và trả trẻ, mời  
phụ  huynh tham quan lớp, tham quan triển lãm đồ  dùng đồ  chơi tự  làm, dự 
giờ một số tiết dạy để phụ huynh hiểu rõ sự cần thiết của việc trang trí mơi  
trường và việc làm đồ  dùng đồ  chơi trong cơng tác chăm sóc giáo dục trẻ   ở 
trường mầm non. Từ đó phụ huynh tự nguyện đóng góp nhiều loại sách báo, 
tranh  ảnh, cây xanh  ở  góc thiên nhiên, các ngun vật liệu trong gia đình có  
thể tái sử dụng được như chai nhựa các loại lon…Trong từng chủ đề sự kiện 
của tháng, nhiều phụ  huynh cịn sưu tầm trên mạng nhiều cách làm đồ  dùng 
cho trẻ và giáo viên tham khảo.
8/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

3.4. Biện pháp 4: Xây dựng mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
3.4.1. Mơi trường trong lớp:
Hoạt động ở các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống  
của trẻ  mầm non, đó là nơi trẻ  thỏa mãn sở  thích, nhu cầu vui chơi, nhận  
thức và cảm nhận thế  giới xung quanh. Hoạt động góc giúp trẻ  rèn luyện, 

củng cố kiến thức đã học là nơi trải nghiệm, khám phá những cái mới và phát 
huy khả năng sáng tạo của trẻ vì vậy cần phải:
* Sắp xếp khơng gian hợp lí:
­ Sắp xếp, bố trí các góc chơi phù hợp, thuận tiện, dễ tìm, dễ nhìn, dễ lấy, 
gần gũi quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ
VD: Góc hoạt động với đồ  vật, góc bế  em, góc vận động  tơi sắp xếp  
khu vực phía dưới lớp, gần nhau, chiếm ¾ diện tích phịng học. Tạo sự  liên  
kết các nhóm chơi ở trong các góc động . Khu vực phía trên lớp học tơi bố trí  
các mảng: Từ  cửa chính vào là góc sách và góc học tập, tơi xếp nơi n tĩnh 
xa góc ồn ào: Góc sách truyện tơi bố trí gần cửa đón ánh sáng tự nhiên nhiều  
nhất trong phịng học, góc nghệ thuật tạo hình  gần nơi có nguồn nước, thuận 
tiện cho trẻ  đi lại.Góc thiên nhiên ( Khám phá khoa học) tơi đã tận dụng 
khoảng hiên bên ngồi lớp cho trẻ hoạt động thoải mái tránh sự ồn ào cho các  
góc khác, tiện lợi cho trẻ khám phá, chăm sóc cây hoa… 
­ Có sự phân chia tạo ranh giới giữa các góc rõ rệt, phù hợp: Tận dụng các  
giá đồ chơi, các bàn chơi góc có chân bàn ngắn tạo thành ranh giới các góc, và 
tạo khơng gian chơi cho trẻ.
VD: Ranh giới giữa góc hoạt động với đồ vật, góc bé em tơi ngăn bằng 1  
giá đồ chơi vừa tạo khơng gian riêng cho trẻ ở góc hoạt động với đồ vật hoạt  
động, vừa tạo khơng gian giống như  ngơi nhà hay nhà hàng tùy ý tưởng, trí 
tưởng tượng, sáng tạo của trẻ tùy vào chủ đề trẻ chơi cho trẻ chơi ở góc bế 
em…Riêng góc vận động tơi ưu tiên khơng gian rộng,dọc diện tích lớp thuận 
tiện cho trẻ vận động. Góc phân sách truyện phát triển ngơn ngữ tơi phân tách  
bằng cây xanh tự  tạo, kích thước cây phù hợp với khơng gian hai góc vì tơi 
muốn tạo một mơi trường tự  nhiên trong chính lớp học giúp trẻ  thấy thoải 
mái, hịa hợp với thiên nhiên khi ngồi đọc sách, chơi rối tay bên dưới gốc cây, 
tạo mối liên kết giữa hai góc để trẻ giao lưu với nhau giữa hai nhóm. 
­ Thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi. Đảm bảo cho trẻ di 
chuyển dễ dàng giữa các góc mà khơng va chạm vào nhau hoặc vấp ngã hay  
9/20



Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

va chạm vào đồ vật: Khoảng rộng giữa các góc cách nhau hợp lý để đảm bảo 
an tồn và thuận tiện cho trẻ  hoạt động theo khả  năng, hứng thú, sở  thích 
riêng. Có chỗ  cho hoạt động chung và hoạt động cá nhân, có góc cố  định, có 
góc di động hoặc thay đổi theo chủ đề.
Qua cách bố  trí sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lý  ở  lớp mình tơi 
nhận thấy trẻ  hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả  cao hơn. Trẻ  được trao 
đổi giao lưu với nhau thoải mái mà khơng ảnh hưởng đến các góc khác. Trẻ 
có khơng gian riêng tư n tĩnh để hoạt động, Thỏa mãn nhu cầu hoạt động,  
sự sáng tạo của trẻ.
* Trang trí theo hướng mở linh hoạt
Trang trí mục đích là phối hợp giữa các mảng hình màu sắc, đường nét 
sao cho cân đối hài hịa, hợp lý trong một khơng gian nhất định. Đối với mầm  
non việc trang trí hình  ảnh khơng chỉ  đẹp, ngộ  nghĩnh, màu sắc nhã nhặt  
khơng q lịe loẹt mang tính giáo dục mà cịn phải phù hợp với chủ  đề, với 
từng góc chơi với nội dung chơi của trẻ  đáp  ứng được nhu cầu khám phá, 
sáng tạo, trí tị mị thích cái mới, cái lạ của trẻ. Vì vậy tơi đã trang trí các góc 
chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở linh hoạt và đảm bảo các 
yếu tố:
­ Trang trí vừa tầm mắt trẻ (khơng q cao hoặc q thấp)
+ Hình  ảnh rõ ràng, cụ  thể, khơng q nhiều hình  ảnh. Quan tâm đến 
mơi trường chữ viết. Dùng chữ in thường và chữ viết thường
+ Góc mở: Có sản phẩm của cơ và của trẻ, phong phú về thể loại như 
vẽ, nặn, xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh…
+ Màu sắc: Tranh  ảnh, màu sắc hài hịa, sinh động, ngộ  nghĩnh, khơng 
q rực rỡ, lịe loẹt, tập chung vào 3 gam màu chính phù hợp với lứa tuổi nhà  

trẻ : Xanh­đỏ­vang.
­ Các góc chơi: Trong lớp học khơng thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần 
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi
+ Tùy theo khơng gian, diện tích của lớp có thể  bố  trí góc chơi trong 
hoặc ngồi lớp
+ Các góc hoạt động chính được duy trì thường xun.
+ Bố trí các góc  linh hoạt để có thể sắp xếp lại
+ Bố  trí sắp xếp những hoạt động tương đồng thì  ở  gần nhau (hoạt  
động tĩnh xa hoạt động động)
+ Bố trí các góc có thể di chuyển được.  Cần đảm bảo an tồn cho trẻ
10/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

+ Có đủ đồ chơi và phương tiện đặc chưng của từng góc
­ Phải trang trí theo hình thức cuốn chiếu theo các chủ  đề  nhánh của từng 
tuần. 
Ví dụ: Tháng 3 về PTGT có các chủ đề ­ sự kiện nhánh của từng tuần là:
+ Tuần 1: PTGT đường bộ 
+ Tuần 2 : PTGT đường thủy
+ Tuần 3: PTGT đường khơng
+ Tuần 4: PTGT đường sắt
+ Tuần 5 : Một số luật lệ giao thơng.
­ Mỗi tuần phải  cho trẻ làm sản phẩm theo 1 nhánh với ý tưởng và khả 
năng sáng tạo trí tưởng tượng của trẻ và sử dụng ngay các sản phẩm của trẻ 
làm để  trang trí lớp . Khi trang trí 5 nhánh xong qua chủ  đề  khác thì bỏ  hết  
phần trang trí chủ đề và chủ đề nhánh đi và lưu vào túi sản phẩm chủ đề sau 
đó lại tiếp tục trang trí những chủ đề kế tiếp. 

­ Hình ảnh sưu tầm phải rõ ràng, màu sắc đẹp, được làm từ  nhiều ngun 
vật liệu mở, có thể dán tên gọi ở mỗi bức tranh để tích hợp chữ viết vào đó. 
Khuyến khích sản phẩm của bé tự làm.
­ Hình ảnh mang tính giáo dục thẩm mỹ. 
­ Trang trí phải linh hoạt, hấp dẫn và thay đổi nội dung theo từng chủ đề, 
khơng vẽ cố định lên tường, làm theo hình thức trang trí mở để trẻ có thể lấy, 
cất, chơi dễ dàng
Ví dụ: * Góc hoạt động với đồ  vật : Tơi tận dụng những cốc nhựa trà 
sữa kht lỗ  với kích thước to –nhỏ  và gắn lên mảng tường bằng xốp dính 
theo đường zích zắc cho trẻ  thả  bóng, hoặc bọc đề  can màu xanh­ đỏ­ vàng 
thành chiếc lọ  màu cho trẻ  cắm hoa, tơi cũng phân bố  mảng tưởng để  treo  
gắn bảng các chất liệu, ngun liệu mở cho trẻ khám phá tìm hiểu . Một tiện  
lợi nữa mảng tường này có thể sử dụng cho tất cả các nội dung giúp trẻ phát 
triển nhận thức : nhận biết, luyện tập và phối hợp các giác quan mà đặc biệt  
trẻ lại được tạo ra sản phẩm do chính bàn tay của trẻ nên trẻ rất hứng thú khi  
chơi góc.
* Góc vận động : Sử dụng các giá góc để  xếp đồ  dùng: bóng, boling, tạ  tay;  
bên cạnh đó dùng các móc treo vịng thể  dục trẻ  dễ tự  lấy,cất khi chơi, treo  
các dụng cụ âm nhạc sắc xơ, trống, phách…..Bên dưới chân mảng tường xêp 
các đồ  dùng có khối lượng nặng hơn: Cổng chui, lốp, cột gơn…. vẫn đảm 
bảo tính thẩm mỹ, thuận tiện và an tồn đối với trẻ.
11/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

* Góc bé em : Tơi tạo giá bằng tấm Fc trắng, móc nhỏ  gắn lên tường theo 
hình thức mở nhìn rất thẩm mỹ mà các đồ dùng lại khơng bị che khuất trẻ có  
thể nhìn thấy dễ ràng khi chơi và lấy ra cất vào rất dễ. Tơi kê giường búp bê  

sát góc tường và lựa chọn vải gam màu hồng dễ thương phù hợp với sở thích 
tâm lí trẻ  nhỏ  để  may thành chiếc màn khung giúp trẻ kéo mở  tiện lợi và lạ 
mắt, khơng chiếm diện tích khơng gian góc chơi.
* Góc góc phát triển ngơn ngữ: Tơi trang trí theo dạng các hộp nghệ thuật bắt 
trên tường rất chắc chắn vừa có thể  là hình  ảnh trang trí có thể  trồng cây 
xanh nhỏ  xinh xăn  vào góc tạo cảm giác thoải mái dễ  chịu cho trẻ  khi chơi  
lại vừa có thể sử dụng làm giá để trưng bầy rối, đồ  dùng… tiết kiệm khơng 
gian rộng rãi hơn cho trẻ khi chơi góc.
* Góc nghệ thuật:
­ Tạo khung tranh khổ  lớn dễ dàng thay hình  ảnh trang trí, tranh mẫu theo 
từng chủ đề, sự kiện.
­ Gắn  giá kệ  bằng Fooc trắng trưng bầy sản phẩm của cơ và trẻ  , những  
sản phẩm mẫu, sáng tạo
­ Cả mảng tường phía dưới tơi dành khoảng trống dùng kẹp gỗ để trẻ kẹp 
sản phẩm của mình theo chủ để.       
Các trang thiết bị, đồ  dùng, đồ  chơi, khơng gian trong lớp, sảnh trước, 
sảnh sau, khu vực vệ  sinh để  vục vụ  cho việc tổ  chức các hoạt động, sinh 
hoạt hàng ngày của trẻ đều được xây dựng theo hướng lấy trẻ làm trung tâm 
nhằm mục đích phát triển tồn diện về: thể chất, trí tuệ, thẩm mỹ, đạo đức  
xã hội. Thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở  rộng hiểu biết của trẻ, kích thích  
trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Từ cách trang trí đó mà trẻ lớp tơi hoạt động 
tích cực, hứng thú, say mê, khơng cịn nhàm chán, dập khn máy móc như 
trước nữa.
* Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp: 
­ Các góc chơi trong lớp học khơng thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần  
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi
­ Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho 
trẻ  hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ  được nhiều hơn, hình thức hoạt 
động phong phú, đa dạng hơn. Giúp trẻ  tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt  
động với đồ vật và rèn luyện kỹ năng. 

+ Tùy theo khơng gian, diện tích của lớp có thể  bố  trí góc chơi trong 
hoặc ngồi lớp và các góc hoạt động chính được duy trì thường xun.
12/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

+ Bố trí các góc  linh hoạt để có thể sắp xếp lại. Bố trí sắp xếp những 
hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động
+ Bố trí các góc có thể di chuyển được.  Cần đảm bảo an tồn cho trẻ
+ Có đủ đồ chơi và phương tiện đặc chưng của từng góc
­ Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để  đảm bảo an tồn và vận 
động của trẻ. Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động Ví dụ: Sử dụng giá dựng  
đồ chơi quay lại thành ranh giới cho góc chơi. Ranh giới ở các góc khơng che 
tầm nhìn của trẻ và khơng cản việc quan sát của giáo viên  
­ Thay đổi vị trí của góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích  
hứng thú của trẻ 
­ Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù họp với nội dung từng chủ 
đề  đang thực hiện, có chữ  viết để  bước đầu làm quen phát triển khả  năng, 
hình thành các biểu tượng về chữ cái cho trẻ. 
­ Đồ  dùng đồ  chơi đẹp, hấp dẫn trẻ, đảm bảo an tồn, có tính thẩm mỹ 
cao. Thường xun vệ sinh các giá và đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ. 
­ Các loại đồ  dùng của trẻ có nhãn hoặc ký hiệu bằng hình ảnh hoặc chữ 
cái, chữ số nhằm phát triển ngơn ngữ, nhận thức, hình tượng cho trẻ, giúp trẻ 
tự lấy đồ dùng mà khơng cần sự trợ giúp của cơ, trẻ biết giữ gìn đồ dùng, đồ 
chơi cá nhân của mình, khơng sử dụng 
* Đồ dùng, đồ chơi trong các góc:
­ Phong phú về thể loại: Tự làm, mua sẵn, lá cây, hột, hạt, len, vải vụn…
để khuyến khích trẻ trải nghiệm. Nên có đồ dùng đã hồn thiện và chưa hồn 

thiện để trẻ chơi.
­ Đồ  dùng, đồ  chơi  ở  các góc phải được sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ 
lấy, tiện cho trẻ khi sử dụng.
­ Mang sắc thái vùng, miền: Ngun vật liệu của địa phương (đưa sản 
phẩm của địa phương vào)
­ Mang tính mở và được bổ sung theo giai đoạn.
+ Mỗi đồ dùng đồ chơi phải phù hợp với độ tuổi và mục đích giáo dục 
trẻ theo từng chủ điểm, kích thích trẻ phát triển các lĩnh vực vận động, nhận 
thức, ngơn ngữ, tình cảm và mối quan hệ xã hội 
+ Đồ dùng đồ chơi, ngun vật liệu trong từng góc được sắp xếp phải 
dễ thay, dễ lựa chọn, an tồn cho trẻ. 
Ví dụ: Những thiết bị   đồ  chơi nặng đặt  ở  dưới, những đồ  chơi có 
nhiều bộ phận phải đặt theo bộ. 
13/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

+ Màu sắc, hình dáng đồ của bạn khác. Trẻ có thể tự bảo quản đồ dùng 
cá nhân của mình. Ví dụ: Tơi đã chuẩn bị bì đựng hồ sơ màu trong để  trẻ để 
tất cả  đồ  dùng như: sách các loại, bút, sáp màu….và ghi ký hiệu ngồi bìa. 
Đến giờ  học trẻ  chỉ  tự  lấy tự  mở  bì hồ  sơ  lấy sách cần học và tự  cất gọn 
gàng, sạch sẽ. 
+ Làm đồ chơi từ ngun vật liệu thiên nhiên phù hợp với từng chủ đề 
nhưng có thể  sử  dụng cho nhiều hoạt động khác nhau Ví dụ: Làm con cua 
bằng hạt gấc, có thể cho trẻ làm quen với số lượng 1­ nhiều, cũng có thể cho 
trẻ chơi hoạt động với đồ vật “ gắp cua bỏ giỏ”, nấu ăn, chơi trị chơi trong 
các mơn học có chủ  đích trong chủ đề  “Động vật”, cũng có thể  cho trẻ chơi 
thả vật chìm, nổi…. 

Giáo viên có thể tổ chức, hướng dẫn trẻ làm đồ  dùng đồ  chơi cùng cơ 
nhằm giúp trẻ hoạt động một cách tích cực, phát huy khả năng sáng tạo, thẩm 
mỹ cho trẻ. 
VD: Cho trẻ làm đồ  dùng đồ  chơi cùng cơ trong giờ  hoạt động góc, giờ  tạo  
hình…. 
* Các hoạt động và các góc chơi khác. 
­ Bàn ghế, đồ dùng trong lớp phải đặt vị trí hợp lý, thuận tiện cho trẻ hoạt 
động.
Ví dụ: Các đồ dùng vệ sinh cá nhân của trẻ như khăn mặt, khăn lau…phải 
để nơi mà thường ngày trẻ rửa mặt, rửa tay, với độ cao vừa tầm tay trẻ. Ví dụ: 
máy tính được treo  ở  trên tường để  đảm bảo an tồn cho trẻ  và đảm bảo về 
thẩm mĩ. 
­ Bên cạnh đó trong lớp tơi cịn bố  trí các mảng trang trí chun đề  trọng 
tâm cần giáo dục trong trường mầm non  ở  trong và ngồi lớp học với hình  
ảnh trang trí rõ, gọn, đẹp mắt phù hợp với khơng gian lớp học, phù hợp với  
độ tuổi đặc biệt là chú ý đến nội dung tun truyền. 
Ví dụ: Chun đề phát triển vận động, chun đề giao thơng, chun đề 
bảo vệ mơi trường, chun đề  giáo dục sử  dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu 
quả 
­ Để  tạo khơng khí trong lành trong lớp học bản thân tơi đã tận dụng các  
khoảng khơng gia và vị trí phù hợp trong và ngồi lớp để bố trí trồng và chăm  
sóc các chậu cây xanh như cây vạn niên thanh. Qua đó nhằm giáo dục trẻ biết  
lợi ích của cây xanh, biết trồn và chăm sóc, bảo vệ cây cối, có hành vi tốt đối 
với mơi trường ngồi  ra đã tạo cho trẻ  thêm hiểu biết về  thế  giới xuang 
14/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ


quanh, mơi trường sống của một số lồi cây, khơi gợi niềm thích thú với thiên  
nhiên xung quanh. 
­ Việc chăm sóc giáo dục trẻ cịn phải kể đến việc chăm sóc giấc ngủ cho 
trẻ. Bản thân tơi đã trang trí những hình ảnh đẹp mắt về khu vườn cổ tích, bố 
trí rèm cửa để  cho ánh sáng phù hợp với phịng ngủ  của trẻ, tạo giấc ngủ 
ngon cho trẻ.
3.4.2. Mơi trường ngồi lớp
Mơi trường ngồi lớp học là yếu tố  góp phần tích cực trong các hoạt  
động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục tồn diện trẻ.
­ Quy hoạch và thiết kế cho phù hợp với khơng gian, diện tích của trường 
mình như bố trí diện tích sân tập thể dục cho trẻ tồn trường và khu vực chơi 
với đồ chơi ngồi trời (cầu trượt, đu quay, xích đu, bập bênh, nhà bóng...); khu  
vực chơi “giao thơng”; khu vực chơi với đất, cát, nước, đá, sỏi...; khu vực  
trồng cây và chăm sóc cây cối, con vật ni; khu trồng cỏ, trồng hoa, trồng  
cây cảnh, cây bóng mát trên sân trường; khu tạo sân cỏ... hệ  thống đường đi 
lối lại trên sân; độ  cao của hệ  thống tường bao, độ  rộng của cổng và biển 
trường; khu đặt bảng tun truyền…đảm bảo hài hịa
­ Bố  trí, sắp xếp mơi trường bên ngồi cần đảm bảo độ  an tồn cho trẻ:  
Khơng trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngồi sân, tủ đựng đồ  dùng cá 
nhân của trẻ cần được ghim, vít chặt chẽ.
Một số  hình  ảnh xây dựng các góc hoạt động cho trẻ  tại trường mầm  
non Quang Trung ( Ảnh đính kèm phần phụ lục)
3.4.3. Mơi trường xã hội:
Đây là mơi trường trong nhà trường, gia đình và xã hội
­ Cần quan tâm đến sự  giao tiếp của cơ với cơ, cơ với trẻ, trẻ  với trẻ, cơ  
với phụ huynh
­ Cần xây dựng mơi trường  giao tiếp chân tình, cở mở
­ Giáo viên quan tâm đều đến các trẻ, u thương tơn trọng trẻ, đối xử 
cơng bằng với mọi trẻ
­ Lắng nghe ý kiến của trẻ, tơn trọng trẻ.

­ Giáo viên, người lớn cần là tấm gương cho trẻ học tập và làm theo
Có thể nói việc xây dựng mơi trường giáo dục trong trường mầm non là 
thực sự cần thiết và quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong 
cơng tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt  
động của trẻ, thơng qua đó, nhân cách của trẻ  được hình thành và phát triển 
15/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

tồn diện. Một mơi trường sạch sẽ, an tồn, có sự bố trí khu vực chơi và học  
trong lớp và ngồi trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn khơng chỉ đối với  
sự phát triển thể chất của trẻ, mà cịn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng  
hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Mơi trường giao  
tiếp cởi mở, thân thiện giữa cơ với trẻ, giữa trẻ  với trẻ và giữa trẻ  với mơi 
trường xung quanh sẽ  tạo cơ  hội cho trẻ   được chia sẻ,  giãi bày tâm sự, 
nguyện vọng, mong  ước của trẻ với cơ, với bạn bè, nhờ  vậy mà cơ hiểu trẻ 
hơn, trẻ  hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả 
hoạt động cũng cao hơn, trẻ u trường, u lớp, u cơ giáo và bạn bè hơn.
3.5. Biện pháp 5: Hướng dẫn trẻ hoạt động
Đối với trẻ mầm non, đồ dùng đồ chơi là thứ khơng thể thiếu trong cuộc 
sống của trẻ. Thơng qua đồ  dùng đồ  chơi trẻ  có thể  tìm tịi, khám phá, trẻ 
được thao tác với các đồ  vật. Những đồ  chơi mua sẵn trẻ  chơi máy móc , 
nhàm chán khơng sáng tạo. Tạo cơ  hội khuyến khích trẻ  có thể  sử  dụng  
ngun vật liệu, học liệu các góc chơi theo nhiều cách sáng tạo khác nhau, 
qua đó giúp trẻ phát triển một cách tồn diện.
­ Muốn trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo, nghĩ ra nhiều cách chơi trong 
các góc hoạt động ngày từ  đầu tơi phải biết cách giới thiệu các góc chơi và  
quản lý tốt q trình trẻ chơi trong các góc. Biện pháp này giúp trẻ chủ động  

tìm kiếm đồ chơi khi cần, triển khai trị chơi, thu dọn và cất đồ chơi đúng quy 
định, tạo cho trẻ có thói quen giữ gìn đồ dùng đồ chơi, có cách sống ngăn nắp, 
khoa học, rèn tính nền nếp cho trẻ, giúp trẻ  có hành vi  ứng xử  đúng với đồ 
vật, sản phẩm của các cơ chú cơng nhân và cơ giáo làm ra, biết bảo vệ  mơi  
trường lớp học ngăn nắp, sạch sẽ. Đặc biệt hình thành cho trẻ kỹ năng sống, 
u lao động.
­ Việc giới thiệu cho trẻ làm quen với các góc chơi tiến hành chủ yếu vào 
đầu năm học, khi trẻ cịn bỡ ngỡ, chưa quen với đồ  dùng, đồ chơi quanh lớp, 
chưa biết tên đồ vật, vị trí đồ chơi và các chỗ để chơi vì vậy tơi phải giúp trẻ 
biết nơi để các đồ chơi, các góc chơi bát đầu từ đâu, kết thúc ở đâu.
­ Giới thiệu góc chơi nên tiến hành ngay từ đầu giờ chơi hoặc vào giờ sinh 
hoạt chiều.
­ Khi trẻ đã quen dần với các góc chơi và vị trí các đồ chơi thì cứ mỗi đầu 
chủ đề nên giới thiệu nội dung chơi của từng chủ đề (từng nhánh chủ để)

16/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

­ Khi trẻ  chơi cơ phải bao qt trẻ, động viên, hướng dẫn những trẻ  cịn 
nhút nhát. Cơ có thể  nhập vai chơi cùng trẻ để  hướng dẫn trẻ  chơi sáng tạo 
hơn.
Ví dụ: ­ Cơ bế em bé, cùng gợi ý cho trẻ biết chăm sóc, trị chuyện cùng em:
+ Chào bác, em bé của bác đã ăn gì chưa? Em bé của tơi đói rồi tơi nấu bột 
cho em ăn đây, bác nấu cùng tơi nhé, mình lấy…..( nhắc trẻ cùng làm)
+ Em đói chưa? Chị cho em ăn nhé. Em thích đi chơi khơng?
+ Chị hát cho em nghe nhé…
Trẻ thấy cơ làm như vậy trẻ sẽ bắt chước cách chăm sóc em bé giống cơ 

để giáo dục trẻ phải biết u thương, chăm sóc em .
­ Trong giờ  chơi ln giáo dục trong khi trẻ chơi và khi trẻ chơi xong, trẻ 
biết cất dọn đồ  chơi gọn gàng, ngăn nắp. Ngồi giờ  hoạt động góc nên cho 
trẻ hoạt động mọi lúc mọi nơi để trẻ khám phá hết những điều mới lạ xung  
quanh trẻ. 
Việc tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia xây dựng mơi trường cùng cơ 
là cách kích thích niềm say mê học hỏi, tìm hiểu của trẻ. Các học liệu bố  trí 
đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ  chơi theo nhiều cách sáng tạo để  trẻ  có  
thể chủ động tích cực vui chơi, tìm tịi khám phá, trải nghiệm, thực hiện, hợp  
tác và trẻ thoải mái trị chuyện chia sẻ ý tưởng cùng bạn. Trẻ hoạt động tích 
cực, hiệu quả. 

17/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

4. Hiệu quả của SKKN:
Qua q trình thực hiện với những biện pháp và cách làm trên, việc tạo 
mơi trường ở lớp tơi đạt được những kết quả đáng phấn khởi, cụ thể:
4.1. Đối với trẻ:
­ Hình thành cho trẻ  những mối quan hệ  tốt với trường lớp, với gia đình, 
bạn bè và xã hội. Phát triển kiến thức về  mơi trường xung quanh và những  
kinh nghiệm trong đời sống. Đảm bảo an tồn về thể chất, tâm lý và đáp ứng 
nhu cầu của trẻ.
­ Trẻ hứng thú, tích cực vào các giờ hoạt động và các góc chơi sáng tạo mà 
cơ đã tạo ra ở trong lớp mỗi ngày.
­ Trẻ hứng thú đi học, u trường lớp.
­ Nâng tỷ lệ số trẻ tích cực trong các hoạt động

­ Có kỹ năng, kinh nghiệm tham gia vào các hoạt động.
­ Bổ sung kiến thức khá phong phú, củng cố kiến thức vững vàng.
­ Trẻ  có nề  nếp học tập, biết cách quan tâm, chia sẻ, lao động tích cực  
cùng cơ và bạn để có mơi trường học tập sạch sẽ, gọn gàng trong các giờ cơ 
tổ chức hoạt động lao động vệ sinh.
­ Trẻ có ý thức bảo vệ mơi trường và bước đầu làm quen với phương pháp  
làm việc.
­ Trẻ  biết  sử  dụng đồ  dùng, đồ  chơi khéo léo hơn, biết tạo ra nhiều sản  
phẩm đẹp, sáng tạo khi được hoạt động với các ngun vật liệu mở.
­ Trẻ  mạnh dạn, tự  tin, tích cực tham gia vào các góc hoạt động của lớp. 
Trẻ thích chơi cùng bạn, biết được nhiệm vụ của mình và bạn trong khi chơi, 
có thái độ  tự  giác cùng bạn đến góc chơi, biết hợp tác chia sẻ  cùng bạn để 
hồn thành các vai chơi, nhiệm vụ  chơi trong góc. Chẳng hạn để  lắp ghép 
được ngơi nhà làm bằng vỏ  hộp sữa (trong góc hoạt động với đồ  vật – Chủ 
đề Gia đình) địi hỏi phải có từ 2­3 trẻ khéo léo phối hợp cùng nhau mới hồn 
thành. Hoặc trị chơi bé em (góc bế  em– Chủ  đề  Nghề  nghiệp), trẻ  đóng vai  
bác sĩ và bệnh nhân phải thể hiện trọn vẹn vai chơi từ lúc bắt đầu khám bệnh  
, cho uống thuốc,tiêm thuốc… Thông qua các mối quan hệ trong các vai chơi, 
giao tiếp giữa các trẻ không ngừng được mở rộng làm tăng thêm vốn từ đây là 
tiền đề cần thiết giúp trẻ học tốt Tiếng việt ở trường phổ thông. 

18/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

* Kết quả khảo sát thực tế: Tổng số trẻ: 21 trẻ
Đầu năm
Tiêu chí

1. Trẻ tham gia 
tích cực vào hoạt 
động xây dựng 
mơi trường cùng 
cơ
2. Kỹ năng sử 
dụng học liệu, 
ngun vật liệu 
sẵn có từ thiên 
nhiên của trẻ.
3.Trẻ hứng thú 
tham gia các hoạt 
động
4. Trẻ đạt u 
cầu các mặt phát 
triển
4.2. Đối với lớp

Cuối năm

Số trẻ  Tỉ lệ  Chưa  Tỉ lệ  Số trẻ  Tỉ lệ  Chưa  Tỉ lệ 
đạt
%
đạt
% đạt
%
đạt
%
8
38%

13
62%
16
76%
5
24%

10

48%

11

52%

19

90%

2

10%

12

57%

9

43%


21

100
%

0

0%

11

52%

10

48%

19

90%

2

10%

­ Ln được BGH nhà trường đánh giá cao trong việc tạo mơi trường giáo 
dục lấy trẻ  làm trung tâm cho trẻ  nhà trẻ  hoạt động tích cực. Trong hội thi  
trang trí mơi trường lớp học đầu năm lớp đạt giải nhất.
­ Được nhà trường đánh giá là lớp sắp xếp nội vụ  ngăn nắp, gọn gàng, 

khoa học.
­ Bố trí các góc chơi, nhóm chơi hợp lý, đảm bảo mơi trường giáo dục trẻ 
an tồn, sạch đẹp
­ Trong lớp các góc chơi đảm bảo về số lượng và chất lượng theo u cầu  
của nhà trường, bậc học.
4.3. Đối với giáo viên

19/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

­ Xác định được vai trị định hướng các hoạt động cho trẻ, ln tạo cơ hội 
cho trẻ phát huy tính tích cực và độc lập, rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ.
­ Có kinh nghiệm trong việc tổ  chức mơi trường giáo dục cho trẻ  theo 
chun đề lấy trẻ làm trung tâm.
­ Được sự  quan tâm thích đáng của phụ  huynh kết hợp với q trình chịu  
khó học hỏi, sưu tầm, nghiên cứu, sáng tạo, khéo léo, tận tụy cảu bản thân  
trong việc xây dựng mơi trường và làm đồ  dùng, đồ  chơi nên các cháu được  
học tập, vui chơi trong mơi trường an tồn, thân thiện, cởi mở  giúp trẻ  chủ 
động khám phá trải nghiệm các hoạt động theo nhu cầu, phù hợp độ  tuổi, ở 
đó trẻ được học mà chơi, chơi mà học. Được bổ sung, rèn luyện các kỹ năng.
4.4. Đối với phụ huynh
­ Đa số  phụ  huynh hưởng  ứng nhiệt tình. Giữa nhà trường­ giáo viên phụ 
huynh có sự hợp tác tích cực và ngày càng tin tưởng, chăm lo hơn đến phương  
pháp giáo dục trẻ, có ý thức đóng góp đồ dùng đồ chơi và các ngun vật liệu,  
trang thiết bị trong lớp và trường học 
­ Phụ  huynh nhiệt tình qun góp,  ủng hộ  chậu hoa, cây cảnh, chậu trồng 
rau vào góc thiên nhiên để trẻ được hoạt động tích cực hơn, được trải nghiêm  

trong việc chăm sóc, khám phá, gieo trồng các loại hạt và làm thí nghiệm

20/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Có thể nói việc thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ  làm trung tâm cho  
trẻ mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng trong cơng tác tổ chức hướng 
dẫn trẻ  hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ.  
Hơn nữa việc xây dựng mơi trường giáo dục phù hợp  sẽ  là phương tiện, là  
điều kiện để  giáo viên tác động đến sự  phát triển phù hợp với từng trẻ  và  
từng lứa tuổi. Thơng qua đó nhân cách của trẻ  được hình thành và phát triển 
tồn diện. Thật vậy qua một học kỳ thực hiện các biện pháp trên  trong việc  
xây dựng mơi trường giáo dục cho trẻ   ở  lớp tơi bước đầu gặt hái được kết 
quả đáng phấn khởi:
 Mơi trường sạch sẽ  an tồn có sự  bố  trí các khu vực chơi và học trong 
lớp phù hợp, thn tiện có ý nghĩa to lớn khơng chỉ  đối với sự  phát triển thể 
chất của trẻ mà cịn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ,  
kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo.
 Mơi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cơ với trẻ, giữa trẻ với trẻ 
và giữa trẻ  với mơi trường xung quanh đã tạo cơ  hội cho trẻ  được chia sẻ, 
giãi bày tâm tư nguyện vọng, mơng ước của trẻ với cơ, với bạn. Nhờ vậy mà 
cơ hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên  
hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ u trường u lớp, u cơ giáo và bạn 
bè hơn.
 Khơng chỉ  có vậy việc xây dựng mơi trường giáo dục cho trẻ  đã nhận  

được sự đồng tình ủng hộ  tham gia đóng góp từ  phía phụ  huynh cả  vật chất  
lẫn tinh thần để thỏa mãn mong đợi của họ đối với sự phát triển của trẻ. Để 
thiết kế  mơi trường lấy trẻ  làm trung tâm cho trẻ  hoạt dộng tích cực, tơi đã  
21/20


Một số biện pháp thiết kế mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ nhà 
trẻ

tìm tịi, học hỏi nhằm chuẩn bị mơi trường giáo dục linh hoạt sáng tạo, cung 
cấp phương tiện, học liệu và những hoạt động đa dạng, những tình huống có 
vấn đề và ngày càng phức tập hơn, có tác dụng kích thích tư duy, lơi cuốn trẻ 
tham gia tích cực vào các hoạt động tự  tìm tịi, giải quyết vấn đề  một cách  
sáng tạo, học qua thực hành, qua chơi một cách vui vẻ. Qua đó trẻ  trực tiếp 
lĩnh hội được tri thức, giúp trẻ phát triển hài hịa các lĩnh vực: Thể chất, nhận  
thức, ngơn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội. Nhờ đó bản thân đã rút 
ra được bài học kinh nghiệm sau.
2. Bài học kinh nghiệm:
­ Xây dựng mơi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một cơng việc hết 
sức quan trọng trong cơng tác chăm sóc giáo dục trẻ   ở trường mầm non. Nó 
địi hỏi người giáo viên phải nắm vững mục tiêu chương trình giáo dục mầm  
non, phải quan tâm đến nguyện vọng, các đặc điểm tâm sinh lý trẻ, và phải 
có sự kiên trì, khéo léo, sáng tạo trong việc thiết kế mơi trường cho trẻ hoạt  
động
­ Bản thân nhận thấy cần phải tăng cường cơng tác tự bồi dưỡng hơn nữa 
để  nâng cao trình độ  chun mơn nghiệp vụ  và tay nghề  cho bản thân. Cần 
tiếp tục học hỏi, tìm kiếm giải pháp đúc rút kinh nghiệm ở các đơn vị bạn để 
làm thế nào để thiết kế mơi trường giáo dục cho trẻ nhà trẻ  nói riêng và trẻ 
mẫu giáo trong trường nói chung để trẻ thực sự hứng thú, say mê tìm tịi, phát 
huy hơn nữa sự  sáng tạo của trẻ  khi tham gia vào các hoạt động trong mơi  

trường giáo dục trẻ  làm trung tâm. Phải có kế  hoạch xây dựng mơi trường 
cho trẻ  hoạt động phù hợp với độ  tuổi mầm non, và mục tiêu giáo dục của  
chủ đề.
­ Tích cực chủ động tìm tịi, học hỏi sưu tầm các ngun vật liệu khác nhau 
để xây dựng mơi trường học tập cho trẻ sạch, đẹp, an tồn, thân thiện nhầm  
thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới vào phong trào thi đua 
“Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”.
­ Thường xun cung cấp mở  rộng vốn kinh nghiệm cho trẻ qua các buổi 
trị chuyện, thảo luận, các buổi tham quan dã ngoại....
­ Tổ  chức tốt cho trẻ  hoạt động với mơi trường học tập trong, ngồi lớp. 
xây dựng được mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên và giáo viên, giáo viên 
và trẻ. Đồn kết, gắn bó với phụ  huynh trong việc tun truyền phối hợp  
nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ  và hỗ  chợ  lớp về  vật chất cũng 
như tinh thần trong các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ.

22/20