<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<i>C hư ơ ng V</i>

<b>HỘI VIỆT NAM CÁCH MẠNG THANH NIÊN </b>

<b>VÀ TẢN VIỆT CÁCH MẠNG ĐẢNG</b>

I- HỘI VIỆT NAM CÁCH MẠNG THANH NIÊN

<b>1. Sự th à n h lập và m ục tiê u h o ạ t độn g</b>

<i>a) Hoàn cảnh lịch sử và sự thành lập Hội</i>

Những năm 1924 - 1928, chủ nghĩa tư bản ở trong thời
kỳ "ổn định tạm thời và cục bộ"; công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở Liên Xô đạt nhiều th àn h tựu, là chỗ dựa
quan trọng, giúp cho phong trào cách m ạng thê giới phát
triển th u ận lợi.

ở Trung Quốc, sự hợp tác Quốc dân Đảng và Đảng
Cộng sản Trung Quốc (1923 - 1925) làm cho lực lượng cách
mạng ngày càng mỏ rộng. Những hoạt động của nhóm
Tâm tâm xã ở Quảng Châu và sự kiện "Tiếng bom Sa
Diện" (tháng 6-1924) gây tiếng vang lớn, thức tỉn h phong
trào yêu nước Việt Nam.

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

Ngày 11-11-1924 từ Liên Xô, Nguyễn Ái Quốc về Quảng
Châu, Trung Quốc. Khi còn ở nưốc Pháp, Người đã biết ở
Q uảng Châu có một <i>số "nhà quôc gia" và thanh niên yêu </i>
nưốc Việt Nam hoạt động. Người muôn <i>"trở về nước, đi vào </i>
<i>quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn</i>
<i>luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập"1.</i>

Về Quảng Châu, ý định của Người là mở lớp huấn
luyện cho những th an h niên yêu nưốc Việt Nam về con
đường cứu nước, giải phóng dân tộc theo chủ nghĩa Mác -
Lênin; lập ra tổ chức cách mạng tiến tới thành lập chính
đảng vơ sản ở Việt Nam; giúp Quốc tế Cộng sản nắm tình
hình phong trào nơng dân Trung Quốc và phong trào giải
phóng dân tộc ở các nước phương Đông.

Được ông Hồ Ngọc Lãm giới thiệu, Nguyễn Ái Quốc
lựa chọn một số th àn h viên tích cực trong nhóm Tâm tâm
xã lập ra Cộng sản đoàn (tháng 2-1925).

Trong báo cáo gửi Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng sản
(ngày 19-2-1925), Nguyễn Ái Quốc viết: <i>"Chúng tôi đã lập </i>
<i>một nhóm bí m ật gồm 9 hội viên, trong đó có: 2 người đả </i>
<i>được phái về nước. 3 người ở tiền tuyến (trong quân đội </i>
<i>của Tôn Dật Tiên). 1 người đang đi công cán quân sự (cho </i>
<i>Quốc dân Đảng). Trong sơ hội viên đó, có 5 người đã là </i>
<i>đảng viên d ự bị của Đảng Cộng sản.</i>

<i>Chúng tôi cịn có hai đồn viên dự bị của Đoàn Thanh </i>
<i>niên Cộng sản Lênin. Chúng tơi có tại Xiêm một trạm - cơ </i>
<i>sở (đểđưa đón người ra vào) khá vững"2.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

Năm đảng viên dự bị trong báo cáo trên là Lé Hồng
Sơn, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Phong, Lê Q uàng Đạt. Lâm
Đức Thụ. Đầu năm 1925 bổ sung thêm Vương Thúc Oánh.
Trương Vân Lĩnh và Lưu Quốc Long. Nhóm này p h á t trien
suốt thòi gian Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo đến tháng
4-1927.

Để có tổ chức cách mạng rộng lớn hơn tại Quảng
Châu, với tư cách ủ y viên Ban Phương Đông, phụ trách
Cục Phương Nam của Quốc tê Cộng sản, tháng 6-1925,
Nguyễn Ái Quôc th àn h lập Hội Việt Nam Cách mạng
T hanh niên (gọi tắ t là T hanh niên). T ất cả th an h niên,
sau khi dự các lớp huấn luyện đều <b>được </b>kết nạp vào Hội.

<i>b) </i> <i>Mục tiêu hoạt động của Hội Việt N am Cách mạng </i>
<i>Thanh men</i>

Tuvên ngơn của Đại hội tồn quốíc lần th ứ n h ấ t Hội
Việt Nam Cách m ạng T hanh niên khẳng định: <i>"Hội Việt </i>
<i>N am Cách m ạng Thanh niên là đội tiền phong cách mạng </i>
<i>của dãn chúng Việt N am hết sức tổ chức dân chúng lại cho </i>
<i>thành một đội quân tranh đấu rất có lực lượng; hết sức hy </i>
<i>sinh đi trước đ ể đ ể lĩnh đạo dân chúng quyết liệt tranh </i>
<i>đấu với tụi bóc lột, đè nén, đ ể lấy lại quyền lợi, đ ể đoạt thủ </i>
<i>chính quyền''1.</i>

Chính cương của Hội xác định:

<i>"a) Dũng bạo lực đánh đ ổ quyền thống trị của đ ế quốc </i>
<i>chủ nghĩa Pháp và ch ế độ quan liêu.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<i>b) Lập ra chính quyền duy nhất của thợ thuyền, dân </i>
<i>cày và binh lính. Từ làng đến trung ương đều do quần </i>
<i>chúng dân cày, thợ thuyền và binh lính trực tiếp cử đại </i>
<i>biểu ra.</i>

<i>c) Giải tán hết quân đội của thống trị giai cấp, tổ chức </i>
<i>quân đội cách mệnh lấy trong thuần tuý công nông ra.</i>

<i>d) Bỏ hết pháp luật phong kiến và đ ế quốc chủ nghĩa. </i>
<i>Lập ra luật cách mệnh theo ý chí của quần chúng.</i>

<i>e) Tịch ký và đem về công tất cả ruộng đất của đồn </i>
<i>điền, nhà chung và quý tộc, vua chúa.</i>

<i>f) Tịch ký và đem về công tất cả ruộng đất của địa chủ </i>
<i>trên trăm (100) mẫu.</i>

<i>g) Đất ruộng tịch ký về phân phối cho dân cày cày cấy </i>
<i>chung.</i>

<i>h) Quyền ruộng đất về N hà nước, cấm chỉ mua, bán </i>
<i>ruộng đất.</i>

<i>i) Bỏ hết khê khoản nợ nần.</i>

<i>k) Thực hành chính sách đánh th u ếlu ỹ tiến thật nặng.</i>
<i>I) Tịch ký và đem về công các cơ quan giao thông </i>
<i>(đường sắt, xe điện, tàu thuỷ), tài chính (ngân hàng, kho </i>
<i>bạc), công nghiệp lớn (nhà máy, xưởng thợ, mỏ), cơ quan </i>
<i>thương mại và tuyên truyền của đ ế quốc chủ nghĩa.</i>

<i>m) Thực hành chế độ tám giờ cho thợ thuyền đàn ông </i>
<i>và sáu giờ cho thợ thuyền, đàn bà và trẻ con.</i>

<i>n) Định luật lao động cấm chỉ thuê đàn bà, trẻ con làm </i>

<i>công ban đêm và các chỗ độc địa.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<i>q) Đánh đô tát cả các đ ế quốc chủ nghĩa xàm lán hoặc </i>
<i>muốn xâm lấn A n Nam. Vô điều kiện ủng hộ và liên hiệp </i>
<i>với những nước lao nông chun chính (Nga).</i>

<i>r) Vơ điều kiện ủng hộ và giúp đỡ các cuộc dán tộc cách </i>
<i>m ạng và vô sản cách m ạng trong th ế giới.</i>

<i>s) Thừa nhận các dân tộc tự do, tự quyết (Cao Miên, </i>
<i>Lào).</i>

<i>t) Đánh đ ổ giáo dục của thống trị giai cấp, để xướng và </i>
<i>sắp đặt cách mệnh giáo dục. Giáo dục bắt buộc, tổn phí </i>
<i>N hà nước chịu p h ụ trách.</i>

<i>u) Cấm chỉ tôn giáo can d ự vào giáo dục.</i>

<i>Đây là những sự yêu cầu đại cương và cần cấp cho sự </i>
<i>giải phóng của dân chúng A n N am về thời kỳ bây giờ. Nên </i>
<i>trong bước cách mệnh này Hội Việt N am Cách mạng </i>
<i>Thanh niên phải lấy những điều đó làm mục đích của </i>
<i>mình, hết sức lãnh đạo quần chúng phấ n đấu mà thực </i>
<i>hành cho được''1.</i>

<i>Chính cương của Hội Việt Nam Cách m ạng Thanh </i>
niên chỉ rõ trách nhiệm <i>cốt yếu về chiến lược là làm cho </i>
Hội th àn h chính đảng cách mạng, liên hệ m ật th iế t vói
quần chúng; củng cơ nội bộ làm cho trong hội đa sô là
công nông. Hội viên phải thâm nhập trong nhà máy, mỏ

than, vào thôn quê... gương m ẫu làm việc và tuyên
truyền, lãnh đạo quần chúng đấu tran h ; vận động quần
chúng vào công hội, nông hội, hợp tác xã...

1. Đảng Cộng sản Việt Nam: <i>Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd,</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

<i>Chính cương của Hội còn nêu rõ phải giữ vững tính </i>
giai cấp; th iết thực giải quyết lợi ích của các giai cấp; đấu
tra n h và thoát ly hẳn ảnh hưởng của giai cấp tư sản; đưa
khâu hiệu của mình để thu phục quần chúng, <i>"đặc biệt </i>
<i>chú ý đem vô sản giai cấp lên địa vị lãnh đạo quần chúng </i>
<i>cách mệnh''1.</i>

Ngoài ra, <i>Chính cương cịn định ra đường lối kinh tế; </i>
đường lơi chính trị, văn hóa; đường lối về vấn đề dân cày,
thợ thuyền, binh lính...

<i>Điều lệ của Hội Việt Nam Cách m ạng T hanh niên </i>
gồm 34 mục nằm trong 7 chương lớn: I. Tôn chỉ, II. Điều
kiện vào Hội, III. Quyền lợi và nghĩa vụ hội viên, IV. Tổ
chức, V. Đại hội, VI. Thượng cấp cơ quan và hạ cấp cơ
quan, VII. Kỷ luật.

<i>Tôn chỉ của Hội: </i> <i>"Hội Việt N am Cách m ạng Thanh </i>
<i>niên p h ụ trách tô chức và lãnh đạo cuộc cách mệnh ở Việt </i>
<i>N am hết sức ph ấ n đấu đ ể thâu phục hết đại bộ phận thợ </i>
<i>thuyền, dàn cày và binh lính, dẫn đạo cho quần chúng lao </i>
<i>kh ổ bị áp bức ấy liên hiệp với vô sản giai cấp th ế giới đ ể </i>
<i>một m ặt đánh đô đ ế quốc chủ nghĩa Pháp, chế độ phong </i>
<i>kiến và chủ nghĩa tư bản mà dựng ra chính quyền độc tài </i>

<i>của thợ thuyền, dân cày và binh lính; một mặt tham gia </i>
<i>vào cuộc thê giới cách mạng san trừ tư bản chủ nghĩa cả </i>
<i>thê giới đặng thực hiện chủ nghĩa cộng sản''2.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

<b>Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên có tổ chức chặt</b>

chẽ, gồm năm cấp là Tổng bộ, Kỳ bộ, Tỉnh bộ. Huyện bộ
hay th àn h bộ và Chi bộ. Tổng bộ là cơ quan lãnh đạo cao
n h ất của Hội giữa hai kỳ đại hội đại biểu toàn quốc. Tổng
bộ đầu tiên gồm 5 người, trong đó có Nguyễn Ái Quốc, Hổ
Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn. Trụ sở của Tổng bộ đ ặ t tại
Quảng Châu.

Hội tổ chức theo nguyên tắc tập trung. Các cơ quan chì
huy trong Hội do Đại hội cử ra và báo cáo công việc cho hội
viên biết. Cấp dưới tuyệt đối phục tùng và thực hành
mệnh lệnh, kê hoạch và quyết nghị của cấp trên. Trong
các đoàn thể quần chúng (công hội, nông hội, cứu tê hội,
phụ nữ hội,...) nếu đã có hai hội viên trở lên thì phải tổ
chức ngay Chi bộ của Hội.

Người vào Hội phải phục tùng tôn chỉ, thừa nhận Điều
lệ, Chương trìn h của Hội, phục tùng Nghị quyết của Hội,
nộp nguyệt phí và được 2 hội viên cũ giới thiệu.

Hội viên mới kết nạp vào Hội phải trải qua thời kỳ dự
bị. Thợ thuyền, dân cày nghèo và binh lính dự bị sáu
tháng. Thợ thuyền lương cao, dân cày khá và thợ th ủ công
dự bị một năm. Trí thức, tiểu tư sản dự bị hai năm. Trong
thời kỳ dự bị, hội viên phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, nếu

không sẽ không được th àn h hội viên chính thức.

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

Chi bộ, huyện, tỉnh, toàn quốc tổ chức đại hội hằng
năm để kiểm điểm, để ra phương hướng cơng tác và kiện
tồn tổ chức. Đại hội đại biểu toàn quốc của Hội mỗi năm
họp một lần; toàn tỉnh mỗi năm họp bốn lần; toàn huyện
mỗi năm họp sáu lần, chi bộ một tháng họp một lần; phân
bộ và tiểu bộ ít n h ất một tu ần lễ họp một lần.

Kỷ lu ật của Hội rấ t chặt chẽ, nghiêm minh. Hội xử tử
hình đơi với những người đầu hàng địch; xử phạt cảnh cáo,
khai trừ tạm thòi và khai trừ vĩnh viễn đối vói những
người phạm một trong các lỗi như: không phục tùng mệnh
lệnh, chương trìn h và Điều lệ của Hội, tự do, rượu chè, cờ
bạc, xa xỉ, hoang đường...

Ngày 9-5-1929, Hội Việt Nam Cách m ạng T hanh niên
tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ n h ấ t tại Quảng
Châu. Đại hội đã ra các quyết nghị về vấn đề tổ chức Đảng
Cộng sản, về chỉnh đôn, vấn đề tuyên truyền và tổ chức;
huấn luyện về kinh tế, ngoại giao, về các đảng phái trong
nưốc, về bạo động...

Về vấn đề tên Hội, Đại hội quyết nghị: "1. <i>Bản Hội từ </i>
<i>trước có hai tên: một tên bí m ật đê đối với trong nội bộ là </i>
<i>"Hội Việt N am Cách m ạng đồng chí" và một tên công khai </i>
<i>đ ể ra m ặt với người ngoài là "Hội Việt N am Cách mạng </i>
<i>Thanh niên". Đấy là một cách làm bí m ật trong thời kỳ </i>
<i>mới gây dựng.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

<i>thông trong quần chúng trong nước và các đàng cách </i>
<i>m ạng ở ngoài làm tên nhất định của bản Hội"1</i>

Thư Đại hội gửi Quốc tế Cộng sản (tháng 5-1929) viết:
<i>"Toàn th ể Đại hội chúng tôi đều công nhận chương </i>
<i>trinh của Đại hội lần thứ sáu Quốc tế Cộng sàn, chúng tôi </i>
<i>lại y theo chủ nghĩa cộng sản mà định chương trinh, chính </i>
<i>sách và k ế hoạch của Hội chúng tôi và yêu cầu hai điều </i>
<i>sau đây:</i>

<i>1. Quốc tê Cộng sản nên chú ý đến công việc cách mệnh </i>
<i>của Hội chúng tôi và nên hết sức làm cho Việt N am có một </i>
<i>Đảng cộng sản chánh thức.</i>

<i>2. Đảng Cộng sản Pháp và Tàu phải hết sức hoạt động </i>
<i>mà giúp đỡ cộng sản vận động ở Việt N am "2.</i>

Theo đề nghị của Nguyễn Ái Quốc, Hội xuất bản tờ tuần
báo <i>Thanh niên, lấy đó làm cơ quan lý luận, tuyên truyền </i>
của Tổng bộ T hanh niên, trụ sở đặt tại Quảng Cháu...

Ngày 28-7-1929, Thường vụ Hội Việt Nam Cách mạng
Thanh niên có thư gửi tấ t cả các đồng chí ở ba kỳ kêu gọi
<i>"mau m au đoàn kết lại, chúng ta mục đích đổng thi hành </i>
<i>động phải nhất trí, củng khơng nên cơng kích nhau, củng </i>
<i>không nên lập bè phái riêng. N hững người cộng sản nén </i>
<i>liên lạc nhau lại, mau m au tổ chức lại cho có hệ thơng... </i>
<i>Phải tức khắc thành lập một Đảng Cộng sản tén gọi là </i>
<i>Đảng Cộng sản Đông Dương”3.</i>

1, 2, 3. Đảng Cộng sản Việt Nam: <i>Văn kiện Đảng toan tập</i>,

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

<b>2. </b> <b>N hữ ng h o ạ t độn g tiêu biểu của Hội V iệt Nam</b>
<b>Cách m ạn g T hanh n iên</b>

<i>a) Thời kỳ 1925 - 1927</i>

H oạt động quan trọng n h ấ t của Hội trong thòi kỳ này
là mở các lớp huấn luyện chính trị, bồi dưỡng cho hội
viên những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin,
về đưòng lối cách m ạng Việt Nam và phương pháp vận
động quần chúng.

Từ đầu năm 1926 đến th án g 4-1927, Hội mở <b>được </b>ba
khóa h u ấn luyện, khoảng 75 ngưòi. Nguyễn Ái Quốc
trực tiếp phụ trách và là giảng viên chính. Các học viên
được học cả lý th u y ết và thực h àn h vể những vấn đề cơ
bản của chủ nghĩa Mác - Lênin; vê lý luận cách mạng;
vai trò của đảng cách mạng; về đường lối và phương
pháp cách m ạng, tư cách người cách mạng; phương pháp
vận động quần chúng; lịch sử và kinh nghiệm cách
mạng các nước, mối quan hệ giữa cách m ạng Việt Nam
và cách m ạng th ế giới...

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

Những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại các ldp huấn
luyện của Hội Việt Nam Cách mạng T hanh niên ờ Quâng
Châu được xuất bản thành cuốn sách <i>Đường cách mệnh </i>
(năm 1927).

Góp phần quan trọng trong công tác của Hội là hoạt

động của báo Thanh niên. Báo giới thiệu tơn chỉ. mục đích,
Chính cương, Điều lệ của Hội; tóm tắ t hoặc trích đăng
nhiều kỳ nội dung chương trìn h h u ấn luyện các lớp học
của Hội; phổ biến các quy định kết nạp; lể lối tổ chức, cơ
cấu tổ chức, các quy định nhiệm vụ của hội viên...

Ngồi báo chí, Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng
T hanh niên còn cho x u ất bản sách giới th iệu về chủ
nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa Tam dân
của Tôn T rung Sơn, V . V . . Trong loạt sách nhỏ x u ấ t bản

có tác phẩm Đường cách m ệnh của N guyễn Ái Quốc.
Hội tổ chức cho hầu hết học viên học xong chương
trìn h về nước hoặc vê Xiêm hoạt động. Họ thâm nhập
trong các nhà máy, mỏ than, vào thôn quê..., tuyên truyền
chủ nghĩa Mác - Lênin, tổ chức quần chúng th àn h các
đoàn thể đấu tranh.

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

Đỗ M ạnh Hàm, Tạ Đình Tán, Tạ Đình Tân, Mai Ngọc
Thiệu (sau phản bội cách mạng), do đồng chí Nguyễn
Cơng Thu làm Bí th ư 1, sau kết nạp thêm Ngô Gia Tự, Đỗ
Ngọc Du, T rịnh Đình Cửu...

Cuổi năm 1926, Chi bộ Hội Việt Nam Cách mạng
T hanh niên ở Vinh được th àn h lập gồm Vương Thúc Oánh,
T rần Văn Cung... sau đó mở rộng các cơ sở ở T hanh Hóa,
Hà Tĩnh...

Tại Trung Kỳ, T rần Phú và Lê Duy Điếm, vốn là
người của Hội Hưng Nam đã bàn việc sáp nhập với Hội

Việt Nam Cách m ạng Thanh niên và vận động người của
nhóm này sang Q uảng Châu học tập.

Ngày 18-2-1927, Chi bộ Thanh niên đầu tiên của Sài
Gòn được th àn h lập do Tôn Đức Thắng làm Bí thư. Cũng
trong th án g 2-1927, Kỳ bộ Thanh niên Trung Kỳ được
th àn h lập tại Vinh do Nguyễn Sĩ Sách làm Bí thư.

T háng 3-1927, Kỳ bộ T hanh niên Bắc Kỳ được th à n h
lập, do Nguyễn D anh Đới làm Bí thư. Giữa năm 1927,
Kỳ bộ T hanh niên Nam Kỳ được th à n h lập, do P han
Trọng Bình làm Bí thư.

Thời gian đó, Hồ Tùng Mậu được cử phát triển Hội
Việt Nam Cách m ạng T hanh niên trong Việt kiều ở Phì
Chịt, u Đon... (Xiêm).

Năm 1927, các Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách m ạng
T h an h niên ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình,

</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

Bãc Ninh, hầu hết các tỉnh Trung Kỳ và Sài Gòn. Mỹ Tho.
Bến Tre lần lượt ra đời.

Trong thời kỳ này, Nguyễn Ái Quốc lựa chọn một số
học viên đi học tại Trường Đại học Phương Đông và
Trường Qn chính Hồng Phố nhằm chuẩn bị cán bộ lâu
dài cho cách mạng.

Từ những cán bộ h ạ t giống đầu tiên, lực lượng Hội
Việt Nam Cách m ạng T h an h niên p h á t triể n nhanh

chóng. Tính đến th á n g 5-1929, <i>"ở Bắc Kỳ có 700 hội viên </i>
<i>chính thức, 1.000 người cảm tình; ở T rung Kỳ có 1.000 </i>
<i>hội viên trong đó có 500 hội viên chính thức, ở N am Kỳ </i>
<i>có 100 hội viên trong đó có 40 hội viên chính thứcnX.</i>

<i>b) Thời kỳ 1928 - 1929</i>

Ngày 28-8-1928, Đại hội Kỳ bộ T hanh niên Bắc Kỳ lần
thứ n h ấ t khai mạc. Đại hội nhận định: cơ sở của Hội ở các
vùng kinh tế quan trọng còn yếu; <i>số lượng hội viên tàng </i>
lên nhưng đa số là tiểu tư sản học sinh, trí thức, ít thành
phần vô sản. Đại hội p h át động phong trào "vơ sản hóa",
đưa hội viên sống, lao động cùng vối công nhân trong nhà
máy, hầm mỏ, đồn điển để tự rèn luyện.

Theo đó, những năm 1928 - 1929, nhiều hội viên của
Hội đã được cử đi "vơ sản hóa" khắp cả nước, tiêu biểu
như: Ngô Gia Tự làm công nhân khuân vác ở bến tàu Sài
Gòn; Nguyễn Văn Cừ làm ở mỏ th an Mạo Khê; Nguyễn
Lương Bằng kéo xe tay ở Hải Phịng; Hồng Quốc Việt và

1. Đảng Cộng sản Việt Nam: <i>Văn kiện Đảng toàn tập. Sđd,</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

Lê Văn Lương làm ở hãng dầu Nhà Bè (Sài Gịn); Nguyễn
Cơng Hịa làm <i>ờ</i> Nhà máy xi măng Hải Phòng; Lê Thanh
Nghị làm ở mỏ th an Cọc Năm; T rần Ngọc Hải làm công
nhân ở Xưởng sửa chữa ôtô Avia (Hà Nội); Nguyễn Phong
Sắc kéo xe tay, sống chung vối xóm thợ ở Hà Nội...

Phong trào "vơ sản hóa" thúc đẩy phong trào đấu

tran h của công nhân phát triển nhanh. Từ công hội đầu
tiên ở Ba Son (Sài Gòn), các công hội ở Nhà máy xe lửa
Trường Thi (Nghệ An), Nhà máy xi măng Hải Phòng, Nhà
máy dệt Nam Định, mỏ th an Mạo Khê, Hồng Gai... lần
lượt ra đòi.

Khi đó, Kỳ bộ Hội Việt Nam Cách m ạng T hanh niên
<i>ở</i> Bắc Kỳ đã có hơn 900 hội viên trong <i>số gần 1.700 hội </i>
viên cả nước.

Ngày 28-7-1929, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ th àn h lập.
Tháng 10-1929, Tổng Công hội Nam Kỳ ra đòi. Phong
trào công n h ân Việt Nam đã có tổ chức độc lập của m ình.
Tính tự giác của phong trào công n h ân Việt Nam đã rõ
nét hơn.

<i><b>3. H oạt độn g củ a báo T h a n h n iê n</b></i>

<i>a) S ự ra đời và tôn chỉ, mục đích của báo Thanh niên</i>
Cùng với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, Nguyễn
Ái Quôc quyết định thành lập cơ quan ngôn luận của Hội là
tờ báo <i>Thanh niên, đặt trụ sở tòa soạn ở đường Văn Minh, </i>
Quảng Châu, Trung Quốc.

</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

xác định quần chúng nhân dân là lực lượng cách m ạng ỏ
Việt Nam và Đông Dương.

Sô báo <i>Thanh niên đầu tiên ra ngày 21-6-1925 nói rõ </i>
mục đích hoạt động của Hội Việt Nam Cách m ạng Thanh
niên là đánh Pháp và giành lại độc lập cho xứ sở rồi sau

làm cách m ạng th ế giới thực hiện chủ nghĩa cộng sản.

Báo <i>Thanh niên cơng bố Chương trình, Điểu lệ hoạt </i>
động, quy định kết nạp hội viên, tổ chức các đoàn thể Công
hội, Nông hội, Hội học sinh, Hội phụ nữ...; sách lược thành
lập Chính phủ nhân dân, đồn kết vói vơ sản th ế giới...

Nguyễn Ái Quốíc là người sáng lập và là cây bút chủ
chốt của tờ báo. Những bài ký tên là Z.A.C. là của Nguyễn
Ái Quốc. Đó là những bài quan trọng về lý luận chính trị,
tư tưởng và thực tiễn. Ngoài Nguyễn Ái Quốc, trong ban
biên tập còn có các ủy viên như Lê Hồng Sơn, Hồ Tùng
Mậu, Lê Duy Điếm, V .V ..

<i>b) Nội dung và phong cách của báo Thanh n iên1</i>

Báo <i>Thanh niên xuất bản bằng tiếng Việt, có các </i>
chuyên mục xã hội, bình luận, tin tức, diễn đàn, vấn đáp,
phê bình, trả lời bạn đọc... để cập đến những nội dung
chính trị chủ yếu sau:

Trên tran g đầu số 1 báo <i>Thanh niên, ra ngày </i>
21-6-1925 đăng <i>Bá cáo nêu rõ lý do tại sao chúng ta làm cách</i>

1. Xem Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng: <i>Nguyễn</i>
<i>Ái Quốc ờ Quảng Châu (1924</i> - <i>1927),</i> Nxb. Chính trị quốc gia,

</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16>

m ạng mà đều th ấ t bại. Bởi vậy, mọi ngưịi cần đồn kết
cùng làm cách mạng. Bài "Vì sao chúng ta phải đoàn kết?"
của Z.A.C. (Nguyễn Ái Quốc) kêu gọi: Sự nghiệp cách

m ạng lớn lắm. Để dẫn dắt nhân dân làm sự nghiệp vĩ đại
cần phải có lãnh đạo và sự hiệp lực của hàng ngàn, hàng
vạn người. Muốn hàng ngàn vạn ngưịi đồn kết chặt chẽ
thì họ phải cùng một ý chí, cùng nuôi kỳ vọng giông nhau
để thực hiện sự nghiệp đó. Người mình làm cách mạng đã
nhiều năm rồi mà chưa th àn h công trưốc hết bởi vì thiếu
đồn kết.

Thông thường, mỗi <i>số báo </i> <i>Thanh niên có 2 hoặc 4 </i>

<b>trang, khổ giấy 18 X 24 cm khá thông dụng, dễ mua ở</b>

Quảng Châu. Mỗi tran g chia làm hai cột như tạp chí, mỗi
cột từ 23 đến 26 dòng chữ. Do sơ" mục, scí bài ít nên các bài
viết phải gọn. Thỉnh thoảng có bài viết dài <b>được </b>ngắt ra
đăng liên tiếp trên mấy sô báo liền nhau. Đơi khi, báo có
một hình vẽ, có thể là của Nguyễn Ái Quốc vì các nét vẽ
tương tự như những nét vẽ của Người trên tờ Le Paria và
một số tị báo khác sau này.

Sơ" 1 báo <i>Thanh niên có bài "Nhiệm vụ của một người </i>
lính", dưối ký tên <i>Đội trưởng. Trong bài viết: "Những kẻ </i>
nào áp bức nhân dân ta đều là kẻ th ù của ta. Nhiệm vụ
của ta là phải đánh chúng. Nhiệm vụ đó chúng ta phải
làm trịn, dù cho vì th ế mà chúng ta phải chịu đựng gian
khổ, cho đến hy sinh tính mạng cũng khơng từ. Đó là tư
cách ngưịi lính tốt".

</div>
<span class='text_page_counter'>(17)</span><div class='page_container' data-page=17>

Nam mn năm! Sau đó là bài đầu tiên vể "Cách mạng"
với giải thích, cách mạng là biến cái xấu th àn h cái tốt,

cách m ạng phải qua hai thời kỳ là lật đổ phong kiên rói
xây dựng xã hội mới, "trước làm cách m ạng quốc gia. sau
làm cách m ạng th ế giới".

Trong sô 5, báo đăng <i>Tuyên ngôn của Hội Liên hiệp </i>
các dân tộc bị áp bức và kêu gọi "Đoàn kết của chúng ta sẽ
làm nên sức mạnh".

Trong sô' 9, báo đăng bài văn vần "Hãy yêu thương
nhau và cùng nhau đoàn kết". <i>Số 13 chỉ rõ đàn bà, con </i>
gái... đều làm cách mạng.

Trong số 40, báo có bài <i>Bà Trưng Trắc kêu gọi chị em </i>
phụ nữ không nên ngồi yên mà cần noi gương Hai Bà
Trưng tham gia cách mạng.

Từ <i>số 58, báo Thanh niên công khai tuyên truyền chủ </i>
nghĩa cộng sản.

Trong số 60, báo tập tru n g tuyên truyền chủ nghĩa
yêu nước, tinh th ần dân tộc, đoàn kết chặt chẽ làm cách
mạng theo con đường, phương pháp mới dưới cờ của Đảng
Cộng sản.

Trong số 61, báo tập trung yêu cầu Đảng phải có tổ
chức chặt chẽ, có kỷ lu ật nghiêm, được huấn luyện kỹ,
phải đồng tâm.

Trong sô' 63, báo tập tru n g tố cáo tội ác của thực dân
Pháp và chỉ rõ nỗi thông khổ của nhân dân ta. Trong ruột

báo vẽ bức tran h có ba người: ngưịi An Nam bị trói chặt,
ngưịi Pháp cầm thịng lọng t h í t chặt bằng SƯ U t h u ế , thuốc

</div>
<span class='text_page_counter'>(18)</span><div class='page_container' data-page=18>

chặt đứt thòng lọng với lòi kêu gọi "Mn cứu ngưịi An
Nam thì phải làm cách mệnh", "Tỉnh dậy! Tỉnh dậy! Đạp
vỡ cái lồng Tây nó nhốt mình đi".

Trong số 64, báo tố cáo thực dân Pháp làm võ đê mà
không lo cứu dân. Báo có bài phân tích cần phải tổ chức,
th àn h lập các hội nghề nghiệp để tập hợp đông đảo lực
lượng, đồn kết đấu tranh.

Trong sơ' 65, báo có vẽ tran h nhỏ gồm hai người: Một
người Pháp bị đánh ngã, rơi mũ, người thứ hai ghi bốn chữ
<i>Việt N am cách mệnh cầm gậy đánh người Pháp.</i>

Trong sô' 66, báo tố cáo tội ác của thực dân Pháp và
khẳng định giai cấp nào cũng có đảng của giai cấp ấy.
Cách mạng Việt Nam muốn giành thắng lợi phải có đảng
của giai cấp công nhân.

Trong <i>số 67, báo có bài chỉ rõ đảng của giai cấp </i>
công n h ân Việt Nam cần được vũ tra n g bằng lý lu ận
Mác - Lênin.

Trong <i>số 68 ra ngày 7-11-1926, báo phân tích ý nghĩa </i>
và ảnh hưởng to lớn của Cách mạng Tháng Mười Nga. Báo
đăng ảnh và ca ngợi V.I. Lênin: <i>"Ong ấy tài năng đã giỏi, </i>
<i>đạo đức lại cao... cho nên những dân tộc bị áp bức củng </i>
<i>kính trọng ơng như cha, n hư thầy. Đê quốc chủ nghĩa tuy </i>

<i>ghét ông nhưng vẫn sợ ông".</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(19)</span><div class='page_container' data-page=19>

<i>luyện, sau cũng mới dùng đến bạo lực, đừng chám chăm</i>
<i>chỉ biết làm cách mạng bạo động”1.</i>

Trong số 73, báo chỉ rõ lực lượng làm cách m ạng dân
tộc là nhân dân. Cần đoàn kết nhân dân để làm cách mạng.

Tóm lại, nội dung của báo <i>Thanh niên rấ t phong phú, </i>
tập tru n g tuyên truyền những vấn để chính trị. Đó là về
chủ nghĩa đê quốic và thuộc địa; về cách m ạng và cải
lương; vê cách m ạng vơ sản; vì lẽ gì người Việt Nam làm
cách m ạng chưa th àn h công? những trở ngại tư tưởng và
tổ chức cần vượt qua; về đảng cách mạng; về cách mạng
dân tộc và cách mạng th ế giới; về Đảng Cộng sản và Mặt
trận Dân tộc thông nhất; hướng đến phát động một phong
trào đấu tra n h của quần chúng; học tập các cuộc cách
mạng <b>th ế </b>giới; <b>học tập lý </b>luận chủ nghĩa Mác <b>- </b>Lẻnin, <b>V.V..</b>

Từ tháng 6-1925 đến tháng 4-1927, vói sự chì đạo trực
tiếp của Nguyễn Ái Quốc, báo <i>Thanh niên ra được 88 số.</i>

Tháng 4-1927, Tưởng Giới Thạch phản bội, khủng bố
Đảng Cộng sản Trung Quốc và những người cách mạng
Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc và Hội Việt Nam Cách mạng
T hanh niên phải chuyển vào hoạt động bí mật.

Báo <i>Thanh niên khơng cịn sự chỉ đạo trực tiếp của </i>
Nguyễn Ái Quổc2, nên tháng 5-1930 đã chính thức ngừng bản.

1. Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng: <i>Nguyễn Ái</i>
<i>Quốc ở Quảng Cháu, S đ d</i>, tr.105.

</div>
<span class='text_page_counter'>(20)</span><div class='page_container' data-page=20>

Trong suốt cả thời kỳ tồn tại, báo <i>Thanh niên ra </i><b>được</b>

trê n 200 số.

<i>Về văn phong của báo Thanh niên</i>

Để phù hợp với đối tượng là thanh niên, công nhân,
nông dân, những bài viết của báo <i>Thanh niên rấ t ngắn </i>
gọn, lòi văn giản dị, dễ hiểu, cụ thể, sát thực tế, <i>"đọc báo </i>
<i>rồi nghĩ lại, nghĩ rồi thì tỉnh dậy, tỉnh rồi thì đứng lên, </i>
<i>đoàn kết nhau mà làm cách m ạng"1.</i>

Cách viết của báo <i>Thanh niên là từ sự việc cụ thể, giới </i>
thiệu nguyên nhân, lý do xảy ra vụ việc đó; làm th ế nào đê
xử lý sự việc. Báo trìn h bày những vấn đề từ dễ đến khó,
từ tran h vẽ, thơ ca, khẩu hiệu, từ cụ thể đến trừ u tượng,
từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản.

Báo có những mục lớn như: <b>Xã </b> luận, Tân văn (Tin
tức), Diễn đàn phụ nữ, T hanh niên, Vấn đáp, Nghiên cứu
lý luận, Thư tín, <b>V . V . . </b>Báo sử dụng nhiều hình thức, thể tài

rấ t linh hoạt. Văn xuôi thường cấu trúc ngắn gọn, một
mệnh đề. Báo dùng nhiều ca dao, văn vần, tục ngữ, thành
ngữ quen thuộc như "lạt mềm buộc chặt", "mật ngọt chết
ruồi", "gà què ăn quẩn cối xay"... Tuy nhiên, báo có chủ
trương đưa ra và giải thích những từ chính trị mới như

cách mệnh, đối tượng, lực lượng, phương pháp cách mệnh,
chính thể chuyên chế...

Báo <i>Thanh niên sử dụng nhiều cách ví von, ví dụ </i>
"hàng hóa với đế quốc cũng như trứng tằm với sợi tơ"; "cắn

</div>

<!--links-->