Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

MỤC LỤC
Trang

Trang phụ bìa
Mục lục

1
PHẦN I. MỞ ĐẦU

I. Lý do chọn đề tài

3

II. Mục đích nghiên cứu

3
3

III. Phương pháp nghiên cứu

3

IV. Giới hạn phạm vi của đề tài

4

PHẦN II. NỘI DUNG

4

CHƯƠNG I
MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA VIỆC GIẢNG DẠY VẬT LÍ
BẰNG TIẾNG ANH
1.1. Chủ trương về việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh

5

1.1.1. Các văn bản chỉ đạo về việc dạy học các mơn KHTN bằng
tiếng Anh

5

1.1.2. Mục đích của việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh

5

1.1.3. Yêu cầu của việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh

6

1.2. Thực trạng chung hiện nay của việc dạy học các môn KHTN
bằng tiếng Anh

7

CHƯƠNG II
ĐIỀU KIỆN THỰC TẾ ĐỂ ÁP DỤNG DẠY HỌC CÁC MÔN
KHOA HỌC TỰ NHIÊN BẰNG TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG
THPT DIỄN CHÂU 4

2.1. Năng lực tiếng Anh của giáo viên và học sinh

8

2.1.1. Về giáo viên

8

2.1.2. Về học sinh

10

2.2. Mục tiêu và giải pháp để tiếp cận việc dạy các mơn Vật lí bằng
tiếng Anh ở trường THPT Diễn Châu 4
2.2.1. Mục tiêu
SKKN năm học 2015-2016

10
10

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

1


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

2.2.2. Giải pháp

11


2.2.2.1. Giải pháp chung

11

2.2.2.2. Giải pháp cụ thể

11

2.2.2.2.1. Về tư tưởng

11

2.2.2.2.2. Về hình thức tổ chức

11

2.2.2.2.3. Về tài liệu

14

2.2.2.2.4. Về kiểm tra, đánh giá

19

CHƯƠNG III
MỘT SỐ HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TIẾP CẬN
VỚI DẠY HỌC VẬT LÍ BẰNG TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG
THPT DIỄN CHÂU 4
3.1. Ngoại khoá tiếng Anh Vật lí


20

3.1.1. Mục tiêu

20

3.1.2. Hình thức

20

3.1.3. Nội dung

20

Các phương án dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh

30

3.2.1. Phương án 1: Lồng ghép để học sinh tiếp cận với tiếng Anh
trong mơn Vật lí.

30

3.2.2. Phương án 2: Chuyển đổi bài học Vật lí từ tiếng Việt sang tiếng
Anh.

33

3.2.3. Phương án 3: Chuyển đổi bài học Vật lí từ tiếng Anh sang tiếng

Việt.

40

3.3 Tích lũy các bài tập vật lí nâng cao bằng tiếng Anh, bồi dưỡng
học sinh giỏi vật lí

55

3.2

PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

64

TÀI LIỆU THAM KHẢO

65

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

2


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

PHẦN I. MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài

Chủ trương dạy học bằng tiếng Anh đối với các mơn khoa học nói chung, mơn
Vật lí nói riêng đã được các cấp bộ ngành quan tâm chỉ đạo và hướng dẫn triển
khai từ nhiều năm nay. Điều này là rất cần thiết bởi nó phù hợp với xu thế hội nhập
quốc tế, nền giáo dục Việt Nam sẽ được tiếp cận với các nền giáo dục tiên tiến trên
thế giới thông qua việc nghiên cứu tài liệu, tương tác với chuyên gia…Gần gũi hơn
là một giáo viên bộ môn KHTN, một học sinh THPT có thể đọc được các thơng số
kỹ thuật hay hướng dẫn sử dụng trên vô số các thiết bị hiện đại trong đời sống hiện
nay.
Cụ thể hơn cho yêu cầu dạy học vật lí bằng tiếng Anh trong trường THPT đó là:
Hiện nay, trong hầu hết các trường đại học đã có các lớp sinh viên tài năng, được
học sâu các chuyên ngành tự nhiên bằng song ngữ. Nhiều học sinh trúng tuyển với
điểm rất cao, song nền tiếng Anh cho bộ môn không tốt nên đạt hiệu quả thấp trong
các lớp học này. Bên cạnh đó, nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp THPT hoặc tốt
nghiệp đại học trong nước đã đi du học nước ngồi, ở mơi trường đó rất cần vững
vàng về tiếng Anh chuyên ngành.
Tuy nhiên, việc triển khai chủ trương này trong các nhà trường THPT trong tồn
tỉnh Nghệ An cịn rất hạn chế vì chỉ có ở một vài trường ở đơ thị (THPT chuyên
Phan bội Châu, THPT Lê Viết Thuật,…) từng triển khai theo đề án, nhưng hiệu quả
chưa cao. Còn lại hầu hết các trường ở nơng thơn nói chung, trường THPT Diễn
Châu 4 nói riêng vẫn chưa thể thực hiện vì nhiều nguyên nhân khác nhau.
Kể từ năm học 2015-2016, chủ trương này đã được chú trọng rõ nét hơn (thể
hiện ở các văn bản chỉ đạo của các cấp quản lí giáo dục). Do đó, các trường cần
phải chủ động tiếp cận với chủ trương này ở mức độ phù hợp nhất với điều kiện
đang có.
Bản thân tơi là một giáo viên vật lí đã rất tâm đắc và ủng hộ chủ trương này.
Những năm qua tôi đã ấp ủ ý tưởng tiên phong trong việc giảng dạy Vật lí bằng
tiếng Anh. Qua q trình tìm tịi nghiên cứu và học tập từ các GS, TS ở trường Đại
học Vinh, các đồng nghiệp mơn vật lí và các đồng nghiệp môn tiếng Anh, tôi mạnh
dạn viết thành đề tài sáng kiến kinh nghiệm Giải pháp tiếp cận với “Dạy Vật lí
bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4.

II. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu để tìm ra giải pháp phù hợp tiếp cận với việc dạy học Vật lí bằng
tiếng Anh ở trường THPT Diễn Châu 4 từ năm học 2015-2016.
II. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu Lí luận quản lí giáo dục và Phương pháp giảng dạy Vật lí, tiếng
Anh.
- Thơng qua sách báo, mạng internet để tìm hiểu thực trạng, nắm bắt thông tin về
dạy học song ngữ của các trường THPT trên cả nước trong những năm vừa qua.
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

3


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

- Nghiên cứu điều kiện thực tế để áp dụng chủ trương “Dạy học Vật lí bằng tiếng
Anh”.
- Trao đổi, học tập các GS, TS ở trường ĐH Vinh và bạn bè đồng nghiệp bộ mơn
Vật lí và bộ mơn tiếng Anh, đặc biệt là đồng nghiệp ở các trường THPT trên địa
bàn lân cận, có điều kiện tương đồng (Nguyễn Xuân Ôn, Diễn Châu 2, Diễn
Châu 3, Diễn Châu 5, Quỳnh Lưu I,…)
- Tìm ra các giải pháp phù hợp, triển khai thí điểm các giải pháp nêu ra tại trường
THPT Diễn Châu 4 và đánh giá kết quả đạt được.
III . Giới hạn phạm vi đề tài
- Đề tài được nghiên cứu trong điều kiện thực tế của trường THPT Diễn Châu 4
tại thời điểm nghiên cứu. Tuy nhiên, đó cũng chính là điều kiện chung của hầu
hết các trường THPT trong địa bàn toàn tỉnh, và mở rộng hơn là các trường trên
nhiều vùng miền của cả nước.

- Mục tiêu chính của đề tài là đánh giá thực trạng và nêu các giải pháp để thực
hiện, phù hợp với điều kiện dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh ở thời điểm hiện
tại. Vì vậy, các nội dung minh họa cho ý tưởng của đề tài chủ yếu thuộc chương
trình Vật lí 10, nhằm mục đích áp dụng cho lớp đầu cấp. Tuy nhiên, đối với cá
khối lớp 11 hay 12 cũng có thể vận dụng ý tưởng với cách làm tương tự.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

4


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

PHẦN II. NỘI DUNG
CHƯƠNG I
MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA VIỆC
DẠY VÀ HỌC VẬT LÍ BẰNG TIẾNG ANH
1.2.

Chủ trương về việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh

1.2.1. Các văn bản chỉ đạo về việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh
- Quyết định 1400/QĐ-TTg ngày 30 tháng 9 năm 2008 của Thủ tướng Chính
phủ phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai
đoạn 2008-2020";
- Quyết định số 72/2014/QĐ-TTg ngày 17/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ về
việc Quy định việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong nhà trường và cơ sở
giáo dục khác;

- Văn bản số 4059/BGDĐT-GDTrH ngày 03tháng 9 năm 2015 của Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 20152016;
- Công văn số 45/CV-ĐANN ngày 17 tháng 3 năm 2016 của Ban Quản lý Đề án
Ngoại ngữ Quốc gia 2020 về nhiệm vụ trọng tâm năm 2016 của Đề án NNQG
2020;
- Kế hoạch “Dạy và học ngoại ngữ trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Nghệ
An giai đoạn 2010-2020” phê duyệt tại Quyết định số 5600/QĐ-UBND.VX ngày
22 tháng 11 năm 2010 của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An;
- Công văn số 496/GDĐT-GDTrH, GDTH ngày 01tháng 4 năm 2016 của Sở
GD&ĐT Nghệ An về việc triển khai sách giáo khoa các môn KHTN song ngữ
Việt-Anh của NXB Giáo dục Việt Nam.
Các văn bản chỉ đạo đó cho thấy chủ trương của Chính phủ và Bộ giáo dục về
việc dạy song ngữ Việt-Anh đối với các môn KHTN là rất rõ ràng. Đầu năm học
2015-2016, hướng dẫn nhiệm vụ năm học đối với giáo dục trung học, bộ nêu rõ:
Khuyến khích triển khai thí điểm dạy học song ngữ tiếng Anh đối với mơn tốn và
các môn khoa học tự nhiên tại các trường THPT chuyên và các trường THCS,
THPT khác có đủ điều kiện.
1.1.2. Mục đích của việc dạy học các mơn KHTN bằng tiếng Anh
Trên thế giới, tiếng Anh là ngôn ngữ phổ thông, được nhiều nước lựa chọn là
ngôn ngữ thứ hai. Tiếng Anh rất cần cho sự phát triển của Việt Nam hiện tại và
tương lai.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

5


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4


Để bắt nhịp với sự phát triển của thời đại, việc triển khai đề án dạy và học ngoại
ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân là rất cần thiết nhằm nâng cao năng lực
ngoại ngữ cho học sinh THPT, kéo gần khoảng cách trình độ với bạn bè quốc tế.
Theo các chuyên gia giáo dục, các trường đào tạo theo chương trình song ngữ là
những trường sử dụng hai ngơn ngữ để giảng dạy các mơn học phổ thơng như tốn,
khoa học. Học các môn khoa học bằng tiếng Anh là học cách tư duy các môn này
trực tiếp bằng tiếng Anh, là thực hiện nguyên tắc học ngoại ngữ “Learning English
through usage” (học tiếng Anh qua sử dụng tiếng). Cách học này nhằm khắc phục
nhược điểm “học nhưng không sử dụng được” của một bộ phận lớn người học ở
nước ta.
Tóm lại, dạy các mơn Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh giúp học sinh thực
hành tiếng Anh qua các môn học, hiểu biết học thuật của các môn học này bằng
bằng ngôn ngữ 2, cần phải đạt yêu cầu học sinh tư duy khoa học trực tiếp bằng
tiếng Anh, tránh học dịch qua trung gian tiếng Việt. Học sinh có những hiểu biết
mà các bạn học sinh quốc tế ở những nước khác đang có, cũng như có mục tiêu
đầu ra rõ ràng để hướng đến trong quá trình học.
HS có thể kết hợp việc nâng cao năng lực tiếng Anh để hỗ trợ hiệu quả cho các
môn chuyên. Việc dạy học sẽ tạo tiền đề, năng lực ngoại ngữ cho các em tham gia
các cuộc thi Olympic quốc tế, các cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật quốc tế. Việc
dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh là cần thiết để chúng ta sớm hội
nhập quốc tế, đồng thời tạo môi trường phấn đấu cho cả HS và giáo viên, giúp thầy
trị có cơ hội nâng cao trình độ chun mơn, tiếp nhận nhanh kiến thức mới.
Nâng cao năng lực tiếng Anh và tiếng Anh chuyên ngành nhằm giúp học sinh từng
bước tiếp cận với chương trình các mơn KHTN song ngữ Việt-Anh trong nước và
quốc tế, nâng cao chất lượng trong các cuộc thi Olympic các môn bằng tiếng Anh,
Khoa học kỹ thuật, …
Thời gian gần đây, rất nhiều học sinh, sinh viên đi du học nước ngồi. Để nhanh
chóng bắt nhịp với học sinh quốc tế và đạt hiệu quả cao trong học tập thì du học
sinh rất cần có khả năng tiếng Anh tốt, đặc biệt là tiếng Anh chuyên môn, chuyên

ngành. Nếu thực hiện được việc dạy song ngữ ngay trong trường phổ thông sẽ giải
quyết tốt vấn đề vừa nêu, hỗ trợ du học sinh tiếp thu hiệu quả khoa học kỹ thuật và
công nghệ quốc tế, trở về áp dụng để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.
Dạy các môn Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh cần hướng đến đích cao hơn là
giúp học sinh thực hành tiếng Anh qua các môn học, hiểu biết học thuật của các
môn học này bằng ngôn ngữ thứ hai, đạt đến yêu cầu học sinh tư duy khoa học trực
tiếp bằng tiếng Anh, khơng cịn học dịch qua trung gian tiếng Việt. Học sinh có
những hiểu biết mà các bạn học sinh quốc tế ở những nước khác đang có, cũng như
có mục tiêu đầu ra rõ ràng để hướng đến trong quá trình học.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

6


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

Như vậy, mục đích đặt ra cho việc dạy học song ngữ là rất rõ ràng: Nâng chuẩn
ngoại ngữ cho HS và GV, hướng đến xây dựng một nền giáo dục tiên tiến và hội
nhập.
1.1.3. Yêu cầu của việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng Anh
Công tác tổ chức, quản lý dạy học song ngữ Việt-Anh cần đảm bảo khoa học,
chất lượng, hiệu quả. Để đạt hiệu quả, các trường cần cố gắng khắc phục khó khăn,
đưa ra lộ trình phù hợp và làm thực chất, khơng để rơi vào tính hình thức vì như
thế tức là đã phá đi kế hoạch mà Bộ GD&ĐT đã đặt ra.
1.2. Thực trạng chung hiện nay của việc dạy học các môn KHTN bằng tiếng
Anh
Vài ba năm gần đây, một số trường trọng điểm đã triển khai giảng dạy các môn

tự nhiên bằng tiếng Anh, còn lại hầu hết các trường đều xem như đó là vấn đề của
tương lai, xa vời, khơng thực tế…nên chưa hề có động thái gì. Biết rằng rằng chủ
trương là cần thiết, tiến bộ, song hiện nay còn quá thiếu các quy định cụ thể về thời
lượng giảng dạy, chuẩn giáo trình, trình độ giáo viên, chính sách đãi ngộ... Ngồi
ra, thang bậc đánh giá khơng rõ ràng cũng là một trong những nguyên nhân khiến
đề án mới dừng ở tính chất hơ hào, kêu gọi là chính chứ chưa thể triển khai như
một môn học thực thụ. Điều này vơ hình chung đã tạo nên áp lực, khiến ngay cả
những người tổ chức cũng hoài nghi về tính hiệu quả của chương trình. Từ đó, có ý
kiến cho rằng học sinh ở ta hiện nay trình độ Anh ngữ còn nhiều hạn chế, ngay từ
việc dạy và học mơn ngoại ngữ trong chương trình phổ thơng cịn nhiều bất cập thì
việc triển khai dạy thêm các mơn tự nhiên khác nào chất thêm đá lên nền nhà chưa
vững.
Trao đổi vấn đề này với một số đồng nghiệp ở các trường trên địa bàn lân cận,
những giáo viên đã từng tham gia khóa học Văn bằng 2 Tiếng Anh chuyên ngành
Vật lí 2010-2014 theo đề án của bộ như thầy Tạ Đình Hiền trường THPT Quỳnh
Lưu I, thầy Đinh Văn Quang trường THPT Diễn Châu 3,…đều có chung ý kiến:
“Sau khi tốt nghiệp khóa học về trường, chúng tôi rất quyết tâm để thực hiện theo
đề án. Nhưng qua thực tiễn một số tiết học, chúng tôi thấy rằng đây là một vấn đề
rất mới, rất khó khăn vì nhiều yếu tố khách quan.... Các bạn học cùng khóa văn
bằng 2 với tơi ở các trường khác như THPT Lê Viết Thuật, THPT Cửa Lị I,…
cũng gặp tình trạng chung như vậy”.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

7


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4


CHƯƠNG II
ĐIỀU KIỆN THỰC TẾ ĐỂ ÁP DỤNG DẠY HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC
TỰ NHIÊN BẰNG TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU 4
2.1. Về năng lực tiếng Anh của giáo viên và học sinh
2.1.1. Về giáo viên
Hiện tại trình độ tiếng Anh của hầu hết giáo viên các bộ môn là rất hạn chế.
Mặc dù nhiều giáo viên trẻ đã được học qua chương trình tiếng Anh ở trường phổ
thơng, ở trường đại học hoặc ở khoá cao học. Nhưng khả năng vận dụng là rất kém
ngay cả ở trong giao tiếp. Thậm chí, có những giáo viên khơng được học tiếng Anh
mà đã học một ngoại ngữ khác. Nếu trình độ tiếng Anh của giáo viên kém thì sẽ
khơng thể thuyết phục, không tạo được niềm tin cho học sinh, hoặc giáo viên dạy
sai sẽ rất phản tác dụng. Giáo viên vừa phải giỏi chun mơn vừa giỏi tiếng Anh
thì rất hiếm. Do đó, vấn đề nguồn lực là một trong những khó khăn lớn nhất cho
việc triển khai dạy song ngữ.
Để giải quyết vấn đề này, có thể thực hiện một số biện pháp sau:
- Nhà trường cần thực hiện việc khảo sát, đánh giá lại trình độ tiếng Anh của các
giáo viên bộ mơn. Từ đó, lựa chọn ra những giáo viên có khả năng thực hiện dạy
song ngữ, tạo điều kiện tốt nhất để các giáo viên này học tập bồi dưỡng nâng cao
trình độ tiếng Anh, dần áp dụng vào việc dạy tiếng Anh cho bộ mơn.
Số GV
Vật lí

10

Trình độ chun mơn

Trình độ tiếng Anh

Đại học


Thạc sĩ

Đã được học

07

03

09

Có chứng chỉ

Có văn
bằng

1 (B1)

0

Thống kê trình độ tiếng Anh của các giáo viên vật lí, trường THPT Diễn Châu 4

- Đối với giáo viên cũng cần tích cực rèn giũa, học tập nâng cao trình độ tiếng Anh
đảm bảo yêu cầu về chuẩn nghề nghiệp giáo viên và cao hơn là để giảng dạy song
ngữ. Các hình thức học tập:
+ Tự học hỏi giáo viên môn tiếng Anh.
+ Qua sách giáo khoa, giáo trình.
+ Tham gia các chương trình dạy tiếng Anh trên internet.
+ Tham gia các khố học ở các trung tâm tiếng Anh có uy tín hoặc ở khố cao học.
+ Tham gia đầy đủ các khoá tập huấn, bồi dưỡng tiếng Anh do ngành giáo dục tổ

chức (nếu có)…

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

8


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

Chứng chỉ tiếng Anh cấp độ B1 khung châu Âu do trường Đại học Vinh cấp cho tác giả.
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

9


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

2.1.2. Về học sinh
- Hầu hết học sinh đã được học tiếng Anh ngay từ lớp 1, khi lên đến cấp THPT là
đã trải qua trên 10 năm “học” và “hành” tiếng Anh. Đặc biệt, kỳ thi chuyển cấp để
chọn đầu vào lớp 10 những năm gần đây đều có mơn tiếng Anh. Vì vậy, trong nhận
thức của phụ huynh và học sinh, môn tiếng Anh đã được xem là một trong các môn
trọng yếu trong các cấp học. Các nhà trường cũng quan tâm đầu tư đúng mức đối
với môn học này…. Do đó, đến cấp THPT, những học sinh “đạt chuẩn” thực sự về
bộ mơn tiếng Anh đã có khả năng giao tiếp, lắng nghe và trình bày vấn đề một cách
cơ bản.

- Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng điều kiện học tập bộ mơn tiếng Anh cịn nhiều
hạn chế. Học sinh chưa có nhiều cơ hội rèn luyện đầy đủ và đồng đều các kỹ năng
cơ bản (nghe, nói, đọc, viết), nhiều em không thể theo học hiệu quả, HS nơng thơn
khơng có điều kiện học thêm ở các trung tâm Anh ngữ như ở thành phố…Do vậy,
thực tế là số em có thể học được song ngữ với các mơn sẽ khơng nhiều.
- Chương trình chính khóa hiện nay đã rất nặng, hơn nữa các môn khối (xét đại
học, cao đẳng) cũng chiếm khá nhiều thời gian của học sinh THPT, dẫn đến nhu
cầu học song ngữ không lớn. Sẽ có nhiều em cũng khơng thích tham gia chương
trình học này vì lý do “học để được gì?”, bởi các em khơng thấy được lợi ích thực
sự và lâu dài của việc này.
2.2. Mục tiêu và giải pháp để tiếp cận việc dạy các mơn Vật lí bằng tiếng Anh
ở trường THPT Diễn Châu 4
2.2.1. Mục tiêu
Trường THPT Diễn Châu 4 là một trường nằm ở vùng đồng bằng ven biển, thầy
và trò, nhà trường và phụ huynh đã có nhiều cố gắng và đã đạt được nhiều thành
tích khả quan trong giảng dạy và học tập. Song việc áp dụng dạy học song ngữ
chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn so với các trường ở trung tâm hay thành thị.
Dựa vào điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, về khả năng và nhu cầu học sinh
và về định hướng phát triển nhà trường…thì mục tiêu khả dĩ của trường là:
-

Giúp giáo viên và học sinh từng bước tiếp cận với việc dạy học Vật lí bằng
tiếng Anh.

Giúp học sinh có kiến thức tra cứu tài liệu bằng tiếng Anh, chuẩn bị định hướng
khi vào học đại học, cao đẳng ở trong nước hay du học nước ngoài.
-

Trên cơ sở được học các khái niệm vật lí trong tiếng Anh, học sinh có thể tra cứu
các tài liệu về bộ mơn do nước ngồi biên soạn như sách giáo khoa, đề thi…Điều

này rất hữu ích và cũng khá thuận lợi vì hiện nay việc sử dụng mạng internet đã rất
phổ biến.
- Qua chương trình này, các em tăng khả năng giao tiếp trao đổi, phản biện bằng
tiếng Anh.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

10


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

- Xây dựng mơ hình dạy song ngữ phù hợp với từng giai đoạn, đánh giá rút kinh
nghiệm, tiến tới nhân rộng cho nhiều đối tượng học sinh và nhiều môn học.
2.2.2. Giải pháp
2.2.2.1. Giải pháp chung
Để từng bước hình thành việc sử dụng tiếng Anh trong học các môn KHTN,
hướng đến phát triển lâu dài và bền vững, nhà trường và giáo viên giảng dạy cần
thực hiện nâng dần từng mức độ giảng dạy như sau:
Mức 1: Học sinh, giáo viên sử dụng SGK song ngữ Việt-Anh như tài liệu tham
khảo để tự học, tự nghiên cứu ở nhà hoặc trong các giờ tự học.
Mức 2: Giáo viên giảng dạy trên lớp, giao tiếp bằng tiếng Việt là chủ yếu; giao
bài tập về nhà hay bài tập nhóm để học sinh thực hành bằng tiếng Anh, giáo viên
sửa bài tập bằng tiếng Anh.
Mức 3: Giáo viên giảng dạy trên lớp kết hợp giảng dạy bằng tiếng Việt với tiếng
Anh trong khi giao tiếp với học sinh; trao đổi, tổ chức hoạt động bằng tiếng Anh;
học sinh dùng tiếng Anh để ghi chép và thực hiện giải các bài tập, giáo viên sửa bài
tập bằng tiếng Anh.

Mức 4: Thực hiện giảng dạy và tổ chức hoạt động hoàn toàn bằng tiếng Anh.
2.2.2.2. Giải pháp cụ thể
2.2.2.2.1. Về tư tưởng
- Lãnh đạo nhà trường phải thực sự quan tâm phát triển dạy học các môn KHTN,
quyết tâm tổ chức dạy hoạt động này có hiệu quả.
- Cần tuyên truyền sâu rộng đến học sinh và phụ huynh về sự cần thiết và chủ
trương dạy học các mơn KHTN bằng tiếng Anh.
- Có biện pháp động viên, khuyến khích giáo viên dạy tốt, học sinh học tốt, làm
n lịng phụ huynh.
2.2.2.2.2. Về hình thức tổ chức
Có thể thực hiện theo trình tự như sau:
1) Tuyên truyền, vận động để lãnh đạo Nhà trường, giáo viên và học sinh hiểu
biết về vai trò và yêu cầu của việc dạy và học Vật lí (các mơn KHTN nói chung)
bằng tiếng Anh:
Đây là việc rất quan trọng, bởi chỉ khi hiểu rõ sự cần thiết của việc làm này thì
mọi người mới có ý thức, động lực và quyết tâm để thực hiện. Với lãnh đạo nhà
trường là tư duy đường lối, chủ trì trong xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện.
Với giáo viên là nghiên cứu, tự bồi dưỡng và sáng tạo nhằm thực thi nhiệm vụ đạt
hiệu quả cao nhất. Với học sinh khơng chỉ là sự tiếp nhận hào hứng, mà cịn chủ
động tìm tịi với vai trị chủ thể của hoạt động này.
2) Thành lập “Ban phụ trách dạy học các mơn KHTN (Vật lí) bằng tiếng
Anh”:
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

11


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4


Trưởng ban có thể là hiệu trưởng, Phó ban có thể là phó hiệu trưởng phụ trách
chun mơn, thành viên là các giáo viên có khả năng đảm nhận việc dạy chun
mơn bằng tiếng Anh và một số giáo viên tiếng Anh.
Xây dựng kế hoạch hoạt động của “Ban” với lộ trình cụ thể cho từng giai đoạn.
3) Tổ chức các hoạt động nâng cao trình độ tiếng Anh cho giáo viên:
Phải khẳng định rằng giáo viên tiếng Anh không thể tham gia dạy các môn
KHTN bằng tiếng Anh được, mặc dù họ rất giỏi về môn này. Muốn triển khai chủ
trương dạy các mơn KHTN bằng tiếng Anh thì trước hết chính giáo viên các mơn
này phải được bồi dưỡng năng lực ngôn ngữ tiếng Anh tốt để đảm nhiệm. Do đó,
điều quan trọng là phải tạo nền ngơn ngữ tiếng Anh cho các giáo viên KHTN để
tham gia thực hiện chủ trương này.
Để phù hợp với năng lực giáo viên hiện tại, bước đầu tiên là dạy tiếng Anh cho
môn Vật lí, sau đó tiến đến dạy Vật lí bằng tiếng Anh.
+ Động viên, tạo điều kiện cho các giáo viên được học tập nâng cao trình độ tiếng
Anh. Để học tập nâng cao trình độ tiếng Anh, giáo viên có thể tham gia các khóa
đào tạo văn bằng 2 tiếng Anh chun ngành Vật lí hoặc các khóa đào tạo trình độ
tiếng Anh khung B1, B2 châu Âu…Nhà trường cần tạo điều kiện tốt nhất về thời
gian và kinh phí để những giáo viên này có thể theo học và đạt được trình độ tiếng
Anh theo u cầu cơng việc.
+ Tổ chức các buổi thảo luận bằng tiếng Anh dưới sự hỗ trợ của các giáo viên
tiếng Anh.
+ Mua tài liệu song ngữ, làm phong phú thêm thư viện nhà trường.
4) Vận động giáo viên Vật lí đưa tiếng Anh vào bài giảng Vật lí:
Đây là giai đoạn khởi đầu cho q trình dạy học Vật lí bằng tiếng Anh. Để quá
trình dạy học này diễn ra một cách tự nhiên, khơng đột ngột thì rất cần giai đoạn
này, được coi như phần “khởi động” cho một hành trình dài phía trước. Ở giai đoạn
này, chưa địi hỏi giáo viên và học sinh phải có trình độ vững vàng về tiếng Anh,
mà chỉ cần có một ít vốn tiếng Anh nhất định. Do vậy, giai đoạn này có tính khả thi
cao, có thể áp dụng ngay với nhiều giáo viên và hầu hết các đối tượng học sinh.

5) Tổ chức “Câu lạc bộ Tiếng Anh cho Vật lí”:
- Nên thành lập “CLB trường”: thành viên của CLB cấp trường là những học sinh
có năng lực nổi bật về các mơn Vật lí và tiếng Anh như HSG tỉnh, HSG trường.
- Các “CLB lớp”: Mỗi lớp thành lập một CLB với thành viên là các học sinh có
học lực đồng đều về cả Vật lí và tiếng Anh, ở các đơn vị lớp định hướng khối A,
khối A1 và khối D (Ở trường THPT Diễn Châu 4 là các lớp 12C1, 12C2, 12C9,
11C1, 11C2, 11C11, 10C1, 10C2, 10C10, 10C11).
- Những buổi đầu tiên, giáo viên Vật lí và tiếng Anh trực tiếp biên soạn chương
trình và tổ chức cho các học sinh trong “CLB trường” tham gia. Khi hoạt động
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

12


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

của “CLB trường” đã ổn định, các thành viên đã có đủ kỹ năng cần thiết thì các
giáo viên hướng dẫn, cố vấn cho các em xây dựng và triển khai chương trình đến
các “CLB lớp”. Hình thức này giúp cho việc song ngữ tiếng Anh-Vật lí đến với
học sinh một cách nhẹ nhàng, cuốn hút.
- Để tăng hiệu quả của mô hình CLB, nên:
+ Xây dựng chương trình theo nhiều hình thức khác nhau, như:


Trị chơi giải ơ chữ




Trị chơi Lucky number



Trò chơi Pelmanism



Trò chơi Noughts and crosses



Trò chơi Hangman



Trò chơi Shark attack



Trò chơi “Ai là triệu phú »…

+ Sử dụng các phương tiện hỗ trợ thiết kế và trình chiếu như Powerpoint,
Lecturemaker, Adobe Presenter,…
6) Xây dựng khung chương trình thí điểm về dạy học Vật lí bằng tiếng Anh:
- Bước đầu, đưa một số tiết vào chương trình tự chọn của các lớp định hướng khối
A và A1. Số tiết này có thể tăng dần từ 1-2 tiết/học kỳ, 1-2 tiết/tháng đến 1tiết/tuần.
- Giáo viên soạn bài theo hướng tiếp cận với tiếng Anh trong Vật lí, trong đó có
đưa vào thuật ngữ, khái niệm vật lí theo mức độ tăng dần.
7) Tổ chức dạy thí điểm bằng tiếng Anh đối với mơn Vật lí dưới hình thức song

ngữ Việt – Anh:
Cần xếp thời khố biểu của tiết vật lí tiếng Việt và tiết tự chọn vật lí song ngữ
liền kề nhau để học sinh dễ tiếp thu bài hơn.
Trong các tiết dạy thử nghiệm, giáo viên tập trung dạy cho học sinh những câu hay
dùng trong tiếng Anh đối với mơn Vật lí, các từ mới trong bài học, cách đọc công
thức... Khi lên lớp, không nên dạy kiến thức vật lí mới, mà trình bày kiến thức cũ
bằng tiếng Anh. Khi nào học sinh tư duy bằng tiếng Anh được thì mới đưa kiến
thức vật lí mới vào giảng dạy.
8) Tổ chức “Hội thảo đánh giá về việc dạy học Vật lí bằng tiếng Anh”
Nội dung của các buổi Hội thảo có thể theo hai mức độ tương ứng với hai giai
đoạn lớn của quá trình dạy học là:
- Trong giai đoạn thử nghiệm: Thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm đối với các
tiết dạy thử nghiệm xem khó khăn vướng mắc là gì, hiệu quả đến đâu…Trong đó,
cần lắng nghe ý kiến của người dạy và ý kiến phản hồi từ đại diện học sinh. Từ đó

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

13


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

đưa ra các giải pháp khắc phục khó khăn, phát huy thuận lợi để mạnh dạn đề ra
mức độ cao hơn trong lộ trình dạy học Vật lí bằng tiếng Anh.
- Trong giai đoạn ổn định: Khi việc áp dụng dạy học Vật lí bằng tiếng Anh đã đi
vào ổn định đối với một hoặc một số nhóm lớp nhất định, thì việc tổ chức các Hội
thảo nhằm vào hai mục đích:
+ Dần hồn thiện quy trình dạy học Vật lí bằng tiếng Anh trong lộ trình phát triển

bền vững, phổ thơng hóa hình thức dạy học này.
+ Nâng cao chất lượng của hình thức dạy học này theo hướng chuyên sâu theo các
chủ đề của bộ môn, tiếp cận với các lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ hiện đại.
9) Tổ chức dạy đại trà song ngữ Anh-Việt cho môn Vật lí
10) Tổ chức dạy Vật lí hồn tồn bằng tiếng Anh
Cơng việc này chắc chắn sẽ rất khó khăn, song cannf mạnh dạn chứ khơng nên
cầu tồn, khơng thể chờ đến bao giờ hoàn thiện tiếng Anh mới học các môn bằng
tiếng Anh, mà cứ mạnh dạn tiến hành, nếu cịn vướng chỗ nào thì cả thầy và trị,
nhà trường tiếp tục tìm giải pháp.
- Quá trình thực hiện cần áp dụng nâng dần theo 4 mức độ (như đã nêu ở mục
3.2.1).
- Sẽ mất rất nhiều thời gian để đạt đến mức độ cuối cùng, nhưng kiên trì từng
bước sẽ đạt được.
11) Tổ chức “Hội nghị khoa học tiếng Anh Vật lí”
Đây là mức độ cao của dạy học song ngữ. Ở đó, các thầy có trình độ tiếng Anh
hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học, sau đó tổ chức các hội nghị khoa học
bằng tiếng Anh. Tất nhiên, đây là hoạt động mà còn nhiều năm sau mới có thể
tiến hành được.
2.2.2.2.3. Về tài liệu
- Từ năm học 2014-2015, NXB GD Việt Nam đã phát hành bộ sách giáo khoa
song ngữ Việt-Anh mơn tốn học, nhưng các mơn khác thì chưa có.
Khi chưa có sách giáo khoa thì việc soạn giáo trình vẫn do GV tự mày mị, tham
khảo các nguồn tài liệu sẵn có(rất ít) hoặc trên các trang web uy tín về chun
mơn, phù hợp với mục tiêu giảng dạy của nhà trường. Việc lựa chọn và soạn thảo
tài liệu cần trên cơ sở mang tính ứng dụng nhiều, khơng nặng lý thuyết và học sinh
vẫn rèn luyện được khả năng giao tiếp tiếng Anh.
Dễ nhận thấy rằng khâu soạn bài giảng rất quan trọng, vì trình độ ngoại ngữ của
học sinh cịn thấp nên cần soạn dễ hiểu, phù hợp với trình độ. Một bài nên có dung
lượng kiến thức vừa phải, chủ yếu để học sinh hiểu được cách học, nắm được vốn
từ và phát âm chuẩn. Để học mơn Vật lí và các mơn học khác bằng tiếng Anh, học

sinh cần có một lượng kiến thức tiếng Anh nhất định. Còn giáo viên chỉ nâng thêm
tiếng Anh chun mơn. Bên cạnh đó, giáo viên cần phải thiết kế bài giảng làm sao
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

14


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

cho đơn giản, dễ hiểu, sao cho học sinh hiểu được và có hình ảnh để minh hoạ chứ
khơng chỉ nói chay....
- Tài liệu tham khảo có thể khai thác từ mạng internet trên các wedsite về vật lí
như một số wesite hữu ích sau đây:



Tập hợp các bài giảng Vật lý do Tom Henderson – giáo viên khoa học của
trường PTTH Glenbrook South, Glenview (Illinois-Mỹ). Các bài giảng được trình
bày dễ hiểu cùng các hình ảnh minh họa sinh động.


/>Trang web lý tưởng trình bày khá đầy đủ về lý thuyết từ Vật lý cổ điển đến Vật
lý hiện đại.

/>Trang web cung cấp những hướng dẫn về các thí nghiệm biểu diễn
(demonstration) cho môn Vật lý.



/>Trang web mô tả chi tiết cấu tạo các thiết bị điện từ,... mô phỏng sinh động, trực
quan hoạt động của nó .


/>Trang web trình bày về thế giới mà kính hiển vi quang học ,kính hiển vi điện
tử... khám phá được bằng những phim ảnh, phần mềm mô phỏng minh họa sinh
động Tại đây, bạn có thể tìm hiểu một cách cặn kẽ về cấu tạo của kính hiển vi,
lịch sử phát triển của nó,…


/>Trang web giới thiệu sản phẩm: mô phỏng các hiện tượng Điện, Quang ,
Chuyển động cơ học, Sóng... có tiện ích thú vị là nó cho phép thiết kế và lắp ghép
các dụng cụ điện thành mạch điện , các dụng cụ quang học thành hệ quang học...
qua đó biểu diễn luôn hoạt động của hệ.



Trang web nổi tiếng bởi các giải thích rõ ràng, đáng tin cậy về cách thức hoạt
động của các vật dụng trong đời sống hàng ngày.



Trang web chứa các thông tin liên quan đến giải Nobel như: tên của người đoạt
giải, cơng trình đoạt giải, các bài phỏng vấn, các hoạt động tại lễ trao giải Nobel.
Ngồi ra, trang web cịn có các hoạt động giáo dục, các bài giảng, các trò chơi
multimedia rất hay xung quanh nhiều đề tài lý thú trong khoa học.


/>Trang web của trường ĐH Colorado (Mỹ) cung cấp những kiến thức Vật lý
hiện đại. Những kiến thức hiện đại được trình bày với những giải thích dễ hiểu,

có kèm theo nhiều hình ảnh minh họa hay các Java applet.
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

15


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4




Trang web này thật sự là một địa chỉ thú vị nếu bạn muốn tìm hiểu về các ảo
giác (Illusion). Tại đây, bạn có thể tải về các đoạn video minh họa các thí nghiệm
về ảo giác.



Trang web của NASA trình bày các kiến thức về tia hồng ngoại và tia tử ngoại.
Trang web đặc biệt tuyệt vời khi có một bộ sưu tập hình ảnh hồng ngoại của các
vật dụng, các loài thú, v.v...




Đây là trang web của Viện Vật lý và Điện Tử, nghiên cứu các vấn đề khoa học
công nghệ thuộc các lĩnh vực: nghiên cứu lý thuyết cấu trúc vĩ mô của vật chất: lý
thuyết trường lượng tử, lý thuyết hạt cơ bản, phương pháp toán lý, nghiên cứu vật
lý và kỹ thuật hạt nhân, nghiên cứu tính chất vật lý của các loại vật liệu, nghiên

cứ vật lý và ứng dụng của quang học và laser, nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật
điện tử, kỹ thuật thông tin liên lạc, kỹ thuật viễn thám, kỹ thuật tự động hoá, chế
tạo thiết bị khoa học. Trong trang wed có dẫn những trang trình bày bằng tiếng
Anh.
- Tham khảo sách giáo khoa Vật lí của những trường THPT uy tín thuộc các nước
nói tiếng Anh là cách hỗ trợ tốt cho việc soạn giáo án.

- Các tài liệu về các chuyên ngành Vật lí bằng tiếng Anh cũng rất cần thiết để để
giáo viên tích lũy thêm kiến thức:
+ Cutnell, John D. and Kenneth W. Johnson: Physics; 6th ed, New York: Wiley,
2003.
+ Giancoli, Douglass C: Physics: Principles with Applications; 5th ed. New york;
Prentice Hall, 1997.
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

16


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

+ Chown, Marcus: The magic Furnace: The search for the Origins of Atoms;
London: Jonathan Cape, 1999.
+ Barrow, John D: The World within the world; Oxford, U.K: Oxford University
Press, 1998.
…………..
- Ngoài ra, việc tra cứu riêng lẻ các thuật ngữ chuyên môn Vật lí riêng lẻ cũng rất
quan trọng. Việc tra cứu này có thể sử dụng phần mềm, sổ tay tra cứu, ebook về từ
điển tiếng Anh Vật lí như:

+ Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành Vật lí.

+ Tu dien Vat li: Sản phẩm nghiên cứu khoa học sinh viên năm 2008 của nhóm
Little Stars – Lý 2(K.32 – 2006 – 2010) - Khoa Vật Lý, trường Đại học sư phạm
Tp.HCM.
Đây là phần mềm khá hữu ích giúp cho việc tra cứu các thuật ngữ vật lí khá
thuận lợi. Trong đó, các thuật ngữ được sắp xếp theo trình tự a,b,c....Khơng chỉ nêu
các thuật ngữ, phần mềm cịn giải thích các khái niệm khá ngắn gọn nhưng cũng
nêu khá rõ bản chất của khái niệm.
Tuy nhiên, hạn chế của phần mềm là số lượng từ cịn hơi ít, nên chưa đáp ứng
được nhu cầu của những người nghiên cứu sâu về các hiện tượng vật lí.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

17


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

+ PHYMIN.EXE: “Thuật ngữ Vật lí tối thiểu Việt-Anh, Anh-Việt” do Mạnh Hiếu
biên soạn, Nguyễn Hải hiệu đính tháng 9/2006.

+ Physical Science Encyclopedia: Từ điển bách khoa KHOA HỌC VẬT LÝ Anh–
Anh của Nguyễn Mạnh.
+ Physics GRE Summary: 8/2011
+ Dictionary of Science: Từ điển khoa học của Đại học Oxford

SKKN năm học 2015-2016


Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

18


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

+ Website: Sonha Tra tu.
+ Google dịch và các loại từ điển Việt-Anh, Anh-Việt: Độ tin cậy khơng cao,
nhưng có thể dịch được cả đoạn văn một cách tương đối.
-

Về lâu dài:

Từ năm học 2016-2017 NXB GD VN sẽ phát hành bộ sách song ngữ cho các
mơn KHTN khác, trong đó có mơn Vật lí (đã giới thiệu đến các trường để đăng ký
mua). Bộ sách này được biên soạn theo đúng cấu trúc và chương trình học của
sách giáo khoa hiện hành nên rất thuận lợi cho giai đoạn đầu của việc triển khai
dạy song ngữ. Khi đó, về giáo trình cơ bản đã được giải quyết. Các nguồn tài liệu
khác chỉ để tham khảo thêm.
2.2.2.2.4. Về kiểm tra, đánh giá:
Giai đoạn đầu, khi các tiết dạy chỉ mang tính thử nghiệm thì chưa thể và khơng
nên kiểm tra, đánh giá học sinh.
Khi việc dạy bằng song ngữ hoặc bằng tiếng Anh đã ổn định, mang tính hệ thống
xuyên suốt cả học kỳ hay năm học thì tiến hành kiểm tra đánh giá. Tuy nhiên, mục
tiêu là không tạo ra áp lực cho học sinh mà ngược lại cịn mang tích động viên
khích lệ. Do đó, các kiểm tra, đánh giá nên thực hiện theo tỷ lệ giảm dần về thời
lượng và kiến thức là tiếng Việt, và tăng dần đối với tiếng Anh. Chẳng hạn, bắt đầu
từ 90% thời lượng và kiến thức là tiếng Việt và 10% là tiếng Anh.


SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

19


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

CHƯƠNG III
MỘT SỐ HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TIẾP CẬN VỚI
DẠY HỌC VẬT LÍ BẰNG TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG THPT DIỄN CHÂU 4
3.1. Ngoại khố tiếng Anh Vật lí
Tổ chức ngoại khố Vật lí bằng tiếng Anh cần nâng dần u cầu về trình độ
tiếng Anh. Những buổi đầu, nên đưa vào dung lượng tiếng Anh ít, hoặc có hình
thức song ngữ đối với lời dẫn trong chương trình.
Sau đây là mơ hình một buổi ngoại khố đã được tổ chức tại trường THPT Diễn
Châu 4:
3.1.1. Mục tiêu
- Thu hút học sinh tham gia tìm hiểu kiến thức vật lí với hình thức mới lạ là có
phần trình bày bằng tiếng Anh.
- Cho học sinh làm quen với một số thuật ngữ chun mơn vật lí THPT đối với
tiếng Anh cho Vật lí.
- Tạo niềm hứng thú cho học sinh
3.1.2. Hình thức
- Thành lập hai đội chơi, mỗi đội gồm 3, 5 hoặc 7 thành viên. Hai đội chơi theo
hình thức thi tìm hiểu kiến thức. Khán giả cổ vũ hai đội và cùng tham gia vào một
số phần chơi.
- Phương tiện cần thiết: Có chng điện hoặc cờ vui cho hai đội, máy chiếu và màn

hình để trình chiếu nội dung chương trình (được thiết kế trên Powpoint, Adobe
presenter hoặc Lecture Maker), loa để phát nhạc nền của chương trình, micro và
ampli nếu tổ chức trong không gian rộng.
3.1.3. Nội dung
Việc xây dựng nội dung để tổ chức ngoại khóa cần đạt được một số yêu cầu sau
đây:
-

Buổi ngoại khóa phải mang đến sự mới mẻ, tạo được sự hứng thú để thu hút học
sinh. Đó khơng chỉ là buổi học tập kiến thức, mà còn được coi như một hoạt động
giải trí thư giãn của học sinh.

-

Nội dung chương trình khơng chỉ là kiến thức vật lí đơn thuần, mà cần đưa ra
những hiện tượng vật lí gần trong cuộc sống hoặc trong khoa học kỹ thuật. Trong
đó, kiến thức vật lí liên quan đến hiện tượng phải là những phần kiến thức mà học
sinh đã được học từ lâu hoặc ngay trước thời điểm tổ chức hoạt động ngoại khóa.

-

Đặc biệt, cần chú trọng cách thức truyền đạt nội dung sao cho phù hợp với năng
lực tiếng Anh của giáo viên tổ chức và học sinh, đảm bảo khơng q đơn giản hay
khơng q khó. Để làm điều này cần tìm hiểu kỹ đối tượng trước khi xây dựng.

SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

20



Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

1

2

3
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

21


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

4

5

6
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

22



Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

7

8

9
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

23


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

10

11

12
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

24


7


Giải pháp tiếp cận với “Dạy và học Vật lí bằng tiếng Anh” ở trường THPT Diễn Châu 4

13

7

14

9

15
SKKN năm học 2015-2016

Người thực hiện: Bùi Hữu Đại – THPT Diễn Châu 4

25