Bài giảng Vật lý 1: Chương 11 - Lê Quang Nguyên
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (88.46 KB, 3 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
Từ
môi
Lê Quang Nguyên
www4.hcmut.edu.vn/~leqnguyen
Nội dung
1. Các loại vật liệu từ
2. Vectơ cường độ từ hóa
3. Vectơ cường ñộ từ trường
4. Từ trường trong từ môi
5. Định luật Ampère trong từ môi
6. Điều kiện trên mặt phân cách hai từ mơi
1a. Vật liệu nghịch từ
• Trong chất nghịch từ khơng có các dipole từ
ngun tửnên chúng khơng có từtính.
• Khi đặt trong một từ trường ngoài, trong chất
nghịch từ có các dịng cảm ứng, tạo nên một từ
trường riêng ngược chiều với từ trường ngồi.
• Chất nghịch từ có xu hướng đẩy từ trường ngồi
ra khỏi nó.
• Mọi vật chất đều có tính nghịch từ, nhưng tính
chất này thường rất yếu. Vật liệu siêu dẫn có tính
nghịch từ lý tưởng: có thể đẩy hồn tồn từ
trường ngồi ra khỏi nó.
1b. Vật liệu thuận từ
• Trong chất thuận từ các dịng điện ngun tử
tạo nên các dipole từkhác khơng.
• Do chuyển động nhiệt các dipole từ nguyên tử
ñịnh hướng hỗn loạn, từ trường riêng do chúng
tạo ra bằng không.
</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>
1c. Vật liệu sắt từ
• Trong chất sắt từ cũng có sẵn các dipole từ
nguyên tử như trong chất thuận từ.
• Tuy nhiên, khác với chất thuận từ, các dipole
từ nguyên tử trong chất sắt từ có định hướng
trật tự.
• Do đó bình thường chất sắt từ cũng tạo ra một
từ trường riêng mạnh.
• Chúng được dùng đểlàm nam châm.
2. Vectơ cường độ từhóa
• Khi bị từ hóa, momen dipole từ trung bình của
từ mơi khác khơng.
• Vectơ cường độ từ <i>hóa P</i><sub>m</sub> là momen dipole từ
trung bình trong một đơn vị thể tích.
<i>• P</i><sub>m</sub> có đơn vị là A/m.
3. Vectơ cường độ từ trường
• Cường độ từ trườ<i>ng H trong t</i>ừmơi:
• Trong từ mơi đẳng hướ<i>ng, P</i><sub>m</sub> tỷ lệ với cường
độ từ trường:
• <i>χ<sub>m</sub></i> là độ từcảm của từ môi, là một hệ số không
thứ nguyên. Độ từ cảm có thể âm (chất nghịch
từ) hay dương (chất thuận từ và sắt từ).
<i>m</i>
<i>P</i>
<i>B</i>
<i>H</i>
−
=
0
µ
<i>H</i>
<i>m</i>
<i>P</i> =χ<i><sub>m</sub></i>
3. Vectơ cường độ từ trường (tt)
• Kết hợp hai hệ thc trờn ta cú:
ã Suy ra:
ã trong ủú <i>à</i> = 1 + <i>χ<sub>m</sub></i>, là độ từ thẩm của từ mơi.
Độ từ thẩm là một hệ số dương và khơng thứ
ngun.
(
)
0
1
µ
χ<i><sub>m</sub></i> <i>H</i> <i>B</i>
=
+
(
χ)
µ µµ0 1 0
<i>B</i>
<i>B</i>
<i>H</i>
<i>m</i>
=
+
= <i>B</i> <i>H</i>
µ
µ0
</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>
4. Từ trường trong từ mơi
• Từ trường trong từ môi là tổng hợp của từ
trường ngoài và từ trường riêng do các dipole
trong từmơi tạo ra.
• Nếu từ mơi (đẳng hướng) lấp đầy không gian
giới hạn giữa các ñường sức của từ trường
ngồi thì từ trường trong từ mơi tăng lên <i>à</i>ln.
ã Vớ d: nu ủa thanh t mụi hỡnh tr vào trong
một solenoid, thì từ trường trong solenoid tăng
lên <i>µ</i>lần.
4. Từ trường trong từmơi (tt)
<i>I</i>
<i>B</i><sub>0</sub>
<i>B = </i>
<i>µ</i>
<i>B</i>
<sub>0</sub>Mặt bên của thanh từ mơi song song với
đường sức của từ trường ngồi.
5. Định luật Ampère trong từmơi
• Định luật Ampère trong từmơi có dạng:
<i>• I là</i> cường độ dịng tồn phần đi qua (C), trong
đó chỉ tính các dịng điện “ngồi”, chứ khơng
có các dịng điện ngun tử trong từmơi.
• Dưới dạng vi phân:
<i>• j là m</i>ật độ dịng điện “ngồi”.
<i>I</i>
<i>s</i>
<i>d</i>
<i>H</i>
<i>C</i>
=
⋅
∫
)
(
<i>j</i>
<i>H</i>
<i>rot</i>
=
<i>n</i>
<i>B<sub>2</sub></i>
<i>B<sub>1n</sub></i>
<i>B<sub>2n</sub></i>
<i>B<sub>1</sub></i>
<i>t</i>
<i>H<sub>2</sub></i>
<i>H<sub>1t</sub></i>
<i>H<sub>2t</sub></i>
<i>H<sub>1</sub></i>
6. Điều kiện trên mặt phân cách
• Ở gần mặt phân cách
của hai từ môi thành
phần tiếp tuyến củ<i>a H</i>
và thành phần pháp
tuyến củ<i>a B bi</i>ến ñổi
liên tục:
<i>n</i>
<i>n</i>
<i>t</i>
<i>t</i>
<i>B</i>
<i>B</i>
<i>H</i>
<i>H</i>
2
1
2
1
</div>
<!--links-->
