<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<i><b>Bài 19 </b></i>
<i><b>Tiết 79</b></i>

<i><b>Tuần 21</b></i>

<i><b>Tập làm văn: ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN</b></i>
<i><b>I. MỤC TIÊU</b></i>

<i><b> 1. Kiến thức: Đặc điểm của văn bản nghị luận với các yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận </b></i>
<i>gắn bó mật thiết với nhau.</i>

<i><b> 2. Kĩ năng</b></i>

<i> - Biết xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong một văn bản nghị luận.</i>

<i> - Bước đầu biết xác định luận điểm, xây dựng hệ thống lđiểm, luận cứ và lập luận cho một </i>
<i>đề bài cụ thể.</i>

<i><b> 3.Thái độ</b> : Có ý thức vận dung lí thuyết vào thực hành xây dựng văn bản.</i>

<i><b> 4. Năng lực HS : Quan sát, nhận biết , phân tích , suy nghĩ, vận dụng.</b></i>
<i><b>II. NỘI DUNG HỌC TẬP: </b>Luận điểm, luận cứ, lập luận</i>

<i><b>II. CHUẨN BỊ</b></i>

<i> - GV: Sách tham khảo, tìm nhiều ví dụ</i>

<i> - HS: Xem các câu hỏi Sgk </i>

<i><b>IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP</b></i>

<i><b> 1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)</b></i>
<i><b> 2. Kiểm tra miệng (5phút)</b></i>

<i><b> Hỏi: Thế nào là văn nghị luận ? Muốn văn nghị luận hay và có sức thuyết phục thì nó phải </b></i>
<i>như thế nào?(4đ)</i>

<i> Đáp:</i>

<i> - Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc , người nghe một tư tưởng,</i>
<i>quan điểm nào đó.</i>

<i> - Phải cĩ luận điểm rõ ràng, cĩ lí lẽ , dẫn chứng thuyết phục , đáng tin cậy</i>
<i> Hỏi: Văn nghị luận được trình bày dưới dạng nào?(3đ)</i>

<i><b> Đáp: </b>Văn nghị luận được trình bày dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã </i>
<i>luận, bình luận, các bài phát biểu ý kiến trên báo chí.</i>

<i> <b>Hỏi: Những tư tưởng , quan điểm của bài văn nghị luận phải hướng tới gải quyết vấn đề nào </b></i>
<i>thì mới có ý nghĩa?(3đ)</i>

<i><b> Đáp: Những tư tưởng , quan điểm của bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn</b></i>
<i>đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa.</i>

<i><b> 3. Tiến trình bài học (32 phút)</b></i>

<i><b>HOẠT ĐỘNG GIỮA GV VÀ HS</b></i> <i><b>NỘI DUNG BAØI DẠY</b></i>

<i><b>Hoạt động 1: Giới thiệu bài (1 phút)</b></i>

<i> Tiết trước các em đã được tìm hiểu khái niệm về văn</i>

<i>nghị luận, hôm nay các em sẽ được đi sâu hơn về</i>
<i>những đặc điểm của nó để có thể phân biệt được với</i>
<i>các kiểu văn bản đã học một cách chính xác. </i>

<i><b>Hoạt động 2 :Tìm hiểu luận điểm.(7 phút)</b></i>

<i>-GV cho HS nhắc lại luận điểm : Lđ là ý kiến thể hiện</i>

<i>tư tưởng của bài văn nghị luận.</i>

<i>-HS đọc lại vbản “Chống nạn thất học” </i>

<i>? Cho biết: Luận điểm chính( chung) của bài viết là</i>
<i>gì.</i>

<i>- Luận điểm với tư cách là tư tưởng, quan điểm của</i>

<i><b>I. Luận điểm, luận cứ, lập luận</b></i>
<i><b> 1.Luận điểm</b></i>

<i><b> a. VD: Chống nạn thất học</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<i>bài viết thể hiện tập trung ngay trong nhan đề“ Chống</i>

<i>nạn thất học” .</i>

<i>?Luận điểm đó được nêu ra dưới dạng nào và cụ thể</i>
<i>hóa thành những câu văn như thế nào.</i>

<i>- Luận điểm được trình bày là dạng một khẩu hiệu</i>

<i>- Luận điểm đó được trình bày đầy đủ ở câu văn :</i>
<i>-“Mọi người Việt Nam…trước hết phải biết đọc, biết</i>
<i>viết chữ Quốc ngữ”.- Khẳng định</i>

<i>?Luận điểm đó được cụ thể hoá thành những câu văn</i>
<i>nào</i>

<i>-Luận điểm này được cụ thể hoá thành việc làm:</i>

<i>+Những người biết chữ hãy dạy cho những người</i>
<i>chưa biết </i>

<i>+ Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học</i>
<i>cho biết.</i>

<i>+Phụ nữ lại càng cần phải học.</i>

<i>=> đó là chống nạn thất học, 1 cơng việc phải làm</i>
<i>? Luận điểm đó đóng vai trị gì trong bài nghị luận .</i>

<i>-Luận điểm đóng vai trị rất quan trọng. Vì luận điểm</i>

<i>là linh hồn, tư tưởng, quan điểm của bài văn nghị</i>
<i>luận. Không nêu được luận điểm, bài văn không trở</i>
<i>thành bài văn nghị luận.</i>

<i>? Muốn có sức thuyết phục thì luận điểm phải đạt</i>
<i>những u cầu gì.</i>

<i>- Luận điểm có thể được nêu ra bằng câu khẳng</i>
<i>định( hoặc phủ định)</i>

<i>-Luận điểm phải rõ ràng, có lí lẽ, có dẫn chứng mới</i>
<i>có sức thuyết phục.</i>

<i>- Trong bài văn , có thể có luận điểm chính và luận</i>
<i>điểm phụ</i>

<i>+ Luận điểm chính: khẳng định nhiệm vụ chung của</i>
<i>toàn bài</i>

<i>+ Luận điểm phụ: Khẳng định nhiệm vụ cụ thể của</i>
<i>bài viết</i>

<i><b>?</b> Từ tìm hiểu trên, cho biết: Thế nào là luận điểm.</i>
<i>- Luận điểm là linh hồn, tư tưởng, quan điểm của bài</i>

<i>văn nghị luận. Luận điểm phải rõ ràng, có lí lẽ, có</i>

<i>dẫn chứng mới có sức thuyết phục.</i>

<i><b>Hoạt động 3</b>: <b>Tìm hiểu luận cứ(7 phút)</b></i>

<i><b>?</b> Hãy chỉ ra những luận cứ trong văn bản “Chống</i>
<i>nạn thất học”.</i>

<i> -Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho</i>
<i>luận điểm. Lí lẽ trong bài là:</i>

<i>+Do chính sách ngu dân của TDPháp làm cho hầu</i>

<i>- Luận điểm được trình bày là dạng</i>
<i>một khẩu hiệu</i>

<i>- Luận điểm đó được trình bày đầy</i>
<i>đủ ở câu văn :</i>

<i>+“Mọi người Việt Nam…trước hết</i>
<i>phải biết đọc, biết viết chữ Quốc</i>
<i>ngữ”.- Khẳng định</i>

<i>- Luận điểm này được cụ thể hố</i>

<i>thành việc làm:</i>

<i>+Những người biết chữ hãy dạy</i>
<i>cho những người chưa biết chữ.</i>
<i>+ Những người chưa biết chữ hãy</i>
<i>gắng sức mà học cho biết.</i>

<i>+Phụ nữ lại càng cần phải học.</i>

<i><b>b. Khái niệm</b></i>

<i> - Luận điểm là linh hồn, tư</i>

<i>tưởng, quan điểm của bài văn nghị</i>

<i>luận. Luận điểm phải rõ ràng, có lí</i>

<i>lẽ, có dẫn chứng mới có sức thuyết</i>
<i>phục.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<i>hết người Việt nam mù chữ, tức là thất học, nước Việt</i>
<i>Nam không tiến bộ được.</i>

<i>+Nay nước ta độc lập rồi, muốn tiến bộ thì phải cấp</i>
<i>tốc nâng cao dân trí để xây dựng đất nước.</i>

<i>?Với hai lí do đó tác giả đề ra nhiệm vụ gì.</i>

<i>-Mọi người Việt Nam phải biết đọc, biết viết chữ</i>
<i>Quốc ngữ, tức là chống nạn thất học.</i>

<i><b>?</b> Vậy chống nạn thất học như thế nào.</i>

<i>-“ Những người biết chữ hãy ... chưa biết chữ. Những</i>
<i>người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học cho biết”.</i>
<i>? Với những lí lẽ đó Tác giả ví dụ, dẫn chứng nào.</i>
<i>- “Vợ chưa biết thì chồng bảo, em chưa biết thì anh</i>
<i>bảo…”</i>

<i>? Cho biết những luận cứ ấy đóng vai trị gì trong văn</i>
<i>bản.</i>

<i>- Những luận cứ ấy đóng vai trị làm lí lẽ và dẫn</i>
<i>chứng để làm rõ cho luận điểm.</i>

<i><b>?</b> Muốn có sức thuyết phục thì luận cứ phải đạt</i>

<i>những ycầu gì.</i>

<i>- Muốn có sức thuyết phục thì luận cứ phải chân</i>
<i>thật , đúng đắn , tiêu biểu.</i>

<i><b>-</b>Luận cứ ở đây trả lời cho câu hỏi: “căn cứ vào đâu</i>
<i>mà đề ra nhiệm vụ chống nạn thất học?” và “muốn</i>
<i>chống nạn thất học thì làm thế nào?”. Luận cứ đã</i>
<i>làm cho tư tưởng bài viết có sức thuyết phục. Người</i>
<i>ta thấy chống nạn thất học là cần kíp và đó là việc</i>
<i>có thể làm được.</i>

<i><b>? </b>Luận cứ là gì.</i>

<i>-Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho</i>
<i>luận điểm. </i>

<i>-Lcứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu biểu</i>

<i><b>Hoạt động 4</b>: <b>Tìm hiểu lập luận(8 phút)</b></i>

<i>GV lập luận là cách lựa chọn sắp xếp, trình bày luận</i>
<i>cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc cho luận</i>
<i>điểm.</i>

<i><b>?</b>Chỉ ra trình tự lập luận của vb“chống nạn thất học”</i>

<i>và cho biết lập luận như vậy tuân theo thứ tự nào và</i>

<i>có ưu điểm gì.</i>
<i>-Trình tự lý luận:</i>

<i>+ Trước hết , tác giả nêu lí do vì sao phải chống nạn</i>

<i>thất học , chống nạn thất học để làm gì.</i>

<i>+ Tiếp theo, tác giả nêu những công việc cần thực</i>
<i>hiện để chống nạn thất học( người biết chữ dạy cho</i>
<i>những người chưa biết chữ, phụ nữ càng phải học …)</i>
<i>+ Cuối cùng, bài viết nêu ra kết luận là mong thế hệ</i>
<i>trẻ( thanh niên)hãy gắng sức để việc chống nạn mù</i>
<i>chữ thành cơng</i>

<i>- Cách sắp xếp như trên gọi là lập luận->Lập luận</i>

<i>-Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng</i>
<i>làm cơ sở cho luận điểm. </i>

<i>-Lcứ phải chân thật, đúng đắn, tiêu</i>
<i>biểu</i>

<i><b>3.Laäp luaän</b></i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<i>như vậy có ưu điểm là chặt chẽ.</i>

<i><b>? </b>Trong một bài văn nghị luận phải có luận điểm,</i>
<i>luận cứ và lập luận? Hãy nêu vai trò của chúng.</i>

<i><b>- HS đọc ghi nhớ SGK trang 19.</b></i>

<i><b>Gv: Có thể tạm so sánh luận điểm như xương sống,</b></i>
<i>luận cứ như xương sườn, xương các chi, còn lập luận</i>
<i>như da thịt, mạch máu của bài văn nghị luận.</i>

<i><b>Hoạt động 5</b>: <b>Củng cố bài bằng luyện tập.(9 phút)</b></i>

<i>Gọi HS đọc “cần tạo ra thói qen tốt trong đời sống</i>
<i>xã hội”. </i>

<i><b>? </b>Chỉ ra luận điểm, luận cứ và cách lập luận trong</i>
<i>bài.</i>

<i>- Gv cho HS đọc thêm bài “ Học thầy, học bạn”, sau</i>
<i>đó xác định các luận điểm, luận cứ trong bài và nhận</i>
<i>xét cách lập luận của bài văn.</i>

<i>- HS tự thực hiện</i>

<i><b>* Ghi nhớ SGK trang 19.</b></i>

<i><b>II.Luyện tập</b></i>

<i><b>* Bài tập: Tìm luận điểm, luận cứ, </b></i>
<i><b>lập luận trong văn bản: Cần tạo </b></i>
<i>thĩi quen tốt trong đời sống xã hội.</i>
<i><b>* Bài tập: Tìm luận điểm,luận cứ, </b></i>
<i><b>lập luận trong vb “ Cần tạo ra thói</b></i>
<i><b>quen tốt trong đ/s XH”:</b></i>

<i>- Luận điểm: chính là nhan đề.</i>
<i>+ Câu văn đầy đủ: Mỗi</i>
<i>người...văn minh cho XH</i>

<i>- Luận cứ:</i>

<i>+Luận cứ 1: Có thói quen tốt và có</i>
<i>thói quen xấu.</i>

<i>+Luận cứ 2: Có người biết phân</i>
<i>biệt tốt và xấu, nhưng vì đã thành</i>
<i>thói quen nên rất khó bỏ, khó sửa.</i>
<i>+Luận cứ 3: Tạo được thói quen tốt</i>
<i>là rất khó. Nhưng nhiễm thói quen</i>
<i>xấu thì dễ.</i>

<i>- Lập luận: </i>

<i>+Ln dậy sớm,... là thói quen tốt.</i>
<i>+Hút thuốc lá,... là thó quen xấu.</i>
<i>+Một thói quen xấu ta thường gặp</i>
<i>hằng ngày... rất nguy hiểm.</i>

<i>+Cho nên mỗi người... cho xã hội.</i>
<i>=>Bài văn có sức thuyết phục mạnh</i>
<i>mẽ vì luận điểm mà tác giả nêu ra</i>
<i>rất phù hợp với cuộc sống hiện tại.</i>

<i><b> 4 .Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(4 phút)</b></i>

<i> - Bài văn nghị luận cần có các yếu tố nào?Luận điểm, luận cứ , lập luận là gì?</i>

<i> + Lđiểm là linh hồn, tư tưởng, quan điểm của bvăn nluận. Lđiểm phải rõ ràng, có lí lẽ, có</i>
<i>dẫn chứng mới có sức thuyết phục</i>

<i> + Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm. </i>

<i> + Lập luận là cách lựa chọn sắp xếp, trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc</i>
<i>cho luận điểm.</i>

<i><b> 5. Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(3 phút)</b></i>

<i><b> * Đối với bài học ở tiết học này :</b>Về nhà xem lại bài; học thuộc ghi nhớ SGK trang 19.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<i> -Chuẩn bị bài: “Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận”</i>
<i> Chú ý: Nội dung chính, tính chất chất của đề.</i>

<i> +Tìm hiểu đề. </i>
<i> +Lập ý cho đề.</i>

</div>

<!--links-->