ĐỀ TÀI
ĐỔI MỚIPHƯƠNG PHÁP DẠY HÁT NHẰM
GÂY HỨNG THÚ CHO HỌC SINH Ở BẬC THCS

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Lí do chọn đề tài
Trong bộ môn âm nhạc ở bậc THCS được chia làm ba phân môn: Học hát,
Tập đọc nhạc – nhạc lí và Âm nhạc thường thức, thì phân môn học hát là một
hoạt động được các em yêu thích nhất.
Học hát nhằm phát triển năng lực nhận thức của học sinh, học mỗi bài hát
giúp các em biết thêm một vấn đề , về tác giả hoặc đặc điểm riêng của bài hát.
Sự phong phú về mặt nội dung trong các bài hát giúp học sinh thêm hiểu biết
nhiều về cuộc sống. Các hình tượng của âm nhạc cũng giúp nâng cao nhận thức
và hiểu biết của các em. Bên cạnh đó, học hát cịn pháp triển năng lực ngôn ngữ
của học sinh trở nên phong phú và sinh động hơn.
Phân môn học hátnhằm phát triển âm nhạc của học sinh, giúp các em hát
đúng giai điệu và lời ca, biết cách hát tự nhiên, biết lấy hơi, hát rõ lời và thể hiện
được sắc thái, tình cảm của bài hát. Học hát còn giúp học sinh biết trình bày bài
hát theo hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, biết hát kết hợp với các hoạt động
khác như: gõ đệm, vận động theo nhạc, nhảy múa hoặc trị chơi.
Học hát nhằm giáo dục học sinh tình cảm tốt đẹp, giúp các em thêm u
thích mơn học, có khả năng tham gia ca hát trong và ngồi trường học. Những
mục tiêu trên chỉ đạt được khi học sinh trải qua quá trình học tập lâu dài và đúng
hướng. Vì vậy, khi dạy học, giáo viên khơng chỉ nắm chắc được kiến thức mà
còn phải làm sao thiết kế được từng hoạt động sao cho phù hợp với nội dung bài
đồng thời còn tạo được sự hứng thú cho các em khi học hát.
Học hát là một hoạt động được các em u thích nhất, địi hỏi giáo viên
phải thay đổi hình thức dạy học, tìm nhiều hoạt động phong phú nhằm gây hứng
thú cho học sinh và đó là mục đích của tơi khi nghiên cứu đề tài này.
1.2. Tính mới và tác dụng của đề tài
- Tính mới của đề tài

Tạo hứng thú học tập cho học sinh là nhiệm vụ và là mục tiêu cần thiết
nhất khi dạy học bất cứ phân môn nào trong bộ môn âm nhạc. Và với phân môn
học hát lại cực kì quan trọng. Giáo viên nếu khơng linh động, kết hợp các hoạt
1


động khi tổ chức tiết dạy sẽ làm mất đi hứng thú học tập của học sinh. Như vậy,
sau khi áp dụng đề tài này, từ chổ học sinh học một cách thụ động, khơng hứng
thú với mơn học thì nay các em đã mạnh dạn tham gia sôi nổi vào nội dung bài
học, học sinh khối 8, 9 thì biểu diễn bài hát tự tin hơn. Vậy để đạt được mục
đích của một tiết dạy học hát có hiệu quả, thì việc trước hết là phải tạo cho các
em sự yêu hát, thích hát.
- Tác dụng của đề tài
Trong tiết học âm nhạc có học hát, thường khi tổ chức các hoạt động dạy
và học giáo viên dễ mắc phải một số lỗi như: đơn điệu trong cách dạy như cho
học sinh nghe hát mẫu rồi giáo viên dạy hát từng câu, tổ chức hoạt động chưa
đúng với đặc trưng của bộ mơn… Chính những lỗi này làm cho việc tiếp thu bài
của học sinh trở nên nhàm chán và không đạt được hiệu quả cao. Tác dụng của
đề tài này là rèn luyện phương pháp học hát sao cho đạt được hiệu quả cao.
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở khoa học
2.1.1. Cơ sở lý luận
Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trị rất to lớn, âm nhạc đem đến những
khoái cảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần khơng thể thiếu trong cuộc sống.
Bởi vậy việc dạy âm nhạc ở trường THCS mặc dù không nhằm đào tạo các
em thành những con người hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp mà chủ yếu là
giáo dục văn hoá âm nhạc, làm cho các em yêu thích nghệ thuật âm nhạc, hình
thành ở học sinh một tâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành mạnh, cách
tư duy sắc sảo, lòng khát khao sáng tạo, giàu tình cảm nhanh nhẹn hoạt bát và
sống vui tươi. Âm nhạc phát triển tối đa những tố chất sinh lý, những phẩm chất

tâm lý của lứa tuổi học sinh, tạo điều để các em hoàn chỉnh và cân đối về tâm
hồn, trí tuệ và thể chất, làm phong phú tình cảm của lứa tuổi học trị.
Mặt khác qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho
tương lai đất nước. Đây là một mơn học cịn rất mới mẻ không giống những
môn học khác, môn học mang tính nghệ thuật cao, học sinh học theo phương
châm học vui- vui học. Vì vậy tạo cho các em say mê hứng thú học tập là rất cần
thiết.
2.1.2 Cơ sở thực tiễn
Âm nhạc là một trong những nội dung của giáo dục âm nhạc, nó là loại
hình nghệ thuật có giá trị biểu cảm cao vì nó tác động đến người nghe cả về âm
nhạc và lời ca, nó phản ánh cuộc sống sinh hoạt, tâm tư tình cảm của con người
và nó gấn gũi với con người, được đơng đảo cơng chúng u thích. Hát là một
trong ba phân mơn chính của âm nhạc, nội dung này cũng là cầu nối giữa hoạt
2


động này với hoạt động khác và nó là nguồn tạo hứng thú mạnh.Tuy nhiên khi
học sinh hát ta thường nhận thấy đơi lúc có phần khơng chính xác về giai điệu
hoặc về lời ca.Mặt khác kỹ thuật hát của các em cịn hạn chế về giọng, về hơi, vì
âm vực tiết tấu vì thế nó làm giảm đi tính nghệ thuật của bài hát.
Học sinh THCS là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý,
các em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện
giọng điệu của người lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em
đã tỏ ra khơng thích hay cịn e ngại khi trình bày một bài hát trước tập thể lớp.
Chính vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài này với mong muốn bản thân
mình là người đầu tiên giúp các em tự tin và thêm u q mơn Âm nhạc trong
đó có phân môn học hát.
2.2 Thực trạng của việc dạy và học hát trong bộ môn âm nhạc ở bậc THCS
2.2.1 Những khó khăn và thuận lợi trong việc dạy và học bộ mơn âm nhạc
* Khó khăn:

Học sinh sống ở vùng nông thôn, việc tiếp cận bộ môn âm nhạc vẫn còn là
vấn đề mới mẽ đối với các em. Việc nắm bắt cũng như tiếp thu bài vẫn còn bỡ
ngỡ, khó khăn đối với các em.
Nhận thức việc học bộ môn âm nhạc của đa số các học sinh cũng như gia
đình các em vẫn cịn hạn chế, vẫn cịn tư tưởng coi thường bộ môn, coi đây là
một môn phụ nên không chịu học bài hay làm bài ở nhà.
Là một bộ mơn mới trong chương trình học phổ thông, nên hệ thống kiến
thức cũng như phương pháp giảng dạy chưa có nhiều để truyền thụ đến các em
một cách hiệu quả nhất. Trường lại chỉ có một giáo viên, nên cịn mang tính chủ
quan, cá nhân riêng, chưa có sự giao lưu học hỏi nhiều từ đồng nghiệp trong
việc giảng dạy bộ môn.
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm, giúp đỡ của BGH đặc biệt là trong công tác chun
mơn, thường xun tổ chức các chun đề, ngoại khố để nâng cao chất lượng
giảng dạy của bộ môn.
Đa số học sinh ngoan hiền, biết lắng nghe và tiếp thu bài học, nên việc tổ
chức các hoạt động trong lớp học được tiến hành dễ dàng và thuận lợi.
Giáo viên âm nhạc có năng lực chun mơn tốt, ham học hỏi và luôn quan
tâm đến vấn đề chuyên môn để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh. Mạnh
dạn đổi mới các phương pháp giảng dạy, luôn tạo được sự hứng thú, truyền cảm
hứng học tập đến học sinh.
3


2.2.2 Những ưu điểm và nhược điểm trong việc giảng dạy và học tập phân
môn học hát ở bậc THCS
* Ưu điểm:
Qua phân môn học hát học sinh được tiếp xúc với âm nhạc có lời, mỗi bài
hát là mơt cảm xúc riêng, có nội dung cụ thể về sự vật, hiện tượng, được diễn tả
bằng âm nhạc và ngôn ngữ văn học.

Trong nhà trường, việc học hát tạo cơ hội cho học sinh được trãi nghiệm và
phát triển năng lực âm nhạc – biểu hiện của năng lực thẩm mĩ với các thành
phần sau: thể hiện âm nhạc, cảm thụ và hiểu biết âm nhạc, ứng dụng và sáng tạo
âm nhạc; góp phần bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu âm nhạc. Đồng
thời, thông qua nội dung các bài hát, các hoạt động âm nhạc và phương pháp
giáo dục của sư phạm, giáo dục âm nhạc góp phần phát triển ở học sinh các
phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm, cùng các năng
lự tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo để trở
thành những cơng dân phát triển tốt về nhân cách, hài hịa về thể chất và tinh
thần.
* Nhược điểm:
Học hát tuy là phân mơn được các em u thích nhất nhưng cịn một số em
đang còn rụt rè chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động ca hát, đặc biệt là
học sinh lớp 8, 9 các em còn ngại hát và vận động phụ họa.
2.3 Các bước thực hiện đề tài

2.3.1 Mục tiêu của dạy hát
Khi tiến hành tổ chức một tiết học có phân mơn học hát giáo viên cần phải
xác định rõ mục tiêu của phân mơn này đó là:
Phân môn học hát nhằm phát triển năng lực âm nhạc của học sinh, giúp các
em hát đúng giai điệu và lời ca, biết cách hát, hát rõ lời ca, biết cách lấy hơi và
thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát. Học hát còn giúp học sinh trình bày
bài hát theo các hình thức như đơn ca, song ca, tốp ca, biết hát kết hợp gõ đệm,
vận động theo nhạc…Để xây dựng được hoạt động như vậy cần thiết phải có sự
sáng tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy đạt hiệu quả nhất.
2.3.2 Một số hoạt động cần thiết khi dạy hát
Để có thể đáp ứng được mục tiêu cũng như đạt được hiệu quả trong việc
giảng dạy một tiết học có phân mơn học hát giáo viên cần phải nắm rõ mỗi lứa
tuổi khác nhau học sinh có những biểu hiện khả năng âm nhạc khác nhau, chẳng
hạn như;

a, Khả năng ca hát:
4


* Đối với học sinh lớp 6:
Tuy đã là học sinh THCS nhưng phần lớn các em vẫn còn đặc điểm của lứa
tuổi học sinh tiểu học, biểu hiện là:
+ Tay chân mềm dẻo và thích vận động khi ca hát.
+ Thanh đới hơi yếu, dung lượng khơng khí ít, hát nhỏ.
+ Âm vực không được rộng.
+ Khả năng bắt giọng nhanh.
+ Âm thanh trong trẻo, hấp dẫn.
* Đối với học sinh lớp 9:
+ Cơ thể đang dần hoàn thiện, cơ quan phát thanh trở nên hoàn thiện hơn do đó
các em có thể hát lên tới quãng 9.
+ Trong các giờ học hát học sinh rất năng động sáng tạo trong cách thể hiện bài
hát.
+ Khả năng ghi nhớ giai điệu và lời ca tốt.
+ Khi hát thường hát to, rõ lời.
+ Vốn âm nhạc phong phú nên khi gặp những bài hát mới các em học rất nhanh
và khơng gặp nhiều khó khăn trong cách thể hiện.Tuy nhiên vẫn còn nhiều học
sinh tỏ ra rụt rè khi hát một mình và thường thì mức độ hát sai, hát không đúng
tỉ lệ thuận với thái độ rụt rè không tự tin của học sinh.
b,Mục đích yêu cầu.
* Học sinh:
- Hát đúng, chính xác giai điệu các bài hát
- Hát đúng tính chất bài ca.
- Biết hát có vận động phụ hoạ.
- Biết thể hiện bài hát dưới nhiều hình thức khác nhau.
- Biết biểu diễn trên sân khấu.

- Sáng tác lời ca mới hiệu quả dựa trên giai điệu một số bài hát, bài dân ca.
* Giáo viên:
- Sử dụng đàn, hát nhuần nhuyễn thành thạo.
- Sáng tạo nhiều động tác vận động minh hoạ, nhiều hình thức biểu diễn bài hát
khác nhau.
- Sưu tầm nhiều trò chơi phù hợp, vui và hỗ trợ hiệu quả cho việc dạy hát.
5


2.3.3 Những phương pháp - giải pháp thực hiện.
-Khuyến khích kỹ năng nghe và đánh giá của học sinh.
Để học sinh không bị thụ động trong cách lựa chọn tiết tấu cho bài hát,
GV khuyến khích kỹ năng nghe và đánh giá của học sinh bằng cách như sau:
GV thay
đổi tiết tấu, tempo hay dịch giọng bản nhạc để học sinh nhận biết và thực hành.
*Ví dụ 1: Bài hát “Chúng em cần hịa bình”(Tiết 9 lớp 7) .
GV cho HS hát với tempo vừa phải, sau đó nâng tốc độ bài hát nhanh dần lên
hoặc GV đàn cho HS hát với tiết tấu polka rồi lần lượt chuyển tiết điệu
pasodoble, Chacha, Disco..., yêu cầu học sinh nghe và hát theo nhịp đàn.
? Các em hãy cho biết sự thay đổi tiết tấu mà các em vừa trình bày có phù hợp
với bài hát không?
HS nêu ý kiến dựa vào kỹ năng nghe của bản thân.
*Ví dụ 2: Bài hát “Hô la hê – Hô la hô” ( Tiết 30 lớp 6).
GV thay đổi tốc độ của bài hát: Từ tempo 115 xuống 90 hoặc thay đổi tiết tấu
từ Disco sang Beat ballat.
? Em có nhận xét gì nếu thay đổi tốc độ cũng như tiết tấu cho bài hát như chúng ta
vừa trình bày?
HS trả lời: Bài hát “Hơ la hê – Hô la hô” nếu hát ở tốc độ chậm cũng
như tiết tấu nhẹ nhàng mềm mại sẽ khơng phù hợp với sắc thái của bài hát vì bài
hát có tính chất vui tươi, rộn ràng, trong sáng.

GV giải thích: Cơ bản một bài hát có thể sử dụng nhiều tiết tấu và tempo
khác nhau tuy nhiên dựa vào tính chất của bài để lựa chọn tiết tấu và tempo phù
hợp như thế mới truyền tải được sắc thái cũng như ý tưởng của tác giả.
Với cách trình bày như vậy chắc chắn từng ngày HS sẽ có những cảm
nhận mới trong mỗi lần hát và nghe hát.
+ Học sinh phát biểu cảm nhận về bài hát dưới nhiều hình thức khác nhau.
Trong học tập, so với bắt chước thì tìm tịi sáng tạo là hình thức cao nhất
thể hiện tính tích cực học tập của HS, hãy bắt đầu khuyến khích các em mạnh
dạn nói lên những cảm nhận của mình về mơn học, về bài hát. HS có thể khơng
ủng hộ ý kiến của GV, của bạn bè, có thể trình bày những ý kiến, tư tưởng của
mình. Đó là cơ sở để có kĩ năng sáng tạo lớn hơn. GV cần tạo điều kiện để HS
tự nhận xét, tự đánh giá, tự cảm nhận để có thể điều chỉnh cách học theo hướng
tích cực.
*Ví dụ:
6


Cách 1:
- Sau khi cho HS nghe hát mẫu xong , GV đặt câu hỏi:
? Em hãy nêu cảm nhận của mình về bài hát Chúng em cần hồ bình?
HS sẽ trả lời qua phần gợi mở của GV. VD: Nội dung bài hát nói lên điều
gì? Giai điệu bài hát như thế nào? Qua bài hát này bản thân em học tập được gì?
Em sẽ phải làm gì để xứng với những điều mà nội dung bài hát muốn chuyển tải
tới…?
Có thể HS trả lời chưa được trơi chảy hoặc ý tứ chưa được sâu sắc song
qua nhận xét và khắc hoạ của giáo viên thì học sinh từ chỗ hiểu nội dung bài hát
còn mơ hồ sẽ hiểu sâu sắc hơn và đặc biệt là sẽ có trách nhiệm hơn trong việc
học tập cũng như rèn luyện
Cách 2:
- Học xong bài hát, GV chia lớp thành 2 nhóm. Lần lượt từng nhóm viết lời giới

thiệu cho bài hát. GV nhận xét, chấm điểm.
+ Lời giới thiệu nhóm 1:
Bác Hồ đã từng nói “Trẻ em như búp trên cành - biết ăn ngủ, biết học
hành là ngoan”. Vậy mà ngày nay trên thế giới vẫn đang còn hàng triệu trẻ em
phải chịu nhiều vất vả, khổ cực, không đủ ăn đủ mặc không được đến trường do
chiến tranh, dịch họa gây nên. Chúng ta cần phải làm gì để giúp đỡ những bạn
ấy, làm gì để khơng cịn cảnh chiến tranh chia lìa? Các bạn ơi chúng ta hãy hát
vang bài ca “Chúng em cần hồ bình”cầu mong cho mọi người trên thế giới
được sống trong hồ bình, hữu nghị và đầy tình nhân ái!
+ Lời giới thiệu nhóm 2:
Trẻ em trên trái đất đều mơ ước được học hành, được sống trong tình yêu
thương của cha mẹ, thầy cô và bạn bè - một cuộc sống yên vui, đầy tình thân ái.
Chúng em mong sao trên trái đất sẽ khơng cịn chiến tranh, khơng cịn tiếng đạn
bom đau thương, chia lìa. Hành tinh của chúng em sẽ tràn ngập màu xanh của
hồ bình và hạnh phúc.
Hơm nay chúng em xin được gửi đến thầy giáo và các bạn ca khúc
Chúng em cần hồ bình (Nhạc và lời: Hồng Long - Hồng Lân) đó là tất cả
những gì mà tuổi thơ trên toàn thế giới của chúng em hằng mong ước!.
+ Hướng dẫn học sinh biểu diễn bài hát.
Thông thường mỗi bài hát giáo viên đều hướng dẫn học sinh hát kết hợp
vận động giúp cho các em tự nhiên khi hát. Tuy nhiên, ở một số bài GV có thể

7


dạy HS một vài động tác tay hoặc múa đơn giản, phù hợp để các em có thêm
những lựa chọn khi biểu diễn bài hát.
*Ví dụ :
Với bài hát Đi cắt lúa,( Tiết 19 lớp 7) GV hướng dẫn một số động tác
múa Tây Nguyên hoặc bài hát Tuổi hồng ( Tiết 9 lớp 8) GV hướng dẫn một vài

động tác trẻ trung sơng động… Như vậy những điều đó sẽ khơng chỉ giúp cho
cách trình bày bài hát thêm sinh động mà các em cịn được tìm hiểu về những
điệu múa mang tính chất đặc trưng vùng miền hay các động tác vui nhộn của tân
nhạc rất cuốn hút và đặc sắc.
Thông qua những tiết học như vậy HS sẽ có những áp dụng sáng tạo trong
những lần hội diễn văn nghệ trong nhà trường, các hoạt động ngoại khoá, biết
cách dàn dựng và sử dụng những động tác múa phụ hợp với thể loại bài hát…
Khi học GV đưa ra yêu cầu HS tự chọn nhóm 4 - 5 HS và biểu diễn bài hát có
động tác phụ hoạ. GV không nên áp đặt các em vào từng nhóm, để các em tự
chọn sẽ làm HS phấn khởi, vui thích khi được làm việc trong nhóm phù hợp về sở
thích, về âm vực, chất giọng…
- HS sẽ tự chọn nhóm có giọng hát thích hợp về âm vực để trình bày bài hát.
- HS tự chọn cách trình bày bài: Các em có thể trình bày bài một hoặc hai lần, có
mở đầu có kết thúc, mỗi câu hát sẽ do em nào đảm nhiệm hay cả nhóm cùng hát.
Bài hát gồm mấy đoạn, tính chất như thế nào? (GV có thể gợi ý trước) Ngồi ra,
HS có thể chọn để sử dụng các cách hát như lĩnh xướng, hoà giọng, đối đáp…
làm thế nào để phù hợp với nội dung cũng như cấu trúc bài hát. Như vậy hình
thức trình bày bài hát của mỗi nhóm sẽ rất đa dạng, phong phú, giàu tính sáng
tạo.
- HS tự chọn động tác phụ hoạ cho bài hát: HS có thể nghĩ ra động tác phù hợp
với nội dung bài hát và tập trình bày cho đều, đẹp (hát kết hợp vận động hoặc
múa, hát kết hợp một vài động tác diễn xuất).
- Tuy nhiên để sự sáng tạo đạt hiệu quả cao, GV cần tạo điều kiện về thời gian
cho HS chuẩn bị. Thông thường GV thông báo trước một tuần để HS chọn nhóm
và tập cách trình bày, biểu diễn bài hát. (Không thể vừa luyện tập vùa thể hiện
trong 1 tiết học)
+ Chơi trò chơi.
- Sau khi học sinh hát đúng giai điệu của bài hát GV hướng dẫn học sinh chơi trị
chơi: Giáo viên làm kí hiệu tay theo các chữ cái A, I, O, U, . Khi GV đưa tay theo kí
hiệu, học sinh hát giai điệu chỉ với các chữ cái theo đúng kí hiệu GV hướng dẫn

trước lớp.
8


*Ví dụ : Bài hát: Lí dĩa bánh bị ( Tiết 4 lớp 8)
* Câu 1, GV đưa tay kí hiệu chữ A, HS hát "A" theo giai điệu của câu 1.
“A a, a á á á a à”
* Câu 2, Gv đưa tay kí hiệu chữ U, HS hát "U" theo giai điệu của câu 2.
“ú u, ú ù u u ú ú ú ù ù ú ú u u ù”
GV tiếp tục thay đổi các kí hiệu khác cho đến hết bài hát.
Trò chơi này giúp các em thay đổi khơng khí học tập, đồng thời để kiểm
tra việc ghi nhớ giai điệu của HS .
- Trò chơi : "Ai nhanh tai hơn”
Ví dụ sau khi học xong bài hát giáo viên sử dụng đàn đánh giai điệu một tiết
nhạc bất kì cho học sinh nghe và hát lời ca câu nhạc đó. Trị chơi này giúp HS
mau thuộc lời ca, phát triển tai nghe.
- Trị chơi ơ chữ: “Tìm câu hát trong bài hát”.
Ví dụ: Giáo viên đưa ra 5 ơ chữ, trong đó có 1ơ màu đỏ và 4 màu xanh. Nếu
đội chơi nào lật phải ô màu đỏ sẽ mất lượt chơi, nhường quyền cho đội cịn lại.
Đội nào nhanh chóng tìm ra bài hát gốc sẽ là đội thắng cuộc…
Ngồi ra cịn có các trò chơi khác để củng cố như: “ Nghe giai điệu đoán tên
bài hát và tên tác giả”, “sắp xếp các hình ảnh lần lượt xuất hiện trong bài hát
theo đúng trình tự” (Ví dụ: GV u cầu HS hãy sắp xếp theo thứ tự các hình
ảnh trong bài hát “Ngôi nhà của chúng ta” ( Tiết 27 lớp 8), rồi đưa ra hàng loạt
các tranh ảnh minh họa để HS sắp xếp: Ngơi nhà, Trái đất, mặt trời, dịng song,
cánh rừng,…).
Việc kết hợp tổ chức một trò chơi trong giờ học hát vừa giúp học sinh
nắm kiến thức chắc hơn, sâu hơn, nhanh hơn, vừa tạo ra khơng khí sôi nổi cho
HS, tạo hứng thú cho HS học môn Âm nhạc cũng như học các môn học khác.
3. Một số lỗi cần tránh khi dạy hát:

Có nhiều lỗi cần tránh khi dạy hát, tiêu biểu là những lỗi như.
-

Dạy sai kiến thức, giáo viên dạy học sinh không đúng nhạc và lời của bài
hát.
Giáo viên không thuộc bài hát.
Dạy theo lối truyền khẩu, giáo viên hoàn toàn chỉ sử dụng giọng hát, không
sử dụng nhạc cụ.
Xác định giọng không phù hợp, làm học sinh phải hát ở giọng quá cao hoặc
quá thấp, giáo viên liên tục thay đổi giọng.
Phân chia dộ dài các câu hát không phù hợp với tầm cữ giọng của học sinh.
9


-

-

-

Xác định khơng đúng trọng tâm, trình bày lan man về tác giả và tác phẩm
làm bước giới thiệu bài hát rườm rà, vừa mất thời gian. Chỉ nên thực hiện 4
bước ( giới thiệu bài hát, tìm hiểu về bài hát, nghe hát mẫu, khởi động
giọng) trong khoảng 10 - 12 phút, nếu kéo dài hơn học sinh sẽ mất hứng thú
học hát.
Không sửa sai, không yêu cầu học sinh thể hiện sắc thái, tình cảm của bài
hát.
Chưa hồn thành mục tiêu tiết học mà đã chuyển sang hoạt động khác, ví dụ
mục tiêu quan trọng của tiết dạy hát là hướng dẫn học sinh hát đúng giai
điệu và lời ca. Tuy nhiên, khi mà hầu hết học sinh cịn chưa hát đúng giai

điệu, thì giáo viên đã vội vàng hướng dẫn các em tập gõ đệm, vận động, thi
đua, trò chơi hoặc biểu diễn.
Bắt nhịp cho học sinh hát ở một giọng ( khi bắt nhịp không đúng đàn), sau
đó đệm đàn ở một giọng khác.
Giáo viên khơng làm chủ được thời gian, dạy thừa hoặc thiếu nhiều thời
gian.
Tổ chức ôn tập bài hát sơ sài và không hiệu quả.
Đây là những lỗi mà giáo viên khi dạy hát thường mắc phải, vì vậy việc nắm
và thấy được những lỗi này sẽ giúp giáo viên có thể tránh được những cái sai
trong khi tổ chức hoạt động dạy hát của một tiết học âm nhạc.

2.4. kết quả đạt được
Môn học âm nhạc ở trường THCS mỗi tuần chỉ có một tiết, thật ít ỏi nhưng các
em được làm quen với: Học hát, TĐN, nhạc lí, âm nhạc thường thức là một tác
động lớn vào thế giới tinh thần của các em. Với những phương pháp dạy trên,
trong những năm qua đối với việc học âm nhạc ở trường, tôi thấy kết quả chất
lượng được nâng lên rõ rệt, các em đã biết trình bày hồn chỉnh một bài hát (hát
kết hợp vận động nhẹ, biểu diễn) biết cảm nhận về nội dung bài hát. Bởi được
hướng dẫn tận tình gợi mở và gần gũi luyện tập của GV, kết hợp giữa nhạc cụ,
bảng phụ, đài, băng nhạc và làm mẫu chính xác của GV đã động viên cổ vũ các
em kịp thời bằng những con điểm tốt. Nhắc nhở các em sau khi học bài mới thì
các em phải có sự ơn luyện ở nhà để ghi nhớ và khắc sâu kiến thức, do đó trong
giờ học rất sôi nổi và thoải mái, các em thi đua nhau trả lời câu hỏi của GV đưa
ra, tự giác xung phong lên trình bày bài trước lớp, đem lại cho các em lòng tự
tin, sự hứng thú say mê trong học tập, tình cảm cơ trị ln gần gũi gắn bó. Việc
học tốt trong giờ học chính khố đã giúp HS hoạt động tốt trong các hoạt động
ngoại khoá. Chất lượng học tập của HS được nâng lên rõ rệt,kÕt quả các bài
kiểm tra của HS đều đạt kết quả cao.
BẢNG THỐNG KẾT QUẢ HỌC TẬP TRONG
10



NĂM HỌC 2018 -2019
Lớp

Sĩ số

ĐẠT

%

CĐ

%

6A

37

37

100%

0

0%

6B

37


37

100%

0

0%

6C

36

36

100%

0

0%

6D

37

37

100%

0


0%

6E

35

35

100%

0

0%

7A

42

42

100%

0

0%

7B

36


36

100%

0

7C

34

34

100%

0

0%

7D

36

36

100%

0

0%


8A

40

40

100%

0

0%

8B

40

40

100%

0

0%

8C

42

42


100%

0

0%

8D

42

42

100%

0

0%

0%

* Bài học kinh nghiệm:
Từ thực tế giảng dạy, kết quả đạt được qua việc áp dụng các phương pháp nói
trên bản thân tơi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau:
- Trong quá trình giảng dạy, giáo viên phải biết phát huy tính tính cực, chủ động,
sáng tạo của học sinh đặc biệt cần chú trọng phát huy đến các đối tượng học
sinh, luôn tạo cho học sinh tính tị mị, tìm hiểu…
- Giáo viên cần phải nắm vững đặc trưng của bộ môn, nắm vững mục tiêu bài
dạy, có phương pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo và hợp lí, cần chú ý việc phân
chia thời gian trong tiết dạy cho phù hợp, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy

từng phân mơn theo hướng tích cực hố hoạt động của học sinh, bổ sung sáng
tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt ở
mỗi bài học.

11


- Phương tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải có kĩ năng đệm đàn tốt, sử
dụng phương tiện dạy học như một yếu tố gây xúc cảm, tạo cảm giác thích thú
ngay từ đầu, khơng tạo sự cứng nhắc và khô khan…
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà, luyện tập hát ở nhà, tìm ra nhiều câu
hỏi, nhiều hình thức luyện tập, đặt nhiều vấn đề để trao đổi trong tiết học.
+ Để học sinh không bị thụ động trong cách lựa chọn tiết tấu cho bài hát, GV
nên khuyến khích kỹ năng nghe và đánh giá của học sinh bằng nhiều cách khác
nhau.
+ GV cần tạo điều kiện để HS tự nhận xét, tự đánh giá, tự phát biểu cảm nhận về
bài hát dưới nhiều hình thức khác nhau.
+ Thơng thường mỗi bài hát giáo viên đều hướng dẫn học sinh hát kết hợp vận
động giúp cho các em tự nhiên khi hát. Tuy nhiên, ở một số bài GV có thể dạy
HS một vài động tác tay hoặc múa đơn giản, phù hợp để các em có thêm những
lựa chọn khi biểu diễn bài hát.
+ Để tạo hứng thú và phát huy được tính tích cực của của học sinh GV hướng
dẫn học sinh chơi các trò chơi âm nhạc, sẽ tạo ra khơng khí vui tươi, sơi nổi . Từ
đó các em sẽ có sự u thích bộ mơn và nắm được bài học một cách nhanh
chóng và hiệu quả.
- Tăng cường các hoạt động âm nhạc trong lớp, trong trường bằng hình thức tổ
chức hội thi văn nghệ ngoại khố.
Muốn thực hiện những nội dung trên có hiệu quả của bộ mơn, địi hỏi bản
thân giáo viên phải khơng ngừng nâng cao kiến thức qua việc tự học, tự bồi
dưỡng thường xuyên qua sách báo, truyền hình, qua mạng,…tạo cho mình một

trình độ chun mơn vững vàng, thường xun học hỏi, rút kinh nghiệm từ các
đồng nghiệp trong và ngoài nhà trường.
PHẦN III. KẾT LUẬN
3.1. Thời gian thực hiện đề tài.
Bản thân tôi thực hiện đề tài này trong năm học 2018- 2019.
3.2. Ý nghĩa của đề tài:
Có thể nói rằng mơn âm nhạc ở trường THCS có vị trí quan trọng trong việc
giáo dục thế hệ trẻ. Ngày nay với nội dung chương trình đổi mới phương pháp
dạy học, người giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chun
mơn nghiệp vụ. Ngồi những mơn học chính thì mơn học âm nhạc giúp cho học
sinh phát triển thị hiếu thẩm mĩ nghệ thuật nhằm nâng dần từng bước về tiếp xúc
với âm nhạc tạo đà cho sự giáo dục và phát triển toàn diện về nhân cách cho học
12


sinh góp phần đào tạo những người lao động cho tương lai phát triển tồn diện
về Đức - Trí - Thể - Mĩ.
Việc dạy môn âm nhạc ở trường THCS trong giai đoạn hiện nay là góp phần vào
sự nghiệp đào tạo học sinh là những mầm non nghệ thuật cho tương lai đất
nước.
Từ thực trạng dạy môn âm nhạc ở trường THCS, từ kiến thức được học trong
nhà trường bản thân tôi đã đúc rút ra một số kinh nghiệm. Có thể nói phần lớn
các yếu tố làm cho học sinh hứng thú học tập đều phụ thuộc vào vai trò của
người giáo viên.
Những con đường gây hứng thú cho học sinh trong học tập môn âm nhạc là
hết sức phong phú; tuỳ theo yêu cầu, kiểu bài của mỗi tiết dạy mà người giáo
viên sử dụng và kết hợp các phương pháp, phương tiện cho phù hợp.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi giảng dạy qua nhiều năm đúc
kết lại, tuy nhiên vẫn còn nhiều điều mà bản thân tôi phải học hỏi ở đồng
nghiệp. Kinh nghiệm này chỉ là của cá nhân do đó sẽ khơng tránh khỏi thiếu sót.

Mong các thầy cơ và các bạn đồng nghiệp góp ý bổ sung thêm.Tơi xin chân
thành cảm ơn.
3.3. Kiến nghị, đề xuất
3.3.1 Kiến nghị
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi, đặc biệt là phương pháp dạy thực hành
áp dụng cho HS và đa phần các HS trong tập thể rất thích hoạt động sáng tạo.
Các em hứng thú học âm nhạc hơn, thực hành tự tin hơn và có tiến bộ rõ rệt. Tơi
rất mong được sự góp ý trao đổi kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp cũng như
của những người u thích mơn âm nhạc, để tìm ra được những phương pháp tối
ưu nhất nhằm giúp HS có hứng thú và ham mê học âm nhạc, từ đó giáo dục óc
thẩm mĩ cho các em, giúp các em hiểu được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống.
3.3.2 Đề xuất
Để thực hiện đào tạo các em HS trở thành những người phát triển tồn diện về:
Đức - Trí - Thể - Mĩ… ngồi việc giáo viên phải có năng lực thực sự thì việc khách
quan, ngoại cảnh, khn viên, mơi trường là những điều tác động lớn đến các em.
Do đó để tạo điều kiện cho việc dạy - học của thầy trị thuận lợi, bản thân
tơi là người đứng lớp dạy bộ môn âm nhạc cần kiến nghị một số vấn đề sau:
* Về phía nhà trường:
- Thường xuyên quan tâm, giúp đỡ giáo viên và học sinh.

13


- Trang bị thêm một số trang thiết bị và tài liệu tham khảo để phục vụ cho việc
giảng dạy bộ môn.
- Nhà trường cần tăng cường đầu tư mua một đàn Piano thay thế những chiếc
đàn cũ, kém chất lượng để nâng cao hiệu quả của giờ học âm nhạc và các hoạt
động âm nhạc ngoại khóa.
* Về phía Phòng GD & ĐT:
- Tổ chức nhiều đợt tập huấn, chun đề về bộ mơn để GV âm nhạc có điều kiện

giao lưu, trao đổi kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy.
Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi giảng dạy qua nhiều năm đúc
kết lại, tuy nhiên vẫn cịn nhiều điều mà bản thân tơi phải học hỏi ở đồng
nghiệp. Kinh nghiệm này chỉ là của cá nhân do đó sẽ khơng tránh khỏi thiếu sót.
Mong các thầy cơ và các bạn đồng nghiệp góp ý bổ sung thêm.Tôi xin chân
thành cảm ơn.

\.... Ngày 25 tháng 11 năm 2019
NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN

MỤC LỤC
14


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Lí do chọn đề tài................................................................................trang 1
1.2. Tính mới và tác dụng của đề tài ......................................................trang 1
PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2. 1. Cơ sở khoa học.................................................................................trang 2
2.1.1 Cơ sở lý luận....................................................................................trang 2
2.1.2 Cơ sở thực tiễn.................................................................................trang 2
2.2. Thực trạng của đề tài........................................................................trang 3
2.3.Cácbước thực hiện đề tài.............................................................trang 5
2.4. Kết quả đạt được.................................................................
9

trang

PHẦN III. KẾT LUẬN
3.1. Thời gian thực hiện đề tài...............................................................trang 11

3.2. Ý nghĩa của đề tài............................................................................trang 12
3.3. Kiến nghị, đề xuất.......................................................................... trang 13

15


16