ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG (nội)
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (3 MB, 27 trang )
ĐIỀU TRỊ LOÃNG
XƯƠNG
Đại cương về Loãng xương
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Nhận thức mới về loãng xương
Loãng xương được định nghĩa
là một bệnh với đặc tính lực
của xương bị suy yếu dẫn
đến xương dễ bị gãy.
Normal Bone
Hệ quả của loãng xương là gãy xương.
Osteoporotic Bone
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Gãy xương là hệ quả của loãng
xương
Loãng xương
Gãy xương
Lực - bone
strength
Chất lượng
Mật Độ
Bone quality
xương
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Xương thường bị gãy
Xương đốt sống (vertebral fractures)
Cổ xương đùi (femoral neck)
Xương tay (Colles’ fracture)
Xương chậu (Pelvis fracture)
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Xương là một mơ động
Osteoblastic factors
• Endothelin-1
• Fibroblast growth factor
• Bone morphogenic proteins
• Insulin-like growth factors
Osteolytic factors
•
•
•
•
•
Transforming growth factor
Insulin-like growth factors
Fibroblast growth factors
Platelet-derived growth factor
Bone morphogenic proteins
•
•
•
•
•
Osteoclas
ts
RANKL
PTH-rp
Interleukins 1,6,8
TNFs
M-CSF
Osteoblas
ts
New
bone
Mineralized bone
matrix
Roodman GD. N Engl J Med. 2004;350:1655-1664.
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Chẩn đoán
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Đo khối lượng xương
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Đo mật độ xương bằng DXA
Tiêu chuẩn vàng để chẩn đốn
lỗng xương là đo mật độ
xương bằng DXA tại vị trí cổ
xương đùi hoặc đốt sống
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
1.2
BMD biến đổi theo độ tuổi và chỉ
số T
0.8
mMĐX
0.6
Femoral neck B MD
1.0
SD (độ lệch chuẩn)
0.4
Chỉ số T (T-score):
0.2
T
10
20
30
40
50
iMDX mMDX
SD
60
Age
(N.T.T. Huong, et al. Third International Osteoporosis Foundation and Asia Pacific Regional
Conference on Osteoporosis and 16th Annual Meeting of the Australian and New Zealand Bone
and Mineral Society. 22-26 October 2006
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Tiêu chuẩn WHO: chỉ số T
T-score
Bình thường (normal)
- 1.0
Thiếu xương (osteopenia)
- 2.5
Loãng xương (osteoporosis)
World Health Organization. Technical Report Series 921. Prevention and Management of Osteoporosis: Report
of a WHO Scientific Group. 2003; National Osteoporosis Foundation. Clinician’s Guide to Prevention and
Treatment of Osteoporosis. 2008.
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Yếu tố nguy cơ
Những yếu tố không thể
can thiệp
Những yếu tố có thể
can thiệp
Tiền sử gãy xương ở tuổi Hút thuốc lá
sau 50
Trọng lượng thấp
(<40kg)
Có thân nhân (cha mẹ,
anh chị em) từng bị gãy Thiếu estrogen
xương
Thiếu calcium
Người da trắng
Nghiện rượu bia
Cao tuổi
Suy yếu thị lực
Phụ nữ
Hay bị té ngã
Mất trí nhớ (dementia)
Thiếu vận động cơ thể
Sức
khỏe yếu
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Mơ hình FRAX
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Chỉ định đo MĐX
Nữ ≥ 65, nam ≥ 70 tuổi
Nữ sau mãn kinh và nam ≥ 50
tuổi kèm yếu tố nguy cơ
Gãy xương sau tuổi 50
Dùng corticosteroid ≥ 5mg
predisone hoặc chế phẩm tương
đương trong ≥ 3 tháng
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Điều trị loãng xương tại Việt Nam
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Mục tiêu điều trị
Giảm nguy cơ gãy xương
Giảm nguy cơ gãy xương tái diễn
(nếu có tiền sử gãy xương)
Giảm mất xương
Giảm nguy cơ tử vong liên quan
đến gãy xương
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Chỉ định điều trị ở phụ nữ sau mãn
kinh và nam ≥ 50 tuổi
Gãy đốt sống hay gãy cổ xương đùi.
MĐX ở cổ xương đùi hoặc cột sống có
chỉ số T ≤ -2,5.
Nếu -2.5 < T < -1.1 kèm ước lượng
nguy cơ gãy xương đùi trong 10 năm
trên 3% (hay nguy cơ gãy xương bất
kỳ 10 năm cao hơn 10%) dựa vào mơ
hình tiên lượng.
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Biện pháp không dùng thuốc
Chế độ dinh dưỡng cung cấp đầy đủ
canxi, vitamin D
Duy trì thường xuyên hoạt động thể
lực và các bài tập làm tăng sức cơ
thay đổi trong lối sống: hạn chế rượu
bia, ngưng hút thuốc lá
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Cung cấp calci
Nhu cầu 1000mg/ ngày
Qua thực phẩm / viên bổ sung calci
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Cung cấp vitamin D
Nhu cầu 800-1000IU/ ngày
BN thiếu vitamin D: 50.000IU/ W X 812W
Vitamin D ≥ 30ng/mL
Theo sau vitamin D 1500-2000IU/ ngày
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Biện pháp dùng thuốc
Hủy xương Tạo xương
Bisphosphonates
SERM
Teriparatide
(PTH 1-34)
Strontium Ranelate
Calcitonine
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Chon lựa thuốc chống loãng
xương
Gãy xương
Tuổ
i
50
65
7
0
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
Osteoclast và một số thuốc
mới
Hồ Phạm Thục Lan – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Bệnh viện Nhân dân 115 – TP Hồ Chí Minh
