Tải bản đầy đủ (.ppt) (16 trang)

tiet125nghĩa tường minh và hàm ý.ppt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (220.96 KB, 16 trang )

<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1></div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

KIỂM TRA BÀI CŨ:


Em hiểu như thế nào là liên kết câu và liên kết đoạn văn?



-Đáp án:


<b>Các câu trong một đoạn văn cũng như các đoạn văn trong một văn bản </b>
<b>phải liên kết chặt chẽ với nhau về mặt nội dung và hình thức:</b>


<b>+Về nội dung: Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, </b>
<b>các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn ( liên kết chủ đề )</b>


<b>Các đoạn văn và các câu phải được sắp xếp theo một trình tự hợp </b>
<b>lí(liên kết lơ-gíc)</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3></div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý.</b>


<b>1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>


Đọc đoạn trích:


<b>“-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!</b>


<b>Chính là anh thanh niên giật mình nói to, </b>
<b>giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra </b>
<b>nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một </b>
<b>cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô </b>


<b>gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong </b>
<b>thả đi đến chỗ bác già.</b>


<b>-Ô! Cơ cịn qn chiếc mùi xoa đây này!</b>
<b>Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để </b>
<b>người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy </b>
<b>chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn </b>
<b>sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ </b>
<b>ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.</b>


(<i>Theo</i> Nguyễn Thành Long, <i>Lặng lẽ Sa Pa</i>)


<i><b>- Qua câu “Trời ơi, chỉ cịn </b></i>


<i><b>- Qua câu “Trời ơi, chỉ cịn </b></i>


<i><b>có năm phút!”,em hiểu anh </b></i>


<i><b>có năm phút!”,em hiểu anh </b></i>


<i><b>thanh niên muốn nói điều </b></i>


<i><b>thanh niên muốn nói điều </b></i>


<i><b>gì?</b></i>


<i><b>gì?</b></i>


<i><b> </b></i>



</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý.</b>
<b>1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>


Đọc đoạn trích:


<b>“-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!</b>


<b>Chính là anh thanh niên giật mình nói to, </b>
<b>giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra </b>
<b>nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một </b>
<b>cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô </b>
<b>gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong </b>
<b>thả đi đến chỗ bác già.</b>


<b>-Ơ! Cơ cịn quên chiếc mùi xoa đây </b>
<b>này!</b>


<b>Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để </b>
<b>người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy </b>
<b>chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn </b>
<b>sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ </b>
<b>ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.</b>


(<i>Theo</i> Nguyễn Thành Long, <i>Lặng lẽ Sa Pa</i>)


<b>Qua câu “-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!”</b>


<b>Anh thanh niên muốn nói thêm rằng </b>
<b>“Anh rất tiếc...”, cảm thấy tiếc nuối vì </b>
<b>thời gian gặp gỡ bác họa sĩ và cô kĩ sư </b>
<b>sắp kết thúc.</b>


<b>-Những điều anh thanh niên muốn nói </b>
<b>được suy ra từ những từ ngữ trong câu</b>
<b>Gọi là hàm ý</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý.</b>
<b>1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>


Đọc đoạn trích:


<b>“-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!</b>


<b>Chính là anh thanh niên giật mình nói to, </b>
<b>giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra </b>
<b>nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một </b>
<b>cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô </b>
<b>gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong </b>
<b>thả đi đến chỗ bác già.</b>


<b>-Ơ! Cơ cịn quên chiếc mùi xoa đây </b>
<b>này!</b>



<b>Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để </b>
<b>người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy </b>
<b>chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn </b>
<b>sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ </b>
<b>ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.</b>


(<i>Theo</i> Nguyễn Thành Long, <i>Lặng lẽ Sa Pa</i>)


<b>-Câu nói thứ hai của anh thanh niên </b>
<b>khơng chứa ẩn ý vì nội dung thông báo </b>
<b>được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ </b>
<b>trong câu.</b>


<b>-Câu nói thứ nhất chứa hàm ý. Hàm ý là </b>
<b>phần thông báo tuy không được diễn đạt </b>
<b>trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có </b>
<b>thể suy ra từ những từ ngữ ấy.</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>


<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


- <b>Tình huống : </b><i><b>Một bạn nhờ em ngày </b></i>
<i><b>mai chở đi học nhưng em muốn từ </b></i>
<i><b>chối mà khơng làm mất lịng bạn.</b></i>


</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

<b>Tìm hàm ý trong những mẩu đối thoại sau:</b>



<b>- Ơi, quả ổi trơng </b>



<b>ngon chưa kìa!</b>

<b>- Cành cây cao </b>



<b>quá không với </b>


<b>được!</b>



 <b>Hàm ý:</b>

<b>Không thể hái quả ổi trên cành cây </b>



<b>xuống được.</b>



</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>



<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài tập 1</b>


<b>Đọc đoạn trích:</b>


<b>“-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!</b>


<b>Chính là anh thanh niên giật mình nói to, </b>
<b>giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra </b>
<b>nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một </b>
<b>cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô </b>
<b>gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong </b>
<b>thả đi đến chỗ bác già.</b>


<b>-Ơ! Cơ cịn qn chiếc mùi xoa đây </b>
<b>này!</b>


<b>Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để </b>


<b>người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy </b>
<b>chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn </b>
<b>sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ </b>
<b>ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


Đọc đoạn trích:


<b>“-Trời ơi, chỉ cịn có năm phút!</b>


<b>Chính là anh thanh niên giật mình nói to, </b>


<b>giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra </b>
<b>nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một </b>
<b>cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô </b>
<b>gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong </b>
<b>thả đi đến chỗ bác già.</b>


(<i>Theo</i> Nguyễn Thành Long, <i>Lặng lẽ Sa Pa</i>)


<b>a. Câu “ Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng </b>


<b>dậy” </b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>



<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài tập 1:</b>


<b>b. Trong câu cuối đoạn văn, những từ </b>
<b>ngữ miêu tả thái độ của cô gái liên </b>
<b>quan tới chiếc mùi soa là:</b>


<b> mặt đỏ ửng (ngượng);</b>


<b> nhận lại chiếc khăn( không tránh </b>
<b>được);</b>


<b> quay vội đi (quá ngượng)</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>


<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài 2 Sgk/ 75</b>


<b>Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm </b>
<b>trong đoạn trích.</b>


<i><b>“Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội </b></i>
<i><b>họa và cô gái:</b></i>


<i><b> - Đây, tôi giới thiệu với anh một họa </b></i>
<i><b>sĩ lão thành nhé. Và cô đây là kĩ sư </b></i>
<i><b>nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà </b></i>
<i><b>đi. </b><b>Tuổi già cần nước chè: ở Lào </b></i>


<i><b>Cai đi sớm quá</b><b>. Anh hãy đưa ra cái </b></i>
<i><b>món chè pha nước mưc thơm như </b></i>
<i><b>nước hoa của Yên Sơn nhà anh.”</b></i>


<i><b> ( </b></i><b>Nguyễn Thành Long</b><i><b>, Lặng </b></i>
<i><b>lẽ Sa Pa)</b></i>


</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>


<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài 3 Sgk/ 75</b>


<b>Tìm câu chứa hàm ý trong đoạn trích </b>
<b>và cho biết nội dung của hàm ý.</b>


<i><b>“ </b></i><b>Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp </b>
<b>dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói </b>
<b>trổng:</b>


<b> - Vơ ăn cơm !</b>


<b>Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không </b>
<b>nghe, chờ nó gọi “ Ba vơ ăn cơm”. </b>
<b>Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng </b>
<b>ra:</b>



<b> - Cơm chín rồi !</b>


<b>Anh cũng khơng quay lại.”</b>


<b> ( Nguyễn Quang Sáng, </b><i><b>Chiếc lược </b></i>
<i><b>ngà)</b></i>


</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài 4 Sgk/ 76</b>



<b>Đọc đoạn trích và cho biết những câu in </b>
<b>đậm có phải là đoạn trích khơng. Vì sao?</b>


<i><b>a. – Hà, nắng gớm, về nào…</b></i>
<i><b>b. Tôi thấy người ta đồn…</b></i>


</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

TIẾT 125

<b>NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý</b>



<b>A-Lí thuyết:</b>


<b>I-Phân biệt nghĩa tường minh và </b>
<b>hàm ý.</b>


<b> 1.Khảo sát phân tích ngữ liệu:</b>
<b> 2.Ghi nhớ:</b>


<b>Nghĩa tường minh là phần thông </b>
<b>báo được diễn đạt trực tiếp bằng </b>
<b>từ ngữ trong câu. Hàm ý là phần </b>
<b>thông báo tuy không được diễn </b>
<b>đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong </b>
<b>câu nhưng có thể suy ra từ những </b>
<b>từ ngữ ấy.</b>


<b>B-Luyện tập</b>


<b>Bài 1 Sgk/ 75</b>


<b>-Tác dụng của hàm ý làm cho </b>
<b>lời nói, câu văn ...gợi cảm, hàm </b>


<b>súc, tinh tế hơn</b>


<b>Bài 2 Sgk/ 75</b>
<b>Bài 3 Sgk/ 75</b>


<b>-Nhận biết hàm ý phải dựa vào </b>
<b>tình huống.</b>


<b>Bài 4 Sgk/ 76</b>


</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16>

<b>Bài tập làm thêm:</b>



<b>Tìm hàm ý trong truyện cười dân gian sau:</b>


<b>Xin nước lạnh</b>



<i><b>Chủ nhà dọn cơm đãi khách, mang thiếu một đôi đũa.Ai nấy </b></i>
<i><b>đều cầm đũa mời nhau, cịn người khách khơng có đũa đứng </b></i>
<i><b>dậy nói với chủ nhà rằng:</b></i>


-<i><b><sub> Cho tơi xin một chén nước lạnh.</sub></b></i>
<i><b>Chủ nhà hỏi: </b></i>


-<i><b> Hả, để làm gì vậy?</b></i>


<i><b>- Để rửa tay cho sạch mà bốc đồ ăn.</b></i>


<b>Lời trách khéo của người khách vì sự tiếp đón </b>



</div>


<!--links-->

×