VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY- HỌC MÔN MĨ
THUẬT Ơ ÛCẤP THCS
(NHẰM PHÁT HUY TÍNH ĐỘC LẬP , SUY NGHĨ , SÁNG TẠO CỦA HỌC
SINH)

I. THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH DẠY HỌC MỸ THUẬT CẤP THCS :
1. Thực trạng chung :
- Về cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất và trang thiết bò ở THCS còn
thiếu thốn và nghèo nàn như: Phòng học bộ môn chưa có, tranh ảnh và phiên
bản về các tác phẩm mó thuật, hội họa, điêu khắc, bộ mẫu về các khối cơ bản,
các tác phẩm mó thuật như đồ gốm, thổ cẩm , phục vụ cho giảng dạy mó thuật
chưa đáp ứng .
- Về tình trạng dạy và học : Một số học sinh còn xem nhẹ mơn học mĩ
thuật,xem đây là mơn học phụ nên chư đầu tư thời gian và tâm huyết, chưa quan
tâm chú ý đến giáo dục thẩm mó dẫn đến hạn chế chất lượng và hiệu quả dạy học
thấp. Vì thế chưa phát huy được khả năng độc lập suy nghó, tìm tòi, sáng tạo cho
học sinh . Không đáp ứng nhu cầu xã hội khi tạo ra sản phẩm giáo dục trong nhà
trường .
2. Thực trạng dạy học ở đòa phương :
- Về đội ngũ giáo viên dạy mó thuật đáp ứng đủ nhu cầu trong tình
hình mới. Giáo viên ù kinh nghiệm giảng dạy nhưng chưa đủ chuẩn theo yêu cầu
cần được quan tâm đào tạo bồi dưỡng thêm .
- Về cơ sở vật chất còn quá nhiều thiếu thốn, phòng học không đủ
rộng, thiếu ánh sáng, lớp học quá đông, bàn ghế khó di chuyển, bụt để mẫu ,
phòng học bộ môn, phòng trưng bày, mẫu vẽ các khối cơ bản, biểu bảng, bộ đồ
dùng dạy mó thuật chưa đáp ứng theo yêu cầu. Cha mẹ học sinh chưa quan tâm
đúng mức, một bộ phận học sinh nông thôn nghèo không có dụng cụ học tập theo
yêu cầu của bộ môn như : SGK , giấy vẽ, màu vẽ,... Đặc biệt sách tham khảo về
mó thuật phục vụ cho giáo viên và học sinh rất hiếm .
-Về tình hình dạy và học : Lảnh đạo quan tâm giúp đở tạo mọi điều
kiện để GV dạy tốt . Học sinh khắc phục mọi khó khăn để tham gia học tập tốt ,

chất lượng dạy và học những năm gần đây dật kết quả cao .
II - ĐỀ XUẤT CÁC GIÃI PHÁP :
1. Cơ sở lí luận :
1.1 - Đổi mới phương pháp dạy học là điều cần thiết để đạt được mục
tiêu chương trình SGK mới :
1
- Mục tiêu giáo dục thẩm mó là nhiệm vụ chính của môn mó thuật
trong chương trình sách giáo khoa mới THCS và chú ý coi trọng thực hành .
- Chương trình mó thuật THCS không nhằm đào tạo học sinh thành
người họa só hay người thợ vẽ mà thông qua các hoạt động mó thuật nâng cao
nhận thức về nhiều mặt như : Đạo đức , trí lực , thẩm mó .
- Chương trình mó thuật THCS còn cung cấp cho các em những kiến
thức phổ thông về mó thuật . Có những hiểu biết cơ bản vè cái đẹp . Thông qua
đó học sinh hoàn thành bài tập theo chương trình , tạo điều kiện để học sinh học
tốt các môn học khác, những học sinh có năng lực và nhu cầu có thể học tiép
ngành mó thuật và các ngành có liên quan như kiến trúc, xây dựng, thời trang, sư
phạm mó thuật …
1.2 - Đổi mới phương pháp dạy mó thuật nhằm phát huy tính độc lập, suy nghó,
sáng tạo của học sinh, rèn luyện kỹ năng thích ứng thực tế :
- Như chúng ta đã biết môn mó thuật là môn nghệ thuật, nghệ thuật tạo
ra cái đẹp. Dạy miõ thuật cho học sinh là dạy cho học sinh cách tạo ra cái đẹp, có
những hiểu biết cơ bản về cái đẹp trong thiên nhiên, trong từng tác phẩm mó
thuật. Rồi tạo ra cái đẹp , vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập, sinh
hoạt hàng ngày và công việc mai sau .
- Đổi mới phương pháp dạy mó thuật nhằm góp phần xây dựng môi
trường thẩm mó cho toàn xã hội. Nhằm phát triển khả năng tư duy hình tượng
sáng tạo, góp phần hình thành con người lao động mới .
- Đổi mới phương pháp dạy học không nằm ngoài việc đổi mới cách
dạy của giáo viên và cách học của học sinh . Nhằm giúp học sinh từ cách học thụ
động sang cách học tự học chủ động , nhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng

tạo của học sinh .
2
Sơ đồ mục tiêu bậc giáo dục bậc THCS
THCSTHCS
+ Học sinh từ cách học thụ động : thầy nói gì , giảng gì, trò nghe nấy.
Nay đổi mới bằng nhiều hình thức tích cực hoạt động , tự giác và chủ động trong
học tập . Theo thạc só Lê Thò Liên , họat động này được thể hiện ở 6 mọi : "Học
sinh học ở mọi lúc , mọi nơi , học ở mọi người , mọi hoàn cảnh , mọi nôò dung , học
bằng mọi cách ".
+ Muốn làm được điều đó , người Thầy phải tạo cho học sinh động có
hứng thú học tập . Theo Giáo sư - Tiến só Thái Duy Tiên " Động cơ hứng thú học
tập thường đến với học sinh khi bài học có nội dung mới , đột ngột , bất ngờ , ..." và
giáo viên cần Làm cho học sinh thấy trách nhiệm và nghóa vụ học tập, liên hệ
đến ý nghóa xã hội như : Nghóa vụ đối với Tổ quốc , trách nhiệm với gia đình và
Thầy (Cô),...
* Một thí dụ về tính thụ động của một học sinh.( Chúng ta cùng tham
khaỏ xem lỗi thuộc về ai : Học sinh, người mẹ hay của giáo viên.)
Một bà mẹ quát to con gái yêu duy nhất của mình :
- Tại sao con không làm bài ?
- Đứa bé bật khóc ồ lên , úp mặt xuống góc học tập .
- Người mẹ dòu giọng âu yếm : Sao con không làm bài ?
- Con không biết .
- Con không biết sao con không hỏi mẹ
- Đứa bé cắn môi im lặng .
- Người mẹ nói tiếp : Thế khi ở lớp , con không biết con có hỏi Thầy giáo
không ?
- Đứa bé im lặng với những giọt nước mắt lăn dài trên má và lắc đầu .
- Người mẹ bỗng nhớ hình ảnh của mình năm xưa ....
- Thế đấy, còn đối với phương pháp mới môn mó thuật : Kiến thức mó
thuật có những quy ước chung , các khái niệm về mó thuật thường trừu tượng ,

không thể giải thích rạch rồi và dứt khoát như các môn khoa học tự nhiên khác
- Thí dụ như : Tiết dạy vẽ tranh , giáo viên nêu yêu cầu bài vẽ phải có
bố cục cân đối , màu sắc hài hòa , phải có mảng chính ,mảng phụ phù hợp với
khoảng trống của nền ,...
Với những khái niệm chung nghư thế, mỗi học sinh có cách suy nghó,
tìm tòi , khai thác đề tài bố cục riêng cho mình. Và kết quả cuối cùng bài tập mó
thuật của học sinh với nhiều hình thức đa dạng , không giống nhau . Vì thế việc
hướng dẫn của giáo viên giúp học sinh tìm tòi sáng tạo là rất quan trọng .
- Muốn tiết dạy đem lại kết quả như mong muốn , người giáo viên
phải nghiên cứu bài dạy , nghiên cứu tổ chức tốt các hoạt động học tập có khoa
học , gây hấp dẫn và hứng thú trong mỗi tiết mó thuật . Luôn tạo cho không khí
3
lớp học vui vẻ , hào hứng, đưa kiến thức vào học sinh một cách nhẹ nhàng tự
nhiên , nhanh và sâu nhằm đạt mục tiêu đề ra .
- Đổi mới phương pháp dạy học , giáo viên cần phải phát huy tính ưu
điểm của phương pháp truyền thống và phương pháp giáo dục hiện đại , vận
dụng linh hoạt các phương pháp là tùy vào tài năng của người Thầy , cần tránh
lạm dụng một phương pháp , mà phải biết vận dụng các phương pháp một cách
phù hợp vào từng bài , từng hoạt động dạy học cho phù hợp với đòa phương .
- Về các hoạt động trên lớp của giáo viên cũng nên tổ chức các hoạt
động học tập độc lập hoặc theo nhóm nhỏ, qua đó học sinh tự lực nắm các tri
thức mới đồng thời rèn luyện phương pháp tự học , học tập lẫn nhau . Đôi lúc
cũng nên linh hoạt tổ chức giờ học phân hóa theo trình độ , năng lực của học
sinh, tạo điều kiện cho học sinh bộc lộ và phát triển tìm năng của mỗi em .
- Đổi mới phương pháp dạy học tránh tư tưởng ỷ lại trước khó khăn
của thực tại. Trong giảng dạy bộ môn , mỗi giáo viên dạy mó thuật phải tích cực
tự học tập , tự bồi dưỡng, phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo , mỗi việc
làm của Thầy trong nhà trường điều mang tính giáo dục đạo đức , giáo dục thẩm
mó cho học sinh .
- Mỗi người giáo viên dạy mó thuật khi bước chân lên bụt giảng , việc

đầu tiên phải tạo cho không khí lớp học vui vẻ , hào hứng là việc rất quan trọng.
Nếu cần , mở đầu bài dạy hay kết thúc bài nên tổ chức những trò chơi mang tính
giáo dục .
Dưới đây là một vài thí dụ trong việc áp dụng phương pháp mới vào dạy mó
thuật ở THCS . (Nhằm giúp cho học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo, hứng
thú trong học tập)
Thí dụ 1 : Khi dạy bài " Trang trí mặt nạ " ( Mó thuật lớp 8 )
Giáo viên nên chuẩn bò 03 mặt nạ khác nhau : Mặt nạ ông Thiện , ông Ác
và con vật .
- Để gây hứng thú cho học sinh khi vào bài , giáo viên gọi 03 học sinh
lên bảng , yêu cầu cả lớp nhắm mắt lại , cho học sinh đeo 03 mặt nạ vào , cả lớp
được mở mắt. Giáo viên bắt giọng cho cả lớp cùng hát bài hát nói về lễ hội .
( Vào bài như thế rất vui, học sinh hào hứng, học sinh có thể quan sát và hiểu
được ý nghóa của việc sử dụng mặt nạ, ....)
Thí dụ 2 : Khi dạy bài " Vẽ tranh đề tài cuộc sống quanh em " ( Mó thuật lớp
7 )
Khâu chuẩn bò giáo viên phân cho mỗi nhóm ( tổ ) chuẩn bò 4 tranh ảnh đề
tài khác nhau ( Tổ 1 : Đề tài gia đình ; tổ 2 : Đề tài nhà trường ; tổ 3 : Đề tài xã
hội ; ... )
4
- Khi đến hoạt động tìm và chọn nội dung, giáo viên cho các nhóm
dán tranh, ảnh đã chuẩn bò vào khổ giấy A3 rồi thảo luận nội dung, lần lượt cử
đại diện các nhóm lên bảng đính tranh, ảnh đã chuẩn bò và giới thiệu sơ qua về
nội dung tranh , ảnh đó . Học sinh khác quan sát , lắng nghe , tìm và chọn cho
mình một nội dung phù hợp khi vẽ ( Làm như vậy, lớp học sẽ hào hứng và hấp
dẫn, học sinh cũng dễ dàng quan sát và chọn nội dung từ lời giới thiệu của bạn
mình ,... )
1.3 - Đổi mới phương pháp kiểm tra , đánh giá kết quả học mó thuật
của học sinh là điều cần thiết quan trọng để thực hiện mục tiêu chương trình đề ra :
- Đổi mới việc kiểm tra , đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng

là phương pháp dạy học, là một trong những hoạt động nằm trong quá trình dạy
học. Vì thế việc kiểm tra đánh giá cần thường xuyên , khách quan và tùy vào tình
hình thực tế .
+ Kiểm tra, đánh giá lúc quan sát nhận xét .
+ Kiểm tra đánh giá lúc thực hành .
+ Kiểm tra đánh giá, nhận xét cuối giờ học.
Ví dụ kiểm tra đánh giá lúc thực hành: Lúc thực hành giờ vẽ theo mẫu
khi giáo viên phát hiện nhiều học sinh mắc lỗi bố cục, giáo viên có thể cho dừng
giờ lại ít phút , đặt bài chưa tốt đó cạnh mẫu . Giáo viên hướng dẫn học sinh so
sánh , nhận xét để tìm ra chỗ chưa đúng của bài . Như thế học sinh hiểu thêm ,tự
điều chỉnh , bổ sung kòp thời chỗ chưa đúng . (Với cách đánh giá này, học sinh
được học ngay trên hiện trạng bài vẽ của mình . Như thế học sinh sẽ hiểu biết
hơn, thích học hơn ...)
- Đánh giá kết quả học mó thuật cho học sinh cần dựa vào mục tiêu
chương trình ( Giáo dục thò yếu thẩm mó ), dựa vào mục tiêu của từng bài , từng
giai đoạn , trên cơ sở tiêu chí mà giáo viên đưa ra nhằm rèn luyện kỹ năng cho
học sinh .
Thí dụ : Giai đoạn đầu giáo viên chú ý hướng dẫn học sinh vẽ về bố
cục , vẽ mảng , vẽ hình , giai đoạn thứ hai tập trung hướng dẫn vẽ nét đậm,
nhạt , vẽ họa tiết , vẽ màu ,...
Khi đánh giá cũng dựa vào những tiêu chí giáo viên đã đưa ra như
trên .
- Đánh giá kết quả học mó thuật của học sinh còn dựa vào khả năng ,
nổ lực , sự tiến bộ của từng lớp , từng cá nhân học sinh .
- Người giáo viên dạy mó thuật cần biết kết quả học mó thuật của mỗi
tiết dạy được thể hiện cụ thể ở ngay trên từng sản phẩm ( bài tập ) của học sinh
nhưng cái " Đằng sau " nó là sự vận dụng về thái độ và hành vi còn quan trọng
5
hơn nhiều . Macxigoocki nói :" Tất cả những cái gì do con người tạo nên đều chứa
đựng tâm hồn của nó ". Vì vậy, khi giáo viên gặp những bài vẽ hoàn thành chưa

tốt không nên đánh giá nặng nề quá mà hãy động viên và cho phép học sinh về
nhà làm lại bài . ( vì một số học sinh hiểu được , cảm thụ được nhưng rất khó thể
hiện ) .
- Khi đánh giá kết quả học mó thuật ở cuối giờ , giáo viên chỉ nên gợi
ý cho học sinh tự đánh giá lẫn nhau . Qua hệ thống câu hỏi gợi ý của giáo viên ,
học sinh nói lên nhận xét , suy nghó , cảm nhận của chính mình cho cả lớp cùng
nghe , rồi tự đánh giá mức độ hoàn thành bài của mình để rồi tiếp tục hoàn thiện
bài tốt hơn .
Thí dụ về một số câu hỏi gợi ý đánh giá :
- Những bài vẽ trên đây , bài nào vẽ đẹp nhất ? Vì sao bài đẹp ? Đẹp
ở chỗ nào ?
- Bài nào chưa đẹp ? Vì sao ? Làm thế nào cho bài đẹp hơn ?
- Cuối cùng đánh giá chung cho tất cả các bài , chú ý nâng đỡ học
sinh kém, động viên , khuyến khích học sinh khá giỏi .
Thang điểm đánh giá xếp loại
- Loại giỏi (G): 9, 10 điểm
- Khá (Kh): 7, 8 điểm
- Đạt (Đ): 5, 6 điểm
6
Đánh giá kết quả học tập Mĩ Thuật của HS
Đánh giá thường xun Đánh giá khách quan
Nhận thức Thực hiện Vận dụng
Sơ đồ đánh giá kết quả học Mĩ Thuật của HS