<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

Ngày giảng:

<b> TIẾT 77 :TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI</b>
<b>I. Mục tiêu</b><i><b> : </b></i>

<b> - Hiểu được ý nghĩa chùm tục ngữ tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời</b>
khuyên

<b> về lối sống đạo đức đúng đắn, cao đẹp, tình nghã của con người Việt Nam.</b>
<b> - Thấy đặc điểm hình thức của tục ngữ về con người và xã hội.</b>

<b> - Biết tích lũy thêm kiến thức về thiên nhiên và lao động sản xuất qua các câu tục</b>
ngữ.

- Củng cố, bổ sung thêm hiểu biết về tục ngữ.

- Đọc - Hiểu phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về con người và xã hội.

- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về về con người và xã hội
trong đời sống.

<b>II/ Chuẩn bị:</b>

- Giáo viên: SGK, giáo án, tài liệu tham khảo
- Học sinh: soạn bài.

<b>III.Tiến trình</b><i><b> : </b></i>

<i>1. Ổn định lớp : </i>
<i>2. Kiểm tra bài cũ :</i>

<i><b> Câu hỏi : </b></i>

<i><b> 1. Đọc 8 câu tục ngữ trong bài “ tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất”?</b></i>
2. Nêu nội dung, nghệ thuật bài 1

- Đáp án:

<i>Câu</i> <i>Nội dung trả lời</i> <i>Điểm</i>

2

- Vần lưng , phép đối , nói quá

- Tháng năm đêm ngắn, tháng mười đêm dài – Giúp con
người chủ động về thời gian , công việc trong những thời

điểm khác nhau

10

<i> 3. Bài mới : GV giới thiệu bài </i>

<i> - Tục ngữ là những lời vàng ý ngọc, là sự kết tinh kinh nghiệm , trí tuệ của nhân dân qua</i>
<i>bao đời . Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên và lao động sx , tục ngữ còn là kho báu</i>
<i>những kinh nghiệm dân gian về con người và xã hội . Dưới hình thức những nhận xét , lời</i>
<i>khuyên nhủ , tục ngữ truyền đạt rất nhiều bài học bổ ích , vơ giá trong cách nhìn nhận giái</i>
<i>trị con người , trong cách học , cách sống và cách ứng xử hằng ngày . Với những điều nói</i>
<i>trên được thể hiện trong mỗi câu tục ngữ ntn? Thì tiết học hơm nay , thầy cùng các em đi</i>
<i>tìm hiểu .</i>

<b>HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS</b> <b>NỘI DUNG BÀI DẠY</b>

<i>- Gv: Đọc sau đó gọi Hs đọc ( Chú ý vần</i>

lưng , 2 câu lục bát thứ 9. Giọng đọc rõ,
chậm )

- Giải thích từ khó ( chú thích sgk)

<i>? Văn bản trên viết theo thể loại gì? </i>

I. Đọc tìm hiểu chú thích:

<i>1. Đ ọc – tìm hiểu từ khó</i>

II. Tìm hiểu văn bản<i> : </i>

<i>1. Thể loại: Tục ngữ</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<i>? Về nội dung có thể chia vb này thành</i>

mấy nhóm ? Nêu nội dung từng nhóm ?

? Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ?

? Dùng phép so sánh như vậy muốn đề
cao điều gì ?

? Kinh nghiệm nào của dân gian đúc kết
trong câu tục ngữ này ?

? Em hãy tìm những câu tục ngữ có ý
nghĩa tương tự?

? Em hiểu góc con người trong câu tục
ngữ trên theo nghĩa nào dưới đây :

? Ở con người , răng và tóc là những chi
tiết rất nhỏ . Vậy nghĩa của câu tục ngữ
<i>này là gì ? </i>

<i>? Nghĩa của câu tục ngữ này là gì ? </i>

<i>? Kinh nghiệm sống nào được đúc kết</i>

trong câu tục ngữ này ?

? Từ kinh nghiệm sống này dân gian muốn
khuyện ta điều gì?

<i>? Câu tục ngữ thứ 4 về cấu tạo có gì đặc</i>

biệt ? điệp từ học có tác dụng gì ?

<i>? Dân gian đã từng nhận xét về việc ăn nói</i>

của con người bằng những câu tục ngữ
nào ? Từ đó kinh nghiệm nào được đúc
kết từ câu tục ngữ này?

? Nghĩa của 2 câu tục ngữ này là gì ?
? Theo em những điều khuyên răn trong 2
câu tục ngữ trên mâu thuẫn với nhau hay
bổ sung cho nhau ? Vì sao

? Nghĩa của câu tục ngữ thứ 7 là gì ?

<i>? Câu tục ngữ này khuyên chúng ta điều</i>

gì?

<b>+Kinh nghiệm về bài học phẩm chất con</b>
<b>người </b>

<b>+Kinh nghiệm về học tập tu dưỡng</b>
<b>+Kinh nghiệm về quan hệ ứng xử , t/c</b>
<i>3. Phân tích<b> :</b> </i>

<i><b>a.Kinh nghiệm về bài học phẩm chất con</b></i>
<i><b>người </b></i>

<i>*Câu 1: Một mặt người ….</i>

- Vần lưng , so sánh, nhân hoá

=> Đề cao giá trị con người so với mọi thứ của
cải , người quí hơn của gấp nhiều lần.

<i>*Câu 2: Cái răng , cái tóc là góc con người</i>

=> những chi tiết nhỏ nhặt nhất cũng làm
thành vẻ đẹp của con người về hình thức và
nhân cách

<i>*Câu 3: Đói cho sạch ,rách …</i>

a. <i>a. Nghĩa đen : dù đói cũng phải ăn uống</i>

sạch sẽ , giữ gìn cho thơm tho

<i>b. Nghĩa bóng : Dù nghèo khổ thiếu thốn vẫn</i>

phải sống trong sạch , khơng vì nghèo khổ mà
làm điều xấu xa

=>Giáo dục con người phải có lịng tự trọng

<i>b. Kinh nghiệm về học tập tu dưỡng </i>
<i>*Câu 4 : Học ăn , học nói ….</i>

-> Con người cần thành thạo mọi việc , khéo
léo trong giao tiếp , việc học phải toàn diện tỉ
mỉ

<i>*Câu 5: Không thầy đố mày làm nên - Khẳng</i>

định vai trị ,cơng ơn người thầy dạy ta từ
những bước đi ban đầu về tri thức , về cách
sống . Vì vậy phải biết kính trọng thầy

<i>*Câu 6 : Học thầy không tày học bạn </i>

- Câu tục ngữ đề cao ý nghĩa vai trị của việc
học bạn . Nó khơng hạ thấp việc học thầy ,
không coi học bạn quan trọng hơn học thầy
= Cả 2 câu tục ngữ này bổ sung cho nhau

<i> c. Kinh nghiệm về quan hệ ứng xử , t/c</i>
<i>*Câu 7: </i>

<i> Thương người như thể thương thân.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<i>? Tìm một số câu tục ngữ thành ngữ có nd</i>

tương tự?

<i>- Hs: Lá lành đùm là rách, bầu ơi …</i>

Tìm nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục
ngữ ?

<i>? Câu tục ngữ khuyên chúng ta điều gì ? </i>
<i>? Tìm nghĩa đen nghĩa bóng trong câu tục</i>

ngữ này là gì?

? Bài học rút ra kinh nghiệm đó là gì ?

khác như chính bản thân mình

<i>*Câu 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.</i>

-> Khi được hưởng thụ thành quả nào đó phải
nhớ đến người đã gây dựng nên , phải biết ơn
người đã giúp mình

<i>*Câu 9: </i>

<i> Một cây làm chẳng nên non</i>

<i> Ba cây chụm lại nên hòn núi cao </i>

-> Một người lẻ loi không thể làm nên việc
lớn, nhiều người hợp sức sẽ làm được việc
cần làm – khẳng định sức mạnh đoàn kết
<i><b>III. TỔNG KẾT : Ghi nhớ : Sgk</b></i>

<i>1. Nghệ thuật : </i>

- Sử dụng cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc.
- Sử dụng các phép so sánh,ẩn dụ, đối, điệp từ,
ngữ...

- Tạo vần nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ vận
dụng.

<i>2. Nội dung:</i>

- Khơng ít câu tục ngữ là những kinh nghiệm
quý báu của nhân dân ta về cách sống, cách

đối nhân sử thế.

<i><b>IV. LUYỆN TẬP</b><b> :</b></i>
Đồng nghĩa

1. - Người sống hơn đống vàng
8. - Uống nước nhớ nguồn
Trái nghĩa

1. - Của trọng hơn người
8 . - Ăn cháo đá bát
<i><b>V. CỦNG CỐ, DẶN DÒ,HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :</b></i>

<b>- Nhắc lại sơ qua nội dung của các câu tục ngữ là nói về con người và xã hội. </b>
<b> - Đọc phần đọc thêm: </b>

</div>

<!--links-->