Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (240.67 KB, 15 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
iii
<b>MỤC LỤC </b>
Lời cam đoan ...i
Lời cảm ơn ... ii
Danh mục chữ viết tắt ... vii
Danh mục bảng ... viii
Danh mục hình ... ix
<b>MỞ ĐẦU... 1 </b>
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ... 1
2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CƯU ... 3
3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ... 7
3.1. Mục tiêu chung ... 7
3.2. Mục tiêu cụ thể ... 7
4. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT ... 7
5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU ... 7
5.1. Về nội dung nghiên cứu ... 7
5.2. Về không gian ... 7
5.3. Về thời gian ... 7
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CƯU ... 8
6.1. Khung lý thuyết ... 8
6.2. Phương pháp chọn vùng nghiên cứu ... 8
6.3. Phương pháp thu thập số liệu ... 8
6.4. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu ... 8
7. CẤU TRÚC LUẬN VĂN ... 9
<b>CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI </b>
<b>VIỆT NAM ...10 </b>
1.1. CÁC KHÁI NIỆM ...10
1.1.1. Nông thôn ...10
1.1.2. Phát triển nông thôn ...10
1.1.3. Nông thôn mới ...10
1.1.4. Sự tham gia ...10
1.3. QUAN ĐIỂM VỀ VAI TRÒ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ...17
1.3.1. Vai trị tham gia xây dựng nơng thơn mới của người dân ...18
1.3.2. Nguồn lực tham gia xây dựng nông thôn mới của người dân...19
1.3.3. Mức độ tham gia của người dân ...20
1.4. BÀI HỌC KINH NGHIỆM XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI ...21
1.5. CÁC TIÊU CHÍ XÂY DỰNG NƠNG THƠN MỚI ...21
<b>CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ ĐẠI </b>
<b>PHƯỚC, HUYỆN CÀNG LONG, TỈNH TRÀ VINH ...25 </b>
2.1. TỔNG QUAN VỀ XÃ ĐẠI PHƯỚC...25
2.1.1. Điều kiện tự nhiên ...25
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ...25
2.1.2.1. Các nguồn lực kinh tế ... 25
2.1.2.2. Nguồn lực văn hóa - xã hội ... 26
2.1.2.3. Trường học, Y tế ... 26
2.1.2.4. Nhà ở dân cư ... 26
2.1.2.5. Bưu chính - Viễn thơng... 27
2.1.2.6. Lao động ... 27
2.2. ĐÁNH GIÁ NHU CẦU CỦA NGƯỜI DÂN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN
MỚI XÃ ĐẠI PHƯỚC ...27
2.2.1. Thông tin tổng quát về nông hộ trên địa bàn xã Đại Phước ...27
2.2.2. Đánh giá về mức độ đáp ứng hiện tại so với u cầu của các tiêu chí xây dựng
nơng thơn mới của người dân ...29
2.2.2.1. Tiêu chí quy hoạch ... 29
2.2.2.2. Tiêu chí giao thơng ... 29
2.2.2.3. Tiêu chí về thủy lợi ... 30
2.2.2.4. Tiêu chí về điện ... 30
2.2.2.5. Tiêu chí về trường học ... 30
2.2.2.6. Tiêu chí về cơ sở văn hóa ... 30
2.2.2.7. Tiêu chí về Cơ sở hạ tầng thương mại... 30
2.2.2.8. Tiêu chí về thơng tin và truyền thơng ... 31
2.2.2.9 Tiêu chí về Nhà ở dân cư ... 31
v
2.2.2.11. Tiêu chí về tỷ lệ hộ nghèo ... 31
2.2.2.12. Tiêu Chí Lao động có việc làm ... 31
2.2.2.13. Tiêu chí về Tổ chức sản xuất ... 32
2.2.2.14. Tiêu chí về giáo dục và đào tạo ... 32
2.2.2.15. Tiêu chí về y tế ... 32
2.2.2.16. Tiêu chí về văn hóa ... 32
2.2.2.17. Tiêu chí về mơi trường và an tồn thực phẩm... 32
2.2.2.18. Tiêu chí về hệ thống tổ chức chính trị và tiếp cận pháp luật ... 32
2.2.2.19. Tiêu chí về quốc phịng và an ninh ... 33
2.3 ĐĨNG GĨP CÁC NGUỒN LỰC CỦA NÔNG HỘ VỀ CƠ SỞ HẠ TẦNG ...34
2.4. CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NƠNG THƠN MỚI Ở VIỆT NAM...36
2.5. TÌNH HÌNH XÂY DỰNG NƠNG THƠN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ
VINH ...37
2.6. TÌNH HÌNH XÂY DỰNG NƠNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
CÀNG LONG ...39
2.7. QUYẾT TÂM CỦA BAN CHỈ ĐẠO XÃ TRONG VIỆC CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI Ở XÃ ĐẠI PHƯỚC ...40
2.7.1. Chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp ...40
2.7.2. Công tác phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp – xây dựng – thương mại
– dịch vụ ngành nghề nông thôn ...41
2.7.3. Chỉ đạo nâng cao thu nhập, giảm nghèo cho người dân ...41
2.8. ĐẦU TƯ XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG KINH TẾ-XÃ HỘI ...42
2.9. ĐỐI VỚI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ...42
2.10. KẾT QUẢ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI ...42
2.11. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN 19 TIÊU CHÍ NƠNG THƠN MỚI TRÊN ĐỊA
BÀN XÃ ĐẠI PHƯỚC ...45
2.12. ĐÁNH GIÁ THÀNH TỰU VÀ HẠN CHẾ TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI ...54
2.12.1.Thành tựu ...54
3.3. CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC XÂY DỰNG
NÔNG THÔN MỚI: TRƯỜNG HƠP XÃ ĐẠI PHƯỚC, HUYỆN CÀNG LONG,
TỈNH TRÀ VINH ...58
3.3.1. Giải pháp chung ...58
3.3.2. Giải pháp cụ thể………...59
<b>KẾT LUẬN ……….64 </b>
vii
<b>DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT </b>
BHXH: Bảo hiểm xã hội
BHYT: Bảo hiểm y tế
BNNPTNT: Bộ Nông nghiệp phát triển nơng thơn
CNH - HĐH: Cơng nghiệp hóa - Hiện đại hóa
GDP: Gross Domestic Production: (Tổng sản phẩm trong nước)
HĐND: Hội đồng nhân dân
KT–XH–AN–QP: Kinh tế - xã hội – an ninh- quốc phòng
KT – VH - XH: Kinh tế - văn hóa – xã hội
LĐTBXH: Lao động Thương binh và xã hội
NQ - TW: Nghị quyết trung ương
NSNN: Ngân sách Nhà nước
NTM: Nông thôn mới
PRA: Participatory Rural Appraisal(Đánh giá nơng thơn có sự tham gia)
PTNT: Phát triển nông thôn
QĐ - TTg: Quyết định của Thủ tướng
SWOT: Strengths - Weaknesses - Opportunities – Threats
THCS: Trung học cơ sở
THPT: Trung học phổ thông
<b>DANH MỤC BẢNG </b>
<b>Số hiệu bảng </b> <b>Tên bảng </b> <b>Trang </b>
ix
<b>DANH MỤC HÌNH </b>
<b>Số hiệu hình </b> <b>Tên hình </b> <b>Trang </b>
<b>MỞ ĐẦU </b>
<b>1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI </b>
Trong những năm qua, việc xây dựng và phát triển nông nghiệp, nơng thơn
được tập trung nên có nhiều chuyển biến tích cực về đời sống vật chất, tinh thần của
người dân, kết cấu hạ tầng từng bước được kiên cố hóa, các cơng trình văn hóa, y tế,
giáo dục, thông tin liên lạc, điện, nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn được
được các cấp quan tâm đầu tư xây dựng và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn, hệ
thống chính trị được củng cố, trình độ chun mơn nghiệp vụ của đội ngủ cán bộ công
chức ngày càng được nâng cao đáp ứng được nhu cầu của công việc tạo điều kiện
Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ Bảy về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Thủ
tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 phê duyệt
Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020, đây
là một chương trình phát triển nông thôn tổng thể nhất, huy động cả cộng đồng cùng tham
gia. Do đó chúng ta cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nắm rõ được mục
đích, ý nghĩa của viêc xây dựng NTM để người dân đồng tình hưởng ứng .
Lĩnh vực phát triển nông thôn đã được xã tập trung chỉ đạo và đạt được một số
kết quả khả quan như: Kinh tế nông thôn ngày càng phát triển; đời sống vật chất tinh
thần của người dân ngày càng được nâng cao; xây dựng cơ sở hạ tầng như giao thông,
thủy lợi, điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế, chợ, các thiết chế văn hóa …
được đầu tư; nhiều cây, con giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt được đưa vào
sản xuất góp phần phát triển sản xuất, tạo việc làm và xóa đói giảm nghèo; diện mạo
nơng thơn có nhiều đổi mới, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện.
2
<b>2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CƯU </b>
Đề cương chuyên đề tự chọn, học viện Chính trị khu vực II (2014), Đảng lãnh
đạo xây dựng nông thôn mới ở Nam bộ phân tích về vai trị nơng nghiệp nông thôn và
đường lối phát triển nông nghiệp, nông thôn của Đảng cộng sản Việt Nam đã phân tích
những thời cơ và thách thức để phát triển nông thôn mới ở Nam bộ.
<i>Nguyễn Minh Thuận (2012), Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây </i>
<i>dựng NTM xã Trung Hiếu, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2010 – 2015, </i>
luận văn thạc sĩ Phát triển Nông thôn, trường Đại học Cần Thơ đã phân tích thực trạng
những thuận lợi, khó khăn trong việc xây dựng nơng thơn mới trên địa bàn xã Trung
Hiếu từ đó đưa ra giải pháp xây dựng nông thôn mời trên dịa bàn xã một cách tốt nhất.
Dương Hồng Vũ (2014) “Một số giải pháp đẩy mạnh việc thực hiện chương
trình xây dựng nơng thơn mới trên địa bàn huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre từ kinh nghiệm
thí điểm tại xã Tân Thủy”.
Đặng Kim Sơn (2013), với cuốn sách "Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt
Nam hôm nay và mai sau" nêu bật thực trạng các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông
thôn hiện nay; những thành tựu, khó khăn, vướng mắc cịn tồn tại. Xuất phát từ thực
tiễn, tác giả đã đề xuất những định hướng và kiến nghị chính sách nhằm đưa nông
nghiệp, nông dân, nông thôn ngày càng phát triển.
4
Võ Chí Công (2014) “Những vấn đề cơ bản trong đổi mới cơ chế quản lý kinh
tế ở nước ta” đã làm rõ những vấn đề: đổi mới quản lí xí nghiệp cơng nghiệp quốc
doanh, thực trạng quản lí kinh tế và yêu cầu của đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, đổi
mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp... và một số vấn đề xây dựng nông thôn mới
XHCN trong mối quan hệ đổi mới cơ chế quản lý kinh tế. Tác giả nhấn mạnh, xây
dựng NTM XHCN là sự nghiệp trọng đại, có nhiều khó khăn và đang là vấn đề đòi hỏi
cấp bách; giải quyết vấn đề này phải đồng bộ trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực. Việc đổi
mới quản lý, phát triển sản xuất nơng nghiệp phải gắn bó với việc giải quyết đúng đắn
các vấn đề xã hội và xây dựng NTM XHCN bằng những việc làm thiết thực: tổ chức
Phạm Xuân Nam (2015), với cơng trình “Phát triển nơng thơn” là một cơng
trình nghiên cứu chuyên sâu về phát triển nông thôn. Tác giả đã phân tích khá sâu sắc
một số nội dung về phát triển KT - XH nông thôn nước ta như: dân số, lao động, việc
làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vấn đề sử dụng và quản lý nguồn lực tài nguyên thiên
nhiên, vấn đề phân tầng xã hội và xóa đói giảm nghèo. Khi phân tích những thành tựu,
yếu kém, thách thức đặt ra trong phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta, tác giả đã
chỉ ra u cầu hồn thiện hệ thống chính sách và cách thức chỉ đạo của Nhà nước trong
quá trình vận động của nơng thơn.
thức, đề nghị về chính sách, cách tiến hành để phát triển nông nghiệp nông thôn trong
giai đoạn tới.
Đặng Kim Sơn (2016), trong cuốn sách "Kinh nghiệm quốc tế về nơng nghiệp,
nơng thơn, nơng dân trong q trình cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa" trên cơ sở tổng
hợp, phân tích vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nơng dân trong q trình CNH ở
nhiều nước trên thế giới, tác giả có sự liên hệ vào điều kiện cụ thể của Việt Nam
những vấn đề mang tính lý luận, thực tiễn như: vai trị của nơng nghiệp trong CNH,
vấn đề cơ cấu sản xuất, giải quyết những vấn đề đất đai, lao động, môi trường... trong
CNH đất nước. Đây cũng chính là những vấn đề mà Việt Nam đang lúng túng trong
quá trình CNH, HĐH nhằm mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành
nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Phạm Ngọc Dũng (2015), trong cuốn sách "Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nơng
nghiệp, nơng thơn từ lý luận đến thực tiễn ở Việt Nam hiện nay" đã đánh giá những
65
<b>DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO </b>
<b>Văn bản pháp luật </b>
[1] Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và
PTNT về việc hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
[2] Thông tư số 41/2013/TT-BNNPTNT ngày 04/10/2013 của Bộ Nông nghiệp và
PTNT Hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
[3] Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4 tháng 6 năm 2010 Thủ tướng Chính phủPhê
duyệt Chương trình MTQG về xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020.
[4] Quyết định số 342/QĐ-TTg ngày 20/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi
một số tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
[5] Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc
ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
<b>Tài liệu tiếng Việt </b>
[6] Đề cương chuyên đề tự chọn (2014), Đảng lãnh đạo xây dựng nông thôn mới ở
Nam bộ
<i>[7] Nguyễn Minh Thuận (2012),Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây dựng </i>
<i>NTM xã Trung Hiếu, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2010 – </i>
<i>2015, luận văn thạc sĩ Phát triển Nông thôn, trường Đại học Cần Thơ. </i>
<i>[8] Dương Hồng Vũ (2014),Một số giải pháp đẩy mạnh việc thực hiện chương trình </i>
<i>xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre từ kinh </i>
<i>nghiệm thí điểm tại xã Tân Thủy. </i>
<i>[9] Lê Vũ Nguyệt Anh (2014),Đánh giá của người dân về viêc tổ chức thực hiện </i>
<i>chương trình xây dựng nơng thơn mới trên địa bàn xã Đa Tốn, huyện Gia </i>
<i>Lâm, thành phố Hà Nội, Khóa luận tốt nghiệp Kinh tế phát triển nông thôn, </i>
trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
<i>[11] Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG xây dựng NTM Trà Vinh (2015),Báo cáo tình </i>
<i>hình xây dựng NTM tỉnh Trà Vinh năm 2015 và kế hoạch năm 2016 về xây </i>
<i>dựng NTM trên địa bàn tỉnh. </i>
<i>[12] Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG xây dựng NTM Càng Long (2015),Báo cáo </i>
<i>tình hình xây dựng NTM huyện Càng Long năm 2015 và kế hoạch năm </i>
<i>[13] Ban chấp hành Đảng bộ lần thứ X (2015), Báo cáo chính trị, nhiệm kỳ 2010 – 2015 </i>
<i>trình đại hội đảng viên Đảng bộ xã lần thứ XI, nhiệm kỳ 2015 – 2020 xã Nhị </i>
<i>Long. </i>
<i>[14] Nguyễn Văn Bích (2007), Nông nghiệp nông thôn Việt Nam sau hai mươi năm </i>
<i>đổi mới - Quá khứ và hiện tại, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. </i>
<i>[15] Benedict J.tria Kerrkvliet, Jamesscott (2000), Một sốvấn đềnôngnghiệp, nông </i>
<i>dân, nông thôn ở các nước và Vi ệt Nam, Nguyễn Ngọcvà Đỗ Đức Định </i>
sưu tầm và giới thiệu, Nxb Hà Nội, Hà Nội.
<i>[16] Võ Chí Cơng (1987), Những vấn đề cơ bản trong đổi mới cơ chế quản lý kinh tế </i>
<i>ở nước ta, Nxb Sự thật, Hà Nội </i>
<i>[17] Nguyễn Xuân Cường (2010), Quá trình phát triển kinh tế- xã hội nôngthôn ở </i>
<i>Trung Quốc (1978-2008), Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội. </i>
<i>[18] Phạm Ngọc Dũng (2011), Cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa nơng nghiệp,nơng thôn </i>
<i>từ lý luận đến thực tiễn ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà </i>
Nội.
<i>[19] Frans Elltis (1994), Chính sách nơng nghiệp trong các nước đang phát triển, Nxb </i>
Nông nghiệp, Hà Nội.
<i>[20] Nguyễn Ngọc Hà (2012), Đường lối phát triển kinh tếnông nghiệp củaĐảng cộng </i>
<i>sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới (1986-2011), NxbLý luận chính trị, Hà </i>
Nội.
[21] Lại Ngọc Hải (2008), “Vấn đềnông nghiệp, nơng dân và nơng thơn - nhìn từgóc
<i>độ giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí cơng sản, 16 (160). </i>
<i>[22] Lê Quốc Lý (2012), Cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa nơng nghiệp, nơng thôn - </i>
<i>Vấn đề và giải pháp, Nxb Chính trịquốc gia, Hà Nội. </i>
<i>[23] Trần Ngọc Ngoạn (2008), Phát triển nông thôn bền vững Những vấn đề lý luận </i>
67
<i>[24] Nhà xuất bản Chính trị quốc gia (1997), Cơng nghiệp hóa nông nghiệp,nông thôn </i>
<i>các nước châu Á và Việt Nam, Hà Nội. </i>
<i>[25] Nhà xuất bản Chính trị quốc gia (2009), Vấn đềnông nghiệp, nông dân,nông thôn </i>
<i>kinh nghiệm Việt Nam, kinh nghiệm Trung Quốc, Hà Nội. </i>
<i>[26] Đặng Thị Nhung (2014),Thực trạng và giải pháp đẩy mạnh xây dựng Nông thôn </i>
<i>mới trên địa bàn huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, luận văn thạc sĩ Phát triển </i>
Nông thôn, trường Đại học Thái Nguyên.
<i>[27] Vũ Văn Phúc (2012), Xây dựng nông thôn mới những vấn đềlý luận vàthực tiễn, </i>
Nxb Chính trịquốc gia, Hà Nội.
<i>[28] Nguyễn Thị Tố Quyên (2012), Nơng nghiệp, nơng dân, nơng thơn trongmơ hình </i>
<i>tăng trưởng kinh tế mới giai đoạn 2011-2020, Nxb Chínhtrị quốc gia, Hà </i>
Nội.
<i>[29] Chu Hữu Quý (1996), Phát triển tồn diện kinh tế - xã hội nơng thơn, nơng nghiệp </i>
<i>Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. </i>
<i>[30] Đỗ Tiến Sâm (2008), Vấn đềtam nôngởTrung Quốc thực trạng và giảipháp , Nxb </i>
Từ điển Bách khoa, Hà Nội
<i>[31] Đặng Kim Sơn (2008), Kinh nghiệm quốc tế về nông nghiệp, nông thôn, nơng </i>
<i>dân trong q trình cơng nghiệp hóa, Nxb Chính trịquốc gia,Hà Nội. </i>
<i>[32] Đặng Kim Sơn (2008), Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam hôm nay và </i>
<i>mai sau, Nxb Chính trịquốc gia, Hà Nội. </i>
<i>[33] Phan Xuân Sơn và Nguyễn Cảnh (2009), Xây dựng mô hình nơng thơnmới ở </i>
<i>nước ta hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội. </i>