4_TG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

PHAN THỊ HỒNG VÂN

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN
THU HÚT VÀ DUY TRÌ BÁC SĨ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA
TRUNG TÂM TIỀN GIANG GIAI ĐOẠN 2016 - 2019

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ BỆNH VIỆN
MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 8720802

HÀ NỘI, 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

PHAN THỊ HỒNG VÂN

THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN
THU HÚT VÀ DUY TRÌ BÁC SĨ TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA TRUNG TÂM TIỀN GIANG
GIAI ĐOẠN 2016 - 2019

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ BỆNH VIỆN
MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 8720802

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS TẠ VĂN TRẦM

HÀ NỘI, 2019


i
LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, q Thầy Cơ, phịng
Đào tạo Sau đại học và các phòng, ban trường Đại học Y tế công cộng đã giúp đỡ,
tạo điều kiện cho tôi học tập và hồn thành luận văn Thạc sĩ.
Tơi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với PGS.TS Tạ Văn Trầm – Giám đốc
Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang và Ths Phùng Thanh Hùng – Giảng viên
trường Đại học Y tế công cộng, là hai người Thầy đã tận tình chỉ dạy, hỗ trợ, hướng
dẫn, truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình thực hiện luận
văn này.
Tơi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các Thầy Cô trường Cao
đẳng Y tế Tiền Giang đã hỗ trợ cho tôi trong thời gian học tập tại trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, quý đồng nghiệp Bệnh viện Đa
khoa Trung tâm Tiền Giang đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ cho tôi tham
gia học tập cũng như thu thập số liệu để thực hiện nghiên cứu và hồn thành luận
văn đúng thời hạn.
Cuối cùng, tơi xin chân thành cảm ơn gia đình, những bạn bè thân thiết đã
đồng hành, hỗ trợ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập.
Xin trân trọng cảm ơn tất cả!
Tiền Giang, tháng 8 năm 2019
Phan Thị Hồng Vân


ii
MỤC LỤC

Trang
MỤC LỤC ................................................................................................................. ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU .......................................................................... vii
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ................................................................................... viii
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................1
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .....................................................................................3
Chƣơng 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ......................................................................4
1.1. Nguồn nhân lực y tế ........................................................................................... 4
1.1.1. Khái niệm về nhân lực y tế ................................................................................4
1.1.2. Đặc thù của nhân lực y tế .................................................................................4
1.1.3. Các chức năng của quản lý nguồn lực ..............................................................5
1.2. Các chính sách liên quan đến thu hút, duy trì nhân lực ................................ 9
1.3. Cơng tác thu hút, duy trì nguồn nhân lực y tế và các yếu tố ảnh hƣởng trên
thế giới và tại Việt Nam .......................................................................................... 11
1.3.1. Công tác thu hút, duy trì NNL .......................................................................11
1.3.1.1. Trên thế giới .................................................................................................11
1.3.1.2. Tại Việt Nam ................................................................................................13
1.3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút, duy trì NNL ..........................................15
1.3.2.1. Trên thế giới .................................................................................................16
1.3.2.2. Tại Việt Nam ................................................................................................20
1.3.2.3. Tại tỉnh Tiền Giang ......................................................................................22
1.4. Giới thiệu về địa bàn nghiên cứu ....................................................................23
1.5. KHUNG LÝ THUYẾT .................................................................................... 25
Chƣơng 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................26
2.1. Đối tƣợng nghiên cứu.......................................................................................26
2.1.1. Nghiên cứu định lượng.................................................................................... 26
2.1.2. Nghiên cứu định tính ....................................................................................... 26
2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ..................................................................26



iii
2.2.1. Thời gian nghiên cứu ...................................................................................... 26
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu ....................................................................................... 26
2.3. Thiết kế nghiên cứu ..........................................................................................27
2.4. Cỡ mẫu và phƣơng pháp chọn mẫu ...............................................................27
2.4.1. Cỡ mẫu cho nghiên cứu định lượng ................................................................ 27
2.4.2. Cỡ mẫu cho nghiên cứu định tính ................................................................... 27
2.5. Phƣơng pháp thu thập số liệu .........................................................................28
2.5.1. Phương pháp thu thập số liệu định lượng ...................................................... 28
2.5.2. Phương pháp thu thập thơng tin định tính ...................................................... 29
2.6. Phƣơng pháp xây dựng công cụ thu thập số liệu ..........................................30
2.6.1. Biến định lượng .............................................................................................. 30
2.6.2. Chủ đề định tính .............................................................................................. 31
2.7. Phƣơng pháp phân tích số liệu ........................................................................32
2.7.1. Số liệu định lượng ........................................................................................... 32
2.7.2. Số liệu định tính .............................................................................................. 32
2.8. Đạo đức trong nghiên cứu ...............................................................................33
Chƣơng 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..................................................................34
3.1. Đặc điểm đối tƣợng nghiên cứu ......................................................................34
3.2. Mơ tả thực trạng thu hút, duy trì bác sĩ tại BVĐKTTTG giai đoạn 2016 2018 ...........................................................................................................................35
3.3. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa
khoa Trung tâm Tiền Giang năm 2019 .................................................................43
3.3.1. Sự ảnh hưởng của yếu tố tuyển dụng đến thu hút, duy trì bác sĩ .................... 44
3.3.2. Sự ảnh hưởng của yếu tố chính sách thu hút đến thu hút, duy trì bác sĩ ........ 45
3.3.3. Sự ảnh hưởng của yếu tố địa điểm cơ quan đến thu hút, duy trì bác sĩ .......... 46
3.3.4. Sự ảnh hưởng của yếu tố nhu cầu thuộc về cá nhân đến thu hút, duy trì bác sĩ
...................................................................................................................................47
3.3.5. Sự ảnh hưởng của yếu tố môi trường làm việc đến thu hút, duy trì bác sĩ .....53
3.3.6. Sự ảnh hưởng của yếu tố đánh giá thực hiện công việc đến thu hút, duy trì

bác sĩ .........................................................................................................................58


iv
3.3.7. Sự ảnh hưởng của yếu tố đào tạo và phát triển đến thu hút, duy trì bác sĩ .... 60
3.3.8. Sự ảnh hưởng của yếu tố thu nhập đến thu hút, duy trì bác sĩ ....................... 64
Chƣơng 4. BÀN LUẬN ...........................................................................................68
4.1. Đặc điểm chung của đối tƣợng nghiên cứu....................................................68
4.2. Kết quả khảo sát thực trạng và các yếu tố ảnh hƣởng đến thu hút, duy trì
bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang năm 2019 .........................68
4.2.1. Thực trạng và yếu tố tuyển dụng ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác sĩ ........68
4.2.2. Thực trạng và yếu tố chính sách thu hút ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác sĩ
...................................................................................................................................69
4.2.3. Thực trạng và yếu tố địa điểm cơ quan ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác sĩ
...................................................................................................................................71
4.2.4. Thực trạng và yếu tố nhu cầu thuộc về cá nhân ảnh hưởng đến thu hút, duy trì
bác sĩ .........................................................................................................................72
4.2.5. Thực trạng và yếu tố mơi trường làm việc ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác
sĩ ................................................................................................................................73
4.2.6. Thực trạng và yếu tố đánh giá thực hiện cơng việc ảnh hưởng đến thu hút,
duy trì bác sĩ ..............................................................................................................75
4.2.7. Thực trạng và yếu tố đào tạo và phát triển ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác
sĩ ................................................................................................................................76
4.2.8. Thực trạng và yếu tố thu nhập ảnh hưởng đến thu hút, duy trì bác sĩ ............78
4.3. Hạn chế của nghiên cứu, sai số và các biện pháp khắc phục sai số .............80
KẾT LUẬN ..............................................................................................................82
1. Thực trạng thu hút, duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền
Giang giai đoạn 2016-2018 .....................................................................................82
2. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến thu hút, duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa
Trung tâm Tiền Giang năm 2019 ..........................................................................82

2.1. Yếu tố ảnh hưởng tích cực ................................................................................. 82
2.2. Yếu tố ảnh hưởng chưa tích cực......................................................................... 83
KHUYẾN NGHỊ......................................................................................................84
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................85


v

PHỤ LỤC 1: BẢNG KIỂM THU THẬP SỐ LIỆU THỨ CẤP..........................91
PHỤ LỤC 2: BẢNG BIẾN SỐ ĐỊNH LƢỢNG ...................................................93
PHỤ LỤC 3: KHUNG HƢỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 1 .............................98
PHỤ LỤC 4: KHUNG HƢỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 2 ...........................102
PHỤ LỤC 5: KHUNG HƢỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 3 ...........................106
PHỤ LỤC 6: KHUNG HƢỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 4 ...........................109
PHỤ LỤC 7: KHUNG HƢỚNG DẪN PHỎNG VẤN SÂU 5 ...........................112
PHỤ LỤC 8: ...........................................................................................................114
PHIẾU CHẤP THUẬN TỰ NGUYỆN THAM GIA NGHIÊN CỨU ..............114
PHỤ LỤC 9:...........................................................................................................116
PHIẾU ĐIỀU TRA CÔNG TÁC THU HÚT, DUY TRÌ BÁC SĨ .....................116


vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BHYT

: Bảo hiểm y tế

BSCKI


: Bác sĩ chuyên khoa cấp 1

BSCKII

: Bác sĩ chuyên khoa cấp 2

BSĐK

: Bác sĩ đa khoa

BVĐK

: Bệnh viện đa khoa

BVĐKTTTG

: Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang

CBYT

: Cán bộ y tế

CSYT

: Cơ sở y tế

ĐTNC

: Đối tượng nghiên cứu


NCKH

: Nghiên cứu khoa học

NCV

: Nghiên cứu viên

NLYT

: Nhân lực y tế

NNL

: Nguồn nhân lực

NVYT

: Nhân viên y tế

PVS

: Phỏng vấn sâu

SBCK

: Sơ bộ chuyên khoa

SYT


: Sở Y tế

TTLT

: Thông tư liên tịch


vii
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Trang
Bảng 1.1. Số liệu hoạt động khám, chữa bệnh từ năm 2016 đến năm 2018 .............24
Bảng 3.1. Đặc điểm chung của bác sĩ .......................................................................34
Bảng 3.2. Cơ cấu bác sĩ theo tuổi, trình độ chun mơn và khối chuyên môn .........35
giai đoạn 2016-2018 ..................................................................................................35
Bảng 3.3. Kết quả tuyển dụng bác sĩ giai đoạn 2016-2018 ......................................36
Bảng 3.4. Số bác sĩ nghỉ việc, bỏ việc giai đoạn 2016-2018 .....................................37
Bảng 3.5. So sánh số lượng bác sĩ được tuyển dụng và nghỉ việc, bỏ việc ..............38
giai đoạn 2016-2018 ..................................................................................................38
Bảng 3.6. Đánh giá của bác sĩ về công tác tuyển dụng ............................................39
Bảng 3.7. Đánh giá của bác sĩ về chính sách thu hút ...............................................39
Bảng 3.8. Đánh giá của bác sĩ về địa điểm cơ quan làm việc ..................................40
Bảng 3.9. Đánh giá của bác sĩ về nhu cầu thuộc về cá nhân ....................................40
Bảng 3.10. Đánh giá của bác sĩ về môi trường làm việc .........................................41
Bảng 3.11. Đánh giá của bác sĩ về đánh giá thực hiện công việc ............................42
Bảng 3.12. Đánh giá của bác sĩ về công tác đào tạo và phát triển ...........................42
Bảng 3.13. Đánh giá của bác sĩ về thu nhập của bác sĩ ...........................................43


viii
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU

Nhân lực y tế là một trong những cấu phần đầu vào quan trọng của hệ thống
y tế. Trong lĩnh vực y tế đang có sự dịch chuyển nguồn nhân lực từ khu vực công
sang tư, đặc biệt là đối tượng bác sĩ, điều này đã tạo nên sự thiếu hụt bác sĩ trầm
trọng ở đa số cơ sở y tế công lập trong cả nước. Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền
Giang đã áp dụng những biện pháp nào để thu hút và duy trì bác sĩ nhằm đảm bảo
công tác khám chữa bệnh cho nhân dân trong tỉnh và các vùng lân cận? Để trả lời
cho câu hỏi nêu trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Thực trạng và một số yếu tố
ảnh hưởng đến thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền
Giang giai đoạn 2016-2019” với 02 mục tiêu: (1) Mô tả thực trạng thu hút, duy trì
bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang giai đoạn 2016-2018; (2) Phân
tích một số yếu tố ảnh hưởng đến thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa
Trung tâm Tiền Giang năm 2019.
Nghiên cứu đã được triển khai tại Bệnh viện từ tháng 01 đến tháng 7 năm
2019, sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang, nghiên cứu định lượng kết hợp với
định tính và theo trình tự định lượng trước, định tính sau. Đối tượng nghiên cứu
định lượng là các báo cáo về nhân lực và công tác chuyên môn của Bệnh viện giai
đoạn 2016-2018, tồn bộ bác sĩ đang cơng tác tại Bệnh viện trừ Ban Giám đốc. Đối
tượng nghiên cứu định tính gồm đại diện 04 nhóm: Lãnh đạo Bệnh viện, lãnh đạo
khoa, phịng, bác sĩ đang cơng tác và bác sĩ đã bỏ việc trong giai đoạn 2016-2018
(tổng cộng 20 bác sĩ). Công cụ và phương pháp thu thập số liệu: hồi cứu số liệu thứ
cấp từ các báo cáo, theo bảng kiểm, phát vấn bác sĩ bằng phiếu điều tra kết hợp
phỏng vấn sâu đại diện Lãnh đạo Bệnh viện, đại diện lãnh đạo khoa phòng, đại diện
bác sĩ đang công tác và đại diện bác sĩ đã bỏ việc. Số liệu định lượng được xử lý
bằng phần mềm excel, chọn lọc và phân tích dưới dạng các bảng biểu theo mục tiêu
nghiên cứu. Thơng tin định tính được xử lý và phân tích theo từng chủ đề.
Kết quả nghiên cứu cho thấy Bệnh viện có sự thiếu hụt về bác sĩ theo quy
định tại Quyết định số 2992/QĐ-BYT ngày 17/7/2015 của Bộ Y tế về phê duyệt kế
hoạch phát triển nhân lực trong hệ thống khám bệnh, chữa bệnh giai đoạn 2015-



ix
2020, tỷ lệ bác sĩ/giường bệnh thực kê chỉ đạt 0,16 (175/1.100) so với 0,2 theo kế
hoạch của Bộ Y tế. Như vậy hiện tại Bệnh viện còn thiếu khoảng 44 bác sĩ so với
quy định. Trong 03 năm 2016-2018 Bệnh viện cần tuyển dụng 107 bác sĩ nhưng chỉ
tuyển được 46 bác sĩ, đạt 43% so với kế hoạch; số lượng bác sĩ nghỉ hưu trước tuổi,
nghỉ việc, bỏ việc là 21 người, trong đó có 04 bác sĩ bỏ việc. Nghiên cứu cũng cho
thấy một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thu hút, duy trì bác sĩ theo đặc điểm tình
hình riêng của Bệnh viện: (1) Hoạt động tuyển dụng, (2) Chính sách thu hút, (3) Sự
ghi nhận thành tích, (4) Mơi trường làm việc, (5) Cơ hội đào tạo, (6) Thu nhập.
Từ kết quả nghiên cứu chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị nhằm tăng sự
thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh viện: Bộ phận y tế cơ quan của đơn vị cần lập kế
hoạch, sắp xếp thời gian hợp lý hơn để nhân viên Bệnh viện được khám sức khỏe
định kỳ đạt chất lượng như mong muốn; Bệnh viện cần xây dựng tiêu chí đánh giá
kết quả thực hiện cơng việc của nhân viên cụ thể và chặt chẽ hơn nữa nhằm tạo tính
cơng bằng trong việc đánh giá và khen thưởng; chú trọng việc liên tục cải thiện,
nâng cao chất lượng phục vụ nhằm thu hút nhiều bệnh nhân, từ đó mới nâng cao thu
nhập của nhân viên Bệnh viện.


1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Nguồn nhân lực của đất nước nói chung, của cơ quan và ngay cả mỗi gia
đình đều cần được phát triển. Phát triển nguồn nhân lực là các hoạt động đầu tư
nhằm tạo ra nguồn nhân lực với số lượng và chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển
kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân.
Phát triển và quản lý nguồn nhân lực là một nhân tố quan trọng, đóng vai trị
khơng nhỏ trong sự thành bại và phát triển của một đơn vị. Do đó, việc phát huy sức
mạnh nguồn nhân lực cần được chú trọng quan tâm. Nếu quản lý và khai thác tốt
nguồn nhân lực, duy trì hiệu quả sẽ tạo động lực phát triển và chiếm ưu thế cạnh
tranh trên thị trường lao động [21].

"Cuộc khủng hoảng nguồn nhân lực" trong lĩnh vực y tế đã được mô tả là
một trong những vấn đề liên quan đến sức khỏe toàn cầu cấp bách nhất của thời đại
chúng ta hiện nay. Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, có 57/192 quốc gia
đang thiếu hụt nhân viên y tế, do đó cần phải có thêm 4,3 triệu nhân viên y tế (trong
đó có 2,4 triệu bác sĩ, y tá, nữ hộ sinh) để đáp ứng nhu cầu về y tế. Ngoài nguyên
nhân do thiếu sự chuẩn bị đầu vào, nguồn nhân lực còn bị thiếu hụt do những
nguyên nhân khác như di cư, thay đổi nghề nghiệp, nghỉ hưu sớm do tình trạng sức
khỏe. Điều này đe dọa đến chất lượng và tính bền vững của các hệ thống y tế trên
tồn thế giới [50].
Hiện nay nguồn nhân lực bác sĩ đang rất thiếu tại hầu hết các cơ sở y tế công
lập, nhất là các bác sĩ chuyên khoa (xét nghiệm, giải phẫu bệnh, chẩn đốn hình
ảnh,…). Theo dự báo nhu cầu nhân lực khám bệnh, chữa bệnh đến năm 2020 thì
tổng số bác sĩ cần bổ sung trên cả nước là 55.245 người, trong đó khu vực Đồng
bằng Sơng Cửu Long cần 11.708 bác sĩ, Tây Nguyên cần 3.701 bác sĩ, Bắc Trung
bộ cần 12.270 bác sĩ và Đồng bằng Sông Hồng cần bổ sung 12.251 bác sĩ [5]. Điều
này cho thấy nhu cầu về nguồn nhân lực bác sĩ rất cao.
Ngày nay, hiện tượng nhân viên nghỉ việc, chuyển việc hàng loạt đã khiến
các nhà quản lý tìm giải pháp khắc phục để có thể giữ những người tài ở lại. Tuy
nhiên, thực tế hiện nay cho thấy công tác quản lý nhân sự ở các đơn vị, đặc biệt


2
trong hệ thống cơng cịn nhiều hạn chế [21]. Xây dựng các giải pháp nhằm thu hút
và duy trì bác sĩ là vấn đề then chốt của công tác quản lý nguồn nhân lực tại các cơ
sở y tế công lập hiện nay.
Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang là Bệnh viện tuyến tỉnh hạng I có
780 giường kế hoạch với 892 biên chế, trong đó có 175 bác sĩ. Trong 03 năm
(2016-2018) công suất sử dụng giường bệnh của Bệnh viện đạt trung bình 140%, số
giường thực kê luôn ở mức trên 1.100, điều này chứng tỏ Bệnh viện ln trong tình
trạng q tải bệnh nhân [2], [3], [4]. Sự quá tải bệnh nhân đã tạo áp lực không nhỏ

đối với bác sĩ và hoạt động chuyên môn của Bệnh viện. Theo Quyết định số
2992/QĐ-BYT ngày 17/7/2015 của Bộ Y tế về phê duyệt kế hoạch phát triển nhân
lực trong hệ thống khám bệnh, chữa bệnh giai đoạn 2015-2020, Bệnh viện tuyến
tỉnh phải đạt tỷ lệ bác sĩ/giường bệnh là 0,2 [5]. Với lượng bệnh nhân quá tải
thường xuyên như thế, lực lượng bác sĩ hiện có của Bệnh viện khơng đủ để phục vụ
vì tỷ lệ bác sĩ/giường bệnh chỉ đạt 0,16 (175/1.100), do đó Bệnh viện cần phải tuyển
dụng thêm 44 bác sĩ nữa mới đủ đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân và
đạt tỷ lệ theo quy định của Bộ Y tế. Tuy nhiên trong 03 năm qua (2016-2018) Bệnh
viện đã không tuyển đủ số lượng bác sĩ theo kế hoạch đề ra, chỉ tuyển được 46 bác
sĩ, đạt 43% so với kế hoạch là 107 bác sĩ, bên cạnh đó có 21 bác sĩ xin nghỉ hưu
trước tuổi, nghỉ việc, bỏ việc (gần bằng một nửa số bác sĩ được tuyển dụng) làm
cho Bệnh viện càng thiếu hụt bác sĩ. Điều này địi hỏi Bệnh viện phải có giải pháp
cấp thiết để vừa thu hút lực lượng bác sĩ mới về, vừa duy trì nguồn lực bác sĩ hiện
hữu nhằm đảm bảo cơng tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân tỉnh nhà và các tỉnh
lân cận.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, chúng tơi tiến hành nghiên cứu “Thực trạng
và một số yếu tố ảnh hưởng đến thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa
Trung tâm Tiền Giang giai đoạn 2016 - 2019” nhằm phân tích và tìm ra những yếu
tố cần thiết trong thu hút, duy trì bác sĩ để Bệnh viện có các giải pháp hoàn thiện
lực lượng bác sĩ tại Bệnh viện trong thời gian tới.


3

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1. Mô tả thực trạng thu hút, duy trì bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm
Tiền Giang giai đoạn 2016 - 2018.
2. Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến thu hút và duy trì bác sĩ tại Bệnh
viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang năm 2019.



4
Chƣơng 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Nguồn nhân lực y tế
1.1.1. Khái niệm về nhân lực y tế
Năm 2006, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra khái niệm về nhân lực y
tế như sau: Nhân lực y tế là tất cả những người tham gia chủ yếu vào các hoạt động
nhằm nâng cao sức khỏe. Theo đó, nhân lực y tế bao gồm những người cung cấp
dịch vụ y tế, người làm công tác quản lý và cả nhân viên giúp việc không trực tiếp
cung cấp các dịch vụ y tế. Nó bao gồm cán bộ y tế chính thức và khơng chính thức
(như tình nguyện viên xã hội, những người chăm sóc sức khỏe gia đình, lương y...),
kể cả những người làm việc trong ngành y tế và những ngành nghề khác như quân
đội, trường học hay các doanh nghiệp [50].
Theo khái niệm về nhân lực y tế của WHO, ở Việt Nam các đối tượng được
gọi là “nhân lực y tế” bao gồm các cán bộ, nhân viên y tế thuộc biên chế và hợp
đồng đang làm việc trong hệ thống y tế công lập (bao gồm cả quân y), trong các cơ
sở đào tạo và nghiên cứu khoa học y/dược và tất cả những người có tham gia vào
các hoạt động quản lý và cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân (như
nhân lực y tế tư nhân, các cộng tác viên y tế, lang y và bà đỡ/mụ vườn) [21].
Trong nghiên cứu của chúng tôi, “nhân lực y tế” chỉ giới hạn là bác sĩ, cịn
những đối tượng khác khơng đưa vào nghiên cứu.
1.1.2. Đặc thù của nhân lực y tế
Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương
đã nêu rõ quan điểm chỉ đạo đối với ngành y tế: “Nghề y là một nghề đặc biệt.
Nhân lực y tế phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và y đức; cần được tuyển chọn,
đào tạo, sử dụng và đãi ngộ đặc biệt” [1].
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng đã phát biểu về đặc trưng của nghề y:
“Ít có nghề nào mà xã hội địi hỏi về phẩm chất và tài năng cao như đối với người
làm công tác y tế. Đó là một nghề đặc biệt, địi hỏi hiểu biết sâu rộng, tấm lòng

nhân ái, sự từng trải và kinh nghiệm, một nghề mà mọi công việc dù là nhỏ, đều có
liên quan đến tính mạng con người và hạnh phúc gia đình …” [16]