<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<b>GIÁO DỤC LIÊM CHÍNH CHO THANH THIẾU NIÊN </b>

<b>Ví dụ từ mười một quốc gia, vùng lãnh thổ </b>

<i>(Sách tham khảo) </i>

<b>Người dịch: Kiều Anh </b>
<b> Thu Quỳnh </b>
<b>Hiệu đính: Kim Thoa </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<b>Lưu ý về bản quyền </b>

<i>Bộ công cụ đặc biệt: Giáo dục liêm chính cho thanh thiếu niên giới thiệu 11 sáng </i>

kiến giáo dục phòng, chống tham nhũng do các văn phòng quốc gia của Tổ chức
Minh bạch Quốc tế và các tổ chức khác triển khai. Bộ cơng cụ này có thể đƣợc tái
bản một phần hoặc toàn bộ chỉ khi nào Ban Thƣ ký của Tổ chức Minh bạch Quốc tế
và tổ chức chịu trách nhiệm thực hiện dự án xác nhận chính xác và cơng nhận.

Nhân viên các văn phòng quốc gia của Tổ chức Minh bạch Quốc tế và các tổ
chức khác cùng các nhà tƣ vấn viết bài trong ấn phẩm này dựa trên kinh nghiệm
ban đầu, các cuộc phỏng vấn và tài liệu tham khảo. Các bài viết chỉ mang tính
chất mơ tả chứ khơng phân tích kỹ lƣỡng, do đó Tổ chức Minh bạch Quốc tế
khơng bảo đảm tính chính xác và hồn thiện của nội dung. Tổ chức Minh bạch
Quốc tế cũng không chịu trách nhiệm về những hậu quả của việc sử dụng tài liệu
này.

Bản quyền thuộc về Tổ chức Minh bạch Quốc tế 2004
Mọi quyền lợi đƣợc bảo đảm

ISBN: 3-88579-126-9
Transparency International

Alt Moabit 96

10559 Berlin
Germany

www.transparency.org
Trang bìa:

Walter F. Osejo Morales,

Giải nhì tại cuộc thi vẽ Nicaragoa 2004
Bìa sau:

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<b>Lời Nhà xuất bản </b>

Theo thống kê của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, hàng năm, trên thế giới có từ 20 đến 40
tỷ USD đƣợc sử dụng để "bôi trơn" các hoạt động đầu tƣ, kinh doanh hoặc thủ tục hành
chính. Hiện nay, vấn đề tham nhũng đang trở thành hiện tƣợng phổ biến, thành câu
chuyện hàng ngày của đời sống chính trị và thậm chí ở một số nƣớc, đã trở thành quốc
nạn. Chính vì vậy, Phịng và chống tham nhũng đƣợc xem là một trong những ƣu tiên
hàng đầu trong chính sách phát triển bền vững tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Hiện nay, chính phủ một số nƣớc đã lồng ghép nội dung phòng, chống tham nhũng vào
chƣơng trình giáo dục ở cả phổ thơng và đại học với tính chất là mơn học chính hoặc nhƣ
một hoạt động ngoại khoá. Trẻ em ngay từ khi còn trên ghế nhà trƣờng đã đƣợc làm quen
với những khái niệm nhƣ tham nhũng, hối lộ, trách nhiệm giải trình, sự minh bạch hay
quyền và nghĩa vụ của cơng dân. Chúng ta có thể tin tƣởng rằng, những giá trị xã hội về
sự trung thực, liêm chính sẽ đƣợc khắc cốt ghi tâm ở thời niên thiếu và rằng giáo dục là
biện pháp phòng ngừa tham nhũng hữu hiệu nhất, tại rất nhiều nƣớc, các trƣờng học đã
triển khai những chƣơng trình giáo dục nhằm ni dƣỡng một thế hệ mới có đƣợc nhận

thức đúng đắn, ứng xử lành mạnh và có bản lĩnh trong cuộc sống góp phần phát triển
kinh tế - xã hội đất nƣớc mình bền vững.

<i><b>Giáo dục liêm chính cho thanh thiếu niên - Ví dụ từ mười một quốc gia, vùng lãnh thổ </b></i>
là cuốn sách viết về những chƣơng trình nhƣ vậy. Đây có thể đƣợc coi là tài liệu tham
khảo giúp bạn đọc có thêm đƣợc thơng tin trong việc nghiên cứu, nắm đƣợc một số biện
pháp trong việc phòng, chống tệ nạn tham nhũng của một số nƣớc trên thế giới đang áp
dụng.

Xin giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc.

<i>Tháng 4 năm 2010 </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

<b>Mục lục </b>

Lời Nhà xuất bản 5

Lời nói đầu 7

Lời cảm ơn 9

Giới thiệu 11

Ngài Heo và siêu nhân William:

Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học (Đặc khu hành chính

Ma Cao) 13

Thuế của bạn đi đâu:

Giáo dục tài chính cho cơng dân (Braxin) 20

Làm việc với các trƣờng đại học:

Chƣơng trình “Cátedra” (Cơlơmbia) 27

Đƣa các “anh hùng chống tham nhũng”

vào trƣờng học (Italia) 37

Giáo dục những nhà lãnh đạo tƣơng lai:

Quản trị tốt trong nhà trƣờng (Dămbia) 44

Đạo đức trong nhà trƣờng:

Một chƣơng trình kiểu mẫu (Mỹ) 54

Thanh niên chống tham nhũng:

Một cuộc thi viết luận quốc gia (Grudia) 63

Lồng ghép chống tham nhũng

vào chƣơng trình giảng dạy (Campuchia) 73

Sức mạnh của thông tin:

Đào tạo phóng viên trẻ (Uganđa) 81

Lớp học không biên giới:

Một cuộc thi toàn quốc (Áchentina) 89

Một ngày chống tham nhũng

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<b>Lời nói đầu </b>

Tham nhũng đang diễn ra phổ biến, nghiêm trọng, phức tạp và trở thành vật cản
lớn cho thành công của công cuộc đổi mới ở Việt Nam (Chiến lƣợc Quốc gia
PCTN đến năm 2020). Do vậy, phòng, chống tham nhũng (PCTN) luôn là nhiệm
vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nƣớc và toàn xã hội ở Việt Nam. Từ năm 1990, Nhà
nƣớc ta đã đẩy mạnh công tác PCTN thông qua nhiều biện pháp. Việc ban hành
<i>Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005, (đƣợc sửa đổi, bổ sung năm 2007), Nghị </i>
<i>quyết số 21/NQ-CP ngày 12-5-2009 của Chính phủ về Chiến lược Quốc gia </i>
<i>phòng, chống tham nhũng đến năm 2020, và việc phê chuẩn Cơng ước Phịng, </i>
<i>chống tham nhũng của Liên hợp quốc (UNCAC) tháng 6 năm 2009 của Nhà </i>
nƣớc Việt Nam đã thể hiện những quyết tâm ngày càng gia tăng của Nhà nƣớc
trong cơng tác PCTN. Theo đó, các biện pháp phịng ngừa tham nhũng thông qua
giáo dục và nâng cao nhận thức của thanh thiếu niên và toàn xã hội về PCTN
cũng đang dần dần đƣợc chú trọng. Cuối năm 2009, Thủ tƣớng Chính phủ đã phê
duyệt Đề án đƣa nội dung PCTN vào chƣơng trình giáo dục, đào tạo, bồi dƣỡng1

.
Tuy nhiên, công tác PCTN ở Việt Nam đến nay vẫn chƣa đạt đƣợc kết quả nhƣ
mong đợi. Cần phải tiếp tục đạt đƣợc nhiều thành quả cụ thể hơn nữa trong công
cuộc PCTN.

Nhằm ủng hộ những nỗ lực của Nhà nƣớc Việt Nam trong cơng tác PCTN nói

chung và trong giáo dục về PCTN nói riêng, Tổ chức Hƣớng tới Minh bạch (TT)
- Cơ quan đầu mối Quốc gia của Tổ Chức Minh Bạch Quốc tế (TI) tại Việt Nam
<i><b>trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn sách: “Giáo dục thanh thiếu niên về sự </b></i>
<i><b>liêm chính – Ví dụ từ 11 quốc gia, vùng lãnh thổ”. Việc xuất bản cuốn sách </b></i>
này bằng tiếng Việt là một trong những kết quả quan trọng trong Chƣơng trình
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

<i><b>hoạt động của TI tại Việt Nam: “Tăng cường nhu cầu phòng, chống tham nhũng </b></i>
<i><b>trong Chính phủ, khu vực tư nhân và xã hội, giai đoạn 2009-2012”- một Chƣơng </b></i>
trình thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của TI trong việc phối kết hợp chặt chẽ với
các đối tác quan trọng ở Việt Nam nhằm ủng hộ những nỗ lực quốc gia trong
PCTN.

Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ tài chính từ phía các nhà tài trợ
<b>Chƣơng trình TI ở Việt Nam: Bộ hợp tác phát triển Anh (DFID), Cơ quan </b>
<b>Viện trợ Ai len (IrishAid), Đại sứ quán Thụy Điển và Đại sứ quán Phần Lan </b>
đã hợp tác để xuất bản cuốn sách này.

<b>Tổ chức Hướng tới Minh bạch hy vọng rằng từ kinh nghiệm của 11 quốc gia </b>
và vùng lãnh thổ về giáo dục liêm chính cho thanh thiếu niên do TI mang đến sẽ
giúp cho các nhà hoạt động giáo dục của các cơ quan chính phủ, phi chính phủ,
giáo viên, học sinh và những ai quan tâm đến chủ đề Giáo dục tính liêm chính
cho thế hệ trẻ có thêm những tài liệu tham khảo để từ đó có những ý tƣởng sinh
động và sáng tạo lồng ghép nội dung PCTN vào chƣơng trình giáo dục tại Việt
Nam.

Trân trọng đƣợc giới thiệu cùng bạn đọc!

<b>Nguyễn Thị Kiều Viễn </b>
Giám đốc điều hành

Tổ chức Hƣớng tới Minh bạch (TT)

Cơ quan đầu mối Quốc gia của Tổ chức Minh bạch Quốc tế tại Việt Nam

<i>Email: </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

<b>Lời cảm ơn </b>

Tôi xin cảm ơn những ngƣời đã đóng góp vào ấn phẩm đặc biệt này. Họ đã chia
sẻ kinh nghiệm với hy vọng sẽ truyền cảm hứng cho những ngƣời khác. Tôi xin
cảm ơn Jesse Garcia và Stephanee Mousley vì đã giúp biên tập cuốn sách, cảm
ơn Victoria Jennett đã giúp chuẩn bị cho việc xuất bản. Xin gửi lời cảm ơn tới
các nhân viên chƣơng trình khu vực tại Ban Thƣ ký của Tổ chức Minh bạch quốc
tế vì đã hỗ trợ chúng tơi và có những lời bình xác đáng.

Ngồi ra, tơi cũng xin ghi nhận Bộ Hợp tác và Phát triển Kinh tế Đức đã tài trợ
cho dự án này.

Các bức tranh sử dụng trong Bộ công cụ của những ngƣời chống tham nhũng
đƣợc lấy từ cuộc thi ảnh và tranh vẽ dành cho thanh thiếu niên với tính chất là
một phần của Hội nghị chống tham nhũng Trung Mỹ lần thứ nhất diễn ra tại
Managoa, Nicaragoa, vào ngày 26 và 27 tháng 2 năm 2004, do Tổ chức Hợp tác
Kỹ thuật Đức tài trợ. Xin cảm ơn vì đã cho phép chúng tôi sử dụng chúng.

<i>Bettina Meier </i>

Ban Thƣ ký Tổ chức Minh bạch Quốc tế
Giáo dục Phòng, chống tham nhũng
Béclin, tháng 11-2004

<i>Bạn đọc thân mến, </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

hoặc điền vào mẫu đánh giá trên trang web

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

<b>Giới thiệu </b>

Giáo dục là cốt lõi của phòng ngừa tham nhũng. Luật pháp và các quy định dù có
rõ ràng đến đâu, các thiết chế đƣợc thiết kế tốt đến mức nào cũng khó ngăn đƣợc
tham nhũng, trừ phi các cơng dân tích cực u cầu chính phủ và các thiết chế
phải có trách nhiệm giải trình.

Thái độ và kỳ vọng của cơng dân có vai trị chủ yếu trong xây dựng một nền hành
chính cơng hiệu quả. Vì vậy, thúc đẩy thái độ khơng khoan nhƣợng với tham nhũng là
trọng tâm hoạt động của Tổ chức Minh bạch Quốc tế. Giáo dục đạo đức cho thanh
thiếu niên có thể giúp phá vỡ vòng tham nhũng, bởi, thanh niên ngày nay sẽ là các nhà
lãnh đạo mai sau.

Song, giáo dục phịng ngừa tham nhũng khơng thơi thì chƣa đủ. Mơi trƣờng nuôi
dƣỡng trẻ em là yếu tố quyết định hình thành nên quan điểm của chúng. Giáo dục
đạo đức cần là một phần trong nỗ lực tổng thể nhằm cải tiến việc quản lý và giảm
tham nhũng. Trong khn khổ này, trẻ em phải có một mơi trƣờng học tập thích hợp
và lành mạnh, đề cao sự liêm chính.

Vì vậy, để có tính thuyết phục, giáo dục phòng, chống tham nhũng cần gắn với đời
sống hàng ngày của học sinh và giải quyết những tình huống đạo đức khó xử thực
tế, những xung đột lợi ích và các vụ tham nhũng.

Bộ công cụ của những ngƣời phòng, chống tham nhũng này chủ yếu giới thiệu
những kinh nghiệm giáo dục thanh thiếu niên của các tổ chức xã hội là chủ yếu. Dù

tiếp cận chủ đề từ nhiều khía cạnh khác nhau, gồm giáo dục giá trị và đạo đức, nhân
quyền và giáo dục cơng dân, song họ đều có chung mục đích: củng cố quan điểm và
yêu cầu của thanh thiếu niên về trách nhiệm giải trình, đồng thời, xây dựng lịng tin
vào chính phủ và khu vực cơng.

Mọi dự án đề cập trong cuốn sách này đều do các Văn phòng quốc gia của Tổ
chức Minh bạch Quốc tế gợi ý. Họ cũng thiết kế và triển khai phần lớn số dự án
này. Các dự án có một số khác biệt sau:

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

thêm chứng chỉ khi tham gia tranh luận về chống tham nhũng ở trƣờng. Tƣơng tự, ở
Campuchia, giáo dục phòng, chống tham nhũng đƣợc đƣa vào các lớp học kinh tế tại
nhà và lớp học ngôn ngữ thông thƣờng. Cịn tại Mơnđơva, trong chƣơng trình cắm
trại ngoại khóa cho trẻ em từ 14 đến 16 tuổi có dành một ngày cho chủ đề chống
tham nhũng.

Thứ ba, tuy hầu hết các dự án đều xuất phát từ các tổ chức xã hội, song cũng có
vài dự án do các cơ quan công quyền triển khai. Tại Braxin, Trƣờng Tài chính Xao
Paolơ có chƣơng trình giáo dục tài chính ở trƣờng trung học, cịn tại Ma Cao,
chƣơng trình học do Uỷ ban chống tham nhũng đƣa ra. Chúng tơi kết hợp các dự
án này bởi chúng có phƣơng pháp giáo dục phòng, chống tham nhũng rất thú vị.
Mọi dự án đề cập ở đây đều có chung một khó khăn: rất khó đánh giá tác động
của chúng bởi việc tài trợ cho những dự án hạn chế về thời gian thƣờng không
cho phép đánh giá dài hạn. Tuy nhiên, mọi đóng góp đều thể hiện những phƣơng
pháp mới mẻ nhằm làm thay đổi thái độ và thói quen gắn liền với những cải cách
khu vực công.

Các dự án đề cập trong cuốn sách này không nhằm đƣa ra giải pháp. Thay vào đó, tài
liệu này chỉ đƣa ra ý tƣởng về các phƣơng pháp có thể sử dụng để củng cố quan điểm
và khả năng phòng, chống tham nhũng của thanh thiếu niên. Mục đích chính là truyền
cảm hứng và khuyến khích các thành phần trong xã hội, giúp khơi gợi những tƣ tƣởng

mới cho các nhà giáo dục trong Phòng, chống tham nhũng.

<i>Bettina Meier </i>

Ban Thƣ ký tổ chức Minh bạch Quốc tế
Giáo dục chống tham nhũng

</div>
<span class='text_page_counter'>(11)</span><div class='page_container' data-page=11>

<b>Giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học </b>

<b>(Đặc khu hành chính Ma Cao) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Chƣơng trình Thế hệ mới Trung thực nhằm vào học sinh tiểu học từ lớp 4 đến
lớp 6. Đƣợc Uỷ ban Chống tham nhũng (CCAC) của Ma Cao thiết kế, chƣơng
trình nhằm tăng cƣờng nhận thức của thanh thiếu niên về tầm quan trọng của sự
liêm chính thơng qua các hoạt động nhƣ đóng vai và thảo luận. Một khu vực sân
chơi đặc biệt có tên "Thiên đƣờng của sự liêm chính" đã đƣợc xây dựng để phục
vụ cho việc học tập sáng tạo. Sáu tháng sau khi bắt đầu vào tháng Giêng năm
2004, CCAC đã đón 10.000 học sinh đến thăm.

<b>Bối cảnh </b>

Ngày 20-12-1999, lãnh thổ trƣớc đây thuộc quyền cai quản của Bồ Đào Nha đã
đƣợc trao trả về Trung Quốc, và Đặc khu hành chính Ma Cao (SAR), Trung
Quốc ra đời. Theo Điều 59 Luật cơ bản của SAR, Uỷ ban Chống tham nhũng đã
đƣợc thành lập. Uỷ ban này hoạt động độc lập và Uỷ viên chịu trách nhiệm trƣớc
Ban điều hành.

</div>
<span class='text_page_counter'>(12)</span><div class='page_container' data-page=12>

<b>Các ấn phẩm của CCAC </b>

<b>Dự án </b>

<b>“Chương trình diễn ra xn sẻ. Nhờ cách diễn đạt dễ hiểu của người hướng </b>
<b>dẫn, học sinh có thể nắm được </b>
<b>tầm quan trọng của sự liêm chính.” </b>
<i>Giáo viên, giấu tên </i>

Khi Uỷ ban xây dựng chi nhánh đầu tiên vào đầu năm 2003, một trong những
mục tiêu của nó là tăng cƣờng nhận thức về sự liêm chính cho thanh thiếu niên.
Một Uỷ ban giáo dục thanh thiếu niên đặc biệt đã đƣợc thành lập tại Bộ phận
quan hệ cộng đồng trong CCAC với nhiệm vụ thiết kế và thực thi chƣơng trình.
Uỷ ban phát triển những cơng cụ cho cả trẻ em và thanh thiếu niên.

<b>Thiên đường của sự liêm chính – một sân chơi tương tác </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(13)</span><div class='page_container' data-page=13>

Để thực hiện đƣợc mục tiêu này, khu vực "Thiên đƣờng của sự liêm chính" trong
văn phòng chi nhánh đã đƣợc xây dựng đặc biệt dành cho học sinh tiểu học.
Nhằm truyền tải thông điệp một cách tƣơng tác và lý thú, khu vực này đƣợc thiết
kế giống một sân chơi hơn là một phòng học trang trọng để giúp học sinh cảm
thấy dễ chịu và mạnh dạn phát biểu.

Với niềm tin rằng, giáo dục về sự liêm chính có thể thực hiện theo cách thú vị
hơn cách “thuyết giáo” truyền thống, Uỷ ban quyết định hoạt động của trung tâm
sẽ là kể chuyện và thảo luận tƣơng tác về các trƣờng hợp. Thông qua các phƣơng
tiện đa truyền thơng và các trị chơi tƣơng tác, những chủ đề về sự liêm chính
nhƣ trung thực, dũng cảm bảo vệ công lý và sự ngay thẳng đã đƣợc truyền tải tới
các vị khách trẻ tuổi.

Chƣơng trình muốn truyền đạt những thơng điệp sau:

 Liêm chính và trung thực là những giá trị xã hội quan trọng cần đƣợc trân
trọng.

 Tham nhũng là điều không thể dung thứ và có hại cho tất cả mọi ngƣời trong
xã hội.

 Tất cả mọi ngƣời, kể cả thanh thiếu niên, đều có thể góp phần xây dựng một
xã hội không tham nhũng bằng cách hãy là một ngƣời trung thực và có trách
nhiệm.

Nhà trƣờng thƣờng phân học sinh theo lớp. Có các nhóm từ bốn đến sáu học sinh
trong một buổi hƣớng dẫn và tƣơng tác kéo dài một giờ. Do hầu hết trẻ em đều tò
mò về Uỷ ban nên chúng rất thích đến thăm CCAC. Các cán bộ giáo dục của
CCAC hoạt động với tƣ cách là những ngƣời lãnh đạo hoạt động, ngƣời trình
diễn múa rối và ngƣời hƣớng dẫn trong từng hoạt động cụ thể. Họ cũng chịu
trách nhiệm xúc tiến các chuyến thăm nói trên.

</div>
<span class='text_page_counter'>(14)</span><div class='page_container' data-page=14>

bản hoạt động chống tham nhũng của Uỷ ban tại Ma Cao.

<b>Làng Sen </b>

Trẻ em đến thăm "Thiên đƣờng của sự liêm chính", đầu tiên sẽ thăm phòng
tƣơng tác có tên Làng Sen. Sen là cái tên đặc biệt bởi nó khơng chỉ tƣợng trƣng
cho sự liêm chính trong văn hố Trung Hoa mà cịn là tinh tuý của Đặc khu hành
chính Ma Cao. Khi lấy tên Sen đặt cho phòng hoạt động, trẻ em sẽ gắn liền Làng
Sen với Ma Cao.

</div>
<span class='text_page_counter'>(15)</span><div class='page_container' data-page=15>

<b>Răng Lớn, Siêu nhân William, ngài Heo và Clarina </b>

<b>Biểu diễn múa rối </b>

Những kỹ thuật kể chuyện khác gồm múa rối và trình diễn máy tính cũng đƣợc
sử dụng tuỳ theo độ tuổi của trẻ em để khiến chúng thích thú hơn. Trong một
màn múa rối khuyến khích sự trung thực, các em đƣợc yêu cầu thảo luận và ra
quyết định về một trong bốn nhân vật chính: chúng sẽ nói dối để đổi lấy “quà
tặng” hay vẫn trung thực. Cuối cùng, hƣớng dẫn viên sẽ giải thích cho các em
tầm quan trọng của sự chính trực cũng nhƣ hậu quả của hành vi dối trá. Với
những em đang tầm tuổi thiếu niên, Uỷ ban sẽ chiếu những video ngắn về các
vấn đề đạo đức hàng ngày, giúp chúng liên hệ với bản thân dễ dàng hơn.

</div>
<span class='text_page_counter'>(16)</span><div class='page_container' data-page=16></div>
<span class='text_page_counter'>(17)</span><div class='page_container' data-page=17>

Từ khi chƣơng trình Thế hệ mới trung thực đƣợc tiến hành từ tháng Giêng đến tháng
Bảy năm 2004, hơn 10.000 học sinh đã đến thăm "Thiên đƣờng của sự liêm chính".
Phản hồi của giáo viên đƣợc thu thập qua bảng câu hỏi. Sau chuyến thăm, một số
trƣờng đã yêu cầu học sinh viết bài luận ngắn. Nhìn chung, những bài luận này là
bằng chứng cho thấy học sinh có ấn tƣợng tích cực và hồn tồn thấu hiểu thơng điệp
đƣợc truyền tải.

Một yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả của chƣơng trình, đó là quy mơ nhóm: một
lớp lớn với 40 học sinh có thể khiến việc thảo luận khó khăn hơn. Để giải quyết
vấn đề này, lớp học đƣợc phân thành các nhóm trong q trình thảo luận và giới
thiệu. Mỗi nhóm sẽ bầu ra trƣởng nhóm để trình bày kết quả thảo luận. Thực tế
cho thấy, các nhóm nhỏ hơn (từ bốn đến năm học sinh) sẽ có kết quả thảo luận
tốt hơn.

Cuối cùng, Uỷ ban cũng đƣợc hƣởng lợi từ chƣơng trình của nhà trƣờng vì họ
có đƣợc những thơng tin mới nhất về suy nghĩ và ý tƣởng của trẻ em. Những
điều đó có thể đƣợc sử dụng để tham khảo cho việc phát triển công cụ giáo dục
trong tƣơng lai và giúp tăng cƣờng sự minh bạch của Uỷ ban, khiến trẻ em nói
<b>riêng và cơng dân nói chung dễ tiếp cận hơn. </b>

<b>Mơ tả dự án: Bộ phận quan hệ cộng đồng của CCAC </b>

<b>Để có thêm thơng tin, xin hãy liên hệ: </b>

Bà Athena Kong hoặc Ông Hin Chi, Chan
<b>Địa chỉ: </b>

Community Relations Department

Commission Against Corruption of Macao SAR
14/F Dynasty Plaza Building

Alameda Dr. Carlos D’Assumpcao,
Macao (Via Hong Kong)

</div>
<span class='text_page_counter'>(18)</span><div class='page_container' data-page=18>

<b>Thuế của bạn đi đâu: </b>

<b>Giáo dục tài chính cho cơng dân (Braxin) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Việc cơng dân đƣợc thơng tin đầy đủ có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống
tham nhũng và lãng phí tài chính cơng. Để giúp cơng chúng hiểu về các vấn đề
tài chính và tăng cƣờng nhận thức của học sinh về quyền và nghĩa vụ của họ với
tƣ cách là cơng dân và ngƣời đóng thuế, Bộ Tài chính và Giáo dục1

bang Xao
Paolơ, Braxin, đã tập hợp lực lƣợng và xây dựng chƣơng trình giáo dục tài chính
cho cơng dân.

Hiện tại, 518 trƣờng học của bang ở Xao Paolô đang tham gia một dự án thí
điểm giới thiệu giáo dục tài chính với tính chất một mơn học thƣờng xun. Từ

năm 2005, tất cả 6.000 trƣờng học ở Xao Paolô đều mong muốn tiến hành các
hoạt động này.

Chƣơng trình do ngân sách Bộ Tài chính bang tài trợ.

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Giáo dục tài chính giúp đầu óc ta sáng láng và khiến công dân hiểu được tầm </b>
<b>quan trọng của việc đóng thuế. Nó cũng thúc đẩy cơng dân tham gia đời sống chính </b>
<b>trị của đất nước và kiểm sốt chi tiêu cơng. Dự án này </b>
<b>góp phần quan trọng nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng chúng ta.” </b>

<i>Huguette Theodoro da Silva Faria (57), giáo viên </i>
Braxin là đất nƣớc của những đối lập, rất nhiều nơi cịn tồn tại tình trạng bất bình

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(19)</span><div class='page_container' data-page=19>

cùng và đói khổ. Tuy nhiên, họ khơng chỉ nghèo khổ mà sự an tồn của họ cũng
bị đe doạ.

<b>Một cán bộ đang giải thích cơng việc của mình </b>

Để giải quyết tình trạng bất bình đẳng xã hội và cung cấp những dịch vụ cơ bản
cho ngƣời nghèo thì cần rất nhiều tiền. Những công dân Braxin, ngƣời tài trợ cho
ngân sách qua việc đóng thuế, nên hiểu rằng tiền cơng phải đƣợc chi cho lợi ích
cơng. Song, kho bạc lại thâm hụt do tình trạng trốn thuế, tham nhũng và lãng phí,
và đƣơng nhiên các công dân tỏ ra lãnh đạm khi các khoản tiền cơng đi chệch
hƣớng. Nói chung, dƣờng nhƣ ngƣời ta chƣa hiểu khái niệm lợi ích cơng và thực
tế rằng tài sản nhà nƣớc thuộc về công dân.

</div>
<span class='text_page_counter'>(20)</span><div class='page_container' data-page=20>

xã hội kiểm sốt chi tiêu cơng.

<b>Dự án </b>

<b>“Mọi thứ khơng phải là trị chơi, mà qua đó, ta học được </b>
<b>rất nhiều điều. Ví dụ, sử dụng và điền vào một tấm séc thế nào, </b>
<b>mục đích của hố đơn, tính tốn phần trăm ra sao, bn bán kiểu gì. Quan </b>

<b>trọng hơn cả, điều tơi khơng thể hình dung được, là mọi thứ </b>
<b>học được giờ đây tôi đều sử dụng hàng ngày”. </b>

<i>Tamires Helena Cêra (16), học sinh </i>

Chƣơng trình giáo dục tài chính do một nhóm cán bộ thuộc Bộ Giáo dục và Bộ Tài
chính bang Xao Paolơ (và trƣờng Tài chính) tiến hành. Chƣơng trình là một nỗ lực
lâu dài nhằm thay đổi hành vi của ngƣời dân.

<b>Tập huấn </b>

Cho đến nay, hơn 35.000 ngƣời đóng thuế, các chun gia kế tốn, luật sƣ, các
sinh viên đại học đã đƣợc tập huấn về những nghĩa vụ tài chính, thơng qua các
buổi thảo luận và hội nghị truyền hình. Ngƣời đóng thuế đƣợc tập huấn để hiểu
rằng tiền cơng có đƣợc phần lớn là từ thuế, và việc chi tiêu công phải do ngƣời
dân kiểm soát và thực hiện tránh tham nhũng và lãng phí.

Việc tập huấn đƣợc thực hiện theo nhiều hình thức: các bài giảng, hội thảo chun
đề, hội nghị truyền hình, đóng vai, video, sách và tranh luận.

Các thơng điệp chính đƣợc truyền tải:

 Không gian công cộng và tài sản nhà nƣớc thuộc về nhân dân. Họ có quyền
sở hữu chứ không phải là tài sản của các thống đốc.

 Cán bộ đóng vai trò quan trọng trong q trình giúp cơng dân thực hiện
quyền và nghĩa vụ của mình một cách hiệu quả.

</div>
<span class='text_page_counter'>(21)</span><div class='page_container' data-page=21>

soát.

<i>Năm 1997, chƣơng trình thực hiện một video cho trẻ em có tên gọi Giấc mơ của </i>
<i>Betinho. Trong video này, một cậu bé mơ về một nơi mà sữa đƣợc phân phát </i>
miễn phí cho trẻ em nghèo. Trong giấc mơ, có hai mụ phù thủy vô cùng độc ác:
một mụ ngăn không cho bò ăn cỏ (mụ phù thuỷ tham nhũng và trốn thuế), cịn
mụ kia phân phát sữa bị mà khơng có tiêu chuẩn nào cả (phù thủy tham nhũng
và lãng phí). Các em rất thích video này và thƣờng có những bài luận hoặc bức
vẽ rất đẹp về video, thể hiện rằng chúng rất hiểu thông điệp đƣợc truyền tải.

<b>Học sinh thăm quan két sắt lịch sử của Bộ Tài chính </b>

<b>Giáo viên tập huấn </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(22)</span><div class='page_container' data-page=22>

lớp học. Mỗi trƣờng có hai giáo viên đƣợc mời đến tham dự hội thảo gồm có
trình chiếu video và giảng về Luật ngân sách và Luật trách nhiệm tài chính2

.
Ngồi ra, giữa những cán bộ Bộ Tài chính và những ngƣời tham gia cịn có một
cuộc tranh luận. Các giáo viên đƣợc cấp vài cuốn sách và video để xúc tiến giảng
dạy tài chính trong trƣờng. Từ năm 1999 đến năm 2002, đã có hơn 70 cuộc hội
thảo đƣợc tổ chức.

<b>Chương trình tham quan: Bộ Tài chính mở cửa </b>

Từ năm 2001, Bộ Tài chính đã tổ chức các nhóm đến thăm Bộ, gồm giáo viên,
học sinh, ngƣời già và những ngƣời khác. Ngƣợc lại, các cán bộ Bộ Tài chính
cũng đến thăm các trƣờng để tranh luận về tài chính cơng và nghĩa vụ công dân
với học sinh và giáo viên. Hai chƣơng trình tham quan đƣợc gọi là Bộ Tài chính
mở cửa và Bộ Tài chính đến trƣờng học. Mục đích là giúp cơng dân quen với các
hoạt động của Bộ Tài chính và hiểu về việc quản lý ngân sách công. Từ tháng
Giêng năm 2001 đến tháng Bảy năm 2004, đã có hơn 25.000 ngƣời tham gia.

<b>Đưa giáo dục tài chính vào chương trình dạy học thường xuyên </b>

<b>“Trường học là nơi nâng cao nhận thức. Ngoài việc giảng dạy </b>
<b>kiến thức, giáo viên có trách nhiệm truyền đạt các nguyên tắc </b>
<b>và cảm nhận cho học sinh, thúc đẩy nhận thức về trách nhiệm </b>
<b>công dân, và như Paulo Freire nói, “thực hành hành động chính trị </b>
<b>về giáo dục trong thực tiễn sư phạm””. </b>
<i>Luciana Mazucante Guanais, thanh tra thuế của bang </i>

Giáo dục tài chính cho thanh niên sẽ hiệu quả nhất nếu nó nằm trong kế hoạch
giảng dạy của nhà trƣờng. Để đƣa giáo dục tài chính vào chƣơng trình thƣờng
xun, khơng thể thiếu sự tham gia của Bộ Giáo dục. Vì vậy, để thành công,
cần kết hợp giữa Bộ Tài chính, trƣờng tài chính và Bộ Giáo dục. Hiện tại,
chƣơng trình kết hợp có mục đích giới thiệu giáo dục tài chính với tính chất là
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(23)</span><div class='page_container' data-page=23>

điểm cũng đang đƣợc triển khai tại 518 trƣờng học của 9 thành phố trong bang.
Những giáo viên chịu trách nhiệm về phối hợp giảng dạy giữa 518 trƣờng này đã
đƣợc tập huấn qua các hội nghị truyền hình và hội thảo. Chủ đề tập huấn gồm:
Giáo dục tài chính và tầm nhìn mới về chƣơng trình học; Các chỉ số tài chính, xã
hội và kinh tế của Braxin và bang Xao Paolô; Ngân sách công đến từ đâu và chi
tiêu công đƣợc thực hiện ra sao.

Những giáo viên đã đƣợc tập huấn chịu trách nhiệm phát tài liệu và giảng dạy
về tài chính cho đồng nghiệp và học sinh trong trƣờng. Trong học kỳ này, đã
triển khai những hội nghị truyền hình giám sát các hoạt động đã đƣợc tiến hành
và đến cuối năm sẽ tổ chức sự kiện chia sẻ kinh nghiệm.

Trong hai năm tới, các hoạt động sẽ đƣợc mở rộng ra tất cả các trƣờng học ở Xao
Paolô.

<b>Kết quả và khuyến nghị </b>

Để đánh giá tác động của chƣơng trình giáo dục tài chính, cần xem các bài luận
của học sinh và báo cáo của giáo viên từ năm 1995. Đây là những tài liệu rất thú
vị, cho thấy giáo viên và học sinh rất hiểu về các nghĩa vụ tài chính và cơ chế
giám sát chi tiêu của xã hội.

Giữ quan hệ tốt với giới truyền thông là điều rất quan trọng. Bộ Tài chính đã
cơng bố chƣơng trình giáo dục tài chính qua báo đài địa phƣơng vốn rất chào đón
các hoạt động này.

Đƣa giáo dục tài chính thƣờng xuyên vào trƣờng học khơng dễ chút nào. Ban
đầu, đó thực sự là một thách thức khi nhà trƣờng tiếp cận vấn đề nghĩa vụ cơng
dân và tài chính cơng một cách tản mát và thiếu nhất quán. Tài chính vẫn chƣa
trở thành môn học thƣờng xuyên. Do vậy, rất nhiều giáo viên xem giáo dục tài
chính là đặc quyền của Bộ Tài chính. Song, khi sự hợp tác giữa Bộ Tài chính và
Bộ Giáo dục đã chín muồi, nhận thức này đã thay đổi.

</div>
<span class='text_page_counter'>(24)</span><div class='page_container' data-page=24>

dẫn chứng chính quyền thời kỳ trƣớc đó.

Kết luận lại, sự kết hợp giữa các cơ sở tài chính và giáo dục đã chứng tỏ hiệu quả
tích cực đối với nhận thức chung về thuế và giám sát chi tiêu. Khơng nghi ngờ gì

nữa, nhận thức đó là yếu tố nền tảng cho việc xây dựng một đất nƣớc Braxin dân
chủ.

<b>Mô tả dự án: Heleny Uccello Gama Meirelles Barreto, Nguyên Giám đốc </b>
Trƣờng Tài chính Xao Paolô, và Cássio Roberto Junqueira de Sousa, nguyên
Điều phối viên giáo dục tại Trƣờng Tài chính.

<b>Để có thêm thơng tin, xin hãy liên hệ: </b>

Bà Heleny Uccello Gama Meirelles Barreto theo địa chỉ email:

<b>Địa chỉ: </b>

Transparencia Brasil

Rua Francisco Leitão 339, conjuncto 122
CEP 05414-025

São Paulo, SP
Brasil

Tel: 55-11-3062-3436
Fax: 55-11-3062-3436

</div>
<span class='text_page_counter'>(25)</span><div class='page_container' data-page=25>

<b>Làm việc với các trường đại học: </b>

<b>Chương trình "Cátedra" (Cơlơmbia) </b>

<b>Tóm tắt </b>

<i>Chƣơng trình "Cátedra" là </i>
một sáng kiến của các trƣờng
<i>đại học do "Transparencia </i>
<i>por Colombia", thành viên của </i>
Tổ chức Minh bạch Quốc tế
<i>tại Côlômbia, xúc tiến với sự </i>
hỗ trợ của một số cơ sở giáo
dục cao học ở Côlômbia.1
<i>"Cátedra" tán thành việc xây </i>
dựng cơ sở đạo đức cho nghề
nghiệp tƣơng lai qua việc
cung cấp các cơng cụ giáo dục

và đồn kết các nhà lãnh đạo khu vực công và các tổ chức tƣ nhân, các học viện,
<i>đại học và sinh viên. Do đó, "Cátedra" thúc đẩy việc các tổ chức đƣơng thời suy </i>
ngẫm về những giá trị và thách thức đạo đức, nhấn mạnh việc xây dựng lợi ích
cơng. Chƣơng trình minh họa việc sử dụng phƣơng pháp đa hợp phần, áp dụng
phƣơng pháp giảng dạy tƣơng tác và liên hệ thực tế, kết hợp với sự hỗ trợ và
<i>triển khai của giáo viên. Chƣơng trình do "Transparencia por Colombia" thiết kế </i>
vào tháng 9 năm 2001 và triển khai lần đầu năm 2002. Các nhà tài trợ gồm Shell,
<i>Merck Sharp và Dohme, các trƣờng đại học thành viên và "Transparencia por </i>
<i>Colombia". </i>

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(26)</span><div class='page_container' data-page=26>

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Cátedra giúp tôi lấy lại niềm hy vọng vào sinh viên ngày nay, </b>
<b>hy vọng vào một đất nước tươi đẹp hơn cho tôi và cho họ. Họ sẽ là những </b>

<b>người quyết định rằng các thế hệ trước đã không dám </b>
<b>hành động để xây dựng đất nước.” </b>
<i>Andrés Morales, Giáo sư, người cổ vũ </i>
<i>Các giá trị của Cátedra trong các buổi </i>
<i>thảo luận về hành động </i>

Theo Chỉ số cảm nhận về tham nhũng (CPI) của Tổ chức Minh bạch Quốc tế
năm 2004, Côlômbia vẫn ở mức 3,8/10, đứng thứ 60 trên 146 nƣớc. Một phân
tích gần đây của Hệ thống Liêm chính quốc gia Côlômbia đã ghi nhận sự dũng
cảm và sức mạnh của ngƣời dân Côlômbia, nhƣng cũng cảnh báo về sự yếu ớt
của các thiết chế cũng nhƣ sự lạm quyền của các nhà lãnh đạo. Cơ quan này
đánh giá cao sự đóng góp của hàng triệu ngƣời trung thực, ngày ngày nỗ lực và
hy sinh vì sự tiến bộ của đất nƣớc…, song, cũng gióng lên hồi chuông về sự
xuống cấp của các giá trị và nguyên tắc ở các cấp chính quyền, trong giới lãnh
đạo chính trị và trong chính phủ2

cũng nhƣ khu vực tƣ nhân.

Do vậy, bất cứ chiến lƣợc phòng, chống tham nhũng nào cũng cần bao gồm việc
xây dựng đạo đức cho các nhà lãnh đạo tƣơng lai của các tổ chức công và tƣ,
những ngƣời sẽ tác động đến các quyết định ảnh hƣởng đến sự liêm chính của đất
nƣớc ở nhiều mức độ khác nhau.

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(27)</span><div class='page_container' data-page=27>

<b>Ông José B. Toro, Chủ nhiệm khoa giáo dục tại Đại học Javeriana </b>
<b>đang phát biểu tại cuộc thảo luận về trách nhiệm xã hội </b>

Tuy nhiên, giáo dục đại học ngày nay có xu hƣớng tập trung vào các yếu tố
kỹ thuật để có việc làm tốt trong tƣơng lai mà lờ đi trách nhiệm xã hội.

Cơlơmbia cần những cơng dân có thể giám sát về mặt xã hội để ngăn ngừa
tham nhũng. Các trƣờng đại học có thể khuyến khích thanh niên tham gia vào
các hoạt động xã hội có trách nhiệm cũng nhƣ có thể thúc đẩy các cuộc tranh
luận công khai về chủ đề đạo đức trong các vấn đề cơng.

<b>Chương trình "Cátedra" bắt đầu như thế nào? </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(28)</span><div class='page_container' data-page=28>

nghề nghiệp của họ với tƣ cách là các nhà lãnh đạo kinh doanh. Mặt khác, thông
<i>qua các hoạt động kinh doanh, "Transparencia por Colombia" xác định nhu cầu </i>
nâng cao đạo đức trong lĩnh vực này và đƣa ra giải pháp phòng, chống tham
nhũng trên cơ sở giáo dục đạo đức cho các doanh nhân tƣơng lai.

Giai đoạn đầu của sáng kiến này đƣa ra một cuộc khảo sát đƣợc tiến hành ở bảy
trƣờng đại học ở Côlômbia3

nhằm xác định các phƣơng pháp mà sinh viên sử
dụng để xây dựng đạo đức và để xem đã có dự án nào loại này tồn tại chƣa.
Cùng lúc đó, các bài kiểm tra thí điểm của "Cátedra" cũng đƣợc hoàn thành với
các sinh viên của hai trƣờng đại học.

<b>Các đối tác trong giáo dục đạo đức </b>

<b>“Tơi vẫn có thành kiến về các buổi nói chuyện về đạo đức và ln lý… </b>
<b>nhưng tơi nhận thấy rằng Cátedra không thuộc loại giảng dạy này. </b>

<b>Tơi ở trong một nhóm sinh viên cũng giống như tôi, muốn một </b>
<b>đất nước tốt hơn, muốn chống lại những việc xấu xa làm hủy hoại </b>
<b>đất nước. Cátedra tiếp cận đạo đức từ góc độ rất thú vị: </b>
<b>Thơng qua hội thảo, đóng vai và tranh luận, chứ không phải </b>
<b>qua những bài giảng cũ kỹ buồn tẻ.” </b>

<i>Ricardo Ojeda Arias, Sinh viên Quản trị kinh </i>

<i>doanh tại Đại học Andes </i>

Bƣớc tiếp theo tập trung vào thiết kế dự án trên cơ sở hợp tác giữa
<i>"Transparencia por Colombia", các hãng tƣ nhân nhƣ Shell và những trƣờng đại </i>
học có quan tâm. Dự định là tạo ra một không gian để cho các trƣờng đại học có
thể xây dựng đạo đức theo phƣơng pháp thực tế và có sự tham gia, nhờ đó, sinh
viên, giáo viên và các chuyên gia có thể đƣa ra câu hỏi và phân tích những tình
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(29)</span><div class='page_container' data-page=29>

chính để xây dựng dự án và phối hợp khi bàn bạc ban đầu về dự án.

<i>Trong học kỳ đầu năm 2002, "Transparencia por Colombia" bắt đầu giới thiệu </i>
<i>các hoạt động tại ba trƣờng đại học - "Politécnico Grancolombiano", Đại học </i>
Andes và Trƣờng quản lý cao cấp (CESA). Học kỳ hai 2002, chứng kiến sự hợp
tác của bốn trƣờng4

và hiện tại 15 trƣờng khắp Bôgôta và Cáctahêna (Cartagena)
đã tham gia.

<b>Cátedra hiện nay làm gì? </b>

<i>Mục đích chính của "Cátedra" là góp phần xây dựng đạo đức cho sinh viên đại </i>
học, những ngƣời sẽ trở thành lãnh đạo các cơ quan nhà nƣớc và tổ chức tƣ nhân,
nhờ đó họ có thể hành động vì lợi ích cơng và đấu tranh phịng, chống tham
nhũng trong tƣơng lai.

<i>"Cátedra" có cấu trúc nhƣ sau: </i>

i) Uỷ ban quản lý gồm các hiệu trƣởng và thành viên hội đồng các trƣờng đại học
tham gia, một cán bộ điều hành từ một công ty trong nƣớc hoặc công ty đa quốc
<i>gia (là thành viên của "Transparencia por Colombia") và hai thành viên Hội đồng </i>
<i>quản lý của "Transparencia por Colombia". Uỷ ban họp ba tháng một lần để đƣa </i>
ra hƣớng dẫn về chính sách, thiết lập mục tiêu và đánh giá tiến triển của dự án.
ii) Một nhân viên chuyên trách phụ trách dự án.

iii) Sáu tháng một lần họp với các giáo viên đại học tham gia để lập kế hoạch và
đánh giá hoạt động.

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(30)</span><div class='page_container' data-page=30>

<i>iv) Thảo luận với các trƣờng đại học tham gia cam kết Cátedra về vấn đề học </i>
thuật cũng nhƣ việc cung cấp các nguồn tài chính và vật chất khác.

<i>v) Hiện tại có khoảng 50 giáo viên tham gia Cátedra sử dụng tài liệu của họ </i>
trong các khóa học. Những giáo viên này cũng góp phần phát triển tài liệu học
tập trong tƣơng lai.

<b>Những người tham gia hội thảo </b>

<i>Để đạt đƣợc mục tiêu này, "Cátedra" hoạt động thơng qua bốn hình thức sau: </i>

<b>1. Thảo luận giữa các trường đại học </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(31)</span><div class='page_container' data-page=31>

<b>khó như tham nhũng một cách văn minh và dân chủ… Cho đến lúc đó, tơi </b>
<b>vẫn nghĩ rằng điều đó đã khơng cịn tồn tại ở Cơlơmbia nữa.” </b>

<i>Felipe Lozano Puche </i>
<i>Người tham gia thảo luận về “Nuôi dưỡng sự tham lam, </i>

<i>trường hợp Foncolpuertos” </i>
Các buổi thảo luận mở ra cho công chúng và thu hút những diễn giả trình độ cao.
Các nhà lãnh đạo cơ quan nhà nƣớc và tổ chức tƣ nhân, các giáo viên đại học và
sinh viên cùng nhau suy ngẫm về các giá trị và thách thức về đạo đức mà các
doanh nghiệp và khu vực công đã trải qua.

Các buổi thảo luận nhằm thúc đẩy sinh viên hiểu sự cần thiết phải đƣa ra những
đánh giá về đạo đức và hiểu khái niệm lợi ích cơng.

Cho đến nay, đã diễn ra 29 buổi thảo luận, thu hút hơn 6.000 sinh viên. Chủ đề
bao gồm: Tham nhũng trong dịch vụ công; tham nhũng ở Mỹ Latinh và trách
nhiệm của những công ty lớn; tham nhũng ở các tổ chức tƣ nhân; làm thế nào để
giữ gìn đạo đức trong các cơ quan; trách nhiệm xã hội của các công ty trong một
xã hội xung đột; trách nhiệm xã hội của các phƣơng tiện truyền thơng; vai trị
của các nhóm lợi ích trong việc xây dựng luật pháp.

<b>2. Thảo luận phân tích trường hợp </b>

<i>"Cátedra" đã phát triển tài liệu giảng dạy dƣới dạng nghiên cứu trƣờng hợp. Cho </i>
đến nay, với sự hợp tác của IESO, Sáng kiến doanh nghiệp xã hội của Đại học
Andes đã xây dựng đƣợc tám trƣờng hợp.

</div>
<span class='text_page_counter'>(32)</span><div class='page_container' data-page=32>

ích cá nhân.

Mỗi trƣờng hợp sẽ kèm theo một hƣớng dẫn cho giáo viên và một danh mục các
bài viết của các tác giả trong nƣớc và quốc tế để minh hoạ, phân tích. Ngồi ra,
<i>những giáo viên tham gia "Cátedra" cũng đƣợc tập huấn về sử dụng tài liệu </i>
giảng dạy.

<b>3. Thảo luận về các giá trị trong hành động </b>

Các buổi thảo luận sử dụng phƣơng pháp nhập vai để khuyến khích suy ngẫm về
các giá trị từ nhiều góc độ khác nhau. Các giá trị đƣợc đƣa ra và đặt trƣớc các
tình huống cần phải ra quyết định trong đời sống hàng ngày của sinh viên hay
những ngƣời đã đi làm. Sinh viên có đƣợc sự hiểu biết của các nhóm lợi ích khác
nhau để cân nhắc khi đứng trƣớc những vấn đề đạo đức trong các tổ chức hay
đời sống riêng tƣ. Một chủ đề khác nữa là việc quản lý các mối quan hệ. Cho đến
<i>nay, "Transparencia por Colombia" đã tổ chức đƣợc 160 cuộc hội thảo về giá trị </i>
trong hành động.

<b>4. Trao đổi kinh nghiệm của giáo viên trong giảng dạy về đạo đức </b>

<i>"Cátedra" hỗ trợ việc trao đổi giáo viên giữa các trƣờng đại học nhằm thúc đẩy </i>
hoạt động nhóm trong dự án và tạo ra không gian suy ngẫm. Cho đến nay, đã
thực hiện đƣợc 10 đợt trao đổi giáo viên. Các cuộc trao đổi này cũng đƣợc sử
<i>dụng làm cơ chế phản hồi cho đội ngũ "Cátedra" thông qua việc tạo ra một sân </i>
<i>chơi nơi giáo viên có thể đánh giá các thành phần khác nhau của "Cátedra". </i>

<b>Kết quả và khuyến nghị </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(33)</span><div class='page_container' data-page=33>

<i>trình, thành cơng và những hiệu chỉnh cần thiết. Sau khi đánh giá, "Cátedra" sẽ </i>
mở rộng các chƣơng trình sang các khu vực khác và điều chỉnh các hoạt động
cho phù hợp.

<i>Các yếu tố sau đây rất cần thiết cho việc phát triển "Cátedra": </i>

 Làm việc hợp tác với các thiết chế khác ngay từ khi bắt đầu thiết kế thành
công dự án.

 Việc hình thành các thoả thuận đã tạo nên liên minh với các đối tác tham gia

cả về cam kết học thuật lẫn việc cung cấp các nguồn lực để triển khai dự án.
 Kết nối các trƣờng đại học cả công và tƣ và điều chỉnh dự án cùng các hợp

phần của nó cho phù hợp với tính chất của từng nơi.

 Sự tận tâm và động cơ của những giáo viên sử dụng các hợp phần của
<i>Cátedra. </i>

 Sự tham gia của những lãnh đạo trẻ là sinh viên.

 Việc lựa chọn hiệu quả các chủ đề thú vị về lợi ích cơng có thể khuyến khích
tranh luận trong các cuộc hội thảo hay xây dựng đóng góp các nghiên cứu cụ
thể.

<b>Mơ tả dự án: Bà María Inés Granados </b>
<b>Để có thêm thơng tin, xin hãy liên hệ: </b>

Bà María Inés Granados, Điều phối viên "Cátedra Transparencia por Colombia",
Email:

<b>Địa chỉ: </b>

Transparencia por Colombia
Calle 92 No. 16-30, Piso 5
Bogotá D.C.

Colombia

</div>
<span class='text_page_counter'>(34)</span><div class='page_container' data-page=34></div>
<span class='text_page_counter'>(35)</span><div class='page_container' data-page=35>

<b>Đưa các “Anh hùng chống tham nhũng” </b>

<b>vào trường học (Italia) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Chƣơng trình giáo dục đạo đức của Tổ chức Minh bạch Quốc tế Italia
(TI Italy) tập trung vào các hội nghị chuyên đề đƣợc tổ chức tại các trƣờng phổ
thông và đại học. Nhờ sử dụng các diễn giả là những “anh hùng đời thƣờng”
trong vùng, "TI Italy" có thể thu hút đƣợc sự quan tâm của học sinh bằng cách
đƣa ra những tình huống liên quan đến các em. "TI Italy" có sự hỗ trợ của các hội
phụ huynh và chƣơng trình của "TI Italy" đã đƣợc Bộ Giáo dục chính thức cơng
nhận.

Mục đích của chƣơng trình giáo dục đạo đức là khuyến khích học sinh thể hiện trách
nhiệm cá nhân và khả năng tƣ duy độc lập, đồng thời, tăng cƣờng khả năng suy xét
về đạo đức và ra quyết định. "TI Italy" đã tiến hành các hội nghị chuyên đề nhƣ vậy
từ năm 1997 ở nhiều tỉnh của Italia (trải rộng trên khoảng 1/3 diện tích đất nƣớc).
Chi phí tổ chức do chính quyền địa phƣơng và khu vực tƣ nhân đóng góp1

.

<b>Bối cảnh </b>

Sau khi nổ ra chiến dịch Mani Pulite (Bàn tay sạch) năm 1992, Italia chìm đắm
trong một cuộc khủng hoảng chính trị và đạo đức sâu sắc. Các cuộc điều tra dính
dáng đến các chính trị gia cấp cao cũng nhƣ các nhà lãnh đạo công nghiệp, hậu
quả là việc giải tán Đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo, là hành động tự sát của
nhiều lãnh đạo cấp cao và những tranh cãi nảy lửa về sự liên quan đến chính trị
của bộ máy tƣ pháp. Mani Pulite nhận đƣợc sự ủng hộ sâu rộng của ngƣời dân và
đã quét sạch một thế hệ các chính trị gia, các nhà quản lý và công chức. Nhiều
ngƣời dân thắc mắc tại sao cho đến lúc này, ngành tƣ pháp mới bắt tay vào điều
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(36)</span><div class='page_container' data-page=36>

tra và tại sao khơng có hành động phản đối nào của ngƣời dân.

Trong thời gian này, "TI Italy" đƣợc thị trƣởng thành phố Milan cho phép truy
cập dữ liệu của bộ phận kế toán tổng hợp thành phố để thực hiện một dự án
<i>nghiên cứu mang tên Cái giá của tham nhũng. Dự án so sánh chi phí cho các </i>
cơng trình cơng cộng và chi phí mua bán ở Milan trƣớc và sau chiến dịch Mani
Pulite. Dự án cũng điều tra các nguyên nhân tham nhũng và nhận thấy nhân tố
quyết định là ở chỗ, ngƣời dân có thái độ khoan dung khi cho rằng, tham nhũng
chỉ là một biện pháp làm việc. Nhiều ngƣời Italia vẫn hiểu tham nhũng là điều gì
đó xa rời cuộc sống của riêng họ, chỉ tồn tại trong khu vực cơng, trong giới chính
trị và trong các doanh nghiệp.

<b>Dự án </b>

Với những nhận thức trên và nhìn vào sáng kiến của các nhà sƣ phạm dày dạn
kinh nghiệm của "TI Italy", Ban Giám đốc "TI Italy" đã chọn giáo dục đạo đức là
ƣu tiên của mình và tiến hành một chƣơng trình tham vọng vào năm 1997. Các
thành viên của "TI Italy" tin rằng, giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong việc
nâng cao nhận thức chung về hành vi tham nhũng và củng cố niềm tin của ngƣời
dân vào các việc cơng.

Chƣơng trình giáo dục đạo đức gồm ba phần: hàng loạt các hội nghị chuyên đề
đƣợc tổ chức tại các trƣờng phổ thông và đại học, giảng đƣờng và một dự án về
đạo đức và thể thao. Phạm vi bài viết này chỉ tập trung vào phần thứ nhất.

<b>Hội nghị chuyên đề tại các trường phổ thông và đại học </b>

Từ năm 1997, "TI Italy" đã tổ chức 50 hội nghị chuyên đề tại các trƣờng phổ
thông và 15 hội nghị tại các trƣờng đại học. Các hội nghị này đƣợc tổ chức một

hoặc hai lần mỗi tháng, phụ thuộc vào lịch công tác của trƣờng. Để giảm chi phí
đi lại, hai hội nghị có thể đƣợc tổ chức vào những ngày kế tiếp nhau nếu các nơi
tổ chức gần nhau.

</div>
<span class='text_page_counter'>(37)</span><div class='page_container' data-page=37>

Mỗi hội nghị bắt đầu bằng phần thuyết trình của các diễn giả. Thơng thƣờng có
sáu diễn giả thuộc tầng lớp tiêu biểu của xã hội, hầu hết là các nhân vật nổi tiếng
trong vùng, nhƣ thẩm phán, đại diện các tổ chức công quyền, nhà báo, doanh
nhân, vận động viên và các thành viên "TI Italy". Diễn giả là các “Anh hùng đời
thƣờng”, chẳng hạn những ngƣời trong cuộc sống hàng ngày đã phải đấu tranh
để tiếp thu và gìn giữ một chuẩn mực đạo đức. Họ đƣợc chọn lựa dựa trên nền
tảng nghề nghiệp, sự liêm chính và các giá trị đạo đức. Ví dụ, trong số các diễn
giả có một nữ doanh nhân điều hành thành công một nhà máy mà không phải
vận dụng những thủ đoạn tham nhũng; nhà máy đó đã thuộc về gia đình bà từ
400 năm nay. Các nhà báo thƣờng đƣợc nhiều ngƣời u mến vì họ cung cấp
thơng tin cho học sinh qua báo chí. Tất cả các diễn giả tham gia hội nghị đều
không nhận tiền thù lao.

Dạng thức các bài thuyết trình của diễn giả có khác nhau nhƣng nhìn chung đều
đề cập nhiều chủ đề đã đƣợc gợi ý và các đề tài mới trong phạm vi mơn học đạo
đức. Các diễn giả đƣợc khuyến khích trình bày các trƣờng hợp tham nhũng thực
tế và những câu chuyện trong vùng đã quen thuộc với học sinh. Các bài thuyết
trình của họ đƣợc minh họa bằng các sự kiện và những con số, có thể cũng đƣợc
hỗ trợ bằng các thiết bị nghe/nhìn.

</div>
<span class='text_page_counter'>(38)</span><div class='page_container' data-page=38>

<b>Tờ quảng cáo của TI Mônđôva </b>

<b>Hoạt động như một tổ chức đào tạo được chính thức thừa nhận </b>

Chƣơng trình hội nghị đã đƣợc Bộ Giáo dục chính thức thừa nhận, đây là sự
cơng nhận hiếm hoi và có uy tín về một sáng kiến của xã hội dân sự. Hội nghị là

hoạt động bổ trợ cho chƣơng trình chính quy, vì vậy thƣờng diễn ra vào các giờ
học và học sinh nhận đƣợc chứng chỉ tham gia. Là một tổ chức đào tạo có trách
nhiệm, "TI Italy" gửi danh sách thành phần tham dự hội nghị đến Ban quản lý
các trƣờng học khu vực và Bộ Giáo dục vào cuối năm học để bảo đảm rằng tất cả
các thành viên tham dự đều đƣợc công nhận về học thuật.

</div>
<span class='text_page_counter'>(39)</span><div class='page_container' data-page=39>

"TI Italy" bắt đầu lên kế hoạch cho năm học tiếp theo vào tháng 7. Danh sách các
chủ đề có thể thảo luận đƣợc
gửi tới mỗi trƣờng tham dự
vào tháng 9 khi kế hoạch
cho các hoạt động ngoại
khoá của năm học tới đƣợc
sắp xếp. Lúc đó, giáo viên là
những ngƣời phải lựa chọn
các chủ đề thích hợp nhất.
Địa điểm tổ chức hội nghị,
thƣờng là giảng đƣờng hoặc
hội trƣờng lớn, thƣờng đƣợc
đặt trƣớc một tháng.

Các trƣờng học và diễn giả
nhận đƣợc thƣ giới thiệu,
những tài liệu cơ bản và
giấy mời thông báo thời
gian, chủ đề và địa điểm tổ
chức. Một khi có xác nhận
của diễn giả, giấy mời cuối
cùng đƣợc gửi tới các
trƣờng học để xác nhận sẽ
tham dự hội nghị bằng cách

gửi lại danh sách những
ngƣời tham dự. Để phục vụ
cho phần thảo luận và các môn học, mỗi học sinh đều nhận đƣợc một bộ
xuất bản phẩm của "TI Italy" để hỗ trợ cho buổi thảo luận và các môn học của
họ.

Bắt đầu mỗi hội nghị, các em học sinh và giáo viên ký vào danh sách tham dự.
Mỗi năm, các danh sách này đƣợc gửi tới Bộ Giáo dục cùng với kết quả học tập

</div>
<span class='text_page_counter'>(40)</span><div class='page_container' data-page=40>

của học sinh, đáp ứng yêu cầu về quy định đối với các cơ sở đào tạo đã đƣợc
chính thức thừa nhận.

Kết thúc hội nghị, mỗi học sinh và giáo viên đƣợc cấp chứng chỉ. Đối với giáo
viên, đó là chứng chỉ nghề nghiệp, còn đối với học sinh thì là chứng chỉ học
thuật.

<b>Kết quả và đề xuất </b>

Từ năm 1997, tổng số 5.000 học sinh và 300 giáo viên của 50 tỉnh đã tham dự
các hội nghị. Thực tế chứng minh nhận thức của họ về chi phí và tổn thất do
tham nhũng gây ra cùng với động cơ thôi thúc họ đóng vai trị tích cực trong xã
hội dân sự đều đã gia tăng.

Nhân tố quan trọng cho sự thành cơng của chƣơng trình hội nghị là sự tham gia
của các tình nguyện viên và thành viên "TI Italy" - những ngƣời có vai trị quan
trọng trong việc tổ chức và tạo điều kiện tổ chức các hội nghị. Ngoài ra, một điều
cực kỳ quan trọng nữa là phải duy trì các mối quan hệ công tác tốt đẹp với hiệu
trƣởng các trƣờng cũng nhƣ những giáo viên tham gia.

Nhiều bài thuyết trình và những câu chuyện từ các hội nghị đã đƣợc đƣa vào ấn

<i>phẩm của "TI Italy" mang tên Cẩm nang đạo đức dành cho Thiên niên kỷ thứ ba</i>2

.
Cuốn sách đề cập vấn đề đạo đức trong các lĩnh vực khác nhau nhƣ giáo dục, thể
thao, dịch vụ cơng và chính trị, và đƣợc sử dụng nhƣ một công cụ giảng dạy trong
các giờ học đạo đức tại các trƣờng phổ thông.

Các buổi hội nghị đã đƣợc báo chí đƣa tin rộng rãi với nhiều bài viết đƣợc đăng
tải trên các báo, tạp chí và các ấn phẩm của các hội phụ huynh.

Kết quả đáng khen ngợi nữa là các hội nghị ngày càng thu hút nhiều đối tƣợng
và tổ chức xã hội khác nhau nhƣ các phụ huynh học sinh, hội phụ huynh, các
trƣờng đại học, câu lạc bộ thể thao, các tổ chức nghề nghiệp và "Lyons Club"
(tên gọi của các tổ chức tình nguyện - ND). Trong đó, các hội phụ huynh đóng
vai trị quan trọng trong việc thúc đẩy chƣơng trình hội nghị tại trƣờng học.
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(41)</span><div class='page_container' data-page=41>

<b>Để có thêm thông tin, xin hãy liên hệ: </b>
Cô Lina Esposito Marafon, Quản lý giáo dục
<b>Địa chỉ: </b>

TI-Italy

Via Zamagna 19
20148 - Milano
Italy

</div>
<span class='text_page_counter'>(42)</span><div class='page_container' data-page=42>

<b>Giáo dục những nhà lãnh đạo tương lai: </b>

<b>Quản trị tốt trong nhà trường (Dămbia) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Mạng lƣới thanh niên châu Phi chống tham nhũng - Dămbia (NAYAC-Dămbia)1
điều hành các câu lạc bộ nâng cao kiến thức phòng, chống tham nhũng trong các
trƣờng học, phối hợp chặt chẽ với các hội giáo viên. Mục tiêu của dự án Thanh
niên quản trị tốt là hƣớng tới học sinh trung học và sinh viên đại học Dămbia.
Một khóa học sáu tháng đƣợc tổ chức từ tháng 10 năm 2003 đến tháng 4 năm
2004 tại các trƣờng trung học, các hội nghị khu vực đƣợc triển khai trên khắp cả
nƣớc và một hội thảo quốc gia cuối cùng cũng đã diễn ra. Cho đến nay, 6.000
học sinh, sinh viên từ 40 cơ sở giáo dục trên khắp bốn tỉnh đã qua đào tạo. Hiện
tại, hơn 20.000 em đang là mục tiêu đào tạo.

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Cuộc chiến phịng, chống tham nhũng khơng thể diễn ra và giành thắng lợi </b>
<b>nếu chỉ có sự tham gia của Uỷ ban chống tham nhũng, hay bằng cách liên </b>
<b>tục xử lý thế hệ lãnh đạo cũ kỹ mà chúng ta nói là đã tham nhũng. Cuộc </b>
<b>chiến cũng cần ý tưởng mới của những người sẽ điều hành đất nước và nền </b>
<b>kinh tế trong những năm tới, cần sáng kiến mới mẻ của thế hệ thanh niên </b>
<b>nắm trong tay cả năng lực và quyết tâm xác định hướng đi rõ rệt cho tương </b>
<b>lai của mình”. </b>
<i>Andrew Ntewewe (29) </i>
<i>Điều phối quốc gia của NAYAC-Dămbia </i>
Tƣơng tự nhƣ các nền dân chủ mới của châu Phi, Dămbia đang ra sức cải thiện
năng lực quản trị và mang lại cuộc sống phát triển cho nhân dân. Đa phần các
nhà quản trị đều qua tuổi 50. Hầu hết đều đã chứng tỏ năng lực yếu kém trong
việc quản lý các nguồn lực quốc gia, ai cũng tin rằng, nhiều ngƣời, kể cả cựu
Tổng thống Fredrick Chiluba và các cộng sự của ông, đều đã lạm dụng và quản
lý sai lệch các nguồn lực quốc gia và các khoản tài trợ của cộng đồng quốc tế
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(43)</span><div class='page_container' data-page=43>

chính là ở chỗ, xã hội đã chấp nhận tham nhũng nhƣ một lối sống và mọi ngƣời
nói về tệ nạn này cứ nhƣ thể nó chẳng phải là một vấn đề nghiêm trọng.

<b>David Clavijo Marin (16), Nicaragoa </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(44)</span><div class='page_container' data-page=44>

NAYAC là một mạng lƣới các cá nhân và tổ chức thanh niên châu Phi.
NAYAC-Dămbia bao gồm các thành viên là học sinh trung học và sinh viên đại học, và tổ
chức các câu lạc bộ thanh niên nâng cao kiến thức phòng, chống tham nhũng.

<b>Dự án </b>

<b>Xây dựng chương trình: Tư vấn và lập kế hoạch </b>

Khi xác định các mục tiêu giáo dục và đào tạo về quản trị tốt, thích ứng với mơi
trƣờng địa phƣơng, NAYAC-Dămbia đã cố gắng nắm đƣợc quan điểm và nhu
cầu của thanh niên và giáo viên. Các cuộc phỏng vấn đƣợc tiến hành với đối
tƣợng thanh niên đã tham gia và hoàn thành các khoá học quản trị tốt (ở bậc
trung học), với các sinh viên đại học là thành viên của NAYAC-Dămbia, cũng
nhƣ với những giáo viên giảng dạy môn giáo dục công dân. Khởi đầu là sự hợp
tác với Liên minh liêm chính các giáo viên phịng, chống tham nhũng (TIAAC),
một liên minh quốc gia nhỏ gồm các giáo viên giáo dục cơng dân cam kết liêm
chính, hỗ trợ về chun mơn cho chƣơng trình đào tạo vào giai đoạn sau. Các
quan điểm và thái độ của học sinh, sinh viên và giáo viên đƣợc đánh giá thông
qua một cuộc khảo sát. Khảo sát này cũng phân tích nội dung các chƣơng trình
giảng dạy hiện tại về quản trị.

Q trình lập kế hoạch có sự hỗ trợ của WBI, trong đó, các cán bộ WBI đóng vai
trị trung tâm trong việc xác định và giám sát quá trình lập kế hoạch và thực hiện
dự án đào tạo. Các liên minh quan trọng khác cịn có ACC, trong đó, các cán bộ

tận tụy của Phịng quan hệ cộng đồng đóng vai trị sống còn đối với giai đoạn
thực hiện; trong khi đó, Bộ Giáo dục (MoE) chịu trách nhiệm ủy quyền thực hiện
chƣơng trình cho các trƣờng phổ thơng và trƣờng đại học. Một bức thƣ đƣợc gửi
tới MoE, kèm theo bản sao chƣơng trình học. MoE khơng phản đối và nhóm dự
án sẽ sửa đổi theo định kỳ chƣơng trình học. Giáo viên của TIAAC và những
ngƣời đã tham gia các hoạt động của Ngân hàng Thế giới (WB) cung cấp nguồn
nhân lực và trí tuệ cho cả giai đoạn tổ chức và giai đoạn thực thi.

</div>
<span class='text_page_counter'>(45)</span><div class='page_container' data-page=45>

<b>Tiến hành đào tạo </b>

Các cố vấn viên đã giảng về quản trị và phòng, chống tham nhũng trong vòng
một giờ trƣớc các học sinh
và sinh viên 40 trƣờng phổ
thông và đại học mục tiêu.
Các bài giảng xoay quanh
những kiến thức cơ bản về
tham nhũng, những
nguyên nhân, biểu hiện và
hậu quả của nó, nhấn
mạnh mối liên hệ giữa
tham nhũng và khả năng
quản trị tốt hay kém. Bài giảng mang tính lý luận và thực tiễn, đƣợc liên hệ cụ
thể vào thực trạng ở Dămbia. Nhiều trƣờng hợp điển hình về tham nhũng do
ACC điều tra đã đƣợc đƣa ra trong bài giảng, minh họa tác động của tham nhũng
đối với cơng tác quản trị và phát triển.

<b>Khóa học quản trị tốt </b>

Một khóa học nâng cao sáu tháng về năng lực quản trị tốt dành cho 150 học
sinh/sinh viên mỗi cơ sở giáo dục đã đƣợc phác thảo. Ở các trƣờng trung học,

khóa học này đƣợc thực
hiện tại các câu lạc bộ
phòng, chống tham nhũng:
Một cố vấn của NAYAC
dành hai giờ mỗi tuần để
thuyết giảng tại câu lạc bộ.
Ở các trƣờng đại học, khóa
học đƣợc xếp vào giờ học
chính khóa mà mọi sinh
viên đều tham dự. Khóa học

</div>
<span class='text_page_counter'>(46)</span><div class='page_container' data-page=46>

đƣợc tổ chức tại 31 trƣờng trung học và 9 trƣờng đại học.

Khóa học quản trị tốt đƣợc chia thành tám môđun về các môn học quản trị và
phát triển, chẳng hạn nhƣ môđun Chiến lƣợc tiếp thị xã hội phòng, chống tham
nhũng, nhấn mạnh các vấn đề tiếp thị xã hội nhƣ một bƣớc tiến tới việc nâng cao
chất lƣợng các chiến lƣợc phịng, chống tham nhũng. Mơđun Các biện pháp an
toàn về pháp lý và thể chế chống tham nhũng ở Dămbia đã nhận thấy Đạo luật
chống tham nhũng, Số 42, năm 1996 là một công cụ pháp lý và khuôn khổ thể
chế ở Dămbia. Học sinh, sinh viên nhanh chóng phát hiện ra những khiếm
khuyết của Đạo luật, chẳng hạn, sự thiếu quyền lực của ACC, và tranh luận cách
thức sửa đổi Đạo luật này.

<b>Thăm quan chính quyền địa phương </b>

Vì thanh niên là đối tƣợng có kiến thức sâu hơn về việc cung cấp dịch vụ
công và quản trị hiệu quả, nên những thanh niên tham gia đã đến thăm chính
quyền địa phƣơng và các đơn vị cung cấp dịch vụ khác để tiến hành các cuộc
phỏng vấn dựa trên bảng câu hỏi đã đƣợc cơ cấu.

Theo đó, có thể rút ra ba kết luận:

i. Công chúng thiếu cơ hội tiếp cận các quy tắc và quy định để đƣợc cung cấp
dịch vụ;

ii. Hành vi và các thủ tục thiếu minh bạch, không nhất quán so với các nguyên
tắc minh bạch và trách nhiệm với cơng chúng; và

iii. Cơng chúng nói chung thiếu hiểu biết về quyền lợi chính đáng của mình trong các
lĩnh vực nhƣ làm hộ chiếu hay bằng lái xe, điều này đã tạo môi trƣờng phát triển
thuận lợi cho hiện tƣợng công chức nhận hối lộ.

</div>
<span class='text_page_counter'>(47)</span><div class='page_container' data-page=47>

Ở cấp khu vực, bốn hội nghị khác nhau đã đƣợc tổ chức trong ba ngày, trung
bình mỗi hội nghị thu hút 85 thanh niên tham gia. Các cuộc hội nghị đã đƣa
những học viên khóa học quản trị tốt xích lại gần nhau, là dịp để so sánh các bài
đã đƣợc học và thảo luận hành động chung. Chƣơng trình đào tạo bao gồm việc
xác định và xây dựng các chiến lƣợc phòng, chống tham nhũng, lên kế hoạch các
chiến dịch vận động hành lang, nâng cao nhận thức và ủng hộ tích cực, đồng
thời, cho thanh niên đƣợc tiếp cận với các tập quán quốc tế về phịng, chống
tham nhũng. Báo chí địa phƣơng và quốc gia giúp thanh niên có cơ hội bộc lộ
quan điểm của mình về quản trị và những ý tƣởng cải thiện năng lực quản trị.
Cuộc hội thảo phịng, chống tham nhũng tồn quốc cuối cùng đƣợc tổ chức từ
ngày 6 đến 8 tháng Giêng năm 2004 với sự tham gia của 150 thanh niên. Hội
thảo xác định phƣơng thức tăng cƣờng sự can thiệp của thanh niên. Cuối buổi
hội thảo, những ngƣời tham gia cam kết sẽ phổ biến rộng rãi thơng điệp phịng,
chống tham nhũng và xây dựng một liên minh vững chắc để cải thiện hệ thống
quản lý hành chính của Dămbia. Liên minh đƣợc thành lập sau khi ký Cam kết
liêm chính IBIS; cam kết đƣợc đặt theo tên của nơi tổ chức hội thảo.

<b>Kết quả </b>

<b>Thách thức </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(48)</span><div class='page_container' data-page=48>

<b>Những người tham gia khoá học </b>

Những thách thức lớn nhất lại nằm ở sự non kém trong khâu dự thảo ngân sách.
Chi phí th các chun gia phịng, chống tham nhũng đƣợc đánh giá q thấp
nên khơng có sự tham gia của nhiều chuyên gia. Trên cơ sở tự nguyện, các thành
viên ban quản trị NAYAC phải thay thế các giảng viên đại học đƣợc thuê với chi
phí đắt đỏ. Ngồi ra, dự án đào tạo khơng có chi phí cho mục đích hành chính và
xây dựng năng lực, vì vậy, phải phụ thuộc vào các nguồn sẵn có của Ban Thƣ ký
NAYAC-Dămbia. Hơn nữa, chi phí tài chính cho việc sử dụng Internet ở
Dămbia lại rất cao, cản trở các học sinh, sinh viên bình thƣờng có thể hồn thành
việc nghiên cứu và tham gia vào các buổi thảo luận trực tuyến.

</div>
<span class='text_page_counter'>(49)</span><div class='page_container' data-page=49>

giảm từ con số mục tiêu ban đầu là 10.000 xuống còn 6.000 ngƣời, và con số các
tỉnh giảm từ 9 xuống còn 4 tỉnh nhằm giảm bớt chi phí.

<b>Thành cơng </b>

Thành cơng lớn nhất là có thể thu hút sự tham gia của 6.000 học sinh, sinh viên và các
em có cơ hội thể hiện những gì đã thu đƣợc qua khố học và các buổi hội nghị. Tờ rơi và
áp phích tuyên truyền nhằm tác động đến thái độ của cơng chúng nói chung cũng là một
thành cơng rõ rệt của chƣơng trình đào tạo. 15.000 áp phích tun truyền phòng, chống
tham nhũng, 8.000 tờ rơi và 5.000 cuốn sách nhỏ đƣợc phân phát cho các trƣờng học và
các cơ quan cơng quyền.

Khơng chỉ có vậy, ai cũng biết thanh niên là những ngƣời hiểu đƣợc những yếu tố
quan trọng cấu thành nên một nền quản trị tốt. Phân tích ban đầu qua mẫu đánh giá
cho thấy thanh niên đã tăng 90% kiến thức quản trị tốt.

Dự án đào tạo của NAYAC-Dămbia đã làm gia tăng số lƣợng các câu lạc bộ
nâng cao kiến thức phòng, chống tham nhũng trong nhà trƣờng, các con số tƣơng
ứng trƣớc và sau dự án là 18 và 45. Ngoài ra, thêm 8 cơ sở nữa của
NAYAC-Dămbia đƣợc thành lập tại các trƣờng đại học, nâng tổng số lên 12 cơ sở, đem lại
tƣ cách thành viên cho NAYAC-Dămbia.

Dự án đã đƣợc công nhận rộng rãi, kể cả từ phía các cơng ty tƣ nhân chun đƣa học
sinh, sinh viên đến thăm các cơ quan cung cấp dịch vụ cơng. Các phƣơng tiện truyền
thơng đóng vai trị quan trọng trong thành cơng của chƣơng trình thơng qua việc tham
gia tích cực vào các cuộc hội thảo và chia sẻ kinh nghiệm. Họ không chỉ công bố hoạt
động của NAYAC-Dămbia và các đối tác của tổ chức, mà còn phổ biến rộng rãi quan
điểm của thanh niên về năng lực quản trị và sự phát triển của quốc gia.

<b>Đề xuất </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(50)</span><div class='page_container' data-page=50>

Tăng cƣờng phối hợp với các tổ chức xã hội theo các chuyên ngành khác nhau và
trọng tâm là các vấn đề phát triển. Việc làm này sẽ tích lũy kiến thức cho thanh niên
về các vấn đề quản trị nhƣ ngăn ngừa và giải quyết mâu thuẫn, xung đột… Khóa học
về quản trị nên đƣợc sửa đổi để cập nhật các vấn đề quản trị nhƣ tìm hiểu Quan hệ
đối tác kinh tế mới vì sự phát triển của châu Phi (NEPAD), các Mục tiêu phát triển
thiên niên kỷ và các sáng kiến khác tác động đến cuộc sống của nhân dân.

<b>Mô tả dự án: Isaac Mwanza </b>

<b>Để có thêm thơng tin, xin hãy liên hệ: </b>

Ông Andrew Ntewewe, Điều phối viên Mạng lƣới NAYAC-Dămbia
Email: ,

Hoặc Sahr J. Kpundeh thuộc Viện Nghiên cứu Ngân hàng Thế giới (WBI)

(Email: ) và Isaac Mwanza (Email:
). Báo cáo hội thảo và Cam kết liêm chính IBIS tham
khảo tại địa chỉ:

<b>Mạng lưới thanh niên châu Phi chống tham nhũng </b>
Plot 04/16 Barlastone Park

P.O.Box 34196
10101 Zambia

</div>
<span class='text_page_counter'>(51)</span><div class='page_container' data-page=51>

<b>Đạo đức trong nhà trường: </b>

<b>Một chương trình kiểu mẫu (Mỹ) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Khóa học đạo đức kiểu mẫu do Ủy ban đạo đức và tín thác cơng lập Miami-Dade đề
xƣớng và triển khai thực hiện đã khuyến khích học sinh phân tích những tình huống
khó xử về đạo đức bằng cách nghiên cứu các ví dụ thực tế về hành vi đạo đức sai trái
và tham gia nhập vai trong các vở kịch. Nhiều kịch bản đƣợc sử dụng trong các
phiên điều trần giả tƣởng của Uỷ ban, trong đó học sinh đóng các vai diễn khác
nhau, thơng qua đó, có thể mơ tả nhƣ thật những khó khăn của q trình ra quyết
định.

Uỷ ban đạo đức và tín thác cơng lập Miami-Dade là cơ quan lập hiến độc lập cấp
quận với mục tiêu hoạt động là khôi phục niềm tin của cơng chúng vào chính quyền
địa phƣơng thơng qua giáo dục, đào tạo và thơng tin cộng đồng. Khố học đạo đức
kiểu mẫu đã đƣợc tổ chức tại ba trƣờng trung học công lập trong giai đoạn
2001-2002. Uỷ ban đạo đức đƣợc bố trí xây dựng chƣơng trình cho bốn trƣờng trung học

khác trong năm học 2004-2005.

Chƣơng trình do "General Fund of Dade County" (Quỹ tổng hợp
Miami-Dade) tài trợ.

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Tôi luôn tin vào đạo đức nhưng theo kết quả của chương trình này, tơi </b>
<b>nhận ra để thực sự có đạo đức mới khó khăn làm sao”. </b>

<i>Học sinh (15) </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(52)</span><div class='page_container' data-page=52>

<i>i. Giáo dục và thông tin cộng đồng: giáo dục và đào tạo công chức địa phƣơng, </i>
những ngƣời sẽ làm công chức, nhân viên và các đối tác của chính phủ, liên
quan đến các tiêu chuẩn đạo đức phù hợp và cộng tác với các nhà hoạt động
cộng đồng khác để tổ chức các buổi hội nghị, chƣơng trình và hội thảo về đạo
đức và trách nhiệm;

<i>ii. Tư vấn: là quá trình mà một bên, thuộc Ủy ban đạo đức, có thể tìm kiếm chỉ </i>
dẫn về đạo đức liên quan đến tƣ cách đạo đức của một cá nhân và xem xét
liệu tƣ cách đạo đức của cá nhân đó có phù hợp với các quy định của luật
pháp liên quan hay không;

<i>iii. Thi hành luật: Ủy ban thuê một công tố viên và một vài điều tra viên điều tra </i>
trách nhiệm của hành vi tham nhũng và hành vi đạo đức sai trái;

<i>iv. Xây dựng chính sách: hỗ trợ các chính quyền địa phƣơng của Miami-Dade thơng </i>
qua các điều luật chính quyền hiệu quả.

Thanh niên là nhóm đối tƣợng mục tiêu quan trọng cho khoá học của Uỷ ban.

Là các nhà lãnh đạo cộng đồng tƣơng lai, do vậy, học sinh cần đƣợc trang bị
các công cụ cần thiết để trở thành lực lƣợng lãnh đạo hiệu quả và có đạo đức.
Mục đích của Uỷ ban là cung cấp các tƣ liệu giáo dục, tập trung vào những
thực tế mà đa số học sinh phải đối diện, chẳng hạn nhƣ các báo cáo truyền
thơng về hành vi lạm dụng tín thác cơng lập và hành vi tham nhũng ở Phlôriđa.
Giáo dục sao cho học sinh hiểu đƣợc ảnh hƣởng của các hành vi này đối với
cộng đồng và tìm ra các biện pháp có tính xây dựng để giải quyết tình hình
này.

<b>Dự án </b>

<b>“Chương trình giúp chúng tơi có những lựa chọn người thật, việc thật trong </b>
<b>những tình huống khó khăn, khơng chỉ liên quan đến đạo đức mà còn cả </b>
<b>thực tế”. </b>
<i>Học sinh (15) </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(53)</span><div class='page_container' data-page=53>

Miami-triển khai Chƣơng trình đạo đức học sinh kiểu mẫu trong các trƣờng của họ.
Chƣơng trình cần có sự ủng hộ của hiệu trƣởng các trƣờng và giáo viên dạy các
môn xã hội trong các trƣờng công lập ở Miami-Dade. Một khi Học khu đã công
nhận giá trị của chƣơng trình, thì Chƣơng trình đạo đức học sinh kiểu mẫu sẽ
nhận đƣợc khoản trợ cấp giáo dục nhân cách. Thật tình cờ, giáo dục nhân cách là
một yêu cầu trong toàn tiểu bang1_{. Nhƣ vậy, các trƣờng có cơ hội lựa chọn}
Chƣơng trình đạo đức kiểu mẫu để đáp ứng chƣơng trình giáo dục nhân cách
theo luật định. Sự tiếp nhận của Uỷ ban tƣ vấn đạo đức thuộc Học khu và các
thành viên ban phụ trách đƣợc đề cử là kết quả tích cực nhất.

<b>Tiền đề xây dựng chương trình đạo đức </b>

Các mục tiêu của chƣơng trình là cải thiện kỹ năng ra quyết định và giải quyết
vấn đề của học sinh, bởi vì, chúng liên quan đến vấn đề đạo đức và nhân cách;

dẫn chứng những ví dụ thực tế về hành vi sai trái mà học sinh có thể lĩnh hội; và
nêu những khó khăn liên quan đến việc quyết định hình phạt.

Hy vọng học sinh có thể nhận ra rằng, ngay cả những hành động rất nhỏ trong
hành vi đạo đức sai trái cũng ảnh hƣởng nghiêm trọng tới cộng đồng nói chung
<i>vì hai ngun nhân chính: Thứ nhất, mọi ngƣời sẽ khó thiết lập quan hệ với nhau </i>
nếu họ tin rằng hầu hết những ngƣời mà họ tiếp xúc đều không thể tin tƣởng
<i>đƣợc. Thứ hai, khi học sinh đƣợc đặt vào các vị trí lãnh đạo, rủi ro trở nên lớn </i>
hơn vì quyết định của các em ảnh hƣởng đến những ngƣời khác. Vì vậy, học sinh
phải biết rằng, những vi phạm đạo đức đƣợc cho là rất nhỏ, nếu đƣợc bỏ qua, sẽ
là xuất phát điểm của những hành động sai trái nghiêm trọng hơn trong tƣơng lai,
trong đó có những vi phạm tín thác cơng quỹ, hành vi hối lộ và tham nhũng.
Chƣơng trình đạo đức kéo dài 32 giờ, thông thƣờng là một giờ mỗi tuần trong 8
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(54)</span><div class='page_container' data-page=54>

tháng. Học sinh nằm trong độ tuổi từ 14-18; các lớp học với sĩ số 25-30 học sinh.
Khoá học đạo đức là một phần trong chƣơng trình giảng dạy và khơng cấp tín chỉ
riêng. Tuy nhiên, mỗi học sinh sẽ nhận đƣợc thƣ và chứng chỉ hồn thành khố
học.

<b>Phương pháp và nội dung khoá học </b>

Mỗi trƣờng sẽ quyết định chọn phƣơng pháp giảng dạy mà họ muốn. Theo cách
lý tƣởng nhất thì Ủy ban muốn tiến hành khóa học một giờ mỗi tuần trong vịng
8 tháng. Các chuyên gia về đào tạo và thông tin cho Ủy ban đạo đức sẽ hƣớng
dẫn tất cả các buổi học. Nhiệm vụ của họ là chuẩn bị chƣơng trình giảng dạy,
bao gồm các bài giảng và các ví dụ cụ thể. Mở đầu khố học, họ giảng bài và
cung cấp tài liệu về các chủ đề nhƣ giải quyết vấn đề, ra quyết định và các lý
thuyết đạo đức quan trọng. Thời gian còn lại của chƣơng trình là để học sinh tự
giải quyết các ví dụ cụ thể và thực hành đóng kịch, chẳng hạn nhƣ thiết lập một

Ủy ban đạo đức giả tƣởng. Trong suốt khoá học, học sinh thay phiên nhau đóng
các vai, nhƣ vậy các em có thể tập đảm nhiệm các vai trò khác nhau.

Chƣơng trình khơng có mục giáo huấn đạo đức cho học sinh, thay vào đó, các ví
dụ cụ thể đƣợc sử dụng để vừa đề cập đƣợc các vấn đề mà thanh thiếu niên quan
tâm, lại vừa giải quyết đƣợc các vấn đề xã hội lớn hơn. Một số buổi học là những
bài giảng nghiêm túc. Khi khóa học bƣớc sang giai đoạn nghiên cứu các trƣờng
hợp cụ thể thì học sinh đƣợc lựa chọn ngẫu nhiên vào Ủy ban đạo đức giả tƣởng
để đóng vai bị đơn, luật sƣ bảo vệ hay công tố viên. Tất cả các học sinh khác
trong lớp chỉ đƣợc phép tham gia khi gặp các tình huống khó xử dễ gây tranh cãi
đƣợc trình bày trƣớc Ủy ban đạo đức giả tƣởng và Uỷ ban phải ra phán quyết.
Trong các buổi học tiếp theo, các vai diễn đƣợc thay đổi để các học sinh khác có
thể đóng vai trong các vụ kiện "chính thức". Những ngƣời khơng đóng vai chính
vẫn rất bận rộn và mọi học sinh trong lớp đều rất xúc động trƣớc các vụ kiện và
các kết quả cuối cùng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(55)</span><div class='page_container' data-page=55>

tốt/Huấn luyện viên tồi" (Good Coach/Bad Coach), đây là tình huống khó xử mà một
hiệu trƣởng trƣờng đại học phải giải quyết liên quan đến một huấn luyện viên bóng
đá giỏi nhƣng thƣờng lạm dụng cầu thủ của mình, lạm dụng mơi trƣờng đại học và
các phƣơng tiện truyền thơng.

Kịch bản thứ hai có tiêu đề "Lừa dối hay không lừa dối" (To Cheat or Not to
Cheat), là một tình huống khó xử của những học sinh luôn cảnh giác với thực tế
rằng các câu trả lời cho các câu hỏi kiểm tra nằm trên bảng đen (giáo viên không
biết điều này). Cuộc thảo luận sau đó tập trung vào các yếu tố ảnh hƣởng đến
quyết định của học sinh trƣớc khi lừa dối hay không lừa dối.

</div>
<span class='text_page_counter'>(56)</span><div class='page_container' data-page=56>

Khơng có câu trả lời đúng cho những trƣờng hợp nêu trên. Tuy nhiên, một số câu
trả lời có thể đƣợc coi là có đạo đức hơn các câu trả lời khác. Để đi đến quyết
định, học sinh đƣợc yêu cầu đánh giá xem, liệu những hành động của các em có

phù hợp với những triết lý dựa trên mục đích, quy tắc và sự thận trọng hay
không.

<b>Kết quả </b>

<b>“Hiện tại, tôi coi tầm quan trọng của đạo đức là điều gì đó ảnh hưởng đến </b>
<b>cộng đồng. Tôi cho rằng các cuộc thảo luận và các quyết định được đưa ra </b>
<b>thông qua các kịch bản có ý nghĩa rất quan trọng với các tình huống trong </b>
<b>xã hội của chúng ta”. </b>
<i>Học sinh (16) </i>

Sự thành cơng của khố học có thể đƣợc minh họa rõ nhất bằng một biến cố, đó
là khi một trong các buổi học diễn ra vào ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã bị hoãn
lại do các vụ tấn cơng khủng bố ở Niu c. Một số học sinh bất ngờ và rất buồn
khi đƣợc thông báo nghỉ học, một số khác thì rất hào hứng khi đƣợc nghỉ học vì
tuần nào các em cũng học q nhiều. Vài em thì mong muốn giảng viên có thể
giúp các em hiểu rõ hơn về sự kiện bi thảm "ngày 11 tháng Chín". Nhìn chung,
sau khóa học, nhiều học sinh có hiểu biết sâu sắc hơn về những hậu quả liên
quan đến hành vi vơ đạo đức, và những tình huống khó xử về đạo đức là một
phần bình thƣờng trong cuộc sống hàng ngày của mỗi con ngƣời. Một số học
sinh thấy rằng, ngƣời lớn cũng nên đƣợc tham gia chƣơng trình học này. Cuối
cùng, nhiều em hồ hởi hơn khi tham gia vào cộng đồng của mình, thậm chí, đến
mức chúng viết thƣ cho chủ bút và giải quyết các việc làm sai trái khác xảy ra
trong thế giới của chúng. Chƣơng trình học đã khiến các em đánh giá lại cách
nhìn nhận những sự kiện hiện tại.

<b>Một cái nhìn khác về thế giới </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(57)</span><div class='page_container' data-page=57>

làm rất phức tạp và nhiều khi khơng có bất kỳ giải pháp đúng đắn hay phản ứng
đạo đức nào cho một vấn đề. Các em cũng nắm rõ mức độ tàn phá cộng đồng của

tệ nạn tham nhũng, kể cả những hành động tham nhũng ở quy mơ tƣơng đối nhỏ.
Nhìn chung, các em đều nhất trí rằng nhờ có chƣơng trình này, các em đã nhìn
thế giới bằng con mắt khác. Các em cũng nhận ra mối nguy hiểm của việc vội
vàng đánh giá con ngƣời hay tình huống, đồng thời, bắt đầu thừa nhận thực tế là
thành kiến có thể ảnh hƣởng đến nhận thức của mình. Cuối cùng, các em thấy rằng
các yếu tố văn hố và mơi trƣờng có thể ảnh hƣởng đến bản chất đạo đức của một
ngƣời.

Thành cơng quan trọng nhất là nâng cao trình độ nhận thức của học sinh, để các
em nhận ra tầm quan trọng của đạo đức trong cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt, các
em đƣợc đối diện với những quyết định khó khăn, và quan trọng là tạo ra các
công cụ hỗ trợ các em trong việc giải quyết những vấn đề này. Bằng cách nhận
ra những khó khăn liên quan đến việc ra quyết định mang tính đạo đức, các em
có thể hiểu rõ hơn về những hậu quả mà quyết định của mình gây ra cho ngƣời
khác. Phản ứng tích cực nổi bật từ các em học sinh chứng tỏ rằng chƣơng trình
đã thành cơng.

<b>Đề xuất </b>

Các trƣờng công lập ở Phlôriđa chú trọng đặc biệt tới các bài kiểm tra thành
công của học sinh trên khắp tiểu bang, và giáo viên dạy các mơn xã hội đã thể
hiện sự thất vọng vì không đƣợc tự quyết định giảng dạy đối với các mơn học
khơng nằm trong chƣơng trình kiểm tra, chẳng hạn chƣơng trình đạo đức cho
học sinh kiểu mẫu. Ban đầu học sinh cũng miễn cƣỡng vì lo lắng về dạng thức và
năng lực của giảng viên mà các em phải tiếp xúc và có liên quan. Tuy nhiên, các
em cảm thấy đƣợc khuyến khích khi nhận ra rằng khố học mang tính tƣơng tác
và đƣợc thực hiện trong bối cảnh học sinh có thể bộc lộ quan điểm của mình về
các vấn đề liên quan đến các em và bạn đồng lứa của các em.

<b>Thách thức </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(58)</span><div class='page_container' data-page=58>

những học sinh đã hồn tất chƣơng trình và u cầu các em đƣa ra phản hồi của
mình vào một thời điểm nào đó trong tƣơng lai là điều vơ cùng cần thiết - có thể
là một hoặc hai năm sau khi các em trúng tuyển đại học - để xác định xem liệu
những bài giảng trong chƣơng trình học có cịn giá trị đối với các em hay khơng.
Chƣơng trình gặp phải khó khăn về ngân sách. Để đƣa chƣơng trình vào tất cả
các trƣờng cơng lập, cần có các nguồn lực hỗ trợ chƣơng trình. Căn cứ vào trình
độ cán bộ hiện tại của Ủy ban đạo đức, chƣơng trình có thể đƣợc thực hiện ở tối
đa bốn trƣờng mỗi năm. Các trƣờng công lập ở Miami-Dade là Học khu lớn thứ
tƣ ở Mỹ và chỉ với tỷ lệ bốn trƣờng trung học thực hiện chƣơng trình đạo đức mỗi
năm thì phải mất gần một thập niên nữa mới có thể triển khai chƣơng trình ở tất cả
các trƣờng trung học.

Nếu nhƣ nguồn tài chính có thể do một quỹ tƣ nhân chi trả, chƣơng trình này có
thể đƣợc triển khai ở tất cả các trƣờng trung học trong khu vực. Cũng có thể thực
hiện chƣơng trình bằng cách đào tạo sinh viên đại học địa phƣơng chuyên ngành
giáo dục để hỗ trợ Ủy ban đạo đức tiến hành khoá học, chẳng hạn, cấp cho họ tín
chỉ để đƣợc phép giảng dạy trong chƣơng trình. Mục tiêu cuối cùng là triển khai
chƣơng trình tới tồn bộ các trƣờng cơng lập ở Miami-Dade (trung học phổ thông,
trung học cơ sở và tiểu học). Việc tham gia của các phƣơng tiện truyền thơng cũng
góp phần quảng cáo cho chƣơng trình và cũng sẽ rất hiệu quả cho việc gây quỹ.
Chƣơng trình đạo đức của học sinh kiểu mẫu là một sáng kiến thử nghiệm đang
diễn ra tại các trƣờng công lập ở Miami-Dade và đƣợc coi là một chƣơng trình
thí điểm cạnh tranh đối với các Học khu và các tổ chức khác. Giáo dục đạo đức
theo hình thức tƣơng tác và phù hợp với học sinh, sinh viên nên đƣợc áp dụng
đại trà trên toàn cầu. Tuy nhiên, tài liệu giảng dạy phải đƣợc thiết kế phù hợp
nhu cầu của mỗi Học khu hay từng hệ thống giáo dục riêng biệt.

<b>Mô tả dự án: Robert Meyers </b>

<b>Để có thêm thơng tin, xin hãy liên hệ: </b>

Ơng Robert Meyers, Giám đốc điều hành, Uỷ ban đạo đức và tín thác cơng
Miami-Dade

</div>
<span class='text_page_counter'>(59)</span><div class='page_container' data-page=59>

Miami
Florida
USA 33331.

</div>
<span class='text_page_counter'>(60)</span><div class='page_container' data-page=60>

<b>Thanh niên chống tham nhũng: </b>

<b>Cuộc thi viết luận quốc gia (Grudia) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Dự án Thanh niên chống tham nhũng gồm một loạt các cuộc thảo luận, nổi bật
nhất là thông qua cuộc thi viết luận dành cho học sinh lứa tuổi 14-15. Các em đƣợc
khuyến khích phát triển và thể hiện thái độ đối với hiện tƣợng tham nhũng và
tính hợp pháp, mặt khác lại nâng cao kiến thức của họ về vấn đề tham nhũng
bằng cách thảo luận với các diễn giả khách mời và viết các bài luận sáng tạo. Dự
án tiềm năng này đã thu hút sự quan tâm của học sinh bằng cách cho các em cơ
hội phát biểu quan điểm của mình ở cấp quốc gia và mời những ngƣời nổi tiếng
đến tham dự các buổi thảo luận tại trƣờng học.

Dự án do Tổ chức Minh bạch Quốc tế Grudia (TI Grudia) thực hiện từ giữa
tháng 9 năm 2003 đến tháng 2 năm 2004 tại 19 trƣờng học ở sáu khu vực của
Grudia1. "TI Grudia" phối hợp chặt chẽ với dự án Văn hoá của Tính hợp pháp
thuộc Bộ Giáo dục Grudia2

.

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Trong suốt thời kỳ bất công này, người dân thường ở Grudia </b>
<b>là những người thiệt thòi nhất. Họ khát khao có tiền để mua bánh mì </b>
<b>và đó là lý do tại sao mọi người bắt đầu các cuộc phản đối ồ ạt </b>
<b>chống chính phủ. Chính phủ khơng thể dùng sức mạnh đàn áp nhân dân. </b>
<b>Quan chức cấp cao đã dính dáng vào quá nhiều tội ác đến mức họ không thể </b>
<b>tự giải thốt cho bản thân. Mỗi cá nhân dính vào tham nhũng và mọi người </b>
<b>đều biết điều này. Sau khi chính quyền thay đổi, tất cả những kẻ tham </b>

____________

1. C{c khu vực đó l| Tbilisi, Senaki, Telavi, Tianeti, Batumi v| Gori.

</div>
<span class='text_page_counter'>(61)</span><div class='page_container' data-page=61>

<b>đất nước, những người khác thì bị bắt giữ…” </b>
<i>Zaza Datukshvili (15) </i>

Nghiên cứu mới đây dẫn ra khơng ít hồi nghi rằng tình hình kinh tế - chính trị khó
khăn ở Grudia nhiều khả năng là do tham nhũng ở mức độ lớn gây ra. Thái độ của
ngƣời dân về vấn nạn này cũng rất khó hiểu. Mặc dù ảnh hƣởng tiêu cực của tham
nhũng trên quy mô lớn đã đƣợc thừa nhận rộng rãi, nhƣng tác động của nó đối với
cuộc sống hàng ngày lại vẫn rất mơ hồ. Dù tham nhũng ở đâu thì mọi ngƣời cũng
thƣờng bi quan về khả năng thành công trong chống tham nhũng . Kết quả là cần một
giải pháp cấp thiết để triển khai các chiến dịch nâng cao nhận thức, thu hút sự quan tâm
đến các tác động tiêu cực của tham nhũng tới cuộc sống hàng ngày và các biện pháp
hữu hiệu để hạn chế tham nhũng. Nâng cao nhận thức là việc làm có ý nghĩa sống cịn
đối với thành cơng của Grudia và kêu gọi lực lƣợng thanh niên là việc làm đặc biệt
quan trọng cho cuộc chiến phòng, chống tham nhũng.

Năm 2002, một khoá học mang tên “Văn hoá của tính hợp pháp” tập trung vào

các vấn đề luật pháp và tham nhũng đã đƣợc triển khai thí điểm tại 19 trƣờng
thuộc Bộ Giáo dục Grudia. Khóa học do Trung tâm thông tin chiến lƣợc quốc gia
Mỹ tài trợ. Bộ Giáo dục cho rằng dự án này là một thành cơng và hợp nhất khóa
học này vào chƣơng trình học của học sinh lớp 9 (14-15 tuổi) trong năm học tiếp
theo (2003-2004). Khóa học trở thành yêu cầu bắt buộc đối với tất cả 147 trƣờng
học của Tbilisi (thủ đô của Grudia) cũng nhƣ các trƣờng học khu vực khác nơi tổ
chức thí điểm khóa học. Trong hai năm tới, Bộ Giáo dục Grudia dự định triển
khai khóa học này ở tất cả các trƣờng của Grudia.

<b>Dự án và các con số: </b>

 19 trƣờng học và 589 học sinh tham gia dự án;

 758 câu hỏi đƣợc đặt ra về các vấn đề tham nhũng và tính hợp pháp tại các
buổi gặp mặt với các diễn giả khách mời;

 411 bài luận đƣợc viết trong suốt cuộc thi.

<b>Dự án </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(62)</span><div class='page_container' data-page=62>

hơn. Đặc biệt, phần viết luận cho học sinh có cơ hội thể hiện quan điểm riêng
của mình và vận dụng kiến thức thu đƣợc từ các buổi thảo luận. Cuộc thi viết
luận cũng phát đi tín hiệu rằng xã hội có quan tâm đến tiếng nói của thanh niên.
<i>Sau quá trình lựa chọn, chín bài luận hay nhất đã đƣợc công bố trên tờ "24 </i>
<i>Hours" (24 giờ), tờ báo hàng đầu của Grudia, và đƣợc đăng tải trên trang web </i>
của TI Grudia.

<b>Carola Huebner-Kruzinna (13), Nicaragoa </b>

Trong quá trình triển khai chiến dịch này tới các trƣờng học của Grudia, "TI
Grudia" đã phối hợp chặt chẽ với chƣơng trình Văn hố của tính hợp pháp, Bộ

Giáo dục, Viện Nghiên cứu công vụ Grudia và Hội đồng chống tham nhũng
Grudia. Cùng với các tổ chức này, TI Grudia cũng trao giải đặc biệt cho những
ngƣời chiến thắng, sử dụng số tiền tài trợ của Quỹ Soros. Ngoài ra, những nhân
vật ƣu tú tham gia các cuộc thảo luận cũng phát sách tham khảo miễn phí cho
học sinh.

</div>
<span class='text_page_counter'>(63)</span><div class='page_container' data-page=63>

tháng 10, ngay trƣớc các cuộc bầu cử tháng 11 năm 2003 và sau đó là cuộc
"Cách mạng hoa hồng" ngày 23 tháng 11. Mọi ngƣời đều rất bận rộn với các
cuộc bầu cử sắp tới và do đó, giáo viên và học sinh thƣờng khơng tới trƣờng.

<b>Lập kế hoạch và tổ chức </b>

Chiến dịch Thanh niên chống tham nhũng diễn ra trong vòng sáu tháng. Tháng
đầu tiên tập trung vào việc chuẩn bị và các cơng việc hậu cần; trong thời gian đó,
một cuốn sách nhỏ giới thiệu hoàn chỉnh về dự án đã đƣợc xuất bản.

Nhóm cơng tác của dự án đã tổ chức một cuộc gặp giáo viên các trƣờng tham gia
và đại diện của Bộ Giáo dục. Nhóm cơng tác này gồm một điều phối viên của TI,
một chuyên gia ngôn ngữ học, một đại diện của Bộ Giáo dục, một nhà thơ, một
nhà văn, một luật sƣ và một nhà báo. Trong cuộc họp đầu tiên này, nhóm đã thảo
luận những chủ đề sau:

 Các vấn đề và câu hỏi có sự tham gia nhiều nhất của học sinh;

 Các diễn giả khách mời giỏi nhất dành cho các em học sinh lứa tuổi 14-15;
 Cách thức cơ cấu các buổi thảo luận và cuộc thi viết luận phù hợp với lứa tuổi

và trình độ nhận thức của học sinh.

Bốn cuộc họp đã đƣợc tổ chức trong hai tháng để xây dựng hình thức cuộc thi và

cơ cấu đánh giá các bài luận. Danh sách các diễn giả khách mời đã đƣợc lập,
dạng thức các cuộc thảo luận đƣợc xây dựng và các giải pháp tiếp theo của dự án
đƣợc xác định.

</div>
<span class='text_page_counter'>(64)</span><div class='page_container' data-page=64>

 Bất công là khởi nguồn cho tham nhũng hay tham nhũng là khởi nguồn của
bất cơng?

 Mơ tả một ngƣời tham nhũng (hình dáng, lối sống) và họ khác những ngƣời
khác nhƣ thế nào?

 Thử hình dung bạn làm việc trong một tổ chức thờ ơ với hiện tƣợng tham
nhũng. Bạn sẽ làm gì?

<b>Các diễn đàn thảo luận </b>

Các diễn đàn thảo luận đƣợc tổ chức nhƣ một giai đoạn chuẩn bị cho cuộc thi
viết luận. Đối với mỗi diễn đàn, một diễn giả khách mời đƣợc cử đến mỗi trƣờng
học. Ngƣời này có thể là nhà thơ, có thể là nhà báo hay luật sƣ nổi tiếng. Bầu
khơng khí tại các sự kiện rất sôi nổi, nhộn nhịp. Học sinh, đặc biệt là các em đến
từ các khu vực khác, rất hồi hộp và xúc động vì có cơ hội gặp gỡ những ngƣời
Grudia nổi tiếng mà họ chỉ biết tới qua báo chí hay truyền hình. Phụ huynh của
các em cũng rất hồ hởi khi đƣợc cộng tác và đã đƣa ra phản hồi hữu ích. Đối
thoại tập trung vào kinh nghiệm cá nhân của học sinh về phòng, chống tham
nhũng và những gì các em đã làm để giải quyết hay hành động trong phạm vi
tình huống.

</div>
<span class='text_page_counter'>(65)</span><div class='page_container' data-page=65>

luận, những học sinh
đến từ ngoại thành
thƣờng tham gia tích
cực hơn so với học

sinh ở các thành phố
lớn và sau đó cũng thể
hiện quan điểm độc lập
hơn qua bài luận của
các em. Thanh niên đơ
thị ít lạc quan hơn
nhƣng hiểu biết hơn.
Đặc biệt, học sinh từ
các trƣờng học ở thủ
đô không tích cực
trong các buổi thảo
luận và thƣờng do dự
khi giải quyết các vấn
đề đặt ra. Ở các vùng
hẻo lánh hơn, các buổi
thảo luận nhƣ vậy với
các diễn giả khách mời
nổi tiếng trở thành
những sự kiện trọng
đại. Mặc dù đƣợc coi
là một giai đoạn chuẩn

bị trong cuộc thi viết luận, song điều rõ ràng là các diễn đàn thảo luận không
kém phần quan trọng so với chính cuộc thi viết luận.

</div>
<span class='text_page_counter'>(66)</span><div class='page_container' data-page=66>

vậy, nhìn chung có khoảng 600 học sinh tham dự.

<b>Cuộc thi viết luận </b>

Vì chƣơng trình học của Grudia khơng có những khóa học cụ thể về viết luận

nên "TI Grudia" đã sắp xếp một cuộc hội thảo hƣớng dẫn viết luận cho tất cả các
trƣờng tham gia trƣớc khi diễn ra cuộc thi. Cuộc thi đƣợc tổ chức vào hai ngày
15 và 16 tháng 12 năm 2003. Học sinh đƣợc chọn một trong ba chủ đề đã trình
bày ở trên và có hai giờ để viết. Các em đƣợc khuyến khích sử dụng nhiều cách
viết khác nhau để bày tỏ quan điểm của mình về tham nhũng.

Việc đánh giá các bài luận đƣợc tiến hành qua hai giai đoạn. Để đảm bảo tính
cơng bằng, các bài luận trƣớc tiên đƣợc đánh giá bởi giáo viên của các trƣờng
tham gia. Mƣời phần trăm số bài luận hay nhất đƣợc chọn trong lần đánh giá đầu
tiên này và đƣợc gửi tới một ban giám khảo độc lập do "TI Grudia" thành lập.
Ban giám khảo gồm một nhà văn, một cán bộ giáo dục, các luật sƣ, một nhà
ngôn ngữ học và một đại diện của TI. Các bài luận đƣợc đánh giá theo thang
điểm 10 dựa trên bốn tiêu chí: kỹ năng phân tích; tính sáng tạo; cách diễn đạt
riêng và khả năng sử dụng tiếng Grudia.

Trong hơn 500 bài luận đã nộp, ba giải nhất và tám giải nhì đã đƣợc cơng bố.
<i>Các bài luận giành giải, nhƣ đã nói ở trên, đƣợc cơng bố trên tờ 24 Hours và </i>
trang web của "TI Grudia". Lễ trao giải đƣợc tổ chức vào ngày 24 tháng 12 năm
2003 tại phòng họp của Quỹ xã hội mở Grudia (Open Society Foundation
Georgia). "TI Grudia" trao phần thƣởng cho những ngƣời giành chiến thắng và
kèm theo chứng chỉ đặc biệt. Tất cả các giáo viên, thành viên ban giám khảo, các
học sinh đã đƣợc lựa chọn, đại diện của tổ chức đối tác, diễn giả khách mời cùng
các nhà tài trợ đều đƣợc mời tham gia sự kiện trao giải.

<b>Kết quả </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(67)</span><div class='page_container' data-page=67>

<b>sự thực và hành động một cách bất công và bất hợp pháp”. </b>
<i>Tamar Mebonia (15) </i>

Một bảng câu hỏi đánh giá đƣợc lập ra để xác định những thay đổi trong quan điểm

của học sinh về tham nhũng trƣớc và sau chƣơng trình đào tạo, và những quan điểm
này đã đƣợc phổ biến sau cuộc thi. Các câu hỏi nhằm tìm ra quan điểm của học sinh
về những đặc điểm mà chƣơng trình có thể bổ sung thêm hoặc thay đổi sao cho phù
hợp và học sinh đƣa ra một danh sách các diễn giả khách mời tiềm năng cho lần tiếp
theo thực hiện dự án.

<b>Tiếng nói của học sinh </b>

Những thành tựu quan trọng nhất của chiến dịch là thu hút đƣợc số lƣợng lớn
ngƣời tham gia và tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong thái độ của các em học sinh.
Những thanh niên tham gia dự án biết rằng quan điểm và đánh giá của họ đều
có giá trị và phù hợp với xã hội. Đặc biệt, các cuộc phỏng vấn cho thấy các em
học sinh có quan điểm rõ ràng về tham nhũng nhƣng cảm thấy không ai quan
tâm đến ý kiến đánh giá của họ về tham nhũng. Dự án này rất giá trị đối với
các em, bởi vì các em có cơ hội thể hiện nghiêm túc quan điểm của mình.
Ngồi ra, giáo viên đã nhận ra lợi ích của việc thảo luận đề tài tham nhũng với
học sinh của mình và lợi ích của việc bổ sung một cuộc thảo luận nhƣ vậy vào
chƣơng trình giảng dạy.

<b>Thách thức </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(68)</span><div class='page_container' data-page=68>

Mặc dù nhìn chung dự án đã thành cơng, song "TI Grudia" cũng đã trải qua rất
nhiều khó khăn trong thời gian thực hiện dự án. Chẳng hạn, Bộ Giáo dục đã ra
sức kiểm sốt q trình thực hiện và muốn can thiệp vào việc lựa chọn các diễn
giả khách mời và các chủ đề thảo luận. "TI Grudia" đã xử lý thành công vấn đề
này bằng cách tìm kiếm sự hỗ trợ của các tổ chức phi chính phủ khác và với
danh nghĩa tập thể, đã tạo ra sức ép đối với Bộ Giáo dục. Bộ yêu cầu TI không
đƣa các nhà hoạt động cách mạng vào các trƣờng học với danh nghĩa diễn giả
khách mời, thậm chí đã đi q xa khi buộc đình chỉ dự án. Ngồi ra, Bộ cịn u
cầu phải đƣợc thơng tin trƣớc về các chủ đề viết luận trƣớc khi tổ chức cuộc thi.

Tuy nhiên, "TI Grudia" khơng có bất kỳ sự nhƣợng bộ nào trong các trƣờng hợp
nêu trên, vì tổ chức đã nhận đƣợc sự hỗ trợ của hầu hết cán bộ các trƣờng. Sự
thay đổi về bộ máy quản lý sau cuộc "cách mạng" đã tạo điều kiện cho "TI
Grudia" đƣợc tiếp tục thực hiện giai đoạn II của dự án mà không vấp phải sự can
thiệp nào của Bộ Giáo dục.

Thu hút đƣợc sự quan tâm của thanh niên đối với dự án là một thách thức lớn.
Để làm đƣợc điều đó, "TI Grudia" đã sử dụng một số biện pháp khuyến khích
quan trọng, bao gồm cả các cuộc thi và kèm theo là giải thƣởng, cơ hội công bố
bài luận và phổ biến rộng rãi hơn trong công chúng, cũng nhƣ cơ hội đƣợc gặp
gỡ các nhân vật nổi tiếng của Grudia. Các cuộc thi không phải là nét đặc thù
trong các trƣờng học ở Grudia, và triển vọng về một cuộc thi với những phần
thƣởng và đƣợc công chúng biết đến là điều thú vị và hấp dẫn hơn cả đối với các
em học sinh.

Cơng đoạn tốn nhiều thời gian và khó khăn nhất là việc thƣơng lƣợng với các
diễn giả khách mời và tổ chức các chuyến thăm của họ. Nhƣ đã trình bày ở trên,
dự án diễn ra trùng với cuộc "Cách mạng hoa hồng" tại Grudia. Sự trùng lặp này
gây khó khăn lớn cho việc sắp xếp lịch, bởi vì hầu hết các diễn giả dự kiến đƣợc
mời đều là những ngƣời tham gia tích cực vào cuộc cách mạng. Cuối cùng, vƣợt

qua những khó khăn trên,

"TI Grudia" đã tổ chức thành công 19 cuộc thảo luận với học sinh ở 6 khu vực
của Grudia.

</div>
<span class='text_page_counter'>(69)</span><div class='page_container' data-page=69>

chia sẻ quan điểm, song một số vẫn hoài nghi liệu ý kiến của các em có đƣợc ngƣời
lớn xem xét nghiêm túc hay khơng. Vì vậy, ý tƣởng thú vị là phổ biến rộng rãi các
bài luận đoạt giải, không chỉ hạn chế ở các phƣơng tiện truyền thống nhƣ trên báo
chí, các trang web, mà cả trên sóng phát thanh, truyền hình và chuyển tới các trƣờng

học khác. Các bài luận cũng sẽ đƣợc công khai gửi tặng các cán bộ cấp cao, để sau
đó, các cán bộ này sẽ trực tiếp phản hồi tới các em học sinh - tác giả của những bài
luận này.

Đã có nhiều kế hoạch cho các dự án tiếp theo, đặc biệt là kế hoạch mở rộng
chƣơng trình tới các trƣờng học khác và tới các sinh viên đại học năm thứ nhất.
<b>Mô tả dự án: Lana Ghvinjilia </b>

<b>Để có thêm thơng tin, xin liên hệ: </b>

Transparency International Georgia theo địa chỉ emal:

Có thể tìm thấy các bài luận hay nhất bằng tiếng Anh và tiếng Grudia trên trang
web của TI Grudia.

<b>Địa chỉ: </b>

<b>Transparency International Georgia </b>
18, Rustaveli Ave

0108, Tbilisi
Georgia

</div>
<span class='text_page_counter'>(70)</span><div class='page_container' data-page=70>

<b>Lồng ghép chống tham nhũng </b>

<b>vào chương trình giảng dạy (Campuchia) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Nhóm Cơng tác minh bạch hóa (TTF)1

bao gồm các cán bộ của Trung tâm Phát
triển xã hội và Bộ Giáo dục, hoạt động với mục tiêu nâng cao những giá trị đạo
đức cho học sinh thông qua việc lồng ghép các khái niệm về trách nhiệm giải
trình và quản lý nhà nƣớc hiệu quả vào nội dung giảng dạy tại trƣờng học. Để đạt
đƣợc mục tiêu này, sách hƣớng dẫn giảng dạy dành cho giáo viên các môn học
bao gồm tiếng Khơme, giáo dục công dân, lịch sử và kinh tế nhà nƣớc từ lớp 1
cho tới lớp 12 đã đƣợc biên soạn, đồng thời, các giáo viên cũng đƣợc tập huấn để
sử dụng sách mới. Từ năm 1999 tới năm 2002, đã có 6.000 giáo viên tại 19 tỉnh
thành của Campuchia tham gia các lớp tập huấn.

Dự án này đã đƣợc triển khai trên diện rộng thông qua một quy trình đào tạo, tập
huấn có hệ thống. Nó minh họa cho cách tiếp cận linh hoạt và sáng tạo trong việc
xây dựng các công cụ giáo dục đạo đức bổ sung cho tài liệu giảng dạy hiện có.

<b>Bối cảnh </b>

Nạn tham nhũng ở Campuchia có thể khởi nguồn từ các mạng lƣới bảo trợ vốn là
đặc trƣng của các vƣơng triều Ăngko trong thế kỷ XII. Trong các giai đoạn khác
nhau, các quan chức cầm quyền có thể tham nhũng ở mức độ ít nhiều khác nhau...
Khi nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung của Campuchia bị suy sụp sau Hiệp định hịa
bình Paris năm 1991, thị trƣờng tự do xuất hiện trong mơi trƣờng cịn thiếu luật
pháp, và việc thi hành pháp luật cịn thiếu hiệu quả, tạo ra mơi trƣờng cho tệ tham
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(71)</span><div class='page_container' data-page=71>

Phí tổn do tham nhũng gây ra ở Campuchia ƣớc tính rất lớn. Ví dụ, theo tính tốn
của Bộ Kinh tế - Tài chính Campuchia, trong khi thu nhập hợp pháp hằng năm từ các
khu rừng Campuchia chỉ khoảng 13,5 triệu USD, thì có tới 100 triệu USD đã bị thất
thốt do tham nhũng. Các nhà tài trợ và thành viên khác của cộng đồng quốc tế đang
ngày càng mất kiên nhẫn và bất lực trƣớc tình trạng nạn tham nhũng tiếp tục gây

lãng phí nguồn vốn phát triển lẽ ra đƣợc dành cho các dịch vụ xã hội cơ bản nhƣ y tế
và giáo dục.

Để thu thập dữ liệu cơ sở phục vụ hoạt động lập pháp về phòng, chống tham
nhũng và giáo dục trong tƣơng lai, năm 1998, Trung tâm Phát triển xã hội (CSD)
lần đầu tiên đã tiến hành cuộc
khảo sát khoa học về thái độ của
ngƣời dân trƣớc nạn tham
nhũng ở Campuchia. Kết quả
khảo sát cho thấy 84% số ngƣời
Campuchia đƣợc hỏi nghĩ rằng
hối lộ là chuyện bình thƣờng.
Mặc dù nhận thức nhƣ vậy,
song họ cũng tin rằng tình trạng
nhận và đƣa hối lộ đang gây trở
ngại cho sự phát triển của quốc
gia, và hầu nhƣ có sự nhất trí
hồn tồn (98 %) rằng việc
chống tham nhũng là rất cấp
thiết và quan trọng. Kết quả này
cho thấy, sự ủng hộ của cả
chính phủ và công chúng đối
với các chiến dịch nhằm làm
trong sạch bộ máy chính trị và
hành chính cơng. Khi xem xét
theo độ tuổi, kết quả khảo sát
cho thấy lớp thanh thiếu niên tin
rằng tham nhũng có phạm vi hẹp hơn và ít gây nguy hại hơn so với cách nghĩ của

</div>
<span class='text_page_counter'>(72)</span><div class='page_container' data-page=72>

thế hệ lớn tuổi hơn, nhƣng họ cũng có thái độ chấp nhận hơn đối với các đòi hỏi

hối lội và mua chuộc phiếu bầu so với tất cả các lứa tuổi khác. Trƣớc những kết
quả này, CSD kết luận rằng, thái độ của thanh thiếu niên cần đƣợc điều chỉnh, và
cần tiến hành một chiến dịch giáo dục. Lý tƣởng nhất là đƣa việc giảng dạy về
phòng, chống tham nhũng vào nội dung chƣơng trình học tập chính quy của học
sinh cả ở cấp tiểu học và trung học.

<b>Dự án </b>

CSD biết rằng, những thay đổi này đòi hỏi phải chỉnh sửa nội dung chƣơng trình
giảng dạy và phải thực thi trên quy mô rộng khắp, cả hai điều này đều không thể
thực hiện nếu khơng có sự hợp tác của Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao
(MoEYS).

CSD lập kế hoạch vận động Bộ. Lợi thế ở đây là đã có một kinh nghiệm về việc
lồng ghép nội dung giảng dạy về nhân quyền trong những năm trƣớc: chƣơng
trình giảng dạy của mơn Giáo dục công dân mới đã đƣợc xây dựng với sự tham
gia đáng kể của các tổ chức phi chính phủ (NGO). Ngoài ra, Bộ đã bày tỏ
nguyện vọng chính trị về giải quyết tình trạng tham nhũng và các vấn đề liên
quan thơng qua chƣơng trình giảng dạy. Do vậy, năm 1999, TTF đƣợc thành lập
với mục tiêu tìm ra các cách thức để lồng ghép những khái niệm về trách nhiệm
giải trình và tính minh bạch vào nội dung giảng dạy ở trƣờng học.

<b>Biên soạn sách hướng dẫn giảng dạy cho giáo viên </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(73)</span><div class='page_container' data-page=73>

TTF xác định các môn tiếng Khơme, giáo dục công dân và kinh tế nhà nƣớc là
những môn học phù hợp để lồng ghép nội dung phòng, chống tham nhũng. Ở bậc
tiểu học, các câu chuyện và hình ảnh minh họa liên quan tới các giá trị và sự mâu
thuẫn giữa tham vọng cá nhân với nhu cầu của cả cộng đồng đƣợc xác định là phù
hợp cho trẻ. Khi giảng dạy và thảo luận các câu chuyện và hình ảnh minh họa, TTF
gợi ý giáo viên nên nhấn mạnh những tác động nguy hại của thói tham lam, ích kỷ và

các hành vi xấu khác đối với những ngƣời xung quanh, và khuyến khích lối hành xử
trung thực của trẻ.

<b>Một buổi trong lớp học </b>

<b>Bậc trung học </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(74)</span><div class='page_container' data-page=74>

luận về những khái niệm trên.
Một cuốn sách giáo khoa tiếng
Khơme lớp 12 có một vở kịch
<i>nhan đề Tên nhà giàu xấu xa </i>
<i>(Bad Rich Man), đề cập bất công </i>
trong xã hội với hành vi hối lộ
cảnh sát của một ngƣời chủ xe
chở khách nhằm thoát khỏi chế
tài hình sự. Ở đây, TTF gợi ý bổ
sung câu hỏi sau đây vào các câu
hỏi có sẵn trong sách: “Tại sao
tham nhũng là cái nôi nuôi
dƣỡng bất công trong xã hội?;
Giải thích thực trạng này dựa
trên nội dung của vở kịch”. Một

lần nữa, học sinh đƣợc khích lệ thảo luận về tình trạng tham nhũng và tác động
của nó đối với xã hội.

<b>Tập huấn cho giáo viên </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(75)</span><div class='page_container' data-page=75>

của chƣơng trình giờ đây có khả năng đƣợc thực hiện thơng qua chƣơng trình tập
huấn giáo viên thƣờng kỳ của MoEYS sau khi sách hƣớng dẫn giảng dạy cho
giáo viên (đã sửa đổi) đƣợc xuất bản.

<b>Quy trình tập huấn </b>

<b>Trong mỗi đợt tập huấn, nhóm cơng tác của TTF đều tiến hành theo một quy </b>
<b>trình như sau: </b>

1. Chia các học viên ra thành nhiều nhóm (mỗi nhóm có 4 tới 5 học viên)
2. Giúp học viên làm quen với sách hƣớng dẫn giảng dạy mới

3. Xác định các bài học liên quan trong sách giáo khoa dành cho học sinh và giáo viên,
và trình bày theo bảng biểu để gắn kết các khái niệm đƣợc lồng ghép vào các bài
học hoặc tranh ảnh minh họa trong sách giáo khoa.

4. Thảo luận về phƣơng pháp: Làm cách nào để lồng ghép các câu hỏi và câu trả
lời bổ sung vào bài giảng trên lớp?

5. Chuẩn bị hai tiết dạy trên lớp – một tiết có lồng ghép các khái niệm về trách
nhiệm quản lý và một tiết không.

Chọn một học viên để giảng dạy thử trong lớp học dựa trên phƣơng pháp và tài liệu

<b>Đưa các tài liệu của TTF vào nội dung giảng dạy chính quy </b>

Năm 2003, MoEYS dự định sửa đổi tất cả các sách cho giáo viên từ lớp 1 tới lớp
12. Sách mới sẽ đƣợc xuất bản trong năm tiếp theo, và nhƣ vậy các sách hƣớng
dẫn giảng dạy dành cho giáo viên hiện thời sẽ khơng cịn giá trị sử dụng. Một lần
nữa, TTF đã tham gia xây dựng nội dung sách mới và ủng hộ việc đƣa trực tiếp
các vấn đề về trách nhiệm giải trình vào nội dung của các mơn tiếng Khơme,
giáo dục công dân và kinh tế nhà nƣớc. Trong tồn bộ nội dung chƣơng trình của
các cấp học tiểu học và trung học, vấn đề trách nhiệm giải trình/tính minh bạch

đã đƣợc đề cập 334 lần.

Việc xuất bản bộ sách giáo khoa mới cho giáo viên sẽ đƣợc nối tiếp bằng hoạt
động tập huấn giáo viên (TOP) cho mỗi môn học, do MoEYS thực hiện. Các tập
huấn viên đƣợc TTF đào tạo cũng sẽ tham gia vào các đợt tập huấn giáo viên.
Dự kiến rằng, việc xuất bản sách mới cho giáo viên và thực hiện các đợt tập huấn
giáo viên cho mỗi bộ môn sẽ cho phép hơn hai triệu học sinh hằng năm đƣợc học về
tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và quản lý nhà nƣớc hiệu quả. Vấn đề quan
trọng là phải giám sát và đƣa ra đánh giá về phƣơng pháp mới cũng nhƣ tác động của
nó đối với nhận thức của học sinh trong tƣơng lai.

</div>
<span class='text_page_counter'>(76)</span><div class='page_container' data-page=76>

Trong từng đợt tập huấn, các học viên đƣợc yêu cầu điền vào bảng câu hỏi khảo
sát để đo lƣờng nhận thức và suy nghĩ của họ về tầm quan trọng của trách nhiệm
giải trình và quản lý nhà nƣớc hiệu quả, cũng nhƣ việc lồng ghép các nội dung này
vào chƣơng trình giảng dạy trên lớp. Những phản hồi tích cực của học viên cho thấy
dự án này là hết sức cần thiết đối với việc đào tạo thanh thiếu niên. Giảng dạy về
trách nhiệm giải trình tạo ra cơ sở cho sự phát triển bền vững lâu dài của đất nƣớc,
giúp lớp trẻ Campuchia thấm nhuần những giá trị để phát triển một xã hội trong sạch
và hợp tác với bên ngoài đƣợc coi là một nỗ lực để phá vỡ vịng luẩn quẩn của tham
nhũng. Thơng qua hoạt động dạy và học trên lớp, học sinh đƣợc khuyến khích thảo
luận các vấn đề về trách nhiệm giải trình và tham nhũng với gia đình hoặc họ hàng,
và những ngƣời trả lời đều kỳ vọng về sự thay đổi thái độ theo thời gian. Tuy nhiên,
họ cũng nhận thức đƣợc rằng giáo dục chống tham nhũng là một quá trình lâu dài.
Phải mất nhiều thời gian để giáo dục những ngƣời đã chịu hệ quả cả về vật chất lẫn
tinh thần trong hơn 20 năm chiến tranh. Thay đổi trong thái độ và hành vi của con
ngƣời không diễn ra ngay lập tức, mà tác động của giáo dục phòng, chống tham
nhũng cũng sẽ hiệu quả nhất định trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, một số ngƣời trả lời cũng hồi nghi thành cơng của chƣơng trình trong bối
cảnh mức lƣơng hiện tại của giáo viên nằm dƣới ngƣỡng nghèo khổ (16 - 22

USD/tháng). Rất nhiều ngƣời coi mức lƣơng thấp của giáo viên cũng nhƣ các công chức
nhà nƣớc khác, kết hợp với tình trạng bất cập khác của đời sống chính trị - kinh tế - xã hội
là trở ngại chính trong việc thúc đẩy tính minh bạch và đấu tranh phịng, chống tham
nhũng tại Campuchia.

Chúng tôi hy vọng rằng các tổ chức xã hội dân sự khác, đặc biệt là các Văn phòng
quốc gia của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, sẽ tiến hành các hoạt động tƣơng tự tại
quốc gia mình để tạo ra một mạng lƣới tồn cầu phịng, chống tham nhũng và tăng
cƣờng tính minh bạch thông qua giáo dục.

<b>Mô tả dự án: TS. Neou Sun </b>
<b>Để có thêm thơng tin, xin liên hệ: </b>

TS. Neou Sun, Giám đốc dự án, Trung tâm Phát triển xã hội
Có bản in báo cáo của TTF bằng tiếng Anh.

<b>Địa chỉ: </b>

Center for Social Development

P.O.Box 1346, Phnom Penh, Campuchia
Tel: (855) 23 364 735

Fax: (855) 23 364 736
Email:

</div>
<span class='text_page_counter'>(77)</span><div class='page_container' data-page=77>

<b>Sức mạnh của thông tin: </b>

<b>Đào tạo phóng viên trẻ (Uganđa) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Dự án này đƣợc tiến hành nhằm mục đích trang bị cho các phóng viên trẻ những
kỹ năng và kỹ thuật cần thiết cho các hoạt động điều tra và đƣa tin độc lập. Để
khuyến khích sự tham gia của ngƣời dân vào quá trình tái cấu trúc nền dân chủ
hiện nay của Uganđa, hệ thống truyền thông mạnh với đầy đủ thơng tin sẽ đóng
một vai trị then chốt. Mọi cơng dân cần đƣợc biết số tiền mà chính phủ chi cho
việc xóa nghèo và phải đƣợc tham gia giám sát việc sử dụng số tiền này.

Dự án này do Tổ chức Minh bạch Quốc tế tại Uganđa thực hiện tại Quận Kisoro,
Uganđa từ ngày 16 đến 22 tháng 5 năm 2004. Nó bao gồm một loạt các cuộc hội
thảo, thảo luận bàn tròn và thăm quan thực địa. Tổng cộng đã có 15 phóng viên
của các hãng thơng tấn báo chí trên cả nƣớc đƣợc đào tạo.

Quan hệ đối tác giữa các hiệp hội phóng viên và các tổ chức phi chính phủ khác
đã đƣợc hình thành.1

Ngân sách cho hoạt động của dự án do Cơ quan Hợp tác
phát triển Áo và Ban thƣ ký Tổ chức Minh bạch Quốc tế Uganđa tài trợ.

<b>Bối cảnh </b>

<b>“Một số người nói rằng „sở dĩ có tham nhũng là do tình trạng thiếu thốn </b>
<b>và nghèo đói‟. Điều này khơng đúng vì theo kết quả khảo sát, những người </b>
<b>giàu nhất và các quan chức cao cấp trong bộ máy công quyền là những đối </b>
<b>tượng dễ tham nhũng nhất ở Uganđa. Chính họ đã làm chệch hướng nguồn </b>
<b>lực mà họ không tạo ra và do vậy, mặc dù họ khơng đóng góp gì song lại là </b>
<b>những người gặt hái nhiều nhất. Thông tin là quyền lực, bất cứ </b>

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(78)</span><div class='page_container' data-page=78>

<b>khi nào các bạn (người dân Kisoro) phát hiện ra bất kỳ hành vi </b>
<b>tham nhũng nào, hãy lên tiếng tố giác với cơ quan chức năng </b>
<b>và thông báo cho những người khác”. </b>
<i>TS. Philemon Mateke, Phó Chủ tịch Hội đồng địa phương, </i>
<i>phát biểu tại một cuộc hội thảo của các Ủy ban tình nguyện </i>
<i>chống tham nhũng, Hội đồng địa phương và Medics tại thị trấn </i>
<i>Kisoro ngày 30 tháng 7 năm 2004. </i>
Sau bảy năm tái cơ cấu nền dân chủ và trƣớc thềm các cuộc bầu cử tổng thống
năm 2006, một môi trƣờng chính trị đầy rẫy vấn đề vẫn đang tồn tại dai dẳng ở
Uganđa. Các hệ thống trách nhiệm giải trình theo cả chiều dọc và chiều ngang
đều rất yếu kém, tình trạng tham nhũng tràn lan ở rất nhiều lĩnh vực của đời sống
xã hội. Đã có các luật, quy định và quy chế phòng, chống tham nhũng đƣợc quy
định trong rất nhiều đạo luật và Hiến pháp của Uganđa năm 1995, nhƣng do nạn
mù chữ và trình độ nhận thức cịn hạn chế của ngƣời dân Uganđa nên hầu nhƣ họ
không biết tới các quy định và luật lệ này. Phần lớn mọi ngƣời khơng biết phải
đóng vai trị gì trong cuộc chiến phịng, chống tham nhũng, thậm chí, phần lớn
mọi ngƣời cịn khơng biết về quyền của mình.

Hầu hết mọi ngƣời khơng có thơng tin về các nguồn vốn mà lẽ ra họ đƣợc hƣởng
lợi từ Kế hoạch hành động xóa đói nghèo và Quỹ xóa nghèo. Lấy đƣợc thông tin
và dữ liệu thực tế từ các cơ quan công quyền là cả một thách thức đối với ngƣời
dân Uganđa. Rất nhiều báo cáo kiểm tốn giai đoạn 2000-20032

cho thấy, tình
trạng tham nhũng hết sức phổ biến ngay tại chính quyền địa phƣơng. Tham
nhũng đe dọa làm thất bại các mục tiêu của kế hoạch phi tập trung hóa và Quỹ
xóa nghèo.

Rất nhiều ngƣời dân Uganđa không hiểu khái niệm tham nhũng và tác hại tàn

phá của nó đối với xã hội. Các cuộc thảo luận với ngƣời dân ở huyện Kisoro (nơi
Tổ chức Minh bạch Quốc tế Uganđa đặt văn phòng đại diện) đã cho thấy, một số
ngƣời nghĩ rằng tham nhũng là cơ hội để quan chức làm giàu. Những ngƣời khác
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(79)</span><div class='page_container' data-page=79>

công việc, một số khác biết rằng, tham nhũng có tác động tiêu cực tới ngƣời khác
nhƣng chỉ quan tâm tới lợi ích riêng của mình mà bất chấp tổn hại tới lợi ích
chung. Hành vi phi đạo đức và tham nhũng thậm chí cịn đƣợc nhận thấy ở cấp
độ gia đình: những ngƣời vợ chi tiêu một phần số tiền dành cho việc học hành
của con cái vào mỹ phẩm; trẻ em nói dối về tiền học thêm, các chuyến dã ngoại
do nhà trƣờng tổ chức, mất sách vở hoặc làm hỏng đồ đạc ở trƣờng để có thêm
tiền tiêu; cịn các ơng chồng thì thơng báo mức lƣơng thấp hơn để đóng góp ít
hơn cho gia đình.

<b>Tăng cường vai trị truyền thơng </b>

Tại Uganđa, giới truyền thơng cịn hạn chế về quyền tự do và các kỹ năng để thông
tin cho ngƣời dân về nạn tham nhũng. Các phƣơng tiện truyền thông phải tuân thủ
sự kiểm soát chặt chẽ từ các quy định của luật báo chí, dẫn đến làm hạn chế tới
cơng tác điều tra của báo chí về tham nhũng.

Đầu năm 2004, Tổ chức Minh bạch Quốc tế Uganđa đã quyết định tổ chức một
khóa đào tạo cho các phóng viên, nhằm đẩy mạnh vai trị và hoạt động của báo
chí điều tra, từ đó tăng cƣờng trách nhiệm điều hành của chính phủ. Dự án đƣợc
xây dựng dựa trên lập luận rằng giới truyền thông đƣợc tăng cƣờng và có đủ
thơng tin sẽ đóng vai trị thiết yếu trong q trình cung cấp thơng tin đáng tin cậy
cho ngƣời dân, cho phép họ tham gia vào tiến trình củng cố nền dân chủ.

<b>Dự án </b>

<b>“Tổ chức Minh bạch Uganđa đã giúp ích rất nhiều cho tôi với tư cách cá </b>
<b>nhân. Trước đây, tôi đã từng là một phóng viên chun nghiệp, nhưng </b>
<b>khơng hề có bất kỳ kỹ năng điều tra nào. Giờ đây, tơi có thể đi sâu điều tra </b>
<b>các vụ tham nhũng nghiêm trọng và phản ánh chúng trong các câu truyện </b>
<b>cũng như đăng trên các tờ báo in và đôi khi cả báo điện tử mà không sợ hậu </b>
<b>quả ảnh hưởng đến cuộc sống của bản thân mình.” </b>
<i>Bahizi Ignatius, học viên </i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(80)</span><div class='page_container' data-page=80>

kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để viết phóng sự điều tra thơng qua nghiên cứu
khảo sát. Cụ thể, chƣơng trình nhằm các mục tiêu:

 Tăng cƣờng năng lực của các phóng viên trong lĩnh vực phóng sự điều tra.
 Tăng cƣờng kỹ năng viết và kỹ năng phân tích.

 Nâng cao vai trị của giới truyền thơng trong việc tiến hành nghiên cứu độc
lập ứng dụng công nghệ thông tin.

 Tăng cƣờng sự hiểu biết về chức năng (vai trò) giám sát của truyền thông
trong việc củng cố nền dân chủ ở Uganđa.

<b>Đào tạo phóng viên điều tra </b>

Chƣơng trình có thể đƣợc tóm tắt thành sáu bƣớc:

i. Chuẩn bị trƣớc, bao gồm soạn thảo tài liệu đào tạo; các tài liệu này sẽ đƣợc
thẩm định và hoàn thiện trƣớc khi tiến hành đào tạo.

ii. Hoạt động chuẩn bị cũng bao gồm việc xác định những đào tạo viên giỏi từ
các trƣờng đại học danh tiếng của Uganđa, biên tập viên thời sự từ các tổ
chức truyền thơng có uy tín, và cán bộ từ các học viện đào tạo phóng viên

nhƣ Hiệp hội phóng viên Uganđa và Viện đào tạo phóng viên quốc gia tại
Uganđa.

iii. Một nhóm quản lý dự án đƣợc xác định, bao gồm giám đốc dự án và cán bộ
dự án. Nhiệm vụ của họ là điều phối và giám sát nhóm chuyên gia kỹ thuật
gồm các chuyên gia trong nƣớc và quốc tế, cũng nhƣ hỗ trợ về mặt hành
chính.

</div>
<span class='text_page_counter'>(81)</span><div class='page_container' data-page=81>

đầu vào ngày 16 và kết thúc vào ngày 22 tháng 5 năm 2004. Khóa đào tạo
đƣợc chia thành:

 Các hội thảo hai ngày với các chủ đề: Kỹ thuật điều tra và đƣa tin với sự hỗ
trợ của máy tính, và áp dụng các kỹ thuật báo chí điều tra trong các lĩnh vực
cụ thể (Tài chính, Y tế, Môi trƣờng, v.v.). Các hội thảo đề cập toàn diện vấn
đề tham nhũng, các trƣờng hợp xung đột lợi ích, và sự khác biệt giữa điều tra
của báo giới và ngành an ninh, cũng nhƣ các cơ quan giám sát (ví dụ nhƣ Ủy
ban Tài chính cơng của Quốc hội, Tổng thanh tra Chính phủ, và Tổ chức An
ninh trong nƣớc).

 Hội nghị chuyên đề một ngày, Những thách thức đối với phóng sự điều tra hiệu
quả, trong đó các phóng viên đƣợc trang bị kiến thức về môi trƣờng kinh tế - xã
hội, tiếp cận công chúng và quyền riêng tƣ, đạo đức và trách nhiệm pháp lý
của nghề báo.

 Phiên hội thảo bàn tròn ba ngày giải quyết các vấn đề bao gồm tồn cầu
hóa và giám sát truyền thơng trong q trình củng cố nền dân chủ, tài trợ
cho các chiến dịch tranh cử, tham nhũng và giám sát đồng đẳng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(82)</span><div class='page_container' data-page=82>

<b>Những người được tập huấn đến thăm dự án nước sạch tại Kisơrơ </b>
Chƣơng trình đào tạo kết thúc bằng việc cấp bằng cho các học viên và tất cả

những ngƣời tham gia khóa thu thập thêm thông tin.

vi. Trong sáu tháng sau khóa đào tạo, việc tƣ vấn từ xa và đánh giá thành tích
hoạt động của học viên sẽ do một giáo sƣ đại học đảm trách. Các phóng sự điều
tra của các học viên đƣợc xem xét, đánh giá về chiều sâu và mức độ liên quan,
cũng nhƣ tác động đối với chính quyền địa phƣơng. Sau đó, ngƣời tƣ vấn/đánh
giá sẽ gửi báo cáo cuối cùng tới Tổ chức Minh bạch Quốc tế Uganđa.

<b>Kết quả </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(83)</span><div class='page_container' data-page=83>

<b>Vì Chúa và vì đất nước.” </b>
<i>Thư gửi Chủ tịch Ban đấu thầu huyện của Công ty xây dựng NIYO. </i>
Trong quá trình đào tạo, các phóng viên đã đƣa tin về một vài vụ việc tham
nhũng mà sau đó đều đã đƣợc đăng trên báo chí địa phƣơng. Điều này đôi khi
mang lại hiệu quả tức thì, ví dụ Cơng ty xây dựng NIYO ở địa phƣơng đã gửi lời
xin lỗi chính thức tại văn phịng Ban đấu thầu huyện vì việc thi cơng kém chất
lƣợng khi xây dựng trƣờng học và cam kết sẽ xây dựng lại các tòa nhà kém chất
lƣợng này.

<b>Chủ tịch TI Uganđa giới thiệu chứng chỉ </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(84)</span><div class='page_container' data-page=84>

Nhìn chung, các đánh giá cho thấy khóa đào tạo đã mang đến nhiều thơng tin
chính xác và đáng tin cậy, cũng nhƣ tăng cƣờng nhận thức về vai trị giám sát
của giới truyền thơng trong tiến trình củng cố nền dân chủ ở Uganđa. Ngồi ra,
có những dấu hiệu đầy hứa hẹn về việc thành lập một Hiệp hội phóng viên điều
tra, giúp phát triển nền báo chí điều tra chuyên nghiệp và độc lập tại Uganđa.
<b>Mô tả dự án: Aletiru Bibian </b>

<b>Để có thêm thơng tin, xin liên hệ: </b>

Bà Aletiru Diana Bibian, Ban Thƣ ký Minh bạch Quốc tế Uganđa.
Email: hoặc
Đã có bản in báo cáo về khóa tập huấn.

<b>Địa chỉ: </b>
TI Uganda

Plot 5 Dewinton Road
First Floor Room 7
P.O.Box 24335
Kampala
Uganda

Tel: 256-41-255836

</div>
<span class='text_page_counter'>(85)</span><div class='page_container' data-page=85>

<b>Lớp học không biên giới: Một cuộc thi tồn quốc </b>

<b>(Áchentina) </b>

<b>Tóm tắt </b>

<i>Aulas Sin Fronteras (Lớp học không biên giới) là một cuộc thi có phạm vi trên </i>
tồn quốc dành cho cả các giáo viên và học sinh. Mục tiêu của chƣơng trình là
tăng cƣờng nền dân chủ bằng cách phát động những hành động mang tính tập thể
nhằm tác động tới các chính sách cơng.

Từ năm 1997, hơn 2.000 trƣờng học đã tham gia cuộc thi, với hơn 2.500 dự án
đƣợc giới thiệu. Tổng cộng có hơn 10.000 giáo viên và 100.000 học sinh ở tất cả
các lớp đã tham dự.

Các lớp học ở từng trƣờng tự thiết kế và tiến hành dự án của mình và nộp cho

ban tổ chức cuộc thi. Những thí sinh đƣợc chọn vào vòng trong sẽ đƣợc mời
tham dự và trình bày dự án của họ tại một hội nghị toàn quốc. Dƣới đây là chi
tiết về một sáng kiến đƣợc giải, có tên là “Các vấn đề ở khu vực lân cận, trách
nhiệm của mọi ngƣời – giáo dục về dân chủ và sự tham gia của ngƣời dân”, do
các học sinh lớp 12 trƣờng San Luis Gonzaga tại Rơsariơ thực hiện.

<i>Chƣơng trình này đƣợc Quỹ Poder Ciudadano (Sức mạnh công dân), thành viên </i>
của Tổ chức Minh bạch quốc tế Áchentina xây dựng, và hầu hết công việc đều
đƣợc tiến hành tự nguyện.1

<b>Bối cảnh </b>

Một số ngƣời đánh giá, Áchentina là một quốc gia trƣớc đây có truyền thống
chính phủ độc tài, chuyên chế và thiếu vắng sự tham gia của ngƣời dân, với tình
trạng tham nhũng có hệ thống trong các lĩnh vực chính trị và kinh tế. Việc phần
____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(86)</span><div class='page_container' data-page=86>

lớn dân chúng bị gạt sang bên lề và loại trừ khỏi các quy trình chính trị đã tạo
điều kiện cho các nhóm quyền lực chi phối quá trình hoạch định chính sách
cơng, từ đó đe dọa nền dân chủ và sự thịnh vƣợng của quốc gia.

<b>Ana Maria Muenkel Delgato (12), Nicaragoa </b>

<i>Để giải quyết những vấn đề này, "Poder Ciudadano" đã xây dựng chƣơng trình </i>
<i>"Aulas Sin Fronteras", khuyến khích học sinh tham gia đối thoại với các nhà </i>
hoạch định chính sách và thúc đẩy sự thay đổi cho cộng đồng. Chƣơng trình
nhằm mục đích tăng cƣờng sự tham gia dân chủ tại cấp độ trƣờng học và cộng
đồng, hƣớng tới việc cải thiện sự gắn kết của cộng đồng và khả năng tiếp cận
thông tin. Chƣơng trình này dựa trên một cuộc thi các sáng kiến giáo dục thúc
đẩy sự tham gia dân chủ và trao quyền cho ngƣời dân.

<b>Dự án </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(87)</span><div class='page_container' data-page=87>

thảo đã đƣợc tổ chức, với tổng cộng gần 500 đại biểu, cùng với các chƣơng trình tập
huấn tại một vài thành phố của Áchentina. Chƣơng trình cũng đƣợc đƣa tin trên các
phƣơng tiện truyền thông và xuất hiện trong rất nhiều chƣơng trình phát thanh, truyền
<i>hình. Phần lớn các hoạt động của chƣơng trình "Aulas Sin Fronteras" đều do các tình </i>
nguyện viên thực hiện.

<b>Phương pháp tiến hành cuộc thi </b>

Đầu năm học, cuộc thi đƣợc công bố bằng các tờ rơi quảng cáo, bảng quảng cáo và
các phƣơng tiện thông tin điện tử. Khơng có quy định cụ thể về định dạng của dự án,
và những ngƣời tham gia đƣợc tự do lựa chọn cấu trúc mà họ muốn. Cấu trúc của
các dự án sẽ có ảnh hƣởng tới cách thức đánh giá: Một định dạng có cấu trúc rõ ràng
sẽ dễ đánh giá và quyết định, nhƣng làm giảm tính sáng tạo. Mặt khác, một định
dạng khơng có cấu trúc nhất định sẽ cho phép các ý tƣởng thú vị và sáng tạo đƣợc tự
do thể hiện, nhƣng có thể khiến cho quy trình lựa chọn bị kéo dài và gặp khó khăn.
Các thí sinh hoàn tất dự án trong năm học, và vào cuối năm học nộp tài liệu cho
ban giám khảo – gồm một nhóm tình nguyện viên là những chun gia giáo dục
và những nhân vật đƣợc công chúng mến mộ.

Sau đó, các dự án xuất sắc nhất sẽ đƣợc ban giám khảo chọn vào vòng trong, xếp
theo nhóm lớp và bộ mơn, ví dụ nhƣ giáo dục sinh thái, giáo dục nghệ thuật,
truyền thơng giáo dục, v.v.. Mỗi nhóm có từ bốn tới năm dự án đƣợc chọn để
<i>trình bày hoặc triển lãm tại hội nghị toàn quốc "Congreso de intercambio" - một </i>
hội nghị đƣợc tổ chức để giới thiệu các dự án tới cơng chúng. Phần trình bày của
mỗi dự án kéo dài từ 40 - 60 phút và sau đó là phần hỏi đáp với khán giả và tranh
luận công khai. Khán giả tại hội nghị sẽ lựa chọn ngƣời thắng cuộc. Giải thƣởng
đƣợc trao tại phiên bế mạc hội nghị, bao gồm máy tính, học bổng, sách và ngân

quỹ để phát triển thêm hoặc triển khai một dự án cụ thể. Tất cả các giải thƣởng
đều do các nhà tài trợ cá nhân của chƣơng trình hỗ trợ. Ngồi ra, một số dự án
đƣợc khen tặng nhƣ thành tựu nổi bật và đƣợc trƣng bày trong phòng triển lãm
tại nơi diễn ra hội nghị.

</div>
<span class='text_page_counter'>(88)</span><div class='page_container' data-page=88>

nơi trên đất nƣớc, và là lần đầu tiên trong đời, họ trình bày kết quả cơng việc tập thể
của mình. Rất nhiều ngƣời hăng hái và đầy nhiệt huyết khi đƣợc nói về các ý tƣởng
và hy vọng của mình về tƣơng lai.

<b>Ví dụ về một dự án được giải “Các vấn đề ở khu vực lân cận, trách </b>
<b>nhiệm của mọi người – giáo dục về dân chủ và sự tham gia của công </b>
<b>dân” </b>

Dự án này do 83 học sinh năm cuối (năm thứ sáu trƣờng trung học) của Trƣờng học số
1182 ở Rôsariô (Xanta Phê, Áchentina) tiến hành trong tháng 10 và 11 năm 1997. Cƣ
dân ở vùng lân cận thành phố thuộc tầng lớp lao động, phần lớn trong số họ hầu nhƣ
không đƣợc học hành. Một tỷ lệ lớn các gia đình đang đối mặt với khó khăn về kinh tế,
với số lƣợng đáng kể ngƣời thất nghiệp và bán thất nghiệp.

Một trong những mục tiêu của dự án là tạo sự hiểu biết về các quy trình dân chủ (đặc
biệt là các cuộc bầu cử), tăng cƣờng nhận thức về các quyền và nghĩa vụ của công dân,
và phát triển các kỹ năng để hiểu về các vấn đề tập thể và tìm ra giải pháp vì lợi ích
chung.

Chúng tơi coi việc hình thành dân chủ trong trƣờng học không chỉ là một môn học bổ
sung để nghiên cứu. Thay vào đó, học sinh cần phải trải nghiệm và thực hành dân chủ,
ví dụ nhƣ bằng việc xây dựng các chuẩn mực khi sống cùng nhau, trải nghiệm các khả
năng lựa chọn, phát biểu ý kiến, bất đồng và đƣa ra đề xuất.

<b>Bầu cử nghị sĩ và ủy viên hội đồng </b>

Ngày 26 tháng 10 năm 1997, các cuộc bầu cử nghị sĩ và ủy viên hội đồng toàn quốc đã
đƣợc tiến hành. Sự kiện nóng hổi này đã khuyến khích rất nhiều hoạt động tại lớp học
vốn đã đƣợc lồng ghép vào các môn học nhƣ khoa học xã hội và ngơn ngữ, cũng nhƣ
tốn học (thống kê).

<b>Các công việc chuẩn bị </b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(89)</span><div class='page_container' data-page=89>

Học sinh đƣợc yêu cầu mang theo các mẩu báo và bản tin cắt ra từ các tờ báo, và sƣu tập
danh sách cử tri của các đảng khác nhau. Sau khi chia thành từng nhóm, các em làm những
áp phích để thơng báo cho bạn bè ở các lớp khác biết về quá trình bầu cử. Trong giờ toán,
các em xem xét đồ thị, bảng biểu và tỷ lệ phần trăm dựa theo số liệu xuất hiện trên báo chí
về ứng cử viên và các đảng.

Học sinh cũng tiến hành khảo sát các bậc phụ huynh với những câu hỏi nhƣ:

 Bố/mẹ có biết cuộc bầu cử ngày 26 tháng 10 nhằm mục đích gì khơng?

 Theo ý kiến của bố/mẹ, một ứng cử viên phải có những phẩm chất gì?

 Bố/mẹ nghĩ vấn đề nào là cấp thiết nhất ở thành phố chúng ta? Ở nƣớc ta?

<b>Phỏng vấn các ứng cử viên hội đồng thành phố </b>

Chúng tôi đã quyết định mời các ứng cử viên của các đảng khác nhau tới trƣờng học và
phỏng vấn họ. Trƣớc đó, chúng tơi đã sử dụng các thơng tin độc lập về hồ sơ và lý lịch của
ứng cử viên do các tổ chức phi chính phủ chuẩn bị.

Trong lĩnh vực ngôn ngữ, học sinh đƣợc tổ chức theo nhóm đã đƣa ra rất nhiều câu
hỏi phỏng vấn.

Ví dụ về một bản câu hỏi phỏng vấn:

 Họ và tên:

 Tuổi:

 Ông/bà là ứng cử viên của nhóm nào?

 Trình độ học vấn của ông/bà?

 Nghề nghiệp hiện nay của ông/bà là gì?

 Trƣớc đây ơng/bà làm nghề gì?

 Tại sao ông/bà lại quyết định ứng cử ủy viên hội đồng?

 Ơng/bà đã tiến hành những hoạt động chính trị nào?

 Đối với ông/bà, những vấn đề quan trọng nhất của thành phố Rosario là gì?

 Ơng/bà dự định sẽ trình những dự án nào lên Hội đồng nếu trúng cử?

</div>
<span class='text_page_counter'>(90)</span><div class='page_container' data-page=90>

Trong các cuộc phỏng vấn, những học sinh nhỏ tuổi nêu ra các câu hỏi rất thú vị về các
chức năng công quyền, công việc của một ủy viên hội đồng, lý lịch của ứng cử viên, và
những đề xuất của họ để giải quyết các vấn đề cụ thể của khu vực lân cận thành phố.
<b>Làm việc với Hiệp hội vùng lân cận </b>

Đồng thời, chúng tôi cũng đã nhận đƣợc một đề nghị của Hiệp hội vùng lân cận
Empanmê Granêrốt (Empalme Graneros). Họ mời chúng tôi tới thăm các khu vực khác

nhau tại vùng lân cận và ghi lại những vấn đề và nhu cầu mà chúng tôi nhận thấy, đồng
thời xây dựng các đề xuất để giải quyết những vấn đề này. Chúng tôi nhận thấy hoạt
động này tạo điều kiện cho chúng tôi thiết lập các mối liên hệ giữa trƣờng học và các
thể chế khác trong cộng đồng. Mặt khác, đây cũng là cơ hội tốt để khuyến khích sự
tham gia và cam kết của thanh thiếu niên với vai trò là những ngƣời lãnh đạo đất nƣớc
trong tƣơng lai.

Để tiến hành chuyến thăm quan đƣờng phố ở vùng lân cận thành phố, chúng tơi đã tổ
chức các nhóm thu thập thông tin tại các khu vực khác nhau, theo từng khu một. Các
em đã nhận thấy những khía cạnh khác nhau của thực tiễn và cũng tham khảo ý kiến
của cƣ dân vùng lân cận. Dữ liệu đƣợc đƣa vào biểu đồ. Các em thực hiện công việc
này với sự phấn khích và tinh thần trách nhiệm cao. Sau một thời gian ngắn, các em đã
mang những biểu đồ hồn thiện tới trƣờng và chúng tơi cùng chia sẻ kết quả của các
nhóm. Cuộc khảo sát đƣợc tiến hành tại 13 khu nhà trong vùng lân cận. Tất cả chúng
tôi cùng vẽ một biểu đồ mới để phản ánh các vấn đề chung của nhiều khu vực trong
vùng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(91)</span><div class='page_container' data-page=91>

<b>thành phố Rôsariô </b>

Trƣớc chuyến thăm Hội đồng thành phố, chúng tôi đã chuẩn bị một cặp tài liệu nêu cụ
thể các vấn đề và nhu cầu của vùng lân cận, bổ sung chữ ký của các giáo viên và 83
học sinh lớp sáu. Chúng tôi cũng viết hai đề xuất để cải thiện một quảng trƣờng gần
trƣờng học, đề nghị thêm đèn chiếu sáng, quét dọn, bảo dƣỡng và bổ sung trò chơi cho
trẻ em.

Trong chuyến thăm, chúng tôi đƣợc cung cấp thông tin về thành phần của Hội đồng,
các ủy ban công tác khác nhau, các quy định và quy trình thủ tục của Hội đồng (quy
chế địa phƣơng, các nghị quyết, sắc lệnh, biên bản ghi nhớ). Mỗi học sinh đƣợc phát
một cuốn sổ với thông tin cập nhật về Hội đồng thành phố Rôsariô, thông tin cơ bản
và tổ chức chính trị của Hội đồng - những thơng tin này rất hữu ích để chúng tơi tiếp

tục công việc trong lớp học. Chúng tôi cũng nộp cho Hội đồng các đề xuất của mình.
Vài ngày sau chuyến thăm Hội đồng thành phố, chúng tôi nhận đƣợc một cuộc điện
thoại nói rằng các đề xuất của chúng tơi sẽ đƣợc trình bày tại cuộc họp tiếp theo của
Hội đồng, và yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết hơn về các vấn đề mà chúng tôi đã
nêu ra. Chúng tôi đã sửa lại các đề xuất tỉ mỉ hơn, nêu rõ các yêu cầu về cải thiện hệ
thống đèn giao thông, trồng lại và di dời cây cối, sửa chữa đƣờng sá và hệ thống thoát
nƣớc, cải thiện hệ thống đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu giao thơng, tần suất hoạt động
của xe buýt, và tạo ra các không gian xanh. Các đề xuất của chúng tôi đã đƣợc Hội
đồng thảo luận - và đƣa thành các sắc lệnh! Đầu năm 1998, chúng tôi rất vui sƣớng khi
nghe tin Hội đồng thành phố đã thơng qua sáu sắc lệnh có liên quan tới những vấn đề
trên. Chúng tôi thực sự đã tạo ra sự khác biệt và giúp đỡ cho cộng đồng.

Dự án này giúp chúng tôi hiểu đƣợc cách thức hoạt động của Hội đồng thành phố cũng
nhƣ giá trị của dân chủ và những kinh nghiệm làm việc. Nhờ dự án, chúng tôi đã vƣợt
qua phạm vi hoạt động của nhà trƣờng và thiết lập đƣợc mối liên hệ với các tổ chức và
cá nhân trong cộng đồng. Rất nhiều ngƣời trong chúng tôi hiện đang tích cực tham gia
các hoạt động của cộng đồng và tin tƣởng rằng sự thay đổi là hoàn tồn có thể.

</div>
<span class='text_page_counter'>(92)</span><div class='page_container' data-page=92>

<b>Douglas E. López Tolede, Nicaragoa </b>

<b>Kết quả và khuyến nghị </b>

Dự án của Trƣờng San Luis Gonzaga đã đƣợc ghi lại, cùng với các dự án đƣợc
giải khác, trong một cuốn sách đƣợc phát miễn phí cho các giáo viên, cơng chức
<i>và giới truyền thơng. Poder Ciudadano khuyến khích những ngƣời tham gia trao </i>
đổi và tạo dựng mạng lƣới riêng của mình. Rất nhiều thí sinh đƣợc giải đã tổ
chức các cuộc thi và diễn đàn công khai tại cộng đồng của mình, từ đó nhân rộng
<i>hiệu quả của cuộc thi Aulas Sin Fronteras. Ngoài ra, một diễn đàn và mạng lƣới </i>
khơng chính thức cũng đƣợc thiết lập để hỗ trợ quá trình trao đổi thơng tin phi
tập trung hóa trên mạng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(93)</span><div class='page_container' data-page=93>

<b>Mô tả dự án: Oscar Rassori (Poder Ciudadano) </b>
<b>và Elena María Florencia Dietrich (Rosario School) </b>
<b>Để có thêm thơng tin, xin liên hệ: </b>

Ơng Oscar Rassori, Chƣơng trình Aulas Sin Fronteras hoặc bà Pilar Arcidiácono
Điều phối viên Tổ chức Hành động chính trị.

Email:
<b>Địa chỉ: </b>

Fundación Poder Ciudadano
Piedras 547 “2”

Buenos Aires 1070AAJ
Argentina

Tel/Fax: +54-11-4331 4925

Email:
Website: www.poderciudadano.org

</div>
<span class='text_page_counter'>(94)</span><div class='page_container' data-page=94>

<b>Một ngày chống tham nhũng tại Trại hè thiếu nhi </b>

<b>(Mơnđơva) </b>

<b>Tóm tắt </b>

Tổ chức Minh bạch quốc tế Mônđôva (TI Moldova) đã tận dụng một sự kiện địa
phƣơng để giáo dục về phòng, chống tham nhũng cho thanh thiếu niên, dƣới hình
thức một ngày Chống tham nhũng. Ngày Chống tham nhũng của "TI Moldova"
diễn ra tại Trại hè Andries dành cho thanh thiếu niên, tại quận Orhei. Hoạt động

này bao gồm ba hội thảo tập trung vào tham nhũng trong những lĩnh vực khác
nhau: (a) các doanh nhân tƣơng lai: tham nhũng và kinh doanh; (b) các phóng
viên tƣơng lai: tham nhũng và nghề báo; và (c) tham nhũng và hệ thống giáo
dục. Đồng thời, các bức tranh biếm họa và áp phích quảng cáo phòng, chống
tham nhũng cũng đƣợc trƣng bày. Ngày chống tham nhũng kết thúc bằng việc
trình chiếu 38 đoạn băng quảng cáo chống tham nhũng.

Trại hè do chính quyền địa phƣơng và các tình nguyện viên "Tổ chức Hịa bình
Mỹ" đồng tổ chức. Chi phí là khơng đáng kể, vì các nghiên cứu và ấn phẩm của
"TI Moldova" đƣợc sử dụng làm tài liệu cơ bản cho các hội thảo, còn các nhà tổ
chức trại hè cung cấp cơ sở vật chất.

<b>Bối cảnh </b>

Năm 1991, Cộng hịa Mơnđơva, nằm ở đơng nam châu Âu, trở thành một quốc gia
độc lập, tách ra từ Liên bang Xơviết trƣớc đây. Kể từ đó, quốc gia này đã phát triển
theo con đƣờng kinh tế thị trƣờng. Thật không may, tham nhũng vẫn là một trong
những vấn đề chính của đất nƣớc này, làm xói mịn đời sống xã hội, kinh tế và chính
trị của nền cộng hòa. Theo Chỉ số cảm nhận về tham nhũng của TI năm 2004,
Mônđôva chỉ đạt 2,3/10 điểm, cho thấy mức độ tham nhũng đƣợc cảm nhận tại nƣớc
này là rất cao.

</div>
<span class='text_page_counter'>(95)</span><div class='page_container' data-page=95>

đề nhất định (ví dụ: trại hè cho các sử gia trẻ hoặc trại hè khảo cổ học).

<b>Dự án </b>

Tháng 7 năm 2004, "Tổ chức Hịa bình Mỹ" tại Mơnđơva và các cơ quan chính
quyền địa phƣơng đã đồng tổ chức một trại hè tiếng Anh trong một tuần, diễn ra
gần làng Ivancea, quận Orhei. Tham dự trại hè có 70 thiếu niên từ 14 tới 17 tuổi.
Tiêu chí lựa chọn là nắm vững tiếng Anh và quan tâm tới kinh doanh và báo chí.

Các tình nguyện viên Tổ chức Hịa bình Mỹ đã đề nghị "TI Moldova" tổ chức một
Ngày chống tham nhũng nhƣ một phần của trại hè tiếng Anh. Mục tiêu của ngày
này là nhằm thông tin cho thanh thiếu niên về tình hình tham nhũng tại Mơnđơva, kể
cả tác động tiêu cực của nó tới đời sống chính trị, kinh tế và xã hội, cũng nhƣ những
hành động có thể tiến hành để phòng, chống tham nhũng, kinh nghiệm của các quốc
gia khác và những nỗ lực phòng, chống tham nhũng đƣợc tiến hành trên phạm vi
quốc tế. Các hội thảo đƣợc dựa trên nghiên cứu do "TI Moldova" thực hiện, và ba
hội thảo mỗi hội thảo diễn ra trong gần 100 phút đã đƣợc tổ chức cả ngày: (a)
tham nhũng và kinh doanh; (b) tham nhũng và nghề báo; và (c) tham nhũng và
giáo dục. Buổi chiều, các hội thảo về đạo đức kinh doanh và nghề báo đƣợc tổ
chức đồng thời, còn phiên hội thảo về tham nhũng trong hệ thống giáo dục đƣợc
tổ chức vào buổi tối cho toàn trại.

____________



C{c nghiên cứu đã được TI Moldova xuất bản:

<i>a. L. Carasciuc, Kinh doanh nhỏ và tham nhũng: Chỉ dẫn cho doanh nghiệp (Small </i>
Business and Corruption: a Guide for Entrepreneurs), TI Moldova, 2003;

<i>b. L. Carasciuc, M. Ciubotaru, N. Patiuc, Tham nhũng và trốn thuế: Các khía cạnh kinh tế </i>
(Corruption and Tax Evasion: Economic Dimensions), Moldova, 2003;

<i>c. V. Gasca, I. Guzun, Báo chí điều tra chống tham nhũng (Investigative Journalism </i>
Fighting Corruption), TI Moldova, 2002;

</div>
<span class='text_page_counter'>(96)</span><div class='page_container' data-page=96>

<b>Những người tình nguyện của TI Moldova tại cuộc họp </b>
<b>về chống tham nhũng tháng 5 năm 2004 </b>

Mỗi hội thảo gồm hai phần: Phần một là phần trình bày bằng PowerPoint, với
bản in đƣợc phát cho ngƣời tham dự; và phần hai là phần hỏi đáp và thảo luận.
Ngày hôm sau, học sinh đƣợc chia thành từng nhóm để tóm tắt những gì các em
đã đƣợc học, và để thảo luận cách thức áp dụng những kiến thức này vào cuộc
sống. Hoạt động tiếp theo có thể bao gồm đƣa các vấn đề lên báo của trƣờng, và
khảo sát cách thức giải quyết các tình huống tham nhũng trong trƣờng học.

<b>Các hội thảo </b>

<i>(a) Tham nhũng và kinh doanh </i>

Hội thảo này nhấn mạnh nguy cơ mà tham nhũng đặt ra cho môi trƣờng kinh
doanh. Tham nhũng hủy hoại môi trƣờng đầu tƣ của đất nƣớc và tƣớc bỏ cơ hội
việc làm của thanh thiếu niên vì nó là nguyên nhân ngăn cản các sáng kiến kinh
doanh.

<b>Tham nhũng có ý nghĩa gì đối với Cộng hịa Mơnđơva? </b>

 Kiểm sốt q mức khu vực tƣ nhân (33 lần viếng thăm của các cơ quan quản lý
nhà nƣớc mỗi năm);

</div>
<span class='text_page_counter'>(97)</span><div class='page_container' data-page=97>

 Chất lƣợng hàng tiêu dùng thấp (80% không đạt tiêu chuẩn);

 Nguy cơ cao trong thị trƣờng tài chính (lãi suất thực tế của các ngân hàng thƣơng
mại là 20,8% vào tháng 12 năm 2003, tỷ lệ đơla hóa là 50,1% vào tháng 10 năm
2003);

 Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo đầu ngƣời thấp: năm 2001 - 40 USD; năm 2002
- 32,3 USD; năm 2003 - 11,9 USD;

 Nợ nƣớc ngoài lớn, hơn 1.436,9 triệu USD, tƣơng đƣơng 73,4% GDP;

 Kinh tế trì trệ – GDP đầu ngƣời là 542 USD năm 2003;

 Tình trạng đói nghèo tăng. Thu nhập hằng ngày của 70% dân số dƣới mức 1
USD. Lƣơng tháng trung bình trong khu vực nhà nƣớc là 53 USD.

 Tỷ lệ tội phạm gia tăng. Số vụ phạm tội trên 10.000 dân năm 1995 là 99,9; năm
2000 là 105. Năm 2001, số vụ hối lộ bị phát hiện chính thức là 165 vụ, khơng
chính thức là xấp xỉ 1,5 triệu vụ.

Cuộc thảo luận tập trung vào những vấn đề liên quan tới tồn cầu hóa nhƣ
thƣơng mại quốc tế, việc chi trả thu nhập và dòng vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc
ngoài. Những vấn đề khác đƣợc xem xét bao gồm tác động của tham nhũng đối
với tăng trƣởng và đầu tƣ và tới việc đánh thuế nhà đầu tƣ nƣớc ngoài; tác động
của khả năng dự báo tham nhũng tới đầu tƣ; và các vấn đề chƣa rõ ràng nhƣ
chuẩn mực kế toán, cơ chế điều tiết, cũng nhƣ thiếu các quy định rõ ràng, đúng
đắn, chính thức và minh bạch.

Phần trình bày cũng nêu lên tác động và nguyên nhân của tham nhũng trong khu
vực tƣ nhân; tiếp sau đó, các bộ luật ứng xử trong kinh doanh và tầm quan trọng
của hành vi đạo đức của cá nhân cũng đƣợc thảo luận. Cuộc thảo luận nhấn
mạnh khía cạnh đạo đức tốt giúp giảm thiểu các rủi ro trong kinh doanh, làm
tăng uy tín của doanh nghiệp, nâng cao chất lƣợng hàng hóa, tăng lƣợng khách
hàng và tăng doanh thu.

<i>(b) Tham nhũng và nghề báo </i>

Hội thảo bắt đầu bằng các ví dụ minh họa cho sức mạnh của báo chí điều tra:

 Vụ “bê bối Oatơghết" (Watergate) dẫn tới việc luận tội và sau đó là từ chức

</div>
<span class='text_page_counter'>(98)</span><div class='page_container' data-page=98>

 <i>Loạt bài Tài sản </i>
<i>không minh bạch của </i>
<i>Estrada </i> (Estrada’s
Unexplained Weath),
của Trung tâm báo
chí điều tra Philippin,
đăng tháng 12 năm
2000, tiết lộ tài sản
của Tổng thống
Estrađa trong lĩnh
vực bất động sản và
kinh doanh, bao gồm
66 doanh nghiệp nơi
Tổng thống và họ
hàng của ông đứng
tên thành viên sáng
lập, thành viên hội
đồng quản trị hoặc cổ
đơng chính. Kết quả
của loạt bài này là
Estrađa buộc phải từ
chức.

Sau đó, học sinh đƣợc giới thiệu khung pháp lý dành cho các phóng viên điều
tra. Phần này bao gồm rà soát các luật và các quy định quan trọng nhƣ Hiến pháp
và bộ luật đạo đức nghề nghiệp.1

Cuối cùng, có một bài giảng về một số quy tắc quan trọng trong nghề báo chí
điều tra, tập trung vào:

____________

</div>
<span class='text_page_counter'>(99)</span><div class='page_container' data-page=99>

 Họ phải nắm vững khung pháp lý và đạo đức khi tiến hành hoạt động, đặc biệt
là trách nhiệm dân sự, hành chính và hình sự của phóng viên.

 Phóng viên nhất định khơng phải ngƣời đƣa tin duy nhất; việc ghi chép tƣ
liệu phải theo trình tự và kiểm tra lại các nguồn thơng tin là hết sức cần thiết.
<i>(c) Tham nhũng và giáo dục </i>

Hội thảo này đề cập đến vấn đề tham nhũng trong hệ thống giáo dục và tác hại lâu
dài của nó đối với xã hội. Tham nhũng trong giáo dục làm giảm chất lƣợng kỹ
năng và tính cạnh tranh trong thị trƣờng lao động. Một cuộc thăm dị cơng luận về
nhận thức đối với tham nhũng trong lĩnh vực giáo dục đã đƣợc thảo luận. Cuộc
thăm dị đã nêu ra các hình thức chi trả phi chính thức trong hệ thống giáo dục, các
nguyên nhân để chi hối lộ, trải nghiệm cá nhân của ngƣời trả lời phỏng vấn và các
căn nguyên của tham nhũng. Cuộc thăm dò cũng đã đề xuất các biện pháp sau đây
để giảm tham nhũng trong giáo dục (xếp theo thứ tự hiệu quả):

i. Tăng hỗ trợ tài chính từ phía chính phủ.

ii. Tăng khung hình phạt cho những ngƣời dính líu tới tham nhũng.

iii. Tăng tính minh bạch của quy trình chấp thuận học sinh đầu vào và thi cử
trong các thể chế giáo dục.

iv. Tăng cƣờng hoạt động giám sát của đội ngũ giảng viên.

v. Cải tiến hệ thống thi cử (ví dụ nhƣ sử dụng hình thức kiểm tra trên máy tính
thay vì thi vấn đáp, quy định các loại phí nào là hợp lệ và loại nào không).
vi. Tiến hành các chiến dịch tuyên truyền phòng, chống tham nhũng trong các

trƣờng học và trƣờng đại học.

Tiếp đó, các học sinh thảo luận về trải nghiệm bản thân về thực tiễn tham nhũng
trong hệ thống giáo dục và hình thức chi trả bổ sung thƣờng xuyên nhất (ví dụ nhƣ:
trả tiền cho các giờ học thêm). Học sinh thảo luận về tác động của các hành vi tham
nhũng nhƣ việc trả thêm tiền để có điểm cao hơn và vai trò của quà tặng cũng nhƣ
các mối quan hệ cá nhân khi học đại học. Những kinh nghiệm cá nhân về việc sử
dụng tiền, quà tặng và quan hệ để giải quyết một vấn đề tại đại học cũng đƣợc đƣa ra
thảo luận.

</div>
<span class='text_page_counter'>(100)</span><div class='page_container' data-page=100>

phòng, chống tham nhũng. Các bức hoạt hình và áp phích này đƣợc thu thập từ
cuộc thi vẽ tranh biếm họa phòng, chống tham nhũng hằng năm do "TI
Moldova" tổ chức. Các bức tranh biếm họa cũng xuất hiện trong một ấn bản đặc
biệt của tạp chí Pardon, bao gồm cả các mẩu chuyện vui, giai thoại và trào phúng
về chống tham nhũng.

Ngày chống tham nhũng kết thúc bằng việc trình chiếu 38 đoạn băng quảng cáo
phòng, chống tham nhũng do "TI Moldova" sản xuất. Những thanh thiếu niên
tham gia tích cực nhất đƣợc trao tặng áo sơ mi có các hình hoạt họa và biểu ngữ,
phòng chống tham nhũng.

<b>Kết quả và khuyến nghị </b>

Hội thảo về tham nhũng trong giáo dục nhận đƣợc sự quan tâm cao nhất từ
những ngƣời tham gia – họ đặc biệt thích thú khi đƣợc thảo luận các trƣờng hợp

tham nhũng trong giáo dục và cách thức để ngăn chặn tham nhũng. Những ngƣời
tham gia hội thảo về Tham nhũng và nghề báo cũng bày tỏ mong muốn đƣợc học
hỏi thêm về báo chí điều tra và các kỹ năng, nghiệp vụ để phát hiện những hành
vi tham nhũng. Đáp ứng yêu cầu này, "TI Moldova" phối hợp với Trung tâm đào
tạo phóng viên trẻ đã tổ chức một hội thảo hai ngày cho các tác giả và chủ bút
báo trƣờng học tại Chisinau, vào ngày 30 và 31 tháng 10 năm 2004. Hội thảo này
diễn ra bằng tiếng Rumani và tập trung đi sâu vào vấn đề tham nhũng và báo chí
điều tra, trong đó, nhấn mạnh tới lĩnh vực giáo dục.

<b>Mua điểm – Một chuyện cười của Mônđôva </b>

Một ngày, thầy giáo ra một bài kiểm tra lớn cho học sinh. Ông phát bài thi cho học
sinh và quay về bàn đợi. Khi hết giờ, học sinh nộp lại bài thi.

Thầy giáo nhận thấy một học sinh đã kẹp tờ 100 USD vào bài thi với dòng ghi chú:
“Một USD một điểm”. Giờ học tiếp theo, thầy giáo trả bài cho học sinh.

Học sinh nọ nhận lại bài thi và 64 USD.

</div>
<span class='text_page_counter'>(101)</span><div class='page_container' data-page=101>

phải đối mặt liên quan tới hoạt động tham nhũng, và sẽ là hiệu quả nhất nếu tạo
ra đánh giá và thông tin phản hồi. Các ý tƣởng bổ sung bao gồm sử dụng các trò
chơi tƣơng tác để tăng hiệu quả, phụ thuộc vào hoàn cảnh thời gian và địa điểm,
và cố gắng thu hút giới truyền thông địa phƣơng thơng qua một hình thức sinh
động, ví dụ nhƣ trại hè thiếu niên.

<b>Mô tả dự án: Lilia Carasciuc </b>
<b>Để có thêm thơng tin, xin liên hệ: </b>

Bà Lilia Carasciuc, Giám đốc điều hành, TI Moldova.

Các nghiên cứu của TI Moldova đƣợc đăng tải trên trang web bằng cả tiếng
Rumani và tiếng Anh.

<b>Địa chỉ: </b>
TI Moldova

98, 31 August Street
MD-2004

Chisinau

Republic of Moldova

Tel: (+ 373 22) 20-34-84, 20-34-85, 20-34-86.
Fax: (+ 373 22) 23-78-76.

</div>
<span class='text_page_counter'>(102)</span><div class='page_container' data-page=102>

Chịu trách nhiệm xuất bản
TS. NGUYỄN DUY HÙNG

Chịu trách nhiệm nội dung
TS. KHUẤT DUY KIM HẢI

Biên tập: PHẠM VIỆT

TRẦN QUỐC THẮNG
NGUYỄN TÙNG LÂM
Biên tập kỹ, mỹ thuật, bìa: PHÙNG MINH TRANG

Chế bản vi tính: LÂM HƢƠNG

Sửa bản in: TÙNG LÂM - QUỐC THẮNG
Đọc sách mẫu: TÙNG LÂM - QUỐC THẮNG

Mã số:

In... cuốn, khổ 16 x 24cm. In tại...
Giấy phép xuất bản số: ... cấp ngày...
Quyết định xuất bản số: ...

</div>

<!--links-->