NỘI DUNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 9 (Đợt 4)

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (73.03 KB, 5 trang )

(1)<div class='page_container' data-page=1>

N I DUNG ÔN T PỘ Ậ

TRONG TH I GIAN NGH H C T P TRUNGỜ Ỉ Ọ Ậ
Môn: Ng văn ữ 9; Năm h c: 2019ọ - 2020

(T ngày 16/3/2020 đ n ngày 23/3/2020)ừ ế
ÔN LUY N CÁC BI N PHÁP TU TỆ Ệ Ừ

I. C NG C KI N TH CỦ Ố Ế Ứ
1. Bi n pháp tu tệ ừ

Bi n pháp tu t là nh ng cách ph i h p các phệ ừ ữ ố ợ ương ti n ngôn ng đ t o hi uệ ữ ể ạ ệ
qu cho ho t đ ng c a t ; làm cho l i hay, ý đ p, có s c bi u c m, nâng cao hi u ả ạ ộ ủ ừ ờ ẹ ứ ể ả ệ
qu di n đ t và giá tr th m mĩ c a ngôn t .ả ễ ạ ị ẩ ủ ừ

Ví d : Đ di n đ t ý: “m t tr i đang lên trên đ nh núi”, nhà th Tr n Đăng Khoa s ụ ể ễ ạ ặ ờ ỉ ơ ầ ử
d ng cách nói tu t : bác m t tr i đ p xe lên đ nh núi.ụ ừ ặ ờ ạ ỉ

2. Các bi n pháp tu tệ ừ
2.1. So sánh

So sánh là đ i chi u s v t, s vi c này v i s v t, s vi c khác có nét tố ế ự ậ ự ệ ớ ự ậ ự ệ ương
đ ng đ làm tăng s c g i hình, g i c m cho s di n đ t.ồ ể ứ ợ ợ ả ự ễ ạ

Ví d :ụ

Đ t nấ ước nh vì saoư
C đi lên phía trứ ước.

(Thanh H i,ả Mùa xuân nho nhỏ)

- Tác d ng c a phép so sánh: làm cho cách di n đ t sinh đ ng, có giá tr bi u c m, ụ ủ ễ ạ ộ ị ể ả
g i t c th , chi ti t đ c đi m c a s v t, s vi c…ợ ả ụ ể ế ặ ể ủ ự ậ ự ệ

- Các ki u so sánh: so sánh ngang b ng và so sánh khơng ngang b ng.ể ằ ằ
2.2. Nhân hố

Nhân hoá là g i ho c t cây c i, con v t, đ v t… b ng nh ng t ng v n ọ ặ ả ố ậ ồ ậ ằ ữ ừ ữ ố
được dùng đ g i ho c t con ngể ọ ặ ả ười; làm ch th gi i loài v t, cây c i, đ v t… tr ọ ế ớ ậ ố ồ ậ ở
nên g n gũi v i con ngầ ớ ười, bi u th để ị ược nh ng suy nghĩ, tình c m c a con ngữ ả ủ ười.

Ví d :ụ

M t tr i xu ng bi n nh hòn l a.ặ ờ ố ể ư ử
Sóng đã cài then, đêm s p c a.ậ ử

(Huy C n, ậ Đoàn thuy n đánh cáề )

- Tác d ng c a phép nhân hoá: làm cho cách di n đ t sinh đ ng, có giá tr bi u c m. ụ ủ ễ ạ ộ ị ể ả
C nh v t, s v t vô tri vô giác đả ậ ự ậ ược nhân hoá tr nên g n gũi, thân thi t, có tâm ở ầ ế
h n…ồ

</div>
(2)<div class='page_container' data-page=2>

2.3. n dẤ ụ

n d là g i tên s v t, hi n t ng này b ng tên s v t, hi n t ng khác có

Ẩ ụ ọ ự ậ ệ ượ ằ ự ậ ệ ượ

nét tương đ ng v i nó nh m tăng s c g i hình, g i c m cho s di n đ t. ồ ớ ằ ứ ợ ợ ả ự ễ ạ
Ví d :ụ

M t tr i c a b p thì n m trên đ iặ ờ ủ ắ ằ ồ
M t tr i c a m , em n m trên l ngặ ờ ủ ẹ ằ ư

(Nguy n Khoa Đi m, ễ ề Khúc hát ru nh ng em bé l n trên l ng mữ ớ ư ẹ)
- Tác d ng c a phép n d : làm cho cách di n đ t sinh đ ng, có giá tr bi u c m cao,ụ ủ ẩ ụ ễ ạ ộ ị ể ả
tăng tính hình tượng cho l i văn; g i nh ng liên tờ ợ ữ ưởng thú v , sâu s c.ị ắ

- Các ki u n d : n d hình th c, n d cách th c, n d ph m ch t, n d chuy nể ẩ ụ ẩ ụ ứ ẩ ụ ứ ẩ ụ ẩ ấ ẩ ụ ể
đ i c m giác.ổ ả

2.4. Hoán dụ

Hoán d là g i tên s v t, hi n tụ ọ ự ậ ệ ượng, khái ni m này b ng tên s v t, hi n ệ ằ ự ậ ệ
tượng, khái ni m khác có quan h g n gũi v i nó nh m tăng s c g i hình, g i c m ệ ệ ầ ớ ằ ứ ợ ợ ả
cho s di n đ t. ự ễ ạ

Ví d :ụ

Vì sao? Trái đ t n ng ân tìnhấ ặ
Nh c mãi tên Ngắ ười: H Chí Minhồ

(T H u, Theo chân Bác)ố ữ

- Tác d ng c a phép hoán d : làm cho l i văn sinh đ ng, có giá tr bi u c m cao; ụ ủ ụ ờ ộ ị ể ả
nh n m nh, gây n tấ ạ ấ ượng vào đ c đi m, d u hi u… c a s v t.ặ ể ấ ệ ủ ự ậ

- Các ki u hoán d : l y b ph n đ g i toàn th , l y v t ch a đ ng đ g i v t b ể ụ ấ ộ ậ ể ọ ể ấ ậ ứ ự ể ọ ậ ị
ch a đ ng, l y d u hi u c a s v t đ g i s v t, l y cái c th đ g i cái tr u ứ ự ấ ấ ệ ủ ự ậ ể ọ ự ậ ấ ụ ể ể ọ ừ
tượng.

2.5. Đi p ngệ ữ

Khi nói ho c vi t, ngặ ế ười ta có th dùng bi n pháp l p l i m t t , m t c m t ể ệ ặ ạ ộ ừ ộ ụ ừ
(ho c c m t câu) đ làm n i b t ý, gây c m xúc m nh. Cách l p nh v y g i là đi pặ ả ộ ể ổ ậ ả ạ ặ ư ậ ọ ệ
ng . ữ

Ví d :ụ

Cháu chi n đ u hơm nayế ấ
Vì lịng u T qu cổ ố
Vì xóm làng thân thu cộ

Bà i, cũng vì bàơ
Vì ti ng gà c c tácế ụ
 tr ng h ng tu i th .

Ố ứ ồ ổ ơ

</div>
(3)<div class='page_container' data-page=3>

- Tác d ng c a phép đi p ng : làm cho l i văn sinh đ ng, giàu nh p đi u, có giá tr ụ ủ ệ ữ ờ ộ ị ệ ị
bi u c m cao; nh n m nh, gây n tể ả ấ ạ ấ ượng cho ý c n di n đ t.ầ ễ ạ

- Các d ng đi p ng : đi p ng cách quãng, đi p ng n i ti p, đi p ng chuy n ti p ạ ệ ữ ệ ữ ệ ữ ố ế ệ ữ ể ế
(đi p ng vòng).ệ ữ

2.6. Ch i chơ ữ

Ch i ch là l i d ng đ c s c v âm, v nghĩa c a t ng đ t o s c thái dí ơ ữ ợ ụ ặ ắ ề ề ủ ừ ữ ể ạ ắ
d m, hài hỏ ước… làm câu văn h p d n, thú v . ấ ẫ ị

Ví d :ụ

Cịn tr i, cịn nờ ước, cịn non
Cịn cơ bán rượu, anh còn say s a.ư

(Ca dao)

- Tác d ng c a phép ch i ch : làm cho l i văn sinh đ ng, giàu ý nghĩa, dí d m, sâu ụ ủ ơ ữ ờ ộ ỏ
s c. Chắ ơi ch đữ ược dùng trong cu c s ng, trong văn th , trong câu đ i, câu đ .ộ ố ơ ố ố

- Các l i ch i ch thố ơ ữ ường g p: dùng t ng đ ng âm; dùng l i nói tr i âm; ặ ừ ữ ồ ố ạ dùng cách
đi p âm; dùng l i nói lái; dùng t trái nghĩa, đ ng nghĩa, g n nghĩa.ệ ố ừ ồ ầ

2.7. Nói gi m, nói tránhả

Nói gi m, nói tránh là bi n pháp tu t dùng cách di n đ t t nh , uy n chuy n,ả ệ ừ ễ ạ ế ị ể ể
tránh gây c m giác đau bu n, ghê s , n ng n ; tránh thô t c, thi u l ch s .ả ồ ợ ặ ề ụ ế ị ự

Ví d : Bà c c m l y tay em, r i hai bà cháu bay v t lên cao, cao mãi, ch ng cịn đói ụ ụ ầ ấ ồ ụ ẳ
rét, đau bu n nào đe do h n a. H đã v ch u Thồ ạ ọ ữ ọ ề ầ ượng đ . (An-đéc-xen)ế

- Tác d ng c a phép nói gi m, nói tránh: làm cho l i văn l ch s , t nh , nh nhàng.ụ ủ ả ờ ị ự ế ị ẹ
- Các cách nói gi m, nói tránh: nói vịng, nói tr ng, dùng t đ ng nghĩa…ả ố ừ ồ

2.8. Nói quá

-Nói quá là bi n pháp tu t phóng đ i quy mơ, m c đ , tính ch t c a s v t, hi n ệ ừ ạ ứ ộ ấ ủ ự ậ ệ
tượng được miêu t đ nh n m nh, gây n tả ể ấ ạ ấ ượng, tăng s c bi u c m.ứ ể ả

Ví d : ụ M t hai nghiêng nộ ước nghiêng thành. (Nguy n Du)ễ

- Tác d ng c a phép nói quá: làm cho l i văn sinh đ ng, có giá tr bi u c m cao; ụ ủ ờ ộ ị ể ả
nh n m nh, gây n tấ ạ ấ ượng cho ý c n di n đ t.ầ ễ ạ

- C n phân bi t nói q v i nói khốc, nói d i.ầ ệ ớ ố
II. LUY N T P CÁC BI N PHÁP TU TỆ Ậ Ệ Ừ

1.Tìm và nêu nét đ c đáo trong vi c s d ng bi n pháp tu t các ví d sau:ộ ệ ử ụ ệ ừ ở ụ
a) Khơng có kính, r i xe khơng có đèn,ồ

</div>
(4)<div class='page_container' data-page=4>

(Ph m Ti n Du t, ạ ế ậ Bài th v ti u đ i xe khơng kínhơ ề ể ộ )
b) M t tr i xu ng bi n nh hịn l a.ặ ờ ố ể ư ử

Sóng đã cài then, đêm s p c a.ậ ử
Đoàn thuy n đánh cá l i ra kh i,ề ạ ơ
Câu hát căng bu m cùng gió kh i.ồ ơ

(Huy C n, ậ Đoàn thuy n đánh cáề )
c) M t b p l a ch n v n sộ ế ử ờ ờ ương s mớ

M t b p l a p iu n ng độ ế ử ấ ồ ượm

Cháu thương bà bi t m y n ng m a.ế ấ ắ ư
(B ng Vi t, ằ ệ B p l aế ử )

d) Nh ng nét h n h trên m t ngữ ớ ở ặ ười lái xe ch t du i ra r i b ng đi m t lúc, bác ợ ỗ ồ ẵ ộ
khơng nói gì n a. Cịn nhà ho sĩ và cơ gái cũng nín b t, vì c nh trữ ạ ặ ả ước m t b ng hi n ặ ỗ ệ
lên đ p m t cách kì l . N ng bây gi b t đ u len t i, đ t cháy r ng cây. Nh ng cây ẹ ộ ạ ắ ờ ắ ầ ớ ố ừ ữ
thông ch cao quá đ u, rung tít trong n ng nh ng ngón tay b ng b c dỉ ầ ắ ữ ằ ạ ưới cái nhìn 
bao che e a nh ng cây t kinh th nh tho ng nhô cái đ u màu hoa cà lên trên màu ủ ữ ủ ỉ ả ầ
xanh c a r ng. Mây b n ng xua, cu n tròn l i t ngc c, lăn trên các vòm lá ủ ừ ị ắ ộ ạ ừ ụ ướt

sương, r i xu ng đơ ố ường cái, lu n c vào g m xe.ồ ả ầ

(Nguy n Thành Long, ễ L ng lẽ Sa Paặ )
2. Xác đ nh ki u n d trong các ví d sau:ị ể ẩ ụ ụ

a) Dưới trăng quyên đã g i hè,ọ

Đ u tầ ường l a l u l p loè đâm bôngử ự ậ .

(Nguy n Du, ễ Truy n Ki uệ ề )
b) Chi c thuy n im b n m i tr v n m ế ề ế ỏ ở ề ằ

Nghe ch t mu i th m d n trong th vấ ố ấ ầ ớ ỏ.

(T Hanh, ế Quê h ongư )
c) Ngoài th m r i chi c lá đaề ơ ế

Ti ng r i r t m ng nh là r i nghiêng.ế ơ ấ ỏ ư ơ

(Tr n Đăng Khoa, ầ Đêm Côn S nơ )
d) Thuy n v có nh b n chăngề ề ớ ế

</div>
(5)<div class='page_container' data-page=5>

(Vi n Phễ ương, Vi ng lăng Bácế )

</div>