SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TPHCM
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TĂNG
BÀI GIẢNG NGỮ VĂN
HIỀN TÀI LÀ NGUN KHÍ QUỐC GIA
(Trích: “ Bài kí đề danh tiến só khoa
Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo
thứ ba)
- Thân
Nhân Trung GV: NGUYỄN TRỌNG TƯỚNG
1
CHÂN LÝ
2
I/ TÌM HIỂU CHUNG
1/ Tác giả:
- Thân Nhân Trung (1418 - 1499)
- Tự là Hậu Phủ, người làng
Yên Ninh, huyện Yên Dũng,
tỉnh Bắc Giang.
- 1469: Ông đỗ tiến só.
- Là người nổi tiếng văn chương được lê
Thánh Tông tin dùng, cho vào hầu văn bút
3
Câu hỏi
• Em hãy cho biết hồn cảnh sáng tác
của bài kí?
4
I/ TÌM HIỂU CHUNG
2/ Vài nét về tác phẩm:
a/ Hồn cảnh sáng tác:
- Để khuyến khích nhân tài phát triển giáo dục Từ
năm 1439, triều Lê đặt ra lệ xướng danh, yết
bảng, ban áo mũ, cấp ngựa, đãi yến và vinh quy
bái tổ cho những người đỗ đạt cao.
- Năm 1484, thời Hồng Đức, Thân Nhân Trung đã
soạn. Bài Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất, khoa
tiến sĩ đề danh kí – Bài kí đề danh tiến sĩ khoa
nhâm tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba (1442), khắc
5
trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu, Hà Nội.
Câu hỏi
• Bố cục của Văn bản được chia làm
mấy phần?
6
I/
TÌM
HIỂU
CHUNG
- b/ Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Từ đầu…vẫn cho là chưa đủ:
> khẳng định Vai trò quan trọng của
hiền tài đối với quốc gia.
- Phần 2: Phần còn lại:
> Ý nghĩa, tác dụng của việc khắc bia
ghi tên tiến sĩ.
7
Câu hỏi
• Em hãy cho biết Chủ đề của bài kí
nói gì?
8
I/ TÌM HIỂU CHUNG
• C/ / Chủ đề:
• Bài kí nhấn mạnh tầm quan trọng của
tri thức và người trí thức trong xã hội
và có ý nghĩa lớn lao của việc tôn
vinh người đỗ đạt cao qua việc khắc
bia.
9
II/ ĐỌC - HIỂU TÁC PHẨM
Giải thích từ khó:
+ Hiền tài: Là người có tài cao, có đạo đức.
+ Nguyên khí: Khí chất làm nên sự sống cịn và phát triển của sự vật.
10
Lịch sử hình thành VMQTG
• Văn Miếu được xây dựng từ “tháng 8 năm Canh Tuất (1070)
• Năm 1076, Lý Nhân Tơng cho lập trường Quốc Tử giám, có
thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam. Ban đầu,
trường chỉ dành riêng cho con vua và con các bậc đại quyền
quý (nên gọi tên là Quốc Tử). Từ năm 1253, vua Trần Thái
Tông cho mở rộng Quốc Tử giám và thu nhận cả con cái các
nhà thường dân có sức học xuất sắc.
11
Lịch sử hình thành VMQTG
• Năm 1156, Lý Anh Tơng cho sửa lại Văn Miếu và
chỉ thờ Khổng Tử.
• Sang thời Hậu Lê, Nho giáo rất thịnh hành. Vào
năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của
những người thi đỗ tiến sĩ từ khóa thi 1442 trở đi.
12
Lịch sử hình thành VMQTG
• Năm 1762, Lê Hiển Tơng cho sửa lại là Quốc Tử
Giám - cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều
đình.
• Năm 1785 đổi thành nhà Thái học.
13
Lịch sử hình thành VMQTG
• Đời nhà Nguyễn, Quốc Tử giám lập tại Huế. Năm
1802, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà
Nội và cho xây thêm Khuê Văn Các. Trường Giám
cũ ở phía sau Văn Miếu lấy làm nhà Khải thánh
để thờ cha mẹ Khổng Tử.
14
Văn Miếu – Quốc Tử Gíam
15
Văn Miếu – Quốc Tử Gíam
16
Văn Miếu – Quốc Tử Gíam
17
BIA TiẾN SĨ
18
Ngày xưa
“Bia đá Văn Miếu ghi công trạng
các nhân tài đất nước thời xưa”
19
Ngày nay
20
Cầu may
21
Ông đồ cho chữ
22
THỜ KHỔNG TỬ
23
CHU VĂN AN
24
LÝ THÁI TỔ
25