Tiết 58+59(đv):
ĐẠI CÁO BÌNH NGƠ
(BÌNH NGƠ ĐẠI CÁO)

- Nguyễn Trãi Tiết 58 : PHẦN I: Tác giả
Tiết 59 : PHẦN II: Tác phẩm


PHẦN I
TÁC GIẢ NGUYỄN TRÃI

1380 -1442


I. Cuộc đời
quê quán, năm sinh, năm mất; gia đình; bản thân;
thời đại và ảnh hưởng của các yếu tố đến cuộc đời.


*Mốc sự kiện:
1407, giặc Minh xâm lược nước ta.
1418- 1428 Nguyễn Trãi tham gia khởi nghĩa Lam
Sơn, góp phần to lớn vào thắng lợi.
Cuối 1427 đầu 1428, khởi nghĩa Lam Sơn tồn
thắng, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình
Ngơ đại cáo, hăm hở xây dựng đất nước.
1439 về ở ẩn tại Côn Sơn.
1440 được Lê Thái Tông vời ra giúp việc nước.
1442: oan án Lệ Chi Viên  “tru di tam tộc”.
1464 Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi.

  NT là bậc anh
hùng dân tộc,
một nhân vật
toàn tài hiếm có,
một danh nhân
văn hoá thế giới.
  Một con người
phải chịu oan
khiên thảm khốc
nhất trong lịch sử
phong kiến Vieät
Nam.


II. Sự nghiệp thơ văn
1./ Những tác phẩm chính
*Chữ Hán:
Quân trung từ mệnh tập
Bình Ngơ đại cáo
Ức Trai thi tập
Chí Linh sơn phú
Băng Hồ di sự lục
Lam Sơn thực lục
Văn bia Vĩnh Lăng …
Địa lý:Dư địa chí.

*Chữ Nơm: Quốc âm thi tập.



Quốc âm thi tập


2.Nguyễn Trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất.
Tác phẩm tiêu biểu: Qn trung từ mệnh tập; Bình
Ngơ đại cáo
Tư tưởng chủ đạo: Nhân nghĩa,yêu nước thương
dân.
Nghệ thuật: đạt đến trình độ nghệ thuật mẫu mực
về văn chính luận,luận điểm vững chắc,lập luận
sắc bén,giọng điêu linh hoạt.
Nguyễn Trãi là nhà văn chính luận lỗi lạc nhất
trong lịch sử văn học trung đại Việt Nam


3. Nguyễn Trãi- nhà thơ trữ tình
sâu sắc
Nguyễn Trãi vừa là người anh hùng
vừa
người
trần
thế.
tưởng
anh
hùng:
a. Lí là
Lí tưởng: u nước, thương dân
Bui một tấc lòng ưu ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đơng
Phẩm chất, ý chí: ngay thẳng, đấu tranh chống

cường quyền, bạo ngược, bảo vệ chân lí:
Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược
Có nhân, có trí, có anh hùng.


3.Nguyễn Trãi- nhà thơ trữ tình sâu sắc
b. Con người trần thế
 Đau trước nghịch cảnh xã hội
 Yêu thiên nhiên
 Tình yêu, nỗi nhớ quê hương, tình cha

con, bạn bè, nghĩa vua tôi…
=> Đây là vẻ đẹp nhân bản góp phần nâng người
anh hùng dân tộc lên tầm nhân loại.


4.Nghệ thuật.
Có cống hiến đặc biệt trong thơ Nơm
+ Thể loại: sáng tạo thể thơ :thất ngôn xen lục ngôn
 Việt hố thơ Đường.
+ Ngơn ngữ: dùng chữ Nơm, sử dụng từ thuần Việt,
vận dụng thành công tục ngữ, ca dao, lời ăn tiếng nói
của nhân dân.
“Thơ nơm Nguyễn Trãi bông hoa đầu mùa tuyệt
đẹp của thơ Nôm Việt Nam” (Lê Trí Viễn).


5. Tổng kết về sự nghiệp văn học của Nguyễn Trãi:
Nguyễn Trãi là một thiên tài của nước Nam,là nhà
chính luận kiệt xuất,nhà thơ trữ tình sâu sắc,người

mở đường cho sự phát triển thơ VN bằng tiếng
Việt.Thơ văn của ông kết tinh truyền thống văn học
Lí -Trần, mở đường cho cả một giai đoạn phát triển
mới, hội tụ cả hai nguồn cảm hứng lớn của văn học
dân tộc:Yêu nước- nhân đạo.Với những cống hiến
đặc biệt to lớn của mình,Nguyễn Trãi xứng đáng là
danh nhân văn hóa thế giới


III. Kết luận
Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, một nhân
vật tồn tài hiếm có nhưng lại phải chịu những oan
khiên thảm khốc.
Nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, danh nhân văn hố thế
giới, có những đóng góp lớn cho sự phát triển của
văn hoá, văn học dân tộc:
Về nội dung: yêu nước và nhân đạo.
Về nghệ thuật: đóng góp về thể loại và ngôn ngữ,
khai sáng văn học tiếng Việt.


Chân dung Nguyễn Trãi


Đền thờ Nguyễn Trãi


Kịch “Bí mật vườn Lệ Chi"



PHẦN II: TÁC PHẨM
ĐẠI CÁO BÌNH NGƠ
(BÌNH NGƠ ĐẠI CÁO )

Nguyễn Trãi


I. Tìm hiểu tiểu dẫn
1. Hồn cảnh sáng tác
Sau khi quân ta đại thắng quân Minh, Nguyễn Trãi thừa lệnh
Lê Lợi viết Bình Ngơ đại cáo.

2. Thể loại “cáo”
Thể văn chính luận có từ thời cổ Trung Quốc, dùng để trình bày
một chủ trương, sự nghiệp, tun ngơn một sự kiện để mọi người
cùng biết.
Viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu.
Văn hùng biện  lời lẽ đanh thép, lí luận sắc bén, kết cấu chặt
chẽ.


3. Ý nghĩa nhan đề:
Bài cáo lớn tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô

4. Bố cục TP: 4 phần
Nêu luận đề chính nghĩa.
Vạch rõ tội ác của kẻ thù.
Kể lại quá trình chiến đấu của nghĩa quân.
Tuyên bố chiến thắng, khẳng định sự nghiệp
chính nghĩa.



II. Đọc hiểu văn bản
1./Luận đề chính nghĩa
a.Tư tưởng nhân nghĩa
nhân nghĩa – yên dân
điếu phạt - trừ bạo

lập trường nhân
nghĩa gắn liền với
Tư tưởng nhânchống
nghĩaxâm
đượclược.
Nguyễn Trãi nêu trực tiếp qua
b/Chân lí độc lập
những
câu văn
nào?Cốt
- Thể hiện qua những
phương
diện
sau: lõi nhân
nghĩa của NTrãi là gì?
Cương
vực,
lãnhđịnh
thổ,lịch
Tác giả
khẳng
quyềnsử,

độcphong
lập dựatục, văn
hiến,truyền
thống,anh
hùng hào
kiệt…
trên
những phương
diện
nào?Cách viết
ra sao
khẳngnhân
địnhnghĩa
chủ quyền
và niềm
Thể hiện
lậpđể
trường
đúng đắn,
chân lí
hào về
dânnền
tộc?
kháchtựquan
độc lập dân tộc.Qua đó thể hiện
niềm tự hào dân tộc của t/g NTrãi


2.Tố cáo tội ác giặc Minh


Thảo luận nhóm

Nhóm 1: Tác giả đã vạch trần âm mưu, tố cáo,lên án
nhữngchủ trương cai trị thâm độc nào của giặc Minh? Tại sao
Nhóm 2: Nguyễn Trãi đã tố cáo mạnh mẽ những hành động tội
nói
đây lànhững
nhữngcâu
chủvăn
trương
cai trị
phản như:
nhân nghĩa?
ác bằng
đầy hình
tượng
- Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
chán.

- Thằng há miệng, đứa nhe răng máu mỡ bấy no nê chưa
- Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay nước Đông hải khơng rửa sạch mùi.

Em hãy phân tích những câu văn trên và làm rõ cảm xúc của
tác giả khi tố cáo tội ác qn thù.
Nhóm 3+4: Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn văn trên (các
phương diện lập luận, bút pháp, giọng điệu, cách xây dựng hình
ảnh, hình tượng)…?



2. Tố cáo tội ác giặc Minh

a/ Vạch trần Âm mưu của giặc:
+ Mượn danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ” để thơn tính nước ta

* Chủ trương cai trị phản nhân nghĩa:
+Tàn hại người dân vô tội.
+ Hủy hoại môi trường sống,hủy hoại cuộc sống
con người.
+ Vơ vét của cải.
+ Bóc lột dã man.


b/ Tố cáo mạnh mẽ tội ác của giặc Minh






-Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
- Thằng há miệng, đứa nhe răng máu mỡ bấy no nê chưa
chán.
- Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay nước Đông hải khơng rửa sạch mùi.
Nghệ thuật:
-Trình tự lập luận logic, chặt chẽ.
Tóm lại: Cách kể tội ,luận tội đặc sắc. Chỉ trong một số

- Kết hợp nhuần nhuyễn chất chính luận và chất văn
câu văn biền ngẫu linh hoạt nhưng đây thực sự đã là
chương .
một bản án đanh thép, đẫm máu và nước mắt .
- Giọng điệu: linh hoạt.
- Xây dựng hình ảnh, hình tượng giàu sức biểu cảm…


3. Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân
a.Hình tượng chủ tướng Lê Lợi
- Xuất thân bình thường : “ chốn hoang dã nương mình”
Tác giả đã khắc họa hình tượng
-Tâm tình
chủ tướng Lê Lợi như thế nào?
+ Căm thù giặc sâu sắc.
+ Có lí tưởng hồi bão cao cả, lớn lao.
+ Có quyết tâm cao thực hiện lí tưởng
=> Đó là những phẩm chất lớn lao, sâu sắc của người
anh hùng, xứng đáng là linh hồn, lãnh tụ của nghĩa
quân.


3. Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân
b./Qúa trình chiến đâú và chiến thắng
Các
kháng
chiến

gđ Quân ta- Nghiã quân
Lam Sơn


-Giai đoạn - Yếu ,thiếu
đầu
Giai
sau

Giặc Minh

- Đang hùng mạnh

đoạn - Tiến ra phía Bắc.
-Bị bao vây, bị tiêu diệt,
- Vây thành, diệt bị bắt, phải đầu hàng ,
viện,tổng phản cơng, thất bại.
tồn thắng