CA DAO
THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

GV : MINH TRUNG


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN

1.Khái niệm :
- Là lời thơ trữ tình dân gian thường
kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng;
được sáng tác để diễn đạt thế giới
nội tâm của con người.
2.Phân loại ca dao :
- Ca dao trữ tình.
- Ca dao hài hước.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
1.Khái niệm :
2.Phân loại

3.Hình thức nghệ thuật :
- Thể thơ : phần lớn là lục bát,
lục bát biến thể.

- Ngôn ngữ : ngắn gọn, giàu hình ảnh
mang ý nghĩa biểu tượng.

- Biện pháp nghệ thuật :
ngơn ngữ gần gũi với lời nói hàng ngày
so sánh, ẩn dụ, diễn đạt 1 số công thức


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.
a.Bài 1
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.
a.Bài 1
Nhân vật trữ tình : người phụ nữ.
Xưng hô : “Thân em” -> dịu dàng.
So sánh : thân em
tấm lụa

đào


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.
đẹp
a.Bài 1
-Tấm lụa đào q
có giá trị

=> Hình ảnh ẩn dụ -> ý thức được
sắc đẹp thanh xuân, giá trị.
-Phất phơ giữa chợ ->như món hàng.
câu hỏi tu từ
-Biết vào tay ai

lời than vì
khơng thể quyết định được số phận.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.

a.Bài 1

=> Là lời than chung cho mọi người
phụ nữ trong xã hội phong kiến ->
gián tiếp tố cáo xh phong kiến.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.
I.TIỂU DẪN
b.Bài 2
II.ĐỌC HIỂU
Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng vỏ ngồi thì đen.
Ai ơi, nếm thử mà xem !
Nếm ra, mới biết rằng em ngọt bùi.
-Nhân vật trữ tình : người phụ nữ.
-Như củ ấu gai -> so sánh, ẩn dụ :
hình thức bên ngồi khơng đẹp.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Ca dao than thân : bài 1, 2.
b.Bài 2

- “Ai ơi, nếm thử” -> lời mời gọi
da diết, chua xót, ngậm ngùi.
- Ruột trong thì trắng, ngọt bùi ->
giá trị thực : vẻ đẹp tâm hồn.

=> Nói lên thân phận và khẳng định
giá trị phẩm chất của họ.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN

2.Bài 3 : Yêu thương

Trèo lên cây khế nữa ngày
II.ĐỌC HIỂU
Ai làm chua xót lịng này, khế ơi!
1.Bài 1,2
Mặt Trăng sánh với Mặt Trời
Sao Hơm sánh với Sao Mai chằng chằng.

Mình ơi! Có nhớ ta chăng?
Ta như Sao Vượt chờ trăng giữa trời.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU

1.Bài 1,2

2.Bài 3 : Yêu thương
- Lời mở đầu “Trèo lên … ngày” ->
cách nói đưa đẩy, gợi cảm hứng.
- Lời than :
“Ai làm chua xót lịng này, khế ơi !”
Đại từ phiếm chỉ
(cha mẹ, xhpk)

đau đớn

ví như người bạn

=>Lời than tha thiết, thấm thía, xót xa.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2

2.Bài 3: Yêu thương
- Hình ảnh : Mặt trăng, mặt trời, sao
Hôm, sao Mai
-> nhấn mạnh thực tại cay đắng ->
sự lỡ dở không thể hàn gắn.
- Câu “Ta như … trời”
-> khẳng định sự chờ đợi mòn mỏi

của nhân vật trữ tình. thể hiện vẻ đẹp
tâm hồn (thủy chung).


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2
2.Bài 3

Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt không ngủ n.
Đêm qua em những lo phiền,
Lo vì một nỗi khơng yên một bề…


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

3.Bài 4 : Yêu thương
I.TIỂU DẪN

-Nhân vật trữ tình : cơ gái.
II.ĐỌC HIỂU -Hình ảnh:
thương nhớ -> rơi
1.Bài 1,2
thương nhớ -> vắt lên vai
Khăn
Đèn
2.Bài 3
thương nhớ -> chùi nước mắt
Đèn -> không tắt
Mắt -> ngủ không yên


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2
2.Bài 3

3.Bài 4 : u thương
-Nghệ thuật :
+Nhân hóa, hốn dụ.
+Câu hỏi tu từ : liên tiếp hỏi khăn,
đèn, mắt -> tự hỏi lịng mình.
+Lặp lại câu trước : khắc sâu nỗi
nhớ.
=> Tâm trạng khắc khoải khơng n,
nhớ thương mịn mỏi.



CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

3.Bài 4 : Yêu thương
I.TIỂU DẪN
Hai câu cuối :
II.ĐỌC HIỂU Tâm trạng : lo phiền
Giải bày trực tiếp
Đại
từ
:
Em
1.Bài 1,2
=> Lo phiền vì thương nhớ, lo lắng
2.Bài 3
cho thân phận, hạnh phúc lứa đôi.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

4.Bài 5 : Yêu thương
I.TIỂU DẪN
Ước gì sơng rộng một gang
II.ĐỌC HIỂU Bắc cầu dải yếm cho chàng sang chơi
-Nhân vật trữ tình : cơ gái.
1.Bài 1,2
-Lời nói : “Sơng rộng một gang, bắc
2.Bài 3

cầu dải yếm”
3.Bài 4
-> tính chất phóng đại-> hóm hỉnh.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA

4.Bài 5 : Yêu thng
I.TIU DN
-Di ym :
II.C HIU Gần
màgi
chẳng
sang
mmđây
mi, gn
mang hi
m chơi
con
ngi
->
cu
di
ym
khụng
cú
thc,
Để
em

ngắt
ngọn
mồng
tơi
bắc
cầ
1.Bi 1,2
nú c
bng
ccon
m tỏo
bo
Haidt
tanờn
cách
một
sông
2.Bi 3
ca con
ngi.
Muốn
sang
anh ngả cành hồng ch
sang
=>
c
mun
c
gn nhau, th hin
3.Bi 4

tỡnh
cm rt
tỏo bo
nhngcon
cngsông
rt
Cách
nhau
có một
m thm
v anh
y n
Muốn
sang
bẻtớnh
cành trầm cho
sang


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2
2.Bài 3
3.Bài 4
4.Bài 5

5.Bài 6 : Tình nghĩa
Muối ba năm muối đang cịn mặn

Rừng chín tháng gừng hãy cịn cay
Đơi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn
sáu ngàn ngày mới xa


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2
2.Bài 3
3.Bài 4
4.Bài 5

5.Bài 6 : Tình nghĩa
-Nhân vật trữ tình : vợ chồng.
-Hình ảnh “gừng cay”,”muối mặn” ->
mặn nồng, đậm đà tình nghĩa (ẩn dụ)
-Cách diễn đạt :

+Muối 3 năm -> cịn mặn
+Gừng chín tháng -> cịn cay
=>Trải qua thời gian (hữu hạn) khơng
mất đi giá trị của nó.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN


5.Bài 6 : Tình nghĩa

“Nghĩa nặng tình dày
II.ĐỌC HIỂU
…ba vạn sáu ngàn ngày”
1.Bài 1,2
=>Trải qua thời gian (vô hạn) vẫn son
sắt, thủy chung.
2.Bài 3
- Bài ca có kết cấu theo thời
3.Bài 4
gian. Độ mặn của muối, độ cay
của
gừng
cịn
có
hạn:
tình
ta
là
4.Bài 5
mãi mãi.


CA DAO THAN THÂN
YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
I.TIỂU DẪN
II.ĐỌC HIỂU
1.Bài 1,2

2.Bài 3
3.Bài 4
4.Bài 5

III.TỔNG KẾT

Nội dung :
Nỗi niềm chua xót, đắng cay và
tình cảm yêu thương chung thủy của
người bình dân trong xã hội cũ được
bộc lộ chân tình và sâu sắc.
Nghệ thuật :
Hình ảnh so sánh, ẩn dụ, tượng trưng.
Ngơn ngữ : giản dị, gần gũi, mộc mạc.
Giọng điệu : nhẹ nhàng, tình cảm.


“ Chịng chành như nón khơng quai
Như thuyền khơng lái, như ai khơng chồng
Gái có chồng như gơng đeo cổ,
Gái không chồng như phản gỗ long lanh.
Phản gỗ long lanh anh cịn chữa được,
Gái khơng chồng chạy ngược chạy xi.
Khơng chồng, khổ lắm chị em ơi!”