SIEU AM LONG NGUC
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (8.4 MB, 154 trang )
SIÊU ÂM LỒNG NGỰC
BS. NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
BS. NGUYỄN QUANG TRỌNG
KHOA CHẨN ĐỐN HÌNH ẢNH
BỆNH VIỆN AN BÌNH – TP.HCM
NỘI DUNG
Đại cương.
Kỹ thuật.
Hình ảnh siêu âm phổi - màng phổi bình thường.
Hình ảnh bệnh lý.
Kết luận.
ĐẠI CƯƠNG
Xương sườn, cột sống và khí trong phổi là rào cản tia
siêu âm, điều đó khiến cho chúng ta tưởng rằng siêu
âm hầu như khơng giúp ích gì trong chẩn đoán bệnh
lý lồng ngực.
Thế nhưng cho đến nay siêu âm được xem là một
phương tiện chẩn đốn hình ảnh bổ sung cho X quang
cũng như các phương tiện CĐHA hiện đại khác như
CT, PET-CT, MRI…
Siêu âm có thể đánh giá một số bệnh lý thành ngực,
màng phổi cũng như bệnh lý phổi.
KỸ THUẬT
Bệnh nhân được khảo sát ở tư thế nằm và ngồi.
Ở tư thế nằm, lấy gan làm cửa sổ, ta có thể khảo sát
khoang màng phổi ở góc sườn hồnh sau và bên, nhu
mơ phổi vùng đáy phổi.
Ở tư thế ngồi, đặt đầu dò trong các khoang liên sườn,
ta có thể khảo sát bệnh lý của thành ngực, màng phổi
cũng như nhu mô phổi kế cận.
HÌNH ẢNH SIÊU ÂM MÀNG PHỔI - PHỔI BÌNH THƯỜNG
- Xảo ảnh phản chiếu liên tiếp (reverberation artifacts): bình thường khi gặp phổi
chứa khí, chùm tia siêu âm sẽ tạo ra phản ứng dội liên tiếp, đặc trưng là ta tìm thấy
những đường A (A lines) song song với đường màng phổi có hồi âm dày. Xảo ảnh
này cũng thấy trong tràn khí màng phổi, do vậy nó ít có giá trị chẩn đốn. Ứng
dụng hữu ích nhất của nó là chẩn đốn tai biến tràn khí màng phổi sau sinh thiết
mô đặc nằm cạnh màng phổi.
- Xảo ảnh đuôi sao chổi (comet tail artifacts): xảo ảnh này hình thành khi chùm
tia siêu âm gặp vách liên tiểu thuỳ có chứa dịch (tương ứng với Kerley B lines).
+ Do vậy nếu thấy xảo ảnh này thì ta có thể loại trừ khí chen giữa lá
thành và lá tạng màng phổi (tức là khơng có tràn khí màng phổi).
+ Ta khơng thấy xảo ảnh này khi có tràn khí màng phổi.
- Đường ngăn cách màng phổi (pleural gap): bình thường đó là đường hồi âm
kém nằm giữa hai lá màng phổi. Đường này sẽ mất đi khi có tràn khí màng phổi.
- Dấu hiệu trượt màng phổi (sliding sign): bình thường, với cử động hơ hấp ta có
thể thấy lá thành và lá tạng trượt lên nhau. Dấu hiệu này sẽ mất đi khi có tràn khí
màng phổi.
- Hình ảnh soi gương của gan qua vịm hồnh: khi khảo sát BN ở tư thế nằm, lấy
gan làm cửa sổ. Hình ảnh này mất đi khi có tràn dịch màng phổi.
Đường
màng phổi
Reverberation artifacts: các mũi tên chỉ A line.
Đường màng phổi (pleural line) là đường hồi âm dày, nằm phía dưới bóng
hồi âm của hai cung sườn hai bên khoảng 5 mm. Hình ảnh thu được cịn
gọi là Bat sign (giống hình con dơi đang bay).
Reverberation artifacts: các mũi tên chỉ A line, tuỳ thuộc vào
bề dày của vách liên tiểu thuỳ mà ta có xảo ảnh đi sao
chổi với kích thước khác nhau (đầu mũi tên và mũi tên mở).
Comet tail artifacts
Pleural gap
1: lá tạng màng phổi, 2: pleural gap, 3: lá thành màng phổi, 4: lớp
mỡ ngoài màng phổi.
Gebhard Mathis. Chest Sonography. 2008
Pleural gap
Comet tail artifacts
BN bị xơ phổi, sau sinh thiết phổi bị TKMP (PNX). Ta
thấy được lung point với vùng khơng tràn khí (No PNX)
với vài comet tail artifacts, màng phổi dày, không đều.
Bên P: pleural gap
Bên T: Khơng có pleural gap
do TKMP
Sliding sign với đầu dò 5 MHz
Sliding sign với đầu dị 12 MHz
S: bóng lưng của các xương sườn
Bình thường ta thấy hình ảnh soi gương của gan qua vịm hồnh
HÌNH ẢNH BỆNH LÝ
Bệnh lý thành ngực.
Bệnh lý màng phổi.
Bệnh lý phổi.
BỆNH LÝ THÀNH NGỰC
Siêu âm có thể chẩn đốn được một số tình trạng
bệnh lý của mơ mềm như: tụ máu sau chấn thương,
tràn khí dưới da, abscess, bướu mơ mềm…
Siêu âm cũng có thể đánh giá được một số tình
trạng của xương như: gãy xương (có thể kèm dập
phổi), cal xương, huỷ xương...
Tụ máu dưới da sau chấn thương (H), tràn máu màng phổi (E).
Tràn khí dưới da
Abscess vùng nách phải
