Tải Giải bài tập trang 18 SGK Sinh học lớp 10: Các nguyên tố hóa học và nước - Giải bài tập môn Sinh học lớp 10
Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (72.11 KB, 3 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>Giải bài 1, 2, 3 trang 18 SGK Sinh</b>
<b>10: Các nguyên tố hóa học và</b>
<b>nước</b>
<b>A. Tóm tắt lý thuyết: Các nguyên tố hóa học và nước</b>
Thế giới sống và không sống đều được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học. Tuy nhiên thành
phần các nguyên tố hóa học trong cơ thể sống và vật khơng sống khác nhau. Trong số 92
nguyên tố hóa học có trong tự nhiên thì chỉ có vài chục ngun tố là cần thiết cho sự sống.
Trong số đó các nguyên tố C, H, N, O lại chiếm khoảng 96% khối lượng cơ thể sống. Các
nguyên tố khác mặc dù có thể chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ nhưng khơng có nghĩa là chúng khơng
có vai trị quan trọng đối với sự sống.
Sự khác biệt về thành phần hóa học cấu tạo nên cơ thể sống và vật không sống cho thấy
sự sống được hình thành do sự tương tác đặc biệt giữa các nguyên tử nhất định. Sự tương tác
này tuân theo các quy luật lí hóa học dẫn đến tính sinh học nổi trội mà chỉ thế giới sống mới
có.
Tùy theo lệ các nguyên tố có trong cơ thể sống mà các nhà khoa học chia các nguyên tố
thành hai loại : đại lượng và vi lượng. Các nguyên tố đại lượng chính như C, H, O, N chiếm
khối lượng lớn trong tế bào vì chúng tham gia cấu tạo nên các đại phân tử hữu cơ như prôtêin.
cacbohiđrat, lipit và các axit nuclêic là những chất hóa học chính cấu tạo nên tế bào . Các
nguyên tố vi lượng là những nguyên tố chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ hơn 0.01% khối lượng cơ thể sống.
Nguyên tố vi lượng mặc dù chỉ chiếm một tỉ lệ cực nhỏ nhưng lại có vai trị quan trọng
đối với sự sống. Những ngun tố như : F, Cu, Fe, Mn, Mo, Se, Zn, Co, B, Cr.I… chiếm tỉ lệ
rất nhỏ nhưng sinh vật khơng thể sống nếu thiếu chúng. Ví dụ, mặc dù chỉ cần một lượng cực
nhỏ nhưng nếu thiếu iôt chúng ta có thể bị bệnh bướu cổ. Trong chất khơ của cây, Mo chỉ
chiếm tỉ lệ 1 nguyên tử trên 16 triệu nguyên tử H nhưng nếu thiếu Mo cây trồng sẽ khó phát
triển, thậm chí bị chết. Một số nguyên tố vi lượng là thành phần không thể thiếu được của các
enzim.
</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>
nên phân tử nước này hút phân tử nước kia (qua liên kết hiđrô) và hút các phân tử phân cực
khác tạo cho nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sống.
Các phân tử nước trong tế bào tồn tại ở dạng tự do hoặc ở dạng liên kết. Vì vậy, nước vừa
là thành phần cấu tạo vừa là dung mơi hịa tan nhiều chất cần thiết cho các hoạt động sống của
tế bào, đồng thời nước cịn là mơi trường của
các phản ứng sinh hóa. Nước chiếm tỉ lệ rất lớn trong tế bào. Nếu khơng có nước tế bào
sẽ khơng thể tiến hành chuyển hóa vật chất để duy trì sự sống.
<b>B. Hướng dẫn giải bài tập SGK trang 18 Sinh Học lớp</b>
<b>10: Các nguyên tố hóa học và nước</b>
<b>Bài 1: (trang 9 SGK Sinh 10)</b>
Các nguyên tố vi lượng có vai trị như thế nào đối với sự sống? Cho một vài ví dụ về nguyên
tố vi lượng ở người.
<b>Đáp án và hướng dẫn giải bài 1:</b>
Dựa vào tỉ lệ các nguyên tố có trong cơ thể sống, người ta chia các nguyên tố thành hai loại:
đa lượng và vi lượng. Các nguyên tố đa lượng chiếm khối lượng lớn trong cơ thể. Tuy nhiên,
các nguyên tố vi lượng chỉ chiếm 0,01% khối lượng cơ thể sống và cũng có vai trị vơ cùng
quan trọng đối với sự sống. Các nguyên tố như: F, Cu, Fe, Mn, Mo, Se, Zn, Co, B, Cr, I…
chiếm tỉ lệ rất nhỏ nhưng chúng ta không thể sống nếu thiếu chúng. Ví dụ, Fe là thành phần
quan trọng của hêmơglơbin trong hồng cầu hoặc mạch cầu dù chỉ cần một lượng cực nhỏ
nhưng nếu thiếu iơt chúng ta có thể bị bướu cổ. Trong chất khô của cây, Mo chỉ chiếm tỉ lệ
một nguyên tử trong số 16 triệu nguyên tử H, nhưng nêu cây trồng thiếu nó sẽ khó phát triển,
thậm chí bị chết. Một sơ ngun tố vi lượng là thành phần không thể thiếu được của các
enzim.
<b>Bài 2: (trang 18 SGK Sinh 10)</b>
Tại sao khi tìm kiếm sự sống ở các hành tinh khác trong vũ trụ các nhà khoa học trước hết
phải tìm xem ở đó có nước hay không?
<b>Đáp án và hướng dẫn giải bài 2:</b>
</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>
tiến hành chuyển hóa vật chất để duy trì sự sống. Hơn nữa, nước có tính phân cực nên nước
có tính chất lí hố đặc biệt, nên có vai trò rất quan trọng đối với sự sống.
Do nước có vai trị quan trọng như vậy mà khi tìm kiếm sự sống ở các hành tinh khác trong
vũ trụ, các nhà khoa học trước hết phải tìm xem ở đó có nước hay khơng.
<b>Bài 3: (trang 18 SGK Sinh 10)</b>
Trình bày cấu trúc hố học của nước và vai trò của nước trong tế bào.
<b>Đáp án và hướng dẫn giải bài 3:</b>
Cấu trúc hoá học của nước: phân tử nước được tạo bởi một nguyên tử ôxi kết hợp với 2
ngun tử hiđrơ bằng các liên kết cộng hóa trị. Trong phân tử nước, 2 nguyên tử hiđrô liên kết
với ngun tử ơxi tạo ra phân tử nước có tính phân cực mang điện tích dương ở khu vực gần
mỗi nguyên tử ôxi. Sự hấp dẫn tĩnh điện giữa các phân tử nước tạo nên liên kết yếu (liên kết
hiđrơ) làm ra mạng lưới nước (có vai trị rất trọng đối với sự sống).
Vai trò của nước trong tế bào: Nước vừa là thành phần cấu tạo, vừa là dung mơi hồ tan nhiều
chất cần thiết cho hoạt động sống của tế bào.
</div>
<!--links-->
