ĐỀ VÀ ĐÁP ÁN ÔN THI TỐT NGHIỆP- 2009 (Tiếp)
Đề 5
Câu 1(2 điểm): Tính cách Nga thể hiện như thế nào qua đoạn văn bản trích truyện
ngắn Số phận con người của M.Sơ-lơ-khốp?
Câu 2(3 điểm): Anh(chị) có suy nghĩ gì về tệ nạn nghiện ma tuý hiện nay?
Câu 3(5 điểm): Vẻ đẹp dữ dội và trữ tình của sơng Đà trong tuỳ bút Người lái đị
sơng Đà của Nguyễn Tn.
Đáp án
Câu 1:
- Số phận con người là một truyện ngắn xuất sắc của Sô-lô-khốp. Đây là tác phẩm
đầu tiên trong văn học Xô Viết sau chiến tranh dũng cảm táo bạo nhìn thẳng vào sự
thật khắc nghiệt của chiến tranh và đề cập vấn đề số phận con người sau chiến
tranh. Viết đúng sự thật khơng chỉ để nói cho mọi người biết sự thật mà còn khẳng
định con người Nga, tính cách Nga.
- Xơ-cơ-lốp là nhân vật tác giả dành nhiều tình cảm. Vượt qua nỗi đau, sự mất mát,
bằng tinh thần trách nhiệm và nghị lực anh đã giúp bé Va-ni-a và cũng là giúp mình
tìm thấy niềm tin trong cuộc sống. Từ đó soi sáng, tơ đậm tính cách Nga:
+ lịng nhân ái : nâng niu, trân trọng, xót thương trẻ thơ - nạn nhân của chiến tranh
phát xít.
+ kiên cường, dũng cảm.
- Hai con người cơi cút, hai hạt cát đã bị sức mạnh phũ phàng của bão tố chiến
tranh thổi bạt tới những miền xa lạ...cái gì đang chờ họ phía trước ? Thiết nghĩ
rằng con người Nga đó, con người có ý chí kiên cường, sẽ đứng vững được và
sống bên cạnh bố, chú bé kia một khi lớn lên sẽ có thể đương đầu với mọi thử
thách, sẽ vượt qua mọi chướng ngại trên đường nếu như Tổ quốc kêu gọi.
Đoạn trữ tình ngoại đề cuối truyện là lời đúc kết sâu sắc của nhà văn về tính cách
Nga và số phận của họ trong hiện tại cũng như trong tương lai.
Câu 2 :
1. Đặt vấn đề :
- Cùng với sự phát triển của đất nước, có rất nhiều tệ nạn xã hội đã và đang gây
tác hại không nhỏ cho cuộc sống của chúng ta.

- Tệ nạn xã hội : nghiện ma tuý đang gay khủng hoảng ở nước ta và trên thế giới.
2. Giải quyết vấn đề :
- Giải thích :


+ Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực
xã hội, gây hậu quả xấu về mọi mặt đời sống xã hội.
+ Ma tuý là tên gọi chung các chất kích thích, gây trạng thái ngây ngất, đờ dẫn,
dùng quen thành nghiện như thuốc phiện, heroin...
→ Ma tuý là một tệ nạn xã hội cần được loại bỏ càng nhanh càng tốt.
- Lý giải tại sao - bởi những tác hại ghê gớm :
* Với người nghiện : sức khoẻ giảm, học tập và làm việc sa sút, mất đạo đức,
nhân cách, chết do dùng quá liều...
* Với gia đình người nghiện : mất yên ổn, hạnh phúc, tán gia bại sản...
* Với xã hội : ảnh hưởng đến trật tự an ninh- tội phạm gia tăng, kéo sự phát triển
của xã hội xuống.
* Với đất nước : ảnh hưởng đến sự phát triển, làm suy yếu thế hệ trẻ- thế hệ
tương lai sẽ làm chủ đất nước.
- Cần bài trừ tệ nạn này :
+ Thấy nguyên nhân để tránh :
* Thất nghiệp
* Thiếu sự quan tâm của gia đình
* Ham vui, đua đòi, bạn bè rủ
+ Biện pháp :
* Giáo dục, tun truyền - một số phim ảnh có tính giáo dục.
* Xử phạt nghiêm khắc những kẻ buôn bán.
* Kết hợp gia đình- nhà trường-xã hội.
3. Kết thúc vấn đề :
- Hãy nói khơng với ma t.
- Sống cần có ý chí, nghị lực và lý tưởng để vững bước vào tương lai.

Câu 3 :
1.Mở bài :
- Nguyễn Tuân là một nhà văn có phong cách nghệ thuật độc đáo và đầy tài hoa.
Trước cách mạng tháng Tám ông đã từng nổi tiếng với tác phẩm Vang bóng một
thời . Sau cách mạng tháng Tám, ông đi theo tiếng gọi của Đảng và trở thành một
cây bút tiêu biểu của nền văn học mới. Nguyễn Tuân có biệt tài với các thể loại bút
ký, tuỳ bút.
- Tác phẩm Người lái đị sơng Đà là một trong những tùy bút đặc sắc của Nguyễn
Tuân. Cùng với hình tượng người lái đị, dười ngịi bút tài hoa của Nguyễn Tn,
sơng Đà hiện lên như một nhân vật đầy kiêu hãnh, độc đáo, gợi cảm và gây ấn
tượng mạnh cho người đọc.
2. Thân bài :
a. Vẻ đẹp dữ dội của sông Đà : Được miêu tả cận cảnh, chi tiết :
- Thành vách và những qng hẹp của lịng sơng :


+ Độ hẹp của lịng sơng được miêu tả bằng một loạt các liên tưởng vừa gần gũi
vừa phóng khống, vừa mang màu sắc đời sống vừa là kết quả của trí tưởng tượng
bay bổng : như một cái yết hầu, nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách, con nai
con hổ vọt từ bờ này sang bờ kia...
+ Độ cao của thành vách được miêu tả trong mối tương quan với độ hẹp của lịng
sơng tạo ra một hiệu ứng cảm giác manh mẽ : mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ
mới có mặt trời, đang mùa hè đi qua mà cũng thấy lạnh, như đứng ở cái hè ngõ
nào mà ngóng...
- Mặt ghềnh với các hút nước, xốy nước.
+ ghềnh thác sơng Đà có vẻ độc đáo riêng : dài hàng cây số ; nước, đá, sóng, gió
hung hăng tương tranh gây chiến với nhau nước xơ đá, đá xơ sóng, sóng xơ gió.
+ hút nước, xoáy nước được miêu tả tỉ mỉ, cụ thể ở cả diện mạo, âm thanh và sức
mạnh.
- Đá ở lòng sông và nước sông.

+ Đá được miêu tả như những chiến binh hung tợn và thiện chiến.
+ Nước sống động, biến hố như một thức thể có linh hồn kết hợp với đá, tiếp sức
cho đá.
→ Dự báo cho người đọc về một mối hiểm nguy tiềm ẩn trong con sông. Con sông
không tĩnh tại mà sống động, vẫy vùng giữa thiên nhiên Tây Bắc.
b. Vẻ đẹp trữ tình : Được miêu tả viễn cảnh đêm đến những ấn tượng về vẻ đẹp trữ
tình của dịng sơng.
- Từ cao nhìn xuống, trong không gian bát ngát thơ mộng của thiên nhiên Tây Bắc
sông Đà được cảm nhận như một sợi dây thừng ngoằn nghèo, như một áng tóc
trữ tình tn dài,tn dài - gợi vẻ đẹp đầy bí ẩn, quyến rũ.
- Ngồi trên thuyền trôi trên sông để thấy vẻ đẹp của bờ bãi sơng Đà.Những hình
ảnh non tơ, tươi tắn và tinh khiết : búp cỏ gianh đồi núi non tơ, ướt đầm sương
sớm ; nương ngô nhú lên lá ngô non đầu mùa ; áng cỏ sương ; con hươu thơ
ngộ ; đàn cá dầm xanh... . Những hình ảnh hài hồ tạo khơng khí huyền ảo, thơ
mộng : con hươu thơ ngộ - áng cỏ sương - tiếng cịi sương. Những hình ảnh tươi
tắn, rực rỡ gợi màu sắc hương vị của không gian sông Đà : màu của hoa cỏ dại gợi
từ hình ảnh chuồn chuồn bươm bướm ; hương vị thanh khiết mộc mạc của cỏ ;
màu nắng tháng ba Đường thi.
→ Một vẻ đẹp nguyên thuỷ,sơ khai,hoang dã mà tuyệt vời thơ mộng.
3. Kết bài :
Bằng tài năng và cảm xúc Nguyễn Tuân đã tái hiện cho người đọc thấy vẻ đẹp của
sông Đà : vừa trữ tình thơ mộng mà cũng rất dữ dội, khắc nghiệt.Từ đó thấy vẻ đẹp
đa diện của cuộc sống.


Đề 6
Câu 1(2 điểm) : Anh(chị) có suy nghĩ gì về hình ảnh con đường trong truyện ngắn
Thuốc của Lỗ Tn ?
Cõu 2(3im) : Lí tởng là ngọn đèn chỉ đờng, không có lí tởng
thì không có phơng hớng kiên định, mà không có phơng hớng

thì không có cuộc sống (Lép-Tôi-xtôi ) . Anh (chị )hiểu câu nói ấy
thế nào và có suy nghĩ gì trong quá trình phấn đấu tu dìng lÝ tëng
cđa m×nh

Câu 3(5điểm) : Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong bài Đàn ghi ta của Lor-ca
của nhà thơ Thanh Thảo :
không ai chôn tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
(Ngữ Văn 12Nhàxuất bản Giáo Dục-2008)
Đáp án
Câu 1 :
- Con đường là một hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng :
Kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường
thơi (Cố hương).
- trong Thuốc :
+ Phần đầu văn bản : con đường lão Hoa Thuyên đi mua thuốc : Ngoài đường,
trời tối om,và hết sức vắng. Chỉ mặt đường xam xám là trông thấy rõ – con
đường này là con đường dẫn tới thảm hoạ.
+ Phần cuối văn bản : Miếng đất dọc chân thành phía ngồi của Tây vốn là đất
cơng. Ở giữa có con đường mịn nhỏ hẹp, cong queo, do những người hay đi tắt
giẫm mãi thành đường – ranh giới giữa hai khu mộ của người chết nghèo và
người chết chém.
→ Ẩn dụ : khoảnh cách giữa những con người nghèo khổ. Cùng dân tộc, cùng số
phận mà không biết cảm thông cho nhau. Khi hai bà mẹ cùng bước trên con đường
là khoảng cách không còn nữa.
- Con đường của Thuốc : mua thuốc - uống thuốc – bàn luận về thuốc - hậu quả :
con đường của thuốc là con đường cách mạng.
Câu 2 :

1. Giải thích:


Lí tởng: Điều cao cả nhất, đẹp đẽ nhất, trở thành lẽ sống
mà ngời ta mong ớc và phấn đấu thực hiện.
2. Lý gii:
- Không có lí tởng thì không có phơng hớng
+ Không có mục tiêu phấn đu cụ thể
+ Thiếu ý chí vơn lên để giành điều cao cả
+ Không có lẽ sống mà ngời ta mơ ớc
- Không có phơng hớng thì không có cuộc sống
+ Không có phơng hớng phấn đấu thì cuộc sống con ngời
sẽ tẻ nhạt, sống vô vị, không có ý nghĩa , sống thừa
+ Không có phơng hớng trong cuc sng giống ngời lần bớc
trong đêm tối không nhìn thấy đờng.
+ Không có phơng hớng, con ngời có thể hành động mù
quáng nhiều khi sa vào vòng tội lỗi ( chứng minh )
3. Bàn luận: Suy nghÜ nh thÕ nµo ?
+ Con ngời phải sống có lí tởng. Không có lí tởng, con ngời
thực sự sống không có ý nghĩa.
+ Phê phán những ngời sống không có lí tởng
+ Lí tởng của thanh niên ta ngày nay là: Phấn đấu, ren
luyn đ có ti, c xõy dng t nc
+ Vấn đề đặt ra hoàn toàn đúng.
Cõu 3 : sức sống mÃnh liệt của tiếng đànLor-ca trong tâm tởng
mọi ngời.
1Sức sống mÃnh liệt của tiếng đàn:
* Di chúc sớm của Lor-ca: khi tôi chết hÃy chôn tôi với cây
đàn ghi ta
+ Tình yêu nghệ thuật

+ Sự định hớng cho thế hệ sau tiếp bớc và phát triển
(Gôm-bro-vích: Hỡi tuổi trẻ, hÃy giết chết Booc-ghết).
* Thủ pháp so sánh gợi liên tởng đa chiều: Với Thanh Thảo cỏ
tợng trng chosự đơn sơ khiêm nhờng nhng có sức sống mÃnh
liệt;và là biểu tợng cho tuổi tr.
+Xót thơng tài năng
+ Bất tử hoá tiếng đàn của Lor-ca, nghƯ tht Lor-ca.
+ Sù tiÕp nèi c¸c thÕ hƯ sau để hoàn thiện khát vng
ca Lor-ca.
2Sức sống mÃnh liệt của Lor-ca:
* Gợi cái chết của Lor-ca


* Tiếc thơng Lor-ca
Cái đẹp không bao giờ bị huỷ diÖt.