ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THI QUỲNH CHÂU

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH
DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THI QUỲNH CHÂU

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH
DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN VŨ BÍCH HIỀN

THÁI NGUYÊN - 2020


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu
và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, không trùng lặp với các
đề tài khác và chưa từng được ai công bố ở bất cứ tài liệu nào.
Thái Nguyên, tháng 06 năm 2020
Học viên

Nguyễn Thị Quỳnh Châu


LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo PGS.TS Nguyễn Vũ Bích Hiền đã tận tình giúp đỡ, định hướng khoa học và
luôn động viên, khích lệ tôi hoàn thành luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, tập thể các thầy,
cô giáo Khoa Tâm lý - Giáo dục; Phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm
Thái Nguyên đã trực tiếp giảng dạy, chỉ đạo trong quá trình học tập và nghiên
cứu.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGD Ban Giám hiệu các trường THCS trên
địa bàn huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh đã giúp đỡ, chia sẻ, cung cấp cho tôi
nhiều tư liệu, thông tin cũng như đóng góp cho tôi nhiều ý kiến quý báu để
hoàn thành luận văn này.
Cuối cùng, xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp đã quan tâm, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn.
Trong quá trình học tập, nghiên cứu, mặc dù bản thân đã có nhiều cố
gắng, tâm huyết và trách nhiệm, song luận văn không thể tránh khỏi những
thiếu sót. Kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp chỉ dẫn,
góp ý.

Xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020
Tác giả

Nguyễn Thị Quỳnh Châu


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT...................................................................vii
DANH MỤC CÁC BẢNG ...............................................................................viii
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................3
4. Giả thuyết khoa học .........................................................................................4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................4
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu......................................................................4
7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................4
8. Dự kiến cấu trúc đề tài.....................................................................................6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG
TRÌNH DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
MỚI................................7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.......................................................................7
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về phát triển chương trình giáo dục, chương
trình dạy học, chương trình môn
học......................................................................7

1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý phát triển chương trình dạy
học, chương trình môn học trong nhà trường và nhà trường phổ thông .............9
1.1.3. Đánh giá chung ........................................................................................12
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài .................................................................12
1.2.1. Quản lí, quản lí nhà trường......................................................................12


1.2.2. Phát triển chương trình, quản lý phát triển chương trình dạy
học...................18


1.3. Chương trình dạy học môn Ngữ Văn ở trường trung học cơ sở ................21
1.3.1. Năng lực của học sinh trung học cơ sở hình thành qua môn Ngữ Văn
........21
1.3.2. Đặc điểm cấu trúc chương trình dạy học môn Ngữ Văn trung học cơ
sở.......26
1.3.3. Chương trình dạy học môn Ngữ Văn trung học cơ sở trong chương
trình giáo dục phổ thông mới.............................................................................31
1.4. Phát triển chương trình dạy học môn Ngữ Văn ở trường trung học cơ
sở theo chương trình giáo dục phổ thông mới...................................................33
1.4.1. Xác định mục tiêu phát triển năng lực học sinh qua từng giai đoạn
học tập môn Ngữ văn.........................................................................................33
1.4.2. Xác định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học.................33
1.4.3. Triển khai thực hiện chương trình dạy học .............................................35
1.4.4. Đánh giá và điều chỉnh ............................................................................36
1.5. Quản lý phát triển chương trình dạy học môn Ngữ văn ở trường trung
học cơ sở theo chương trình giáo dục phổ thông mới .......................................36
1.5.1. Phân cấp quản lý phát triển chương trình giáo dục phổ thông ................36
1.5.2. Thực hiện các chức năng quản lý của tổ trưởng chuyên môn trong phát
triển chương trình dạy học môn Ngữ văn ở trường trung học cơ sở theo chương

trình giáo dục phổ thông mới ...............................................................42
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng .................................................................................50
1.6.1. Yếu tố bên trong ......................................................................................50
1.6.2. Yếu tố bên ngoài......................................................................................51
Kết luận chương 1..............................................................................................53
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG
TRÌNH DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH ..........................................55
2.1. Bối cảnh kinh tế - xã hội và giáo dục - đào tạo của huyện Gia Bình,
tỉnh Bắc Ninh.....................................................................................................55
2.1.1. Bối cảnh kinh tế - xã hội..........................................................................55
2.1.2. Tình hình giáo dục và đào tạo bậc trung học cơ sở của huyện Gia


Bình, tỉnh Bắc Ninh ...........................................................................................57


2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................59
2.2.1. Đối tượng khảo sát...................................................................................59
2.2.2. Nội dung khảo sát ....................................................................................60
2.2.3. Phương pháp và cách xử lý số liệu khảo sát............................................60
2.3. Thực trạng chương trình và phát triển chương trình dạy học môn
Ngữ Văn ............................................................................................................61
2.3.1. Đánh giá của cán bộ quản lý giáo viên về thực trạng chương trình dạy
học môn Ngữ Văn..............................................................................................61
2.3.2. Thực trạng phát triển chương trình dạy học môn Ngữ Văn ở các
trường trung học cơ sở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh....................................63
2.4. Thực trạng quản lý phát triển chương trình dạy học môn Ngữ văn ở các
trường trung học cơ sở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh....................................72
2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch phát triển chương trình dạy học môn Ngữ

văn....72
2.4.2. Thực trạng tổ chức nguồn nhân lực tham gia phát triển chương trình
dạy học môn Ngữ văn theo chương trình giáo dục phổ thông mới...................74
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện quy trình phát triển chương trình .............76
2.4.4. Thực trạng kiểm tra quá trình thực hiện chương trình dạy học môn
Ngữ văn theo chương trình giáo dục phổ thông mới.........................................77
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng ...............................................................80
2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý phát triển chương trình môn Ngữ
văn ở các trường trung học cơ sở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh ...................81
2.6.1. Ưu điểm ...................................................................................................81
2.6.2. Hạn chế ....................................................................................................82
2.6.3. Những nguyên nhân của hạn chế, tồn tại ................................................83
Kết luận chương 2..............................................................................................84
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH
DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN GIA
BÌNH, TỈNH BẮC NINH THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG MỚI ...................................................................................................86
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ..............................................................86
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích .........................................................86

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, đồng bộ ..........................................86
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi.............................................................86
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả ..........................................................87
3.2. Các biện pháp cụ thể...................................................................................87
3.2.1. Biện pháp 1: Tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên trong tổ chuyên môn
về yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới đối với dạy học môn
Ngữ văn cấp trung học cơ sở .............................................................................87
3.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức, hỗ trợ giáo viên thực hiện quy trình phát triển
chương trình dạy học môn Ngữ văn theo tiếp cận năng lực..............................91
3.2.3. Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ văn theo chương trình
giáo dục phổ thông mới phù hợp với đặc điểm cụ thể của mỗi nhà
trường............95
3.2.4. Biện pháp 4: Tạo cơ chế để đẩy mạnh hoạt động trao đổi, học hỏi
kinh nghiệm quản lý phát triển chương trình môn học giữa các tổ chuyên
môn trong trường và giữa các trường trong và ngoài huyện.............................99
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất ..................................................102
3.4. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp ......103
Kết luận chương 3............................................................................................109
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHI ...............................................................110
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................113

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT

Chữ viết tắt


Chữ viết đầy đủ

1

CTDH

Chương trình dạy học

2

CTGD

Chương trình giáo dục

3

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

4

QLGD

Quản lý giáo dục

5

THCS


Trung học cơ sở

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Quy mô giáo dục THCS của huyện Gia Bình................................... 57

Bảng 2.2.

Đánh giá của cán bộ quản lý và giáo viên về CTDH môn Ngữ
văn ở các trường THCS .................................................................... 62

Bảng 2.3.

Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm
quan trọng và sự cần thiết phát triển CTDH môn Ngữ văn ở
các
trường THCS theo CTGD phổ thông mới ........................................ 63

Bảng 2.4.

Thực trạng xác định mục tiêu bài dạy và các năng lực cần hình
thành cho học sinh sau quá trình học tập môn Ngữ văn ................... 65


Bảng 2.5.

Thực trạng xác định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức
dạy học môn Ngữ văn ở các trường THCS...................................... 66

Bảng 2.6.

Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Ngữ văn.......... 71

Bảng 2.7.

Thực trạng xây dựng kế hoạch phát triển CTDH môn Ngữ văn ...... 73

Bảng 2.8.

Thực trạng tổ chức nguồn nhân lực tham gia phát triển CTDH
môn Ngữ văn theo CTGD phổ thông mới ........................................ 75

Bảng 2.9.

Thực trạng chỉ đạo thực hiện quy trình phát triển CTDH môn
Ngữ văn theo CTGD phổ thông mới ................................................ 76

Bảng 2.10. Thực trạng kiểm tra quá trình thực hiện CTDH môn Ngữ văn
theo CTGD phổ thông mới ............................................................... 78
Bảng 2.11. Thực trạng kiểm tra quá trình thực hiện CTDH môn Ngữ văn
theo CTGD phổ thông mới ............................................................... 80
Bảng 3.1.

Khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp ............................... 103


Bảng 3.2.

Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp .................................. 105

Bảng 3.3.

Đánh giá tương quan giữa tính cấp thiết và mức độ khả thi của
các biện pháp đề xuất...................................................................... 106

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Điều 29 Luật Giáo dục 2019 đã xác định: Mục tiêu của giáo dục phổ
thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất,
thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng
tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm
công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học,
giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
[29]. Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu trên, giáo dục phổ thông cần phải đổi
mới căn bản, toàn diện các yếu tố, trong đó cốt lõi là CTGD, bởi lẽ CTGD
chính là sự cụ thể hóa mục tiêu giáo dục. Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ban
hành ngày
26 tháng 12 năm 2018 quy định CTGD phổ thông mới phải: cụ thể hoá mục
tiêu giáo dục phổ thông, giúp học sinh làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận
dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống và tự học suốt đời, có

định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, biết xây dựng và phát triển hài hoà
các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú,
nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển
của đất nước và nhân loại. Như vậy để thực hiện được mục tiêu trên đòi hỏi các
nhà trường phải chú trọng xây dựng CTGD theo mục tiêu định hướng phát triển
phẩm chất, năng lực người học bên cạnh trang bị kiến thức toàn diện phải quan
tâm định hướng hình thành kĩ năng, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn,
năng lực hoạt động xã hội và thái độ, trách nhiệm, ý thức của công dân cho học
sinh. Bậc THCS là cấp học cơ bản, cấp trung gian giữa giáo dục tiểu học và
giáo dục trung học phổ thông có mục tiêu củng cố và phát triển kết quả của
giáo dục tiểu học; bảo đảm cho học sinh có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu
biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học
phổ thông hoặc chương trình giáo dục nghề nghiệp. CTGD cấp THCS giúp học
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




sinh phát triển các phẩm chất, năng lực đã được hình thành và phát triển ở cấp
tiểu

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




học, tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội, biết vận
dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh tri thức và kĩ năng nền
tảng, có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp
để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống

lao động. CTGD ở trường THCS là một bộ phận trong cấu trúc CTGD phổ
thông tổng thể, thể hiện xu thế tất yếu trong phân cấp, tự chủ, tự chịu trách
nhiệm của các nhà trường trong lựa chọn sách giáo khoa, xây dựng chương
trình, kế hoạch dạy học, xây dựng các chủ đề học tập tích hợp.
Trong các trường THCS, môn Ngữ văn là một trong những môn học
quan trọng góp phần bồi dưỡng kiến thức, định hướng giá trị nhân cách, tình
cảm, thái độ và kỹ năng sống cho học sinh. Ngoài ra, kiến thức môn Ngữ văn
trong CTGD bậc THCS còn giúp bồi dưỡng tâm hồn cho học sinh cùng các
hành vi cao đẹp như: quý trọng gia đình, bạn bè, thầy cô; phê phán các thói hư,
tật xấu trong xã hội, tôn trọng lẽ phải, công bằng và hướng tới các giá trị nhân
văn tích cực. Như vậy, dạy học môn Ngữ văn ở trường THCS sẽ tạo nền tảng
quan trọng, cung cấp những nhân cách tốt cho xã hội. Để quá trình giảng dạy
môn Ngữ văn có kết quả tốt, đáp ứng được yêu cầu của xã hội, bám sát yêu cầu
đổi mới CTGD phổ thông mới đòi hỏi công tác quản lý hoạt động dạy học nói
chung, phát triển chương trình dạy học môn Ngữ văn ở các trường THCS nói
riêng phải được quan tâm đổi mới, tiến hành có hiệu quả để đáp ứng yêu cầu
đổi mới CTGD phổ thông hiện nay ở nước ta.
Nằm trong xu thế đó, trong thời gian qua, cùng với đổi mới các khâu, các
bước của quá trình dạy học, các trường THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh
đã có nhiều cố gắng đổi mới trong công tác quản lý phát triển CTGD nói chung,
CTDH môn Ngữ văn nói riêng theo CTGD phổ thông mới. Tuy nhiên trên thực
tế bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý phát triển CTDH môn
Ngữ văn nói riêng theo CTGD phổ thông mới ở các trường THCS huyện Gia
Bình, tỉnh Bắc Ninh vẫn còn những hạn chế nhất định như: đội ngũ giáo viên và
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




cán bộ quản lý còn gặp nhiều lúng túng khi tham gia thực hiện quyền tự chủ

trong phát triển CTDH môn Ngữ văn theo định hướng của CTGD phổ thông
mới; chất lượng phát triển CTDH môn Ngữ văn còn thấp chưa đáp ứng yêu cầu
đổi mới CTGD phổ thông hiện nay. Vấn đề này do nhiều nguyên nhân như
nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên các cấp còn chưa đúng mức; năng lực
của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và các điều kiện cơ sở vật chất, môi
trường để phát triển CTDH môn Ngữ văn ở một số nhà trường còn hạn chế;
Thói quen của việc thụ động thực hiện một chương trình và một bộ sách giáo
khoa đã quá lâu ngày tạo nên sức ỳ của cả các cấp quản lý và đội ngũ giáo viên
trong nhà trường. Để hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường THCS
huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh có hiệu quả đáp ứng được mục tiêu đổi mới căn
bản và toàn diện của giáo dục, CTGD phổ thông mới cần có những nghiên cứu
cơ bản có hệ thống về CTDH môn Ngữ văn ở các trường THCS cũng như công
tác quản lý phát triển CTDH môn học này.
Vì vậy tôi chọn đề tài: “Quản lý phát triển chương trình dạy học môn
Ngữ văn ở các trường trung học cơ sở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh theo
chương trình giáo dục phổ thông mới” với mong muốn được tìm hiểu và
nghiên cứu các biện pháp quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn theo hướng
CTGD phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học môn Ngữ
văn ở các trường THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống lý luận, thực tiễn và khảo sát, đánh giá
thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn theo
CTGD phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học môn Ngữ
văn ở các trường THCS trên địa bàn huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng
yêu cầu đổi mới giáo dục.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





Khách thể nghiên cứu: Hoạt động phát triển CTDH môn Ngữ văn ở
trường
THCS.
Đối tượng nghiên cứu: Quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn theo
CTGD
phổ thông mới ở các trường THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu dựa trên quan điểm tiếp cận của CTGD phổ thông mới, đánh giá
đúng thực trạng quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở các trường THCS
huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh và vận dụng đồng bộ các chức năng quản lý phát
triển CTDH môn Ngữ văn thì sẽ đề xuất được các biện pháp quản lý thích hợp,
góp phần nâng cao hiệu quả dạy học môn Ngữ văn theo yêu cầu của CTGD phổ
thông mới.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ chính sau:
Nghiên cứu lý luận về quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn theo CTGD
phổ thông mới làm cơ sở lý luận cho đề tài.
Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở
các trường THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
Đề xuất các biện pháp quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở các
trường
THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh theo CTGD phổ thông mới.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
Đề tài giới hạn nghiên cứu vai trò của tổ trưởng chuyên môn trong quản
lý phát triển CTDH môn Ngữ văn theo CTGD phổ thông mới ở 10 trường
THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Số liệu thống kê sử dụng trong đề tài sẽ
được lấy từ năm học 2014-2015 đến nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Thu thập, phân tích và xử lí các tài liệu, các công trình khoa học liên
quan đến lĩnh vực nghiên cứu làm cơ sở lí luận cho đề tài, các tài liệu bao gồm:
các văn bản chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, sách báo, các công
trình

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




nghiên cứu...về việc phát triển CTDH và quản lý phát triển CTDH môn Ngữ
văn làm cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu.
7.2. Phương pháp tham vấn chuyên gia
Sau khi xây dựng được biện pháp quản lý phát triển chương trình môn
học, công cụ đánh giá tính cần thiết, khả thi của các biện pháp quản lý. Chúng
tôi tham khảo ý kiến của các chuyên gia đến từ Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội, Cán bộ quản lý thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo Huyện Gia Bình, cùng
một số giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy môn Ngữ văn ở khu vực nghiên
cứu. Dựa trên ý kiến đóng góp của các chuyên gia, chúng tôi sẽ chỉnh sửa và
hoàn thiện các nội dung nghiên cứu.
7.3. Phương pháp điều tra
Chúng tôi tiến hành điều tra trên đối tượng là cán bộ quản lý, giáo viên
trong quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn. Điều tra bằng phiếu tham khảo
lấy ý kiến giáo viên và cán bộ quản lý trên địa bàn huyện Gia Bình để thấy thực
trạng chung về việc tổ chức, quản lý phát triển CTDH môn học. Phỏng vấn,

trao đổi với đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên về thực trạng, những thuận lợi,
khó khăn và các yếu tố ảnh đến quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn các
trường THCS ở huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
7.4. Phương pháp xử lí số liệu bằng phương pháp toán học
Xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê toán học để đánh giá kết quả
thu được qua phân tích định lượng và định tính từ đó thu được kết quả nghiên
cứu.
- Tính trung bình cộng (X): Tham số đặc trưng cho sự tập trung của số liệu
n1: Số học sinh đạt được điểm Xi ở mỗi lần kiểm tra còn gọi là tần số của
các giá trị Xi
Xi: là điểm số đạt được (với Xi từ 0 đến 10)
n: Số học sinh tham gia thực nghiệm (tổng số học sinh được kiểm tra)

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




8. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở
trường THCS theo CTGD phổ thông mới.
Chương 2: Thực trạng quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở các
trường
THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh theo CTGD phổ thông mới.
Chương 3: Biện pháp quản lý phát triển CTDH môn Ngữ văn ở các
trường
THCS huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh theo CTGD phổ thông mới.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN





Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH
DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về phát triển chương trình giáo dục,
chương trình dạy học, chương trình môn học
* Các công trình trên thế giới
CTGD nói chung và phát triển CTDH trong nhà trường nói riêng là vấn
đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu với những góc độ khác nhau.
Quan niệm hiện đại về CTGD xuất hiện từ nửa đầu thế kỉ XX. Theo các tác giả
như Meigan [34] thì CTGD là một chuỗi kiến thức mà người học có thể thu
nhận được, do nhà trường thiết kế nhằm mục đích rèn luyện cho người học
phương pháp tư duy và hành động. Robert M.Diamond trong “Thiết kế và đánh
giá môn học và chương trình học” [35] đã phân tích các vấn đề xây dựng
chương trình, chương trình môn học theo quan điểm lấy người học làm trung
tâm; quan hệ giữa mục tiêu, môn học và chương trình giảng dạy; giữa cải tiến
CTDH và chương trình môn học, và xem vấn đề xây dựng chương trình môn
học, CTDH là yếu tố quan trọng để đổi mới giáo dục. Trong công trình “Phát
triển chương trình giáo dục - Hướng dẫn thực hành” Jon Wiles và Joseph
Bondi [33] đã đề cập về CTGD trong kỷ nguyên công nghệ đã tác động mạnh
mẽ đến nhà trường, thách thức nhà trường truyền thống. Do đó, các nhà trường
phải thay đổi để giải quyết những thử thách của đổi mới.
Trong công trình “Chương trình học: Những cơ sở, nguyên tắc và chính
sách xây dựng” tác giả Allan C.Ornstein [32] đã đưa ra những cơ sở, nguyên
tắc xây dựng chương trình, các bước phát triển, các chính sách và khuynh

hướng phát triển CTDH trong nhà trường. Trong bài viết “Chương trình giáo
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




dục: cấu trúc, nội dung, kỹ thuật phát triển” tác giả А.М. Côrolia [37] đã bàn
luận về khái

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




niệm CTGD theo nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp, về cấu trúc chương trình, nội
dung, kỹ thuật phát triển chương trình. Theo tác giả, CTGD ngoài những qui
định chung từ cấp chủ quản cao nhất (Bộ Giáo dục) cần đảm bảo phần mềm
mang tính linh hoạt phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở giáo dục và đặc điểm
của học sinh từng cấp học.
* Các công trình ở Việt Nam
Vấn đề phát triển CTDH đã có lịch sử lâu đời ở các nước phát triển. Tuy
nhiên đây vẫn là vấn đề mới mẻ ở Việt Nam. Thực hiện chủ trương đổi mới căn
bản, toàn diện giáo dục, trong những năm qua, vấn đề phát triển CTGD nói
chung, phát triển CTDH trong nhà trường phổ thông nói riêng đã thu hút sự
quan tâm nghiên cứu của các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu giáo dục. Nhiều
hội thảo khoa học, nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả về xây dựng
CTDH ở nhà trường phổ thông đã được tổ chức và công bố.
Hội thảo khoa học “Một số vấn đề chung về xây dựng chương trình giáo
dục phổ thông sau 2015” do Bộ GD&ĐT [3] tổ chức đã thu hút sự tham gia của
các nhà nghiên cứu giáo dục, cán bộ quản lý các cấp. Báo cáo của các nhà khoa

học tại Hội thảo như Đỗ Ngọc Thống, Đinh Quang Báo, Đào Thái Lai, Nguyễn
Anh Dũng, Lương Việt Thái, Nguyễn Công Khanh, Đỗ Tiến Đạt... đã đề cập
vấn đề phát triển năng lực cho học sinh ở trường phổ thông, hệ thống năng lực
đầu ra ở một số nước, mục tiêu và chuẩn, kinh nghiệm đánh giá theo năng lực
trên thế giới, quan điểm xây dựng CTGD phổ thông của Việt Nam sau 2015.
Vấn đề phát triển CTGD nói chung, CTDH trong nhà trường nói riêng
được nghiên cứu sâu trong nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả như
Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hương, Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ Bích Hiền,
Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Văn Khôi, Lương Việt Thái... Các tác giả Nguyễn
Đức Chính và Vũ Lan Hương trong “Phát triển chương trình giáo dục” [9] đã
nghiên cứu những vấn đề cơ bản của CTGD như khái niệm CTGD và CTDH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




trong nhà trường, phát triển CTGD và CTDH trong nhà trường, các cách tiếp
cận

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN