TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y
------o0o-------

LA VĂN CÔNG, ĐỖ THỊ LAN PHƢƠNG

ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT

Học phần: NGOẠI - SẢN THÚ Y
Số tín chỉ : 03

Mã số: EPD331

(Dùng cho chuyên ngành Chăn nuôi Thú y)

Thái Nguyên 3/2017


ĐỀ CƢƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Tên học phần: Ngoại - Sản thú y
- Mã số học phần
:
EPD 331
- Số tín chỉ
:
03
- Tính chất
:
Tự chọn
- Học phần thay thế, tương đương
:

Không
- Ngành (chuyên ngành) đào tạo
:
Chăn nuôi Thú y
2. Phân bổ thời gian trong học kỳ:
- Số tiết học lý thuyết trên lớp
:
36 tiết
- Số tiết thảo luận trên lớp
:
12 tiết
- Số tiết thực hành
:
6
- Sinh viên tự học ở nhà
:
90 tiết
3. Đánh giá học phần
- Điểm chuyên cần:
trọng số 0,2
- Điểm kiểm tra giữa kỳ:
trọng số 0,3
- Điểm thi kết thúc học phần: trọng số 0,5
4. Điều kiện học
- Học phần học trước: Giải phẫu động vật, tổ chức phôi thai, sinh lý động vật,
công nghệ sinh sản, chẩn đoán, bệnh lý.
- Học phần song hành: Bệnh nội khoa, bệnh truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng.
5. Mục tiêu đạt đƣợc sau khi kết thúc học phần:
5.1. Về kiến thức: Kết thúc học phần người học được trang bị những kiến
thức cơ bản về bệnh ngoại khoa, sản khoa thú y, biết chẩn đoán, điều trị các bệnh

ngoại khoa, sản khoa xảy ra ở gia súc, phòng bệnh ngoại khoa và sản khoa.
5.2. Về kỹ năng: Kết thúc học phần người học được trang bị các thao tác cơ bản
về thực hành ngoại khoa, sản khoa gia súc, biết cách chẩn đoán, phòng và trị một số
bệnh ngoại khoa và sản khoa ở gia súc từ thực tế sản xuất.
6. Nội dung kiến thức và phƣơng thức giảng dạy:
6.1. Giảng dạy lý thuyết
Số Phƣơng pháp
TT
Nội dung kiến thức
tiết giảng dạy
1. KỸ THUẬT CƠ BẢN NGOẠI KHOA TY
1.1.
Đề phòng nhiễm trùng khi phẫu thuật
1.1.1 Khái niệm nhiễm trùng
Thuyết trình,
1.1.2. Tác nhân thúc đẩy nhiễm trùng
2
Phát vấn, Hình
ảnh, Động não
1.1.3 Chuẩn bị nhân sự
1.1.4. Chuẩn bị địa điểm phẫu thuật
1.1.5. Chuẩn bị động vật phẫu thuật
1


1.1.6. Chuẩn bị dụng cụ
1.1.7. Chuẩn bị y phục
1.1.8. Chuẩn bị thuốc và hóa chất
1.1.9. Hộ lý, chăm sóc vật nuôi
1.2.

Gây mê
1.2.1 Khái niệm
1.2.2 Một số loại thuốc mê thường dùng
1.2.3. Một số chú ý khi gây mê vật nuôi
1.2.4 Phương pháp gây mê cho vật nuôi
1.3.
Gây tê
1.3.1. Khái niệm
1.3.2. Các phương pháp gây tê
1.4.
Chảy máu và cầm máu
1.4.1. Đề phòng mất máu nhiều khi phẫu thuật
1.4.2. Phương pháp cầm máu khi phẫu thuật
1.5.
Kết nối mô bào
1.5.1 Dụng cụ và nguyên liệu
1.5.2 Các phương pháp kết nối mô bào
1.5.3 Những điểm cần chú ý khi kết nối mô bào
2. PHẪU THUẬT NGOẠI KHOA THÚ Y
2.1.
Phương pháp phẫu thuật cơ quan sinh sản
2.1.1 Phương pháp thiến vật nuôi
2.1.2 Phương pháp mổ bụng lấy thai
2.2.
Phương pháp vá mũi trâu bò
2.3.
Phẫu thuật vùng bụng
2.3.1. Phẫu thuật mổ dạ cỏ
2.3.2 Phẫu thuật cắt và nối ruột
Thảo luận chuyên đề 1. Phần 1 và 2

3. BỆNH HỌC NGOẠI KHOA
3.1. Nhiễm trùng ngoại khoa
3.1.1. Khái niệm nhiễm trùng ngoại khoa
3.1.2. Phân loại nhiễm trùng
Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nhiễm
3.1.3.
trùng ngoại khoa
3.1.4. Những nguyên tắc đề phòng nhiễm trùng ngoại khoa
3.1.5. Nhiễm trùng ngoại khoa hiếu khí
3.1.6. Nhiễm trùng ngoại khoa yếm khí
3.2. Một số bệnh ngoại khoa
3.2.1. Vỡ vai trâu bò
2

1

Thuyết trình,
Phát vấn, Hình
ảnh, Động não

1

Thuyết trình,
Phát vấn, Hình
ảnh, Động não

2

Thuyết trình,
Phát vấn, Hình

ảnh, Động não

2

TL + TT

3

Thuyết trình, Phát
vấn, Hình ảnh,
Động não

3

Thuyết trình, Phát
vấn, Hình ảnh,


3.2.2. Mụn nước
3.2.3 Hecni
3.2.4. Bệnh hà móng
3.2.5. Bệnh viêm giác mạc
3.2.6. Bệnh viêm kết mạc
Thảo luận chuyên đề 2. Phần 3
4. BỆNH HỌC SẢN KHOA
4.1. Những bệnh trong thời gian gia súc có thai
4.1.1 Bệnh phù khi có thai
4.1.2 Bệnh xuất huyết tử cung
4.1.3 Bệnh rặn đẻ quá sớ
4.1.4 Bệnh bại liệt trước khi đẻ

4.1.5 Bệnh âm đạo lộn ra ngoài
4.1.6 Có thai ngoài tử cung
4.1.7 Phân loại hiện tượng sảy thai
Thảo luận chuyên đề 3. Phần 4.1.
4.2. Những bệnh trong thời gian gia súc đẻ
4.2.1 Rặn đẻ quá yếu
4.2.2 Rặn đẻ quá mạnh
4.2.3 Hẹp xương chậu
4.2.4 Bệnh sát nhau
4.2.5 Bệnh tử cung lộn bít tất
Thảo luận chuyên đề 4. Phần 4.2.
4.3. Những bệnh trong thời gian sau đẻ
4.3.1 Viêm âm môn tiền đình âm đạo
4.3.2 Viêm nội mạc tử cung
4.3.3 Viêm cơ tử cung, viêm tương mạc tử cung
4.3.4 Bệnh bại liệt sau khi đẻ
4.3.5 Bệnh liệt nhẹ sau đẻ
Thảo luận chuyên đề 5. Phần 4.3.
4.4. Đẻ khó
4.4.1 Kiểm tra trước khi thủ thuật
4.4.2 Một số dụng cụ dùng trong can thiệp đẻ khó
4.4.3 Một số dụng cụ thường dùng trong can thiệp đẻ khó
4.4.4 Một số loại đẻ khó
4.4.5 Kích thước của thai không phù hợp với xoang chậu
4.4.6 Tư thế của thai không bình thường
4.4.7 Hướng của thai không bình thường
4.4.8 Chiều của thai không bình thường
3

Động não


2

TL + TT

6

Thuyết trình, phát
vấn, động não, xem
hình ảnh

2

TL + TT

6

Thuyết trình, phát
vấn, động não, xem
hình ảnh

2

TL + TT

2

Thuyết trình, phát
vấn, động não, xem
hình ảnh


2

TL + TT

7

Thuyết trình, phát
vấn, động não, xem
hình ảnh


4.5. Bệnh ở tuyến vú
4.5.1 Bệnh viêm vú thể thanh dịch
4.5.2 Viêm vú thể cata
4.5.3 Viêm vú thể fi brin
4.5.4 Bệnh viêm vú thể áp xe
Thảo luận chuyên đề 6. Phần 4.4 hoặc 4.5.
6.2. Các bài thực hành
Tên bài

Nội dung thực hành

3

Thuyết trình, phát
vấn, động não, thảo
luận nhóm

2


TL + TT

Số tiết

Phƣơng pháp
thực hành

- Giới thiệu một số loại dụng cụ
ngoại sản khoa
Bài 1. Sử dụng các
- Giới thiệu một số loại chỉ và
dụng cụ ngoại – sản
dụng cụ dùng trong phẫu thuật
2
và phương pháp khâu
- Các phương pháp khâu, thao tác
ngoại khoa
kỹ thuật trong khâu và thăt chỉ
Hướng dẫn thực
phẫu thuật
hiện các thao tác
Bài 2. Phương pháp - Chuẩn bị dụng cụ
kỹ thuật, xử lý
mổ hec - ni và xử lý - Thao tác cố định gia súc
tình huống
2
vết thương nhiễm - Thao tác mổ hec - ni và xử lý vết
trùng
thương nhiễm trùng

- Chuẩn bị dụng cụ
Bài 3. Phương pháp
Thao tác cố định gia súc
2
triệt sản vật nuôi
- Thao tác triệt sản ở vật nuôi
7. Tài liệu học tập phần ngoại khoa:
1. Đỗ Thị Lan Phương, La Văn Công, Ngoại – Sản Thú y, Giáo trình lưu hành nội bộ,
Trường ĐH Nông Lâm TN).
8. Tài liệu tham khảo
Phần bệnh ngoại khoa
1. Huỳnh Văn Kháng (1991), Phẫu thuật ngoại khoa Thú y, Nhà xuất bản Nông
nghiệp, Hà Nội.
2. Huỳnh Văn Kháng (1996), Bệnh ngoại khoa gia súc , Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà
Nội.
3. Huỳnh Văn Kháng (2003), Phẫu thuật ngoại khoa Thú y , Nhà xuất bản Nông nghiệp,
Hà Nội.
4. Nguyễn Thị Kim Lan, Nguyễn Văn Quang, Phạm Đức Chương, Vũ Đình Vượng
(2003), Giáo trình Thú y cơ bản, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.
5. Phạm Sỹ Lăng, Bạch Đăng Phong (2002), Bệnh sinh sản và kỹ thuật thực hành
ngoại khoa ở bò sữa, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
Phần bệnh sản khoa
4


6. Nguyễn Tấn Anh, Nguyễn Duy Hoan (1998), Sinh lý sinh sản gia súc, Nxb Nông
nghiệp, Hà Nội.
7. Trần Tiến Dũng, Dương Đình Long (2002), Sinh sản gia súc, Nxb Nông nghiệp, Hà
Nội.
8. Phạm Sỹ Lăng, Bạch Đăng Phong (2002), Bệnh sinh sản và kỹ thuật thực hành

ngoại khoa ở bò sữa, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
9. Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Thị Kim Lan, Nguyễn Văn Thọ (2006), Các bệnh ký sinh
trùng và bệnh nội sản khoa thường gặp ở lợn và biện pháp phòng trị, Nxb Nông
nghiệp, Hà Nội.
10. Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Hữu Quán, Hoàng Văn Hoan, Trần Đức Hạnh, Nguyễn
Huy Đăng (2010), Bệnh sinh sản ở vật nuôi, Nxb Hà Nội.
11. Đặng Quan Nam, Phạm Đức Chương (2002), Giải phẫu vật nuôi, Nxb Nông
nghiệp, Hà Nội.
12. Nguyễn Hữu Ninh, Bạch Đăng Phong (2002), Bệnh sinh sản gia súc, Nxb Nông
nghiệp, Hà Nội.
13. Nguyễn Xuân Tỉnh, Tiết Hồng Ngân, Nguyễn Bá Mùi, Lê Hồng Loan (1996), Sinh
lý gia súc, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
9. Cán bộ giảng dạy
Học vị,
STT
Họ tên giảng viên
Thuộc đơn vị quản lý
học hàm
1
Phan Thị Hồng Phúc Khoa CNTY
Tiến sỹ
2
La Văn Công
Khoa CNTY
Tiến sỹ
3
Đỗ Quốc Tuấn
Phòng CT - HSSV
Tiến sỹ
4

Đỗ Thị Lan Phương
Khoa CNTY
Thạc sĩ
5
Trần Nhật Thắng
Khoa CNTY
Thạc sĩ
Thái Nguyên, ngày 08 tháng 3 năm 2017
P. Trƣởng khoa
Trƣởng bộ môn
Giáo viên

TS. Nguyễn Thị Thúy Mỵ

TS . Phan Thị Hồng Phúc

5

ThS. Đỗ Thị Lan Phương